| |
Từ bỏ mình và chấp nhận đau khổ
là điều kiện cốt yếu nhất để theo Chúa
ĐỌC LỜI CHÚA
• Gr 20, 7-9: (9) Lời Ngài cứ như ngọn lửa bừng cháy trong tim,
âm ỉ trong xương cốt.
• Rm 12, 1-2: (2) Hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi
mới tâm thần, hầu có thể nhận ra đâu là ý Thiên Chúa: cái gì là
tốt, cái gì đẹp lòng Chúa, cái gì hoàn hảo.
•
TIN MỪNG: Mt 16, 21-27
Đức Giêsu tiên báo cuộc Thương Khó lần thứ nhất
(21) Khi ấy, Đức Giêsu Kitô bắt đầu tỏ cho các môn đệ biết: Người
phải đi Giêrusalem, phải chịu nhiều đau khổ do các kỳ mục, các
thượng tế và kinh sư gây ra, rồi bị giết chết, và ngày thứ ba
sẽ sống lại. (22) Ông Phêrô liền kéo riêng Người ra và bắt đầu
trách Người: «Xin Thiên Chúa thương đừng để Thầy gặp phải chuyện
ấy!» (23) Nhưng Đức Giêsu quay lại bảo ông Phêrô: «Xatan, lui
lại đàng sau Thầy! Anh cản lối Thầy, vì tư tưởng của anh không
phải là tư tưởng của Thiên Chúa, mà là của loài người».
Điều
kiện phải có để theo Đức Giêsu
(24) Rồi Đức Giêsu nói với các môn đệ: «Ai muốn theo Thầy, phải
từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. (25) Quả vậy, ai
muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống
mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy. (26) Vì nếu người
ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi
gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình? (27) «Vì Con
Người sẽ ngự đến trong vinh quang của Cha Người, cùng với các
thiên thần của Người, và bấy giờ, Người sẽ thưởng phạt ai nấy
xứng việc họ làm.
CHIA
SẺ
Câu hỏi gợi ý:
1.
Tại sao Đức Giêsu lại chấp nhận chịu đau khổ và chết? Ngài có
thể chọn cách nào khác khôn ngoan hơn, nghĩa là khỏi phải đau
khổ và chết không? Hay cách Ngài chọn là cách khôn ngoan nhất?
Nếu đó là cách khôn ngoan nhất, thì ta có thể rút ra bài học gì?
2. Khi người thân của ta chỉ vì thương ta mà cản trở ta làm điều
tốt hoặc đề nghị ta làm điều xấu, thì ta nên phản ứng thế nào?
Trong trường hợp này, Đức Giêsu đã phản ứng thế nào? Tại sao?
3. Điều kiện để theo Đức Giêsu là gì? Không thực hiện những điều
kiện ấy thì có thể theo Ngài không? Những người theo Ngài nhưng
không hề thực hiện những điều kiện ấy thì sao? Có những hạng người
như thế không?
Suy tư gợi ý:
1.
Những nghịch lý trong cuộc đời trần gian
Trong bài Tin Mừng hôm nay, ta thấy ẩn hiện những cặp thực tại
đối nghịch nhau:
– «chịu nhiều đau khổ… rồi bị giết chết» nhưng «ngày thứ ba sẽ
sống lại»;
– «muốn cứu mạng
sống mình» thì kết quả là «sẽ mất»;
– «liều mất mạng
sống» thì lại «tìm được mạng sống».
Tóm
lại, những thực tại đối nghịch ấy luôn đi đôi với nhau, hỗ tương
và hoán chuyển lẫn nhau, cái này dẫn đến cái kia, cái này là kết
quả của cái kia, thực hiện cái này thì cái kia sẽ xảy ra, và ngược
lại. Đau khổ do tự nguyện chấp nhận thì dẫn đến hạnh phúc, hạnh
phúc muốn được hưởng trước thì lại dẫn đến đau khổ; sẵn sàng chấp
nhận chết thì được sống, tìm cách để được sống thì lại phải chết…
Cuộc đời này gồm nhiều nghịch lý như thế, khiến cho những kẻ ích
kỷ cuối cùng chỉ gặp toàn thảm bại. Kẻ ích kỷ chỉ lo cho mạng
sống mình, cho hạnh phúc của mình, lo tránh đau khổ cho một mình
mình, thì tuy trước mắt là lợi được điều này điều kia, nhưng lại
mất những thứ cốt yếu nhất, quan trọng nhất trên đời, vì thế cuộc
đời họ gặp rất nhiều khổ đau. Còn người sống vị tha, quên mình,
yêu thương, sẵn sàng chấp nhận đau khổ vì tha nhân thì tuy trước
mắt là mất thứ này thứ nọ, nhưng cuối cùng lại được điều cốt yếu
nhất, được mọi người yêu thương quí mến, được hạnh phúc, được
sống phong phú dồi dào nhất.
Đức Giêsu đã mặc khải và chứng tỏ sự thực ấy bằng chính cuộc đời
đau khổ và cái chết của Ngài. Ngài đã đau khổ nhất, chết thê thảm
nhất, để rồi được hạnh phúc nhất, vinh quang nhất. Đau khổ được
chấp nhận càng lớn, thì hạnh phúc và vinh quang nhờ đó đạt được
càng nhiều hơn gấp bội. Ngược lại, càng muốn hưởng hạnh phúc mà
không chấp nhận đau khổ thì càng gặp đau khổ và hạnh phúc càng
trở nên xa vời. Sự thật đó đâu có lạ lẫm gì, nó vẫn xảy ra hằng
ngày trước mắt ta.
Một học sinh chấp nhận vất vả học hành thì về sau đạt được bằng
cấp cao, có việc làm danh giá, thu nhập cao. Còn học sinh lười
biếng thì về sau dễ bị thất nghiệp, phải chấp nhận những công
việc rất nặng nhọc mà đồng lương chẳng được bao nhiêu. Một người
cha làm việc thật vất vả trong xưởng thợ thì cuối tháng sẽ đem
về đưa cho gia đình mình một khoản tiền lớn, được vợ con đón nhận
thật vui vẻ. Nhờ món tiền đó cả gia đình được đầy đủ no ấm suốt
tháng. Đối với người cha, cảnh gia đình ấm no hạnh phúc chính
là một trong những nguồn hạnh phúc lớn nhất trên đời. Còn những
người cha suốt ngày nhậu nhẹt say sưa thì thường bị vợ con phàn
nàn oán trách, và gia đình chẳng khác gì hỏa ngục.
2.
Người thân của ta có thể cản trở ta làm theo ý Chúa
Muốn quên mình hy sinh, muốn sống cho tha nhân, muốn xả thân để
giúp Giáo Hội được phát triển, muốn làm cho xã hội và đất nước
được hạnh phúc thì bản thân mình phải hy sinh, phải chấp nhận
đau khổ. Tuy nhiên những người thân yêu bên cạnh ta – cha mẹ,
vợ con, anh em, bạn bè – vì thương ta, lại không muốn ta khổ,
nên tìm cách ngăn cản, không để ta dấn thân vào con đường gian
khổ. Tương tự như Phêrô đã ngăn cản Đức Giêsu đi vào con đường
thập giá. Rất nhiều người vì nể người thân nên xiêu lòng và bỏ
cuộc. Nhưng ta thấy Đức Giêsu đã phản ứng lại với Phêrô một cách
rất mãnh liệt. Ngài đã đặt lời mời gọi hay thánh ý của Cha Ngài
lên trên ý muốn của tất cả mọi người và cả ý riêng của Ngài nữa.
Chuyện gì phải làm, lương tâm buộc phải làm, hay Thiên Chúa muốn
Ngài làm, thì Ngài không để người khác cản trở Ngài. Nhiều vị
thánh đã xử sự như vậy.
Thiết tưởng khi thấy người thân yêu của mình sẵn sàng hiến thân
hy sinh cho Thiên Chúa và tha nhân vì tình yêu của họ, ta nên
khuyến khích và ủng hộ họ thay vì ngăn cản họ, cho dù việc ngăn
cản đó là do ta yêu họ, không muốn họ khổ. Trong lịch sử Trung
Quốc, mẹ của Từ Thứ bị bạo vương Tào Tháo giữ làm con tin. Lúc
đó Từ Thứ đang phục vụ dưới trướng của Lưu Bị – đối thủ của Tào
Tháo – mà ông và cả mẹ ông coi là một minh quân. Khi Tào Tháo
muốn dùng mẹ của Từ Thứ để làm áp lực tình cảm buộc Từ Thứ phải
về phục vụ mình, thì bà đã tự vẫn để con mình được hoàn toàn tự
do trong việc phục vụ đất nước, để con không vì đạo hiếu với mẹ
mà phản bội lại vị minh quân mình đang phục vụ. Bà quả là một
phụ nữ thật anh hùng! Có những bà mẹ khi thấy con sợ chết nên
phản bội đất nước hay không dám hy sinh cho đại nghĩa, đã phiền
trách hay sửa phạt con thật nghiêm khắc. Không phải những bà mẹ
ấy không thương con, mà họ muốn con họ chấp nhận một đau khổ nhỏ
hơn để đạt được một hạnh phúc hay vinh quang lớn hơn gấp bội.
3. «Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình
mà theo»
Đức Giêsu cho những ai muốn theo Ngài biết điều kiện quan trọng
để theo Ngài là: «Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác
thập giá mình mà theo». Điều kiện của Ngài thật rõ ràng. «Từ bỏ
chính mình» là từ bỏ tính ích kỷ để sống quên mình, vị tha; cụ
thể là coi nhẹ «cái tôi» của mình, từ bỏ tham vọng được mọi người
tôn vinh, phục vụ, muốn sống trên đầu trên cổ người khác. Trong
đoạn Tin Mừng Lc 14,28-33, Ngài còn yêu cầu những ai muốn theo
Ngài phải lượng sức mình xem có thực hiện nổi điều kiện ấy không
thì hãy theo, nếu thấy không thực hiện nổi thì nên rút lui.
Trong xã hội, để phục vụ đất nước một cách hữu hiệu thì cách tốt
nhất là ra làm quan, làm vua. Một «minh quân» ích lợi cho đất
nước hơn một «minh quan», và một «minh quan» ích lợi cho đất nước
hơn một người dân tài đức. Nhưng nếu làm quan, làm vua mà không
phải để phục vụ đất nước, mà chỉ để vinh quang cho mình, để được
những lợi lộc ích kỷ, thì đó lại là cách hữu hiệu nhất để phá
hoại đất nước. Thật vậy, «hôn quân» làm hại đất nước hơn «hôn
quan», và «hôn quan» làm hại đất nước hơn trộm cướp ngoài đời.
Tuy nhiên, dù là «minh quân» hay «hôn quân», «minh quan» hay «hôn
quan» thì cả hai đều mang danh là phục vụ đất nước cả, nhưng tính
chất của hai loại người đó hoàn toàn khác nhau. «Minh quân» hay
«minh quan» thì làm vua hay làm quan là để phục vụ đất nước, họ
sẵn sàng quên mình, từ bỏ mình, chấp nhận đau khổ vì mục đích
ấy. Còn «hôn quân» hay «hôn quan» thì muốn làm vua hay làm quan
là để thăng tiến cá nhân, để được tôn vinh, được nắm quyền sai
xử người khác, để sống trên đầu trên cổ mọi người. Cũng mang danh
phục vụ đất nước, nhưng một đằng coi «cái tôi» của mình chỉ là
phương tiện để phục vụ mọi người, còn một đằng coi «cái tôi» của
mình là mục đích và muốn biến mọi người thành phương tiện phục
vụ cho mình.
Cũng vậy, trong Giáo Hội, người ta vẫn có thể «theo Chúa» vì hai
động lực trái nghịch nhau: có thể vì Chúa, vì Giáo Hội, vì tha
nhân mà theo Chúa, nhưng cũng có thể vì mình, vì «cái tôi» của
mình, vì muốn thăng tiến bản thân mà theo Ngài. Hai loại này một
đằng xây dựng, đem lại vinh quang cho Thiên Chúa và Giáo Hội,
một đằng phá hoại, làm ô danh Thiên Chúa và Giáo Hội. Người theo
Ngài đích thực rất dễ nhận ra qua việc thực hiện những điều kiện
Ngài đưa ra: «Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập
giá mình mà theo». Nghĩa là họ sống quên mình, sống vị tha, sẵn
sàng chấp nhận «vác thập giá mình» sẵn sàng chịu đau khổ, thiệt
thòi vì Chúa, vì tha nhân. Còn người theo Ngài vì mục đích kém
cao thượng cũng rất dễ nhận ra qua cách hành xử đầy tính vị kỷ
của mình: thích ăn trên ngồi trốc, sẵn sàng bảo vệ quyền bính
với bất cứ giá nào, thích đề cao chức vụ của mình, thích sống
sang trọng hơn người, thường phân biệt giàu nghèo, trọng giàu
khinh nghèo rõ ràng, v.v… Nhưng kết quả cuối cùng khi Chúa đến
trong vinh quang là kẻ vị tha sẽ hạnh phúc muôn đời, còn kẻ vị
kỷ sẽ gặp rất nhiều đau khổ. Vì «kẻ gieo gió thì phải gặt bão»
(Hs 8,7), «kẻ gieo công chính thì sẽ gặt được tình thương» (Hs
10,12).
CẦU NGUYỆN
Lạy Cha, theo Đức Giêsu chính là sống yêu thương, vị tha, xả thân,
quên mình, sẵn sàng chấp nhận đau khổ, thiệt thòi để những người
chung quanh mình được hạnh phúc. Làm như thế, trước mắt phải chịu
mất mát, đau khổ, nhưng kết quả của nó thật tuyệt vời, hạnh phúc.
Trái lại, lối sống ích kỷ, chỉ biết lo cho mình, trước mắt được
lợi nhiều thứ, nhưng kết quả là đau khổ, và đau khổ lớn nhất là
mất chính bản thân mình. Xin cho con nhận ra điều ấy để biết lối
sống nào là ích lợi cho con nhất. (JK)
Nguyễn
Chính Kết
|
|