| |
“Đây
là Con yêu dấu của Ta, Người đẹp lòng Ta. Hãy nghe Người”
Biến
Cố Biến Hình: Vai trò trong Phụng Vụ Mùa Chay
Chúa
Nhật mở màn cho cho Mùa Chay, chúng ta thấy Giáo Hội cử hành Mầu
Nhiệm Chúa Kitô ở biến cố Người theo Thần Linh thúc đẩy vào hoang
địa để chịu ma quỉ cám dỗ sau khi đã ăn chay 40 đêm ngày. Chúa
Nhật Thứ Hai của Mùa Chay tuần này chúng ta thấy Giáo Hội cử hành
Mầu Nhiệm Chúa Kitô ở một biến cố hoàn toàn ngược lại với biến
cố tuần trước, đó là biến cố Người biến hình trên núi cao trước
mắt ba môn đệ của Người.
Việc
Giáo Hội sắp xếp cho hai biến cố của Chúa Giêsu hoàn toàn trái
ngược này liền với nhau như vậy, bị cám dỗ trước, tỏ vinh quang
sau, cho chúng ta thấy gì, nếu không phải, trước hết, Giáo Hội
muốn chứng thực niềm xác tín của mình là “Con Thiên Chúa xuất
hiện là để phá hủy công việc của ma quỉ” (1Jn 3:8), và sau nữa,
Giáo Hội cũng muốn cho con cái mình thấy được ý nghĩa đích thực
và mục tiêu cao cả của chay tịnh, của từ bỏ: ý nghĩa đích thực
của chay tịnh, của từ bỏ ở ngay lời Chúa Giêsu dùng đoạn Kinh
Thánh Cựu Ước (Nhị Luật 8:3) bịt miệng Satan, đó là “con người
không sống nguyên bởi bánh”, và mục tiêu cao cả đó là nhờ thế
con người chẳng những không sa chước cám dỗ mà còn có thể “sống
bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra”, một mục tiêu cũng rất
hợp với tiếng nói phát ra từ trời trong biến cố biến hình trên
núi của Chúa Giêsu hôm nay, đó là lời: “Hãy lắng nghe Người”.
Chắc
chắn Chúa Giêsu cũng có mục đích như Giáo Hội đối với con cái
mình như thế. Bởi vì, Phúc Âm Thánh Mathêu cho biết, Chúa Giêsu
đã biến hình “sáu ngày sau” (Mt 17:1) khi Người tiết lộ cho các
tông đồ biết một mầu nhiệm vô cùng mầu nhiệm đối với tâm trí loài
người của các vị bấy giờ, đó là Mầu Nhiệm Vượt Qua của Người,
qua lời tiên báo tiên khởi của Người về Biến Cố Vượt Qua này (x
Mt 16:21), một lời tiên báo Vượt Qua tiên khởi kinh hoàng và khủng
khiếp đến độ đã làm cho vị trưởng tông đồ đoàn, vừa được Người
tuyên dương và tín nhiệm trao trọng trách vô cùng quan trọng đến
phần rỗi đời đời của các linh hồn, đột nhiên trở thành “Satan”
trước con mắt của Người!
Bởi
thế, qua biến cố biến hình hôm nay, Chúa Giêsu như muốn củng cố
đức tin của các vị vốn đặt nơi Người, một đức tin mà có lần chính
quí vị đã phải thú nhận là vẫn còn yếu kém nên đã tự động ngỏ
ý xin Thày “hãy tăng thêm đức tin cho chúng con” (Lk 17:5). Qua
biến cố biến hình này, Người như muốn nói cùng các vị rằng, cho
dù Thày có bị khổ nạn và tử giá vô cùng hèn hạ, đớn đau và nhục
nhã trước mặt loài người đi nữa, theo thân phận của một Đấng Thiên
Sai, thế nhưng, vì Thày cũng chính là Con Thiên Chúa, nên không
một sự gì trên đời này có thể làm chủ được Thày. Trái lại, tất
cả mọi sự trần gian, tầm thường hay thấp hèn sẽ được biến đổi
thành cao sang và vinh hiển nơi Thày: “dung nhan Người chói sáng
như mặt trời, áo Người rạng ngời như ánh sáng”, kể cả “tội lỗi
cùng với sự chết đã đột nhập thế gian” (Rm 5:12) cũng sẽ bị tan
biến đi như bóng tối trước ánh sáng, khi Thày phục sinh từ trong
cõi chết. Thật vậy, biến cố Chúa Giêsu biến hình trên núi, được
Phúc Âm tường thuật hôm nay, sau sáu ngày từ hôm Người bắt đầu
tuyên bố về Cuộc Vượt Qua của Người , chính là lời tiên báo duy
nhất và hùng hồn nhất về Cuộc Phục Sinh vinh hiển của Người. Đó
là lý do bài Phúc Âm hôm nay đã được hết thúc bằng câu Chúa Giêsu
căn dặn ba vị tông đồ về biến cố biến hình liên quan đến cuộc
phục sinh sau này của Người: “Các con đừng nói với bất cứ ai về
thị kiến này cho đến khi Con Người phục sinh từ trong cõi chết”.
Biến
Cố Biến Hình: Tác dụng thần linh nơi niềm tin Mầu Nhiệm Phục Sinh
Phần
các vị tông đồ đã được chứng kiến thấy Thày mình biến hình trên
núi như vậy, tức đã được Người củng cố cho đức tin như thế, các
vị cảm thấy đức tin của mình hình như mạnh hơn, đến nỗi, hai anh
em Giêbêđê là Giacôbê và Gioan, hai nhân vật có mặt nơi biến cố
biến hình của Thày, sau này, lúc nghe Thày tiên báo về Cuộc Vượt
Qua của Người lần thứ ba (x Mt 20:17-19), đã dám khẳng định với
Thày là hai vị “có thể uống được chén Thày uống” (Mt 20:22). Nhất
là riêng Phêrô, nhân vật thú nhận mình đã có mặt trong biến cố
biến hình này (x 2Pt 1:18) còn gân hơn nữa, khi nghe Thày báo
trước sự kiện có một người trong Nhóm 12 của mình sẽ phản nộp
Người, liền cương quyết với Thày: “Cho dù tất cả có mọi người
có lung lay niềm tin nơi Thày, vĩnh viễn con sẽ không bao giờ”
(Mt 26:33), thậm chí còn dứt khoát thề thốt với Người: “Cho dù
có chết với Thày, con cũng không chối bỏ Thày” (Mt 26:35). Chính
trong khi nói lên những lời hết sức thật tình và chí tình này,
những lời nếu so sánh với những gì mâu thuẫn xẩy ra sau đó, Phêrô
quả thực “không biết mình nói gì”, như được Phúc Âm Thánh Luca
mở ngoặc ghi nhận những gì thánh nhân nói trong biến cố biến hình,
về cảm nhận vui sướng của thánh nhân bấy giờ, cũng như về việc
thánh nhân tự nguyện xây ba lều cho cả Thày lẫn Moisen và Eâlia
(x Lk 9:33).
Thế
nhưng, Mầu Nhiệm Vượt Qua siêu việt và khủng khiếp biết bao trước
tâm trí của loài người, thậm chí với cả thành phần đã được trực
tiếp phần nào nghe, thấy và sờ được sự thật (x 1Jn 1:1-2) trước
khi sự thật hoàn toàn tỏ hiện sau Cuộc Vượt Qua. Bởi thế, vừa
giáp trận, quí vị đã bật ngửa ra ngay, đã ngã sấp mặt xuống đất
liền, chẳng khác gì như đã xẩy ra nơi đám thủ hạ của Hội Đồng
Do Thái sai phái đến bắt Chúa Giêsu sau khi vừa nghe thấy sự thật,
tức vừa nghe thấy Người tuyên bố “Chính Ta đây” (Jn 18:6). Vị
trưởng tông đồ đoàn là Phêrô đã không ngã sấp xuống đất vỡ hết
cả mặt mũi hay sao, khi công nhiên trắng trợn và phũ phàng chối
bỏ Thày mình ba lần đúng như lời Thày báo trước (x Mt 26:69-75).
Tuy
nhiên, không phải vì ba vị tông đồ được chứng kiến biến cố biến
hình Thày muốn dùng để kiên vững đức tin cho các vị này, song
các vị vẫn thuộc vào thành phần, như Phúc Âm Marcô cho biết, sau
khi Chúa Giêsu bị bắt thì “tất cả mọi người liền bỏ Người mà tẩu
thoát” (Mk 14:50), là các vị ấy đã làm cho biến cố biến hình hoàn
toàn bị mất đi công dụng thần linh của mình. Bởi vì, biến cố biến
hình chẳng những có tác dụng củng cố đức tin cho các vị ngay lúc
bấy giờ, mà còn có tác dụng hình thành đức tin cho các vị sau
này nữa, ở chỗ, các vị dễ tin vào Thày hơn, khi các vị thực sự
chứng kiến thấy Thày mình đã hoàn toàn “biến hình” vinh hiển hiện
ra với các vị sau khi sống lại từ trong cõi chết. Biến cố biến
hình quả thực là một trong những cách sống động nhất và hiển nhiên
nhất Chúa Giêsu muốn dùng để thực hiện chủ đích của Người trong
việc hình thành đức tin cho các môn đệ, hay trong việc tăng thêm
đức tin một cách hiệu nghiệm cho thành phần muốn đi theo Người,
thành phần sẽ là những chứng nhân tiên khởi của Người, một chủ
đích được Người cho các vị biết trong Bữa Tiệc Ly: “Thày nói với
các con điều này bây giờ trước khi nó xẩy ra, để khi nó xẩy ra
thì các con mới tin Là Thày” (Jn 13:19; Lk 24:44): “Thày là Đấng
Thiên Sai, Con Thiên Chúa hằng sống” (Mt 16:16).
Biến
cố biến hình: với vai trò của Đấng Thiên Sai và phần rỗi loài
người
Biến
cố biến hình chẳng những là việc Chúa Giêsu muốn dùng để tỏ mình
ra cho các môn đệ của Người, mà còn là một chứng từ chính Thiên
Chúa muốn thực hiện để làm cho các vị tin vào Đấng Ngài sai nữa.
Đó là lý do Phúc Âm Nhất Lãm thuật lại hiện tượng có tiếng từ
trời tuyên nhận Đấng Thiên Sai của Ngài trước mặt các vị và truyền
cho các vị huấn dụ của Ngài: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Đấng
đẹp lòng Ta. Hãy lắng nghe Người”. Trong biến cố biến hình của
Đấng Ngài sai, để chứng thực cho ba người môn đệ thân tín nhất
của Người biết Người chính là Đấng Thiên Sai, Thiên Chúa cũng
đã cho các vị thấy cả hai nhân vật tiêu biểu quan trọng trong
Cựu Ước là Moisen (tiêu biểu cho lề luật) và Eâlia (tiêu biểu
cho tiên tri) nữa. Bởi vì, với Cuộc Vượt Qua của mình, Chúa Giêsu
đã chứng thực mình là Đấng Thiên Sai, tức “là Đấng phải đến” (Mt
11:3), Đấng đã sống và làm trọn vẹn tất cả những gì Thiên Chúa
là Đấng sai Người đã dự định và đã tỏ ra cho dân Ngài biết trong
“lề luật Moisen và các tiên tri (tiêu biểu nhất là Eâlia) cùng
thánh vịnh (Đavít cũng đóng vai trò tiên tri nơi một số câu thánh
vịnh)” (Lk 24:44, xem cả câu 27).
Về
những lần hay những việc Thiên Chúa muốn thực hiện để chứng tỏ
Chúa Giêsu là Đấng Thiên Sai của Ngài, theo các Phúc Âm thuật
lại, có ba lần thứ tự như sau: Lần thứ nhất khi Chúa Giêsu lãnh
nhận phép rửa của Gioan Tẩy Giả ở sông Dược Đăng, lần thứ hai
khi Chúa Giêsu biến hình trên núi, và lần thứ ba sau khi Chúa
Giêsu đã vinh hiển vào thành Giêrusalem. Cả ba lần Thiên Chúa
đều thực hiện cùng một cách việc chứng nhận của Ngài về Đấng Ngài
sai, đó là bằng một tiếng phát ra từ trời. Tuy nhiên, tiếng phán
ra từ trời của Thiên Chúa để chứng nhận Chúa Giêsu quả thực là
Đấng Thiên Sai lần thứ nhất chỉ nói riêng với Chúa Giêsu (x Mk
1:11; Lk 3:22; Mt 3:16-17), lần thứ hai với các môn đệ (x Mt 17:5),
và lần thứ ba với chung dân chúng, gồm cả dân Do Thái lẫn dân
ngoại Hy Lạp, (xem Jn 12:28).
Riêng
về lần thứ ba của tiếng phán từ trời này, căn cứ vào lời Chúa
Giêsu nói với dân chúng bấy giờ: “Tiếng này không phán ra vì Tôi
mà là vì quí vị đó” (Jn 12:30), chúng ta thấy Thiên Chúa quả thực
chứng nhận Đấng Thiên Sai của mình trước mặt con người trần gian
vậy. Làm như thế không phải là vì Thiên Chúa cần đến con người
mà là để làm lợi ích cho phần rỗi của họ, cho đức tin của họ mà
thôi, đúng như lời Đấng Thiên Sai của Ngài đã khẳng định với đám
dân tìm kiếm Người sau khi được Người hóa bánh ra nhiều để họ
được ăn uống no nê: “Đây là việc làm của Thiên Chúa, đó là làm
cho quí vị tin vào Đấng Ngài sai” (Jn 6:29).
Tuy
chủ ý của tiếng phán từ trời là chứng nhận Chúa Giêsu là Đấng
Thiên Sai, Đấng thực sự đã làm đúng như những gì Người đã khẳng
định với dân Do Thái: “Tôi từ trời xuống không phải để làm theo
ý mình mà là ý Đấng đã sai” (Jn 6:38), nhưng tiếng phát ra từ
trời này tự mình cũng đã gây ra một tác dụng khủng khiếp, đó là
làm cho người nghe phải hoảng sợ. Điển hình là trong biến cố biến
hình được Phúc Âm Thánh Mathêu hôm nay thuật lại và cho biết tình
hình sau tiếng phán này là “Khi các vị nghe thấy tiếng nói này
liền hoảng sợ ngã xuống đất”. Cũng thế trong lần thứ ba, Phúc
Âm Thánh Gioan cho biết: “Khi đám đông nghe tiếng này họ nói là
tiếng sấm”, có nghĩa là họ có thể đã bị giật mình và run sợ. Chỉ
có lần thứ nhất khi tiếng từ trời phán ra với Chúa Giêsu thì không
có gì xẩy ra, không phải vì Người có nội tâm thâm hậu, mà vì Người
chính là Đấng Thiên Sai, là Con Thiên Chúa, là chính Lời Thiên
Chúa muốn nói với loài người (x Heb 1:2), Lời mà tiếng phán từ
trời hôm nay muốn thành phần chứng nhân tiên khởi được chứng kiến
biến cố biến hình “Hãy lắng nghe”.
Vấn
đề thực hành sống đạo: Chúa Giêsu biến hình trên núi trước mặt
ba môn đệ là việc cả Người cũng như Cha của Người muốn thực hiện
để chứng thực Người là Đấng Thiên Sai, là Chân Lý, nhờ đó, thành
phần môn đệ đã được Người tuyển gọi, cũng như đã tự nguyện bỏ
mọi sự để dấn thân theo Người, được yên tâm và kiên trì theo Người
cho đến cùng (x Jn 21:18-19). Và chính khi Kitô hữu chúng ta theo
Người cho tới cùng như thế, ngay trên trần gian này, nếu “Chúa
Giêsu được tỏ hiện nơi thân xác của chúng ta” (2Cor 4:10), chúng
ta thực sự đã được “biến hình” một cách mầu nhiệm. Ở chỗ, càng
ngày chúng ta càng phản ánh Đấng” là ánh sáng thế gian” (Jn 8:12),
tức càng trở thành những chứng nhân đích thực và sống động của
Người, cho tới khi Người lại đến để hoàn toàn và vĩnh viễn biến
đổi thân xác yếu hèn của chúng ta để nó được thực sự trở nên giống
như thân xác hiển vinh của Người (x Phil 3:21).
Đaminh
Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL
|
|