BẢY CHÚA NHẬT KÍNH THÁNH CẢ GIUSE
CHÚA NHẬT V
NHỮNG NIỀM VUI VÀ NỖI BUỒN – 2

24.1 Trốn sang Ai Cập.

Sau khi tìm được một nơi ngụ tại Bêlem, Thánh Gia đã được các đạo sĩ đến kính viếng, mang theo nhiều lễ vật. Nhưng khi các đạo sĩ ra về, thì kìa sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho Giuse, ‘Này, hãy đem Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi ta báo lại. Vì bạo vương Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi.’1

Niềm vui dạt dào của Thánh Giuse khi thấy ba đạo sĩ đến kính viếng Chúa kéo dài chẳng được bao lâu. Ngài đã từ bỏ nơi cư ngụ vừa kiếm được để trốn sang đất ngoại bang. Hêrôđê muốn giết hại Hài Nhi. Niềm vui của Thánh Giuse bỗng biến nên một nỗi kinh hoàng. Một lần nữa, Thiên Chúa lại thử thách. Niềm vui và nỗi buồn không bao giờ tách rời nơi tâm hồn yêu mến Thiên Chúa.2 Thánh Gioan Kim Khẩu đã chú giải đoạn Phúc Âm này: Thiên Chúa yêu thương dân Người. Vì thế, Người pha lẫn đau khổ và hoan lạc trong cuộc đời của các thánh. Người lưu tâm gieo rắc những nguy nan và an ủi trên tấm thảm cuộc đời của những linh hồn công chính. Thiên Chúa cũng đã đối xử với Thánh Giuse như thế.3

Theo lời sứ thần, Thánh Gia lập tức trốn sang Ai Cập. Các ngài chỉ có thể đem theo một vài món cần thiết. Vì là một người nghèo, nên Thánh Giuse có thể ra đi ngay khi được thông báo. Tài sản của ngài chắc chắn không tạo nên ngãng trở! Thánh nhân không có gì ngãng trở. Chỉ với chiếc gậy, con lừa, và một ít vật dụng, ngài đã cùng với Đức Maria và Hài Nhi trốn khỏi Bêlem. Các ngài đi mà không gây chú ý, bởi vì các ngài thiếu thốn phương tiện. Ngoài cuộc sống nghèo nàn, Thánh Giuse còn thể hiện các nhân đức khiêm nhượng và vâng phục một cách ngoại thường. Thánh nhân đã vâng theo thánh ý Chúa không chậm trễ hay phàn nàn.4

Trong khi đó, nhiều con trẻ tại Bêlem chừng hai tuổi trở xuống đã hy sinh mạng sống cho Chúa Giêsu mà không biết gì. Sự tử đạo của các trẻ ấy mở cửa thiên đàng cho chúng. Ngày nay, cùng những người mẹ – những người chắc chắn đã được thánh hóa qua đau khổ lớn lao của họ, đau khổ như một khí cụ cho họ được ơn cứu độ – các con trẻ ấy đang chiêm ngắm Thánh Gia trong hạnh phúc muôn đời.

Có lẽ Thánh Giuse ưu tư đến việc mưu sinh để nuôi sống Thánh Gia hằng ngày. Chắc ngài đã dựng một ngôi nhà và có được một số khách hàng nơi đất khách quê người. Sau một thời gian, ngài có thể chu cấp ổn định cho Thánh Gia. Thánh nhân tận dụng mọi phương thế. Mặc dù chốn đất khách, Thánh Giuse vẫn vui tươi vì được sống chung với Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Chúng ta không biết rõ Thánh Gia đã sống bao lâu trong cảnh lưu đầy. Tuy nhiên, sau khi trở về Nazareth, có lẽ Thánh Giuse và Mẹ Maria đã có lúc hồi tưởng lại những năm tháng bên Ai Cập. Các ngài nhớ lại cuộc trốn chạy vội vã cùng với ưu tư và khó khăn trong những năm tháng đầu tiên nơi đất lạ. Các ngài cũng nhớ lại niềm vui được nhìn thấy con trẻ Giêsu dần dần lớn lên theo năm tháng.

Ngay từ giai đoạn đầu trong cuộc đời, Chúa Giêsu không bao giờ xa rời thập giá. Bên cạnh Chúa, và do đó, bên cạnh thập giá, là những người yêu dấu nhất của Chúa, đó là Mẹ Maria và Thánh Giuse. Cha Thánh chắc hẳn đã chịu nhiều đau khổ, nhưng ngài khiêm nhượng vâng theo chương trình Thiên Chúa, mặc dù nhiều lúc ngài không hiểu được. Vì thế, chúng ta đừng bao giờ hoảng hốt trước những nghịch cảnh, đau khổ hay bất công; chúng ta cũng đừng để mình bị các thất bại làm mất bình an tâm hồn. Mọi sự đều đã được an bài.5

24.2 Trở về Nazareth.

Thánh Gia lưu ngụ tại Ai Cập cho đến khi Hêrôđê qua đời.6 Sau khi Hêrôđê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với Giuse bên Ai Cập, báo mộng cho ông rằng, ‘Này, dậy đem Hài Nhi và Mẹ Người về đất Israel, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi.’7 Thánh Giuse đã thực hiện như lời sứ thần truyền dạy. Trong những hoàn cảnh đa dạng, Thánh Giuse không bao giờ thiếu suy nghĩ, không bao giờ chểnh mảng với trách nhiệm của ngài. Ngược lại, Thánh Cả dùng kinh nghiệm của mình để phụng sự đức tin. Khi Thánh Giuse trở về từ đất Ai Cập ‘và nghe biết Archelaus đã kế vị vua cha là Hêrôđê cai trị miền Giuđêa, nên ông sợ không dám về đó’ (Mt 2:22). Nói một cách khác, Thánh Cả đã biết cách hành động theo chương trình của Thiên Chúa. Và điều ngài làm đã được khẳng định đúng, thánh nhân đã nhận được một lời báo mộng khác hãy trở về Galilê.8 Vì thế, Thánh Gia đã về sinh sống tại Nazareth.9

Thánh Giuse đã lo liệu để Thánh Gia trở về sống tại Palestine. Lúc đầu, ngài nghĩ nên về Giuđêa, tốt nhất là Bêlem. Một lần nữa, chúng ta thấy Thiên Chúa đã không miễn chước cho Đầy Tớ trung thành của Người những ưu tư và khó khăn. Khi rời Ai Cập, Thánh Giuse nghe tin Archelaus, người con hung tợn của Hêrôđê đã nối ngôi vua cha cai trị miền Giuđêa. Thánh Cả phải bảo toàn Kho Báu vô giá trong bất kỳ hoàn cảnh nguy hiểm nào, nên ngài sợ không dám về đó. Trong khi suy nghĩ điều gì tốt nhất cho Chúa Giêsu, Thánh Giuse đã được báo mộng hãy trở về Galilê. Chúng ta thấy Chúa Giêsu luôn là tâm điểm mối quan tâm của Thánh Cả. Khi về đến Nazareth, Thánh Gia lại sống bên những thân nhân và bạn hữu. Sau đó, các ngài đã định cư tại đó.

Chúng ta hãy nài xin Mẹ Maria và Thánh Giuse dạy cho chúng ta biết lợi dụng những nghịch cảnh để yêu mến Thiên Chúa. Chúng ta đừng phiền não vì thấy càng theo sát Chúa, chúng ta lại cảm thấy gần thập giá hơn. Lạy Đức Trinh Nữ diễm phúc, Mẹ đã biết tận dụng thời gian lưu đầy, xin giúp chúng con biết phụng sự Mẹ tốt hơn nơi thung lũng nước mắt này! Theo gương Mẹ, chúng con xin dâng lên công việc, ưu tư, và buồn phiền của chúng con, để Chúa Giêsu Kitô được hiển trị trong tâm hồn chúng con và tâm hồn các bạn hữu chúng con.10 Chúng ta hãy nài xin Thánh Giuse giúp chúng ta luôn vững vàng trong thử thách. Chúng ta hãy nhìn về Chúa Giêsu, Đấng luôn bên cạnh chúng ta. Người sẽ là sức mạnh của chúng ta.

24.3 Chúa Giêsu lạc mất.

Trong nỗi buồn sầu và vui mừng sau cùng này, chúng ta chiêm ngắm Chúa Giêsu bị lạc mất rồi được tìm thấy trong Đền Thờ.

Luật Moses buộc mọi người Do Thái phải hành hương Đền Thờ Jerusalem trong ba ngày đại lễ Vượt Qua, Ngũ Tuần, và Ánh Sáng. Luật này buộc tất cả những người từ mười hai tuổi trở lên. Nếu gia đình nào sống xa Đền Thờ hơn một ngày đàng, họ chỉ cần hành hương lên Đền Thờ mỗi năm một lần. Luật không nói về trường hợp phụ nữ, nhưng họ thường đi lễ chung với chồng. Đức Maria và Thánh Giuse hằng năm lên Đền Thờ vào dịp lễ Vượt Qua. Khi Chúa Giêsu lên mười hai tuổi, Người theo cha mẹ lên Đền Thờ.11 Các gia đình ở xa thường đi chung với nhau thành từng nhóm. Jerusalem cách Nazareth chừng ba bốn ngày đàng.

Lễ Vượt Qua kéo dài một tuần. Khi bế mạc, những đoàn người tụ nhau bên ngoài thành, và sau đó trở về quê. Đàn ông thường tụ tập một nơi, trong khi phụ nữ lại tụ tập một chỗ khác. Con trẻ muốn theo nhóm nào cũng được. Vợ chồng con cái thường gặp nhau vào giờ cơm tối hôm ấy.

Khi Thánh Giuse và Đức Maria gặp nhau, các ngài lập tức phát hiện con trẻ Giêsu đã bị lạc. Lúc đầu, các ngài đi tìm trong các đoàn người, nhưng vẫn không thấy. Không ai gặp trẻ Giêsu trên đường về! Thánh Giuse và Đức Maria lo lắng, sang ngày hôm sau, tiếp tục tìm kiếm ở chỗ các bạn bè và thân nhân. Không ai biết tin tức gì! Đức Maria và Thánh Giuse có lẽ hết sức sốt ruột. Điều gì đã xảy ra? Đêm trước khi trở lại Jerusalem, ắt hẳn các ngài đã trằn trọc đau đớn. Sáng sớm hôm sau, hai ngài vội vàng trở lại Jerusalem. Các ngài rảo khắp nơi trong thành. Người ở đâu? Điều gì đã xảy ra? Các ngài hỏi han mọi người, rồi mô tả con trẻ. Không ai biết gì cả. Các ngài nóng lòng tìm kiếm: ông cau mày ưu tư, bà dường như buồn bã mỗi lúc một hơn. Các ngài dạy cho tất cả chúng ta phải sống mỗi khi lỡ lạc mất Chúa Giêsu.12

Có lẽ khổ nhất là thái độ im lặng của Thiên Chúa. Bà, Đức Trinh Nữ, là nữ tử ưu ái của Thiên Chúa. Ông, Giuse, đã được ưu tuyển để chăm sóc cho Hai Đấng cực trọng, và cũng đã từng được Thiên Chúa can thiệp vào các sự kiện. Qua thiên thần, ông đã được cảnh báo về âm mưu thâm hiểm của Hêrôđê đối với Hài Nhi ở Bêlem. Thiên thần đã hối thúc ông trốn sang Ai Cập. Khi trở về xứ Giuđêa, một lần nữa ông cũng đã được linh báo hãy định cư ở Nazareth để tránh những sự dữ có thể xảy ra. Tại sao trong dịp này không có ai báo tin cho ông? Tại sao, sau hai ngày thở than với trời cao, tìm kiếm khắp nơi, và phiền não mỗi lúc một gia tăng, mà Thiên Chúa vẫn im lặng trước lời khẩn cầu tha thiết và nỗi thương đau của ngài?13

Có những thời gian trong cuộc đời chúng ta, Thiên Chúa dường như im lặng. Xem ra chúng ta đã lạc mất Người. Trong một số trường hợp, điều này là do tội lỗi chúng ta. Tuy nhiên, cũng có những lúc dường như Thiên Chúa cố ý tránh mặt để chúng ta cố gắng tìm kiếm. Lạy Chúa Giêsu, ước chi con đừng bao giờ lạc mất Chúa…14 Tự thâm tâm, chúng ta hãy lặp lại lời nguyện này thật nhiều lần.

Đến ngày thứ ba, khi mọi cơ may đã sụp đổ, bỗng nhiên các ngài lại gặp được Con Trẻ Giêsu. Chúng ta có thể tưởng tượng ra niềm vui tràn bờ của Đức Maria và Thánh Giuse khi tìm thấy Chúa Giêsu. Các ngài có lẽ đã đi hai bên Con Trẻ trên suốt quãng đường trở về để không còn lạc mất Người nữa.

Lạy Chúa Giêsu, ước chi con đừng bao giờ lạc xa Chúa nữa… Chúng ta hãy nài xin Thánh Cả Giuse giúp chúng ta đừng bao giờ lạc mất Chúa Giêsu vì tội lỗi của chúng ta. Chúng ta cũng không muốn đánh mất Người vì yếu đuối sa ngã. Chúng ta hãy nài xin Thánh Giuse dạy cho chúng ta biết đi tìm Chúa Giêsu với trót tâm hồn mỗi khi lỡ lạc mất Người.