BẢY CHÚA NHẬT KÍNH THÁNH CẢ GIUSE
CHÚA NHẬT III
THÁNH GIUSE, BẠN ĐỨC TRINH NỮ MARIA

22.1 Cuộc sống hôn nhân của Đức Maria và Thánh Giuse. Thánh Giuse bảo vệ sự thanh khiết của Đức Mẹ.

Thông thường, mỗi vị thánh trỗi vượt và nổi danh nhờ một nhân đức hoặc một phương diện nào đó trong cuộc đời chiến đấu, khiến các ngài trở nên những tấm gương sáng lạn cho các tín hữu. Chẳng hạn, thánh Phanxicô Assisi trỗi vượt về đời sống nghèo khó anh hùng. Cha sở họ Ars là mẫu gương về tinh thần phục vụ các linh hồn. Thánh Thomas More được nhớ đến về lòng yêu mến Thiên Chúa và tổ quốc, nhưng Thiên Chúa phải là trên hết và trước hết, đến độ sẵn lòng chịu tử đạo. Trong trường hợp Thánh Giuse, chúng ta chỉ cần dựa vào những lời thánh Mátthêu: Giuse, bạn của Đức Maria.1 Ở đó, chúng ta có bản tóm lược về ơn gọi và bối cảnh sự thánh thiện của Thánh Cả Giuse. Ngoài Chúa Giêsu, không ai đã từng chăm sóc Đức Mẹ hơn Thánh Cả. Không ai đã bảo vệ giữ gìn Mẹ cho bằng ngài. Không ai đã hiến dâng cuộc đời cho Thiên Chúa với sự quảng tâm lớn lao cho bằng Thánh Cả.

Sự quan phòng yêu thương của Thiên Chúa đã muốn Chúa Giêsu được sinh ra trong một gia đình nhân loại. Thánh Giuse không chỉ là người bảo vệ, mà còn là bạn của Đức Maria. Theo phong tục người Do Thái thời ấy, cuộc hôn nhân gồm hai nghi thức riêng biệt, cách nhau một khoảng thời gian: đính hôn và hôn lễ. Trong nghi thức đính hôn, nam nữ long trọng cam kết về tương lai hôn nhân và cuộc sống hợp nhất. Chàng thanh niên xỏ nhẫn vào tay thiếu nữ , và cả hai được chúc lành. Từ lúc ấy, người thiếu nữ được gọi là vợ của chàng trai. Thời gian giữa nghi thức đính hôn và hôn lễ thông thường là một năm. Trong khoảng thời gian ấy, Đức Trinh Nữ Maria đã nhận được tin báo về ơn gọi của Mẹ qua sứ thần Gabriel, và mầu nhiệm Nhập Thể đã được thực hiện. Đồng thời, Thánh Giuse cũng được nhận biết chương trình của Thiên Chúa qua một giấc mơ. ‘Khi tỉnh giấc, Giuse làm theo lời sứ thần dạy và đón vợ về nhà’ (Mt 1:24). Ngài nhận Đức Maria làm bạn trong thái độ khiêm tốn đón nhận mầu nhiệm làm mẹ của Mẹ. Ngài đón nhận Đức Maria cùng với Con của Mẹ, Đấng giáng thế nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần. Vì thế, Thánh Giuse có thể được sánh với Đức Mẹ trong sự mềm mỏng trước thánh ý Thiên Chúa, khi thiên thần tỏ ra cho ngài.2

Hôn lễ là thời điểm hoàn tất giao ước hôn nhân đã khởi sự từ nghi thức đính hôn. Thông thường, cô dâu được rước về nhà chồng trong sự hân hoan tưng bừng.3 Như thế, mối liên kết của họ được hợp thức giữa cộng đồng, và con cái của họ sẽ được nhìn nhận hợp pháp.

Điểm cốt yếu của liên kết hôn nhân là hai phía trao thân xác cho nhau. Vì hôn nhân giữa Đức Maria và Thánh Giuse là một hôn nhân đích thực, nên những quyền lợi hỗ tương vẫn có đó. Nhưng vì mầu nhiệm các ngài đã được biết từ Thiên Chúa, qua một sự thỏa thuận chung, Đức Maria và Thánh Giuse đã khước từ việc thực thi những quyền lợi này. Sự khước từ ấy có thể trở thành nguyên nhân vô hiệu hóa hôn nhân. Tuy nhiên, trong trường hợp Thánh Giuse và Đức Maria, chúng ta thấy có một điểm khác biệt, bởi vì ở đây có một sự tự nguyện khước từ của cả hai phía. Sự hiểu biết này là kết quả của một môi trường cầu nguyện và tinh tế. Chúng ta có thể hiểu biết mối hợp nhất này nếu chúng ta suy tư và cố gắng hiểu bằng một tâm hồn trong sạch. Thánh Giuse đã trinh khiết vì Đức Trinh Nữ. Ngài bảo vệ Mẹ bằng một sự tế nhị và lòng yêu thương vô bờ.4

Thánh Thomas đã đưa ra nhiều nguyên nhân về tính hợp lý của việc Đức Trinh Nữ được liên kết với Thánh Giuse trong một hôn ước đích thực.5 Điều ấy hợp lý và cần thiết, để việc Đức Maria mang thai không trở nên một gương mù giữa thân nhân và cộng đồng. Điều ấy hữu ích vì Chúa Giêsu sẽ được chào đời trong một gia đình, và trở thành một người con hợp pháp, vì không ai hiểu được mầu nhiệm đầu thai siêu nhiên của Người. Điều ấy ích lợi vì trong cuộc sống, Chúa Giêsu và Đức Maria sẽ được Thánh Giuse nâng đỡ. Và như vậy, cuộc giáng thế của Đấng Cứu Độ sẽ được kín ẩn và ma quỉ không thể đoán biết. Với sự liên kết này, Đức Maria trở nên gương mẫu cho bậc hôn nhân lẫn bậc trinh khiết. Đức Maria yêu mến và hiểu biết Thánh Giuse, Mẹ cũng muốn chúng ta hãy đến nương nhờ nơi Thánh Cả. Hai Đấng là mẫu gương hoàn hảo trong việc hiến thân trọn vẹn cho Thiên Chúa, bằng một con tim không san sẻ, indiviso corde, cho cả bậc trinh khiết tông đồ lẫn bậc trinh khiết giữa trần thế. Bậc trinh khiết hoặc bậc độc thân vì nước Chúa không đối nghịch với phẩm giá bậc hôn nhân. Bậc hôn nhân và bậc trinh khiết là hai cách thế diễn tả và sống mầu nhiệm duy nhất là giao ước của Thiên Chúa với dân Người.6

22.2 Tình yêu rất thanh sạch của Thánh Cả.

Thánh Giuse và Đức Maria kết hôn với nhau tại làng Nazareth. Tại ngôi làng bé nhỏ này, Ngôi Lời đã mặc xác thể. Trong hôn lễ, Đức Maria đã nhận một số của hồi môn theo tập tục. Đó có lẽ là một món nữ trang đơn sơ, những trang phục hoặc đồ đạc gì đó.7 Cũng có thể Mẹ được nhận một miếng đất cỏn con. Dù sao, điều này cũng không có gì can hệ cho lắm. Khi người ta nghèo, những quà tặng ít giá trị thường có thêm một giá trị cao quí khác. Thánh Giuse là thợ mộc, có thể ngài đã chế tác những món đồ gia dụng. Có lẽ tin mừng về hôn lễ đã được người ta truyền cho nhau: ‘Cô Maria đã kết hôn với anh Giuse thợ mộc rồi.’ Đức Trinh Nữ đã muốn những nghi thức này diễn ra mặc dù Mẹ đã hiến toàn thân cho Thiên Chúa. Kết hôn với một người như Thánh Giuse càng cho Mẹ thêm bảo đảm và bình an.8 Thánh Giuse và Đức Maria đã để khát vọng thánh thiện hướng dẫn các ngài. Chúng ta có thể áp dụng cho hai ngài chân lý mà thánh Thomas về sau đã nói: Điều đương nhiên và hợp lý là những người công chính sẽ tìm được ơn soi động của Chúa Thánh Thần trong tất cả những công việc họ làm.9 Thiên Chúa rất quan tâm đến tình yêu giữa Thánh Giuse và Đức Maria. Người tuôn đổ ơn thánh dồi dào để củng cố tình yêu ấy.

Sau cùng, Thánh Giuse cũng hiểu rằng Người Con của Đức Trinh Nữ là do Chúa Thánh Thần, và Đức Maria là Mẹ của Đấng Cứu Thế. Như thế, Thánh Cả càng yêu mến Mẹ Maria hơn nữa. Thánh Giuse đã yêu mến Đức Mẹ, không bằng một tình yêu của một người anh, nhưng là tình yêu hôn nhân. Tình yêu ấy thật sâu đậm, đến độ mối hợp nhất xác thể hoàn toàn trở nên dư thừa. Thật tuyệt vời vì ngài không những đã trở nên chứng nhân cho sự thanh khiết của Đức Maria – đồng trinh trước khi, trong khi, và sau khi sinh Con như Giáo Hội đã dạy – mà còn là người giữ gìn sự thanh khiết ấy nữa.10 Thiên Chúa Cha đã lưu tâm đến việc chuẩn bị gia đình thanh khiết này cho Con Một của Người.

Các họa sĩ thường vẽ Thánh Giuse như một ông cụ để đề cao sự trinh khiết trọn đời của Đức Maria. Tuy nhiên, Thánh Giuse có lẽ không lớn tuổi hơn Đức Maria bao nhiêu. Bạn không phải chờ đến già mới thực hành nhân đức khiết tịnh. Sự thanh khiết xuất phát từ tình yêu; sinh lực và niềm vui tuổi thanh xuân không phải là những ngãng trở của tình yêu cao đẹp. Thánh Giuse có một tâm hồn trẻ trung, một thân xác trẻ trung khi kết hôn cùng Đức Maria, khi hiểu biết về mầu nhiệm Mẹ Thiên Chúa của Mẹ, khi sống bên Mẹ, trong niềm tôn kính sự vẹn tuyền mà Thiên Chúa muốn ban cho thế giới như một dấu chỉ, rằng Người đã đến để chia sẻ cuộc sống này với các thụ tạo của Người.11

Chúng ta hãy nài xin Cha Thánh dạy chúng ta biết sống yêu thương trong những hoàn cảnh Thiên Chúa đã mời gọi chúng ta. Chúng ta hãy ước mong được tình yêu này đốt cháy tâm hồn,12 để chúng ta có thể thực thi công việc thường ngày của chúng ta trong niềm vui.

22.3 Tương quan hiền phụ của Thánh Giuse với Chúa Giêsu.

Trong các Phúc Âm, Thánh Giuse thường được đề cập như một người cha.13 Chắc chắn đó là danh xưng Chúa Giêsu đã xưng hô với Thánh Cả trong bầu khí thân mật tại nhà Nazareth. Chúa Giêsu được cộng đồng gọi là con bác thợ Giuse.14 Chắc hẳn Thánh Giuse đã chu toàn mọi bổn phận người cha của ngài trong Thánh Gia. Ngài đã đặt tên cho Chúa Giêsu. Ngài đã đưa Thánh Gia trốn sang Ai Cập. Ngài đã quyết định nơi định cư sau khi trở về Palestine. Chúa Giêsu đã vâng lời Thánh Giuse như một người cha tự nhiên: Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nazareth và hằng vâng phục các ngài.15

Chúa Giêsu đã đầu thai cách lạ nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần. Người được sinh ra từ cung lòng khiết trinh của Đức Mẹ theo thánh ý Thiên Chúa. Thiên Chúa đã muốn Chúa Giêsu được sinh ra trong một gia đình, được dưỡng dục nhờ một người cha và một người mẹ. Chúa đã tuyển chọn Đức Maria làm Mẹ Người thế nào, thì cũng tuyển chọn Thánh Giuse giữa mọi nam nhân để làm Hiền Phụ của Người cũng như thế.16

Thánh Giuse đã sống và cư xử như một người cha với Chúa Giêsu. Ngài có một tình yêu nồng nàn dành cho Con Thiên Chúa và Mẹ Thiên Chúa. Tình yêu này thắm thiết hơn mọi tình yêu tự nhiên mà một người cha bình thường dành cho con cái họ, bởi vì Thánh Giuse chăm sóc Chúa Giêsu như một người con, nhưng đồng thời lại tôn thờ Người là Thiên Chúa. Cha Thánh rất cảm động trước cảnh một Thiên Chúa quảng đại hiến thân để mưu ích cho nhân loại. Cảnh kỳ diệu này đã làm Thánh Giuse yêu mến Chúa Giêsu mỗi ngày một chí thiết hơn.

Thánh Giuse đã yêu mến Chúa Giêsu như thể ngài đã thực sự sinh ra Chúa. Ngài nhìn Chúa Giêsu như một quà tặng cao quí tuyệt vời mà Thiên Chúa đã ban cho ngài trong kiếp sống làm người. Thánh Giuse đã hiến dâng mọi năng lực, tất cả thời giờ, mối quan tâm sâu xa, sự chăm sóc ân cần nhất cho Quà Tặng này. Thánh Cả không đòi một đền đáp nào khác ngoài cơ hội để được hiến thân hơn nữa. Tình yêu của ngài mãnh liệt nhưng dịu dàng, thanh thản nhưng nồng nàn, cảm xúc mà ngọt ngào. Chúng ta có thể tưởng tượng Thánh Giuse đang bồng ẵm Chúa Giêsu Hài Nhi trên tay, dạy cho Chúa hát, chiêm ngắm Chúa ngủ, làm cho Chúa những món đồ chơi, âu yếm nựng yêu Chúa như mọi người cha khác vẫn làm.17 Ắt hẳn Thánh Giuse phải lúc nào cũng tự hạ trong niềm kính sợ khi nghĩ đến Con Thiên Chúa đã trở nên Con của ngài! Chúng ta hãy nài xin Thánh Cả dạy cho chúng ta biết yêu mến và phụng sự Chúa Giêsu như chính ngài.