NGÀY 1 THÁNG NĂM
THÁNH GIUSE LAO CÔNG
Lễ Nhớ

Ngày lễ kính Thánh Giuse Lao Công đã được đưa vào phụng vụ từ năm 1955. Trong ngày này, được phấn khích nhờ tấm gương của Thánh Cả Giuse và dưới sự bảo trợ của ngài, Giáo Hội đặc biệt trân trọng giá trị nhân bản và siêu nhiên của công việc. Mọi công việc của chúng ta đều cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa, và nhờ Chúa Giêsu Kitô, cùng với lòng yêu thương anh chị em, sẽ trở nên một lời cầu nguyện và một việc tông đồ đích thực.

33.1 Công việc là quà tặng Thiên Chúa ban.

Bạn sẽ được hưởng dụng công quả tay bạn làm ra.1

Hôm nay, khi trình bày Thánh Cả Giuse như một mẫu gương cho chúng ta, Giáo Hội không phải chuẩn nhận chỉ một hình thức lao công là làm việc chân tay, nhưng xác định phẩm giá và giá trị của tất cả những công việc lương thiện của nhân loại. Trong bài đọc Một hôm nay,2 chúng ta đọc sách Sáng Thế về việc con người được tham dự vào công trình tạo dựng. Thánh Kinh cho chúng ta biết Thiên Chúa đặt con người vào vườn Địa Đàng để canh tác và giữ vườn.3 Ngay từ thời ban đầu, công việc đối với con người là một lệnh truyền tự nhiên, một đặc điểm về tình trạng của họ khi được tạo ựng, một biểu hiện về phẩm giá, và một phương thế để họ có thể cộng tác vào toàn thể công trình vĩ đại của Thiên Chúa quan phòng. Nhưng nguyên tội đã làm biến dạng sự cộng tác này, như chúng ta đọc trong sách Sáng Thế: Đất đai hãy là đồ chúc dữ vì cớ ngươi, có đau khổ ngươi mới nhờ được nó mà ăn mọi ngày đời ngươi… Mồ hôi đẫm mặt, ngươi mới có bánh ăn.4
Sau khi nguyên tổ sa ngã, những gì Thiên Chúa đã tiền định từ ban đầu là hoan lạc và thanh nhàn bỗng chốc trở nên khó khăn, nhọc nhằn; tuy nhiên, không có sự thay đổi nào trong tương quan công việc của con người với Đấng Tạo Hóa và vai trò của công việc trong công trình cứu độ. Những điều kiện gắn liền với công việc khiến ta coi nó như một hình phạt. Vì sự độc dữ của tâm hồn đã xa lìa Thiên Chúa, con người coi công việc như một hình thức buôn bán hoặc một công cụ để đàn áp, đến độ nhiều khi rất khó mà nhìn ra sự cao quí và giá trị thực sự của lao công. Có những người coi công việc hoàn toàn như một phương thế kiếm tiền, hoặc một biểu hiện ích kỷ để khẳng định bản thân. Họ không nhận ra giá trị nội tại của công việc là một sự linh thánh, nhờ đó, con người được cộng tác và dâng lên Đấng Tạo Hóa những thành quả do nỗ lực của họ, với những nhân đức nhân bản và siêu nhiên.

Suốt nhiều thế kỷ, việc lao động chân tay bị khinh thường như một cách kiếm sống, vô giá trị hoặc hèn hạ. Ngày nay, xã hội vật chất thường phân loại con người theo mức lương và khả năng được mức độ phúc lợi. Đây lúc lúc các tín hữu phải la lên từ mái nhà: công việc là một quà tặng Chúa ban, phân loại con người theo nghề nghiệp là điều vô nghĩa, như thể công việc này cao quí hoặc kém giá hơn công việc kia. Công việc, mọi công việc, đều minh chứng cho phẩm giá con người, cho quyền thống trị của họ trên toàn thể vũ trụ. Đó là cơ hội để phát triển nhân cách của con người. Đó là dây liên kết con người với nhau, là cách thế để chu cấp cho gia đình, là phương thế để góp phần thăng tiến xã hội, nơi chúng ta đang sống, và cho sự tiến bộ của toàn thể nhân loại.5 Thánh Giuse là một người thợ đã làm việc để sinh sống. Ngày lễ kính ngài nhắc nhở chúng ta về một mẫu gương và một vị quan thầy.6 Chúng ta hãy thường xuyên đến nương nhờ Thánh Cả, để công việc của chúng ta không bao giờ bị mất đi giá trị nội tại, bởi vì một khi người ta bỏ quên Thiên Chúa, thì từ nhà máy, các sản phẩm được cải tiến, trong khi con người lại bị băng hoại và hạ giá.7 Công việc chúng ta, nhờ sự phù trợ của Thánh Cả Giuse, trong tinh thần cầu nguyện, sẽ trở nên một của lễ đẹp lòng Thiên Chúa.

33.2 Ý nghĩa tự nhiên và siêu nhiên của công việc.

Trong Phúc Âm hôm nay, chúng ta một lần nữa lại thấy Chúa Giêsu Nazareth được nói đến qua nghề nghiệp của Người: Phải chăng ngài là anh thợ mộc, con của bà Maria?8 Khi Chúa trở về quê quán, người ta cũng bàn tán: Phải chăng đây là con của bác thợ mộc? Có mẹ là bà Maria?9 Tại một nơi khác, Phúc Âm cũng nói Chúa Giêsu có một nghề như Thánh Cả Giuse, dưỡng phụ của Người. Công việc của nhân loại đã được Con Thiên Chúa chấp nhận, thánh hóa, và giờ đây, mang một ý nghĩa cứu độ, vì được liên kết với Chúa Kitô, Đấng Cứu Độ thế giới. Tất cả những gì tiêu cực gắn liền với công việc - là hậu quả của nguyên tội như nhọc nhằn, cực khổ, gian truân và khó khăn – trong Chúa Kitô, đã đạt được giá trị lớn lao đối với cá nhân cũng như toàn thể nhân loại. Con người giờ đây được liên kết với công trình cứu độ do Chúa Kitô thực hiện.10

Mọi nghề nghiệp lương thiện đều là phương thế để nên trọn lành, cho những ai sống nghề ấy, và thực sự là cho cả xã hội. Qua sự hiệp thông giữa tất cả các chi thể trong Nhiệm Thể Chúa Kitô là Giáo Hội, công việc của con người, trong tất cả những điều kiện của nó, đều có thể trở nên một phương thế để giúp đỡ tha nhân. Dù vậy, chúng ta cần phải nhớ điều quan trọng này: mọi công việc, dù nhọc nhằn và khó đạt thành, đều phải có một mục đích siêu nhiên cũng như nhân bản. Người nô lệ biết anh ta chèo là để làm con thuyền tiến lên; nhưng để cho điều này mang một ý nghĩa cho cuộc sống, anh ta cần phải coi trọng ý nghĩa mà đau khổ và hình phạt đem lại cho một người tín hữu. Tức là anh phải nhìn cảnh ngộ của mình như một phương thế để kết hợp với Chúa Kitô. Nếu vì vô tri hoặc không nhận ra điều ấy, anh ta sau cùng sẽ ghét công việc của mình. Chúng ta thấy một hậu quả tương tự, khi thành quả lao động bị tách khỏi người làm ra nó, đến độ xúc phạm đến ý thức của họ.11 Nhiều người buổi sáng đi làm như một nô lệ đến để chèo con thuyền tới một đích nào đó mà họ không biết và cũng không cần biết; những gì họ mong đợi chỉ là kỳ nghỉ cuối tuần và tiền lương. Cách làm việc như thế rõ ràng không thể nâng cao hoặc thánh hóa con người, không làm phát triển nhân cách đương sự, không thể trở nên một lợi ích thực sự cho xã hội.

Hôm nay, với ơn trợ giúp của Thánh Giuse, chúng ta hãy suy về khía cạnh quí chuộng và tôn trọng công việc. Chúng ta cố gắng như thế nào để làm việc cho hoàn hảo và đúng giờ? Tiêu chuẩn chuyên môn trong công việc của chúng ta như thế nào? Chúng ta có phương pháp khi làm việc hay không? Chúng ta có luôn cẩn thận và chuyên cần thực hiện mọi chi tiết trong công việc hay không? Nếu công việc hằng ngày của chúng ta được thực hiện một cách có lương tâm, chúng ta có thể thưa lên như phụng vụ trong thánh lễ hôm nay: Lạy Chúa, nguồn thương xót, xin nhìn đến những của lễ của chúng con trong ngày lễ kính Thánh Cả Giuse. Ước chi sự hy sinh của chúng con trở nên sự che chở cho tất cả những ai kêu cầu đến Chúa.12

33.3 Lòng yêu công việc.

Công việc làm tử tế là công việc được làm với lòng mến. Để có một cái nhìn đúng đắn về công việc đang làm, có lẽ bước đầu tiên là chúng ta phải coi trọng và nâng công việc ấy lên bình diện siêu nhiên. Chúng ta phải đặt tâm hồn vào công việc, đừng làm một cách máy móc, hoặc vì không còn một lựa chọn nào khác. Hỡi con, con có nhớ người đàn ông đến gặp cha sáng nay không, người mặc chiếc áo màu nâu ấy? Ông ấy không phải là người lương thiện… Ông ấy vẽ tranh hí họa cho một tạp chí. Công việc ấy giúp ông đủ sống và tương đối bận rộn. Nhưng ông ấy lúc nào cũng chê bai công việc của mình, và cho cha biết rằng, ‘Ước chi tôi là một họa sĩ hẳn hòi! Đằng này, tôi cứ phải vẽ những thứ vớ vẩn này để có cái mà ăn. Này ông bạn, đừng để ý đến chúng, đừng thèm nhìn những bức hình ấy! Làm thế chỉ vì thương mại thôi mà!’ Nói tóm lại, ông ấy chỉ vì tiền. Ông ấy đã để tâm hồn mình tách xa những điều bàn tay ông ấy đang làm, bởi vì ông ấy không coi trọng công việc của mình…13

Thánh Cả Giuse dạy chúng ta hãy yêu các công việc: chăm sóc nhà cửa, làm việc trong nhà máy, cày cấy trên cánh đồng, gõ máy vi tính, phát thư tín, hoặc làm người tiếp viên. Giá trị công việc tùy vào khả năng nó giúp chúng ta trở nên một con người nhân bản và siêu nhiên, đem lại những cơ hội giúp chúng ta chu cấp cho gia đình và cộng tác mưu ích cho nhân loại.

Thánh Giuse đã làm việc với Chúa Giêsu. Khi thì ngài nhờ Chúa Giêsu cầm giùm thanh gỗ, khi thì ngài chỉ cho Chúa Giêsu sử dụng chiếc đục hoặc chiếc bào. Mỗi khi mệt nhọc, có lẽ Thánh Cả sẽ chiêm ngắm Con Thiên Chúa, cũng là Con của ngài. Công việc của Thánh Cả có giá trị bởi vì ngài biết rằng ngài có thể cộng tác vào công trình cứu độ nhân loại bằng công việc ấy. Hôm nay, chúng ta hãy xin Thánh Cả Giuse dạy chúng ta ý thức về sự hiện diện của Chúa trong khi miệt mài làm việc. Chúng ta cũng đừng quên Mẹ Maria, vì hôm nay là ngày đầu tháng Năm, tháng dâng kính Mẹ. Chúng ta đừng quên dâng lên Mẹ mỗi ngày một giờ làm việc hoặc học tập thật tốt để tôn vinh Mẹ, hôm nay tốt hơn hôm qua, và càng ngày càng hoàn hảo hơn.