NGÀY 1 THÁNG TÁM
THÁNH ALPHONSUS LIGUORI
Lễ Nhớ

Thánh Alphonsus chào đời tại Naples vào năm 1696. Thánh nhân đậu cả hai văn bằng tiến sĩ về luật đạo và luật đời. Sau khi được thụ phong linh mục, thánh nhân đã sáng lập dòng Chúa Cứu Thế. Để nâng cao đời sống trong Giáo Hội, thánh nhân đã dấn thân trong việc rao giảng và viết nhiều tác phẩm kinh điển về Đức Trinh Nữ, Thánh Thể, và luân lý thần học. Thánh nhân đã được tôn vinh với tước hiệu tiến sĩ Hội Thánh.

Cuộc đời trường thọ nhưng giản dị của thánh Alphonsus là tấm gương sáng ngời về làm việc và hy sinh để giúp đỡ tha nhân đạt đến phần rỗi đời đời. Thánh Alphonsus được vinh thăng giám mục giáo phận Thánh nữ Agatha Gotti, nhưng sau nhiều năm phục vụ, thánh nhân đã xin từ chức. Ngài qua đời vào năm 1787 bên đoàn con cái tinh thần tại thị trấn Pagani gần thành Naples.

9.1 Lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria.

Thánh Thần Chúa ngự trên tôi, vì Người đã xức dầu cho tôi; sai tôi đem Tin Mừng cho những người nghèo hèn và chữa lành những kẻ bị áp bức.1

Cuộc đời thánh Alphonsus dệt thành từ những công việc liên lỉ: một nhà truyền giáo, một giám mục, một nhà thần học, một nhà văn đạo đức, một nhà sáng lập và bề trên của một dòng tu.2 Thánh nhân sống vào một giai đoạn Kitô Giáo dường như xuống dốc. Chúa đã trao cho thánh Alphonsus những sứ mạng đặc biệt để gặp gỡ những hạng người kém cỏi về phương diện văn hóa và tinh thần. Thánh nhân rao giảng không mỏi mệt, dạy giáo lý và khuyến khích mọi người cầu nguyện qua những bài giảng và những tác phẩm. Lời cầu nguyện đem lại tinh thần lạc quan và niềm cậy trông vào phần rỗi cho các linh hồn. Thánh nhân viết: Thiên Chúa không khước từ ơn cầu nguyện với bất kỳ ai; đó là phương thể để chúng ta đạt được ơn giúp đỡ hầu thắng vượt mọi dục tình và cám dỗ. Tôi xin nói lại, và cứ lặp đi lặp lại bao lâu còn sống, rằng tất cả phần rỗi của chúng ta đều do việc cầu nguyện. Từ kết luận ấy, thánh nhân đã đưa ra một châm ngôn thời danh: Ai cầu nguyện thì được cứu rỗi, ai không cầu nguyện thì bị luận phạt.3 Việc cầu nguyện luôn luôn là một liều thuốc thần diệu chữa lành mọi sự dữ. Đây luôn là một giáo huấn cho các linh hồn muốn sống mật thiết với Thiên Chúa. Việc thưa chuyện thân mật với Chúa thực sự sẽ mở ra cánh cửa thiên đàng cho chúng ta.

Thánh Alphonsus thúc giục các tín hữu hãy qui hướng đời sống của họ vào nhà tạm. Ngài coi trọng việc viếng Thánh Thể và đã viết một tác phẩm ngắn về việc này.2 Thánh nhân trình bày những vấn đề giáo lý thật sâu sắc, nhất là về phương diện luân lý, vì thế ngài đã được phong tặng tước hiệu Tiến Sĩ Hội Thánh.5

Về vấn đề giáo dục lương tâm, thánh nhân xác nhận rằng tình trạng trượt dốc đến chỗ mất đức tin thường khởi đầu từ chỗ nguội lạnh và lơ là với lòng sùng kính Đức Mẹ. Về mặt tích cực, việc trở về với Chúa Giêsu cũng khởi đầu bằng lòng yêu mến Đức Mẹ tha thiết. Vì vậy, thánh nhân đã cổ động lòng sùng kính Đức Mẹ ở mọi nơi. Ngài đã soạn một kho tài liệu để giảng dạy và truyền bá lòng sùng kính Mẹ Thiên Chúa cho mọi tín hữu, cách riêng là các linh mục. Đối với thánh Alphonsus - như Giáo Hội vẫn luôn giảng dạy - lòng sùng kính Đức Mẹ chiếm một vị trí cá biệt trong công cuộc cứu độ. Đức Maria là Đấng Trung Gian mọi ơn thánh và là Đấng Đồng Công Cứu Chuộc, vì thế, Mẹ cũng là Từ Mẫu, Trạng Sư và Nữ Vương của chúng ta. Thực vậy, cho đến giây phút cuối đời, thánh Alphonsus lúc nào cũng thuộc trọn về Mẹ Maria.6 Mỗi người chúng ta hãy cố gắng thuộc trọn về Mẹ Maria, tưởng nhớ đến Mẹ trong những phận sự thường ngày, cho dù nhỏ mọn đến đâu. Ước gì chúng ta đừng bao giờ quên rằng, chúng ta đang trên đường đến với Chúa Giêsu, và nếu có khi nào chúng ta lạc xa Người, thì chúng ta hãy trở lại với Người nhờ Mẹ Maria.7 Mẹ sẽ mau chóng dẫn đưa chúng ta đến với Con Mẹ.

9.2 Sự trung gian của Đức Maria.

Thánh Alphonsus qua đời lúc cao niên, năm chín mươi mốt tuổi. Chúa đã để những năm cuối đời của thánh nhân thành những năm thử thách. Trong số những thử thách ngài phải chịu, tình trạng mù lòa là điều đau đớn nhất cho ngài. Trong những năm tháng cuối đời, thánh nhân dùng rất nhiều thời gian để cầu nguyện và nhờ anh em đọc sách thiêng liêng. Một ngày kia, khi nghe một quyển sách đạo đức, thánh nhân bỗng cháy lửa sốt mến. Vì không nhớ ai là tác giả của quyển sách kỳ diệu ấy, thánh nhân đã hỏi ai đã viết được những lời sốt mến đối với Đức Mẹ như thế. Người đọc sách giở trang đầu và đọc: Vinh Quang Đức Mẹ Maria, tác giả Alphonsus Maria Liguori. Hai tay ôm mặt, thánh nhân đã khóc òa vì biết mình đã mất hết trí nhớ,8 nhưng vui mừng vô hạn vì gặp được một chứng từ về lòng yêu mến Đức Mẹ. Chúa đã đoái thương ban cho thánh nhân ơn an ủi này giữa cảnh tối tăm.

Kiến thức thần học cũng như kinh nghiệm của thánh Alphonsus đã đưa ngài đến chỗ xác tín rằng đời sống thiêng liêng và việc phục hồi đời sống ấy nơi các linh hồn đều phải nhờ sự trung gian của Mẹ Maria. Theo chương trình Thiên Chúa đã tiền định và vẫn đang được thực hiện trong lịch sử cứu độ, Sự Sống – hai chữ được viết hoa – đã đến với chúng ta qua Mẹ. Mẹ là con đường ngắn nhất, dễ dàng nhất đưa chúng ta đến với Thiên Chúa.

Thánh Alphonsus khẳng định: Thiên Chúa muốn mọi ơn phúc từ Chúa Kitô đến với chúng ta qua Đức Trinh Nữ.9 Ngài còn trích dẫn câu nói thời danh của thánh Bernard: Thánh ý Thiên Chúa muốn rằng, chúng ta sẽ không nhận được một ơn nào mà trước tiên không qua bàn tay của Mẹ Maria.10 Mẹ là Đấng Bầu Cử cho chúng ta trên thiên quốc, là Đấng xin cho chúng ta mọi điều chúng ta cần thiết. Hơn nữa, Mẹ còn tiên liệu cả những điều chúng ta cầu xin, gìn giữ chúng ta, và gợi lên những ước vọng thánh thiện trong linh hồn để thúc bách chúng ta sống đức ái tinh tế và thường xuyên đến với bí tích Hòa Giải. Mẹ ban sức mạnh trong những giờ phút chán chường và cứu giúp chúng ta trong những thời khắc cám dỗ ngay khi chúng ta vừa tưởng nghĩ đến Mẹ. Mẹ là đồng minh uy lực nhất của chúng ta trong công cuộc tông đồ: Cụ thể là Mẹ làm cho những lời của chúng ta đi sâu vào tâm hồn những bè bạn của chúng ta, tuy những lời ấy không có gì là hùng hồn. Ý tưởng sau đây là khám phá vĩ đại của nhiều vị thánh: Nhờ Mẹ Maria, chúng ta sẽ đạt được những quyết định siêu nhiên mà chúng ta đã đặt ra cho bản thân một cách sớm hơn, nhiều hơn, và tốt hơn.

9.3 Hiệu năng trung gian của Mẹ Maria.

Vai trò trung gian hệ ở việc hợp nhất hoặc liên kết hai đối cực với nhau. Chúa Giêsu Kitô là Trung Gian duy nhất và hoàn hảo giữa Thiên Chúa và nhân loại.11 Bởi vì vừa là Thiên Chúa, vừa là con người, Chúa Kitô đã hiến dâng cái chết của mình, một lễ hy sinh giá trị vô cùng, để giải hòa nhân loại với Thiên Chúa.12 Tuy nhiên, điều này không cản trở các thiên thần và các thánh, đặc biệt là Mẹ Maria, cũng hoạt động như những trung gian. Vai trò làm Mẹ của Đức Maria đối với loài người không làm lu mờ hay giảm bớt vai trò trung gian duy nhất của Chúa Kitô chút nào, trái lại còn làm sáng tỏ mãnh lực của sự trung gian ấy. Vì mọi ảnh hưởng có sức cứu rỗi của Đức Nữ Trinh trên nhân loại không phát sinh từ một sự cần thiết khách thể nào, nhưng từ ý định nhân lành của Thiên Chúa, và bắt nguồn từ công nghiệp dư tràn của Chúa Kitô. Ảnh hưởng ấy nương tựa và hoàn toàn tùy thuộc vào sự trung gian của Chúa Kitô, nguồn mạch mọi quyền lực của ảnh hưởng đó.13

Đức Thánh Trinh Nữ, Hiền Mẫu thiêng liêng của các con cái nam nữ của Thiên Chúa, là Hiền Mẫu của chúng ta. Mẹ hiến dâng lời cầu nguyện và việc lành của chúng ta lên Chúa để mưu ích cho chúng ta và thông ban những ơn thánh từ Thiên Chúa xuống cho chúng ta. Mẹ hoàn thiện những lời cầu xin chưa hoàn hảo của chúng ta để chúng được đắc lời. Là Mẹ Thiên Chúa, Mẹ Maria có một địa vị đặc biệt bên tòa Thiên Chúa Ba Ngôi. Là Mẹ nhân loại, Mẹ Maria mang một trách nhiệm được Thiên Chúa trao phó để chăm sóc cho đoàn con cái lữ thứ vẫn còn hành trình trên đường về nhà Cha trên trời.14 Chúng ta thường gặp thấy Mẹ trong cuộc sống hằng ngày, và chúng ta cảm thấy an ủi vì sự hiện diện của Mẹ. Chúng ta sẽ ra sao nếu không có sự canh phòng thường xuyên, và đôi tay của Mẹ hằng giang ra đảm bảo cho chúng ta?

Thánh Alphonsus đã hỏi, Tại sao lời cầu nguyện của Đức Maria lại hiệu quả trước tòa Thiên Chúa? Và thánh nhân tự trả lời: Lời cầu nguyện của các thánh là lời cầu xin của tôi tớ. Còn lời cầu nguyện của Mẹ Maria là lời cầu xin của một Người Mẹ. Từ đó, những lời cầu nguyện của Mẹ có uy lực và hiệu năng. Vì yêu thương Mẹ thiết tha, nên Chúa Giêsu không thể không nghe động lòng khi nghe lời cầu xin của Mẹ. Để minh chứng lập luận ấy, thánh Alphonsus đã nhớ lại Chúa đã làm phép lạ đầu tiên tại tiệc cưới Cana, nhờ lời can thiệp của Đức Mẹ. Rượu sắp cạn và đôi tân hôn sẽ lâm vào cảnh bẽ mặt. Không ai nhờ Đức Thánh Trinh Nữ cầu xin Con Mẹ giúp đỡ. Thế nhưng, Mẹ Maria đã cảm thương và tự nhận lấy vai trò trung gian. Mẹ đã xin Chúa làm phép lạ, mặc dù không ai dám làm như thế. Thánh Alphonsus kết luận: Nếu Đức Mẹ đã làm như thế khi không có ai ngỏ lời, thì Mẹ còn làm những gì nếu như chúng ta tin tưởng van nài Mẹ?15 Nỡ nào Mẹ lại không nghe những lời cầu xin của chúng ta hay sao?

Ngày lễ hôm nay, chúng ta cầu thánh Alphonsus Liguori xin cho chúng ta biết yêu mến Đức Mẹ ở đời này như chính ngài. Chúng ta hãy tìm cách truyền bá lòng sùng kính Mẹ cho gia đình và bè bạn của chúng ta. Có Mẹ Maria bên cạnh, chúng ta sẽ đạt đến những mục tiêu tông đồ và thiêng liêng của chúng ta sớm hơn, nhiều hơn, và tốt hơn.