Bài Giảng của ĐTC Phanxicô

Lễ Làm phép giây Pallium: 29-6-2017

 

Đức Thánh Cha nói:

 ”Phụng vụ hôm nay cống hiến cho chúng ta 3 lời thiết yếu đối với đời sống của vị Tông Đồ: tuyên xưng, bách hại, cầu nguyện.

 1. Tuyên xưng là lời của thánh Phêrô trong Tin Mừng, khi câu hỏi của Chúa từ tổng quát trở nên đặc thù. Thực vậy, trước hết Chúa Giêsu hỏi: ”Dân chúng nói Con Người là ai?” (Mt 16,13). Từ sự ”thăm dò” đó từ nhiều phía người ta thấy dân chúng coi Chúa Giêsu là một vị ngôn sứ. Bấy giờ Thầy mới hỏi các môn đệ câu hỏi thực là quyết định: ”Nhưng các con, các con nói Thầy là ai?” (v.15). Bấy giờ một mình Phêrô nói: ”Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” (v.16). Đó là một sự tuyên xưng nhìn nhận Chúa Giêsu là Đức Messia đang được mong đợi, Thiên Chúa hằng sống, là Chúa tể của chính đời sống của ông”.

 Câu hỏi sinh tử này ngày nay Chúa Giêsu cũng gửi đến chúng ta, tất cả chúng ta, đặc biệt là các vị Mục Tử. Đó là câu hỏi quyết định, và những câu trả lời qua đường không có giá trị trước câu hỏi đó, vì có liên hệ tới chính cuộc sống: và câu hỏi về cuộc sống này đòi phải có câu trả lời bằng chính cuộc sống. Lý do vì nếu chỉ biết các tín điều đức tin thì chẳng hữu ích bao nhiêu nếu ta không tuyên xưng Đức Giêsu là Chúa bằng chính cuộc sống của mình. Ngày hôm nay Chúa nhìn tận mắt chúng ta và hỏi: ”Thầy là ai đối với con?”, như thể Ngài nói: ”Thầy có là Chúa tể đời sống của con, là hướng đi của tâm hồncon, là lý do hy vọng, là niềm tín thác không lay chuyển của con hay không?”.

  Với thánh Phêrô và cả chúng ta, ngày hôm nay chúng ta hãy canh tân sự chọn lựa cuộc sống của chúng ta như môn đệ và tông đồ; chúng ta tiến từ câu hỏi thứ I sáng câu hỏi thứ hai của Chúa Giêsu, để trở thành những người của Chúa không những bằng lời nói, nhưng còn bằng việc làm và cuộc sống.

 ”Chúng ta hãy tự hỏi xem chúng ta có phải là những Kitô hữu ”phòng trà”, nói chuyện tầm phào về những sự việc diễn tiến thế nào trong Giáo Hội và thế giới, hoặc chúng ta là những tông đồ đang tiến bước, tuyên xưng Chúa Giêsu bằng cuộc sống vì chúng ta có ngài ở trong tâm hồn. Ai tuyên xưng Chúa Giêsu thì biết rằng mình không phải chỉ buộc phải cho ý kiến, nhưng còn hiến mạng sống, họ biết rằng mình không thể tin một cách nguội lạnh, nhưng được kêu gọi nồng cháy vì tình yêu; biết rằng trong cuộc sống mình không thể trôi nổi hoặc an tọa trong thoải mái, nhưng phải liều ra khơi, mỗi ngày tái lao mình trong sự hiến thân. Ai tuyên xưng Chúa Giêsu thì làm như thánh Phêrô và Phaolô: theo Chúa cho đến cùng; không phải đến một điểm nào đó, nhưng là cho đến tận cùng, và theo Chúa trên con đường của Ngài, chứ không theo những con đường của chúng ta. Con đường của Chúa là con đường đời sống mới, vui mừng và phục sinh, con đường cũng tiến qua thập giá và bách hại.

 2. Bước qua lời thứ hai là những bách hại. ĐTC nói: Không những thánh Phêrô và Phaolô đã đổ máu vì Chúa Kitô, nhưng toàn thể cộng đoàn nguyên thủy cũng bị bách hại, như sách Tông đồ công vụ nhắc nhở chúng ta (Xc 12,1). Cả ngày nay, tại nhiều nơi trên thế giới, nhiều khi trong bầu không khí thinh lặng, đôi khi trong thinh lặng đồng lõa, bao nhiêu tín hữu Kitô bị gạt ra ngoài lề, bị vu khống, kỳ thị, bị bạo lực nhiều khi bị giết chết, nhiều khi không có sự dấn thân của những người có nhiệm vụ bảo vệ những quyền thánh thiêng của họ.

 ”Nhưng nhất là tôi muốn nhấn mạnh điều mà thánh Phaolô Tông Đồ quả quyết trước khi ”đổ máu làm hy lễ” (2 Tm 4,6) như Ngài đã viết. Đối với Thánh Nhân, sống là Chúa Kitô (Xc Pl 1,21) và Chúa Kitô chịu đóng đanh (Xc 1 Cr 2,1), Đấng đã hiến mạng sống vì Người (Xc Gl 2,20). Thế là, trong tư cách là môn đệ trung tín, thánh Phaolô đã theo Thầy bằng cách hiến mạng sống mình. Không có thập giá thì không có Chúa Kitô, nhưng không có thập giá thì cũng chẳng có Kitô hữu. Thực vậy, ”đặc điểm của nhân đức Kitô là không phải chỉ làm điều thiện, nhưng cũng còn là biết chịu đựng những bất hạnh” (Agostino, Disc. 46,13), như Chúa Giêsu. Chịu đựng bất hạnh không những là kiên nhẫn và bước đi trong thái độ cam chịu; chịu đựng là noi gương Chúa Giêsu: là mang gánh nặng, mang gánh ấy trên vai vì Chúa và vì tha nhân. Là chấp nhận thập giá, tiến bước trong tín thác vì chúng ta không lẻ loi: Chúa chịu đóng đanh và sống lại ở với chúng ta. Và như thế, với thánh Phaolo chúng ta có thể nói rằng ”trong mọi sự chúng ta đã chịu đau khổ, nhưng không bị đè bẹp, bị đảo lộn nhưng không thất vọng; bị bách hại nhưng không bị bỏ rơi” (2 Cr 4,8-9).

 ”Chịu đựng là biết chiến thắng với Chúa Giêsu theo cách thức của Ngài, chứ không phải theo cách thế của thế gian. Vì thế, Thánh Phaolo, như chúng ta đã nghe, coi mình là người chiến thắng sắp được lãnh triều thiên (Xc 2 Tm 4,8) và Ngài viết: ”Tôi đã chiến đấu một trận chiến cam go, tôi đã kết thúc cuộc chạy, tôi đã bảo tồn đức tin” (v.7). Cách cư xử duy nhất trong cuộc chiến cam go của thánh nhân là sống cho, không phải cho mình, nhưng cho Chúa Giêsu và tha nhân. Ngài đã sống bằng cách chạy, nghĩa là không tránh mệt mỏi, nhưng xả thân. Nói mình đã bảo tồn: không phải sức khỏe, nhưng bảo tồn đức tin, nghĩa là tuyên xưng Chúa Kitô. Vì yêu Chúa, Ngài đã chịu những thử thách, tủi nhục và đau khổ, những điều ngài không bao giờ tìm kiếm, nhưng chấp nhận. Và như thế, trong mầu nhiệm khổ đau dâng hiến vì tình yêu, trong mầu nhiệm mà bao nhiêu anh chị em bị bách hại, nghèo khổ và bệnh tật đang thể hiện ngày nay, sức mạnh cứu độ của Thập Giá Chúa Kitô chiếu tỏ rạng ngời.

 3. Lời thứ ba là cầu nguyện. Đời sống của tông đồ trào dâng từ sự tuyên xưng và biểu lộ trong sự dâng hiến, diễn ra mỗi ngày trong kinh nguyện. Kinh nguyện là nước không thể thiếu được, nuôi dưỡng hy vọng và làm tăng trưởng lòng tín thác. Kinh nguyện làm cho chúng ta cảm thấy được yêu mến và giúp chúng ta yêu mến. Kinh nguyện làm cho chúng ta tiến bước trong những lúc tối tăm, vì thắp lên ánh sáng của Thiên Chúa. Trong Giáo Hội kinh nguyện nâng đỡ tất cả chúng ta và làm cho chúng ta vượt thắng những thử thách. Chúng ta còn thấy điều đó trong bài đọc thứ I: ”Trong khi Phêrô bị cầm tù, Giáo Hội không ngừng dâng lên Thiên Chúa lời cầu nguyện cho thánh nhân' (Cv 12,5). Một Giáo Hội cầu nguyện thì được Chúa giữ gìn và tiến bước trong sự đồng hành của Chúa. Cầu nguyện là phó thách cho Chúa con đường để Ngài chăm sóc. Kinh nguyện là sức mạnh liên kết và nâng đỡ chúng ta, là liều thuốc chống lại sự lẻ loi và tự mãn dẫn tới cái chết tinh thần. Vì Thánh Thần sự sống không thổi nếu ta không cầu nguyện và không có cầu nguyện những nhà tù nội tâm cầm tù chúng ta sẽ không được mở ra.

 Trong phần kết của bài giảng, ĐTC nói:

 ”Xin các thánh Tông Đồ cầu cho chúng ta được một con tim như các vị, vất vả và an bình nhờ kinh nguyện: vất vả vì cầu xin, gõ cửa và chuyển cầu, chịu trách nhiệm về bao nhiêu người và những hoàn cảnh cần ủy thác; nhưng đồng thời được an bình, vì Thánh Thần mang lại sự an ủi và can cảm khi ta cầu nguyện. Thật là điều cấp thiết phải có những bậc thầy cầu nguyện trong Giáo Hội,nhưng trước tiên là những người nam nữ cầu nguyện, sống kinh nguyện!

 ”Chúa can thiệp khi chúng ta cầu nguyện, Chúa là Đấng trung tín với tình yêu mà chúng ta tuyên xưng với ngài và ở cạnh chúng ta trong những thử thách. Chúa đã đồng hành trên những nẻo đường của các Tông Đồ và ngài cũng sẽ đồng hành với anh em, các Hồng Y thân mến, tụ họp nơi đây trong tình bách ái của các Tông Đồ đã tuyên xưng đức tin bằng máu. Chúa cũng sẽ gần gũi anh em là những vị TGM, sau khi nhận giây Pallium, anh em sẽ được củng cố sống cho đoàn chiên, noi gương vị Mục Tử nhân lành, Đấng nâng đỡ anh em, vác anh em trên vai. Chúa cũng nồng nhiệt mong ước được thất đoàn chiên của Ngài được hiệp nhất, xin Chúa chúc lành và gìn giữ cả Phái đoàn của Tòa Thượng Phụ chung, và người anh em yêu quí của tôi là Bartolomeo, Người đã gửi phái đoàn đến đây trong dấu chỉ hiệp nhất tông đồ”.

 G. Trần Đức Anh OP dịch

ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ

CHỦ TẾ VÀ GIẢNG LỄ TRỌNG KÍNH THÁNH PHÊRÔ VÀ PHAOLÔ

"Một khuynh hướng liên tục đối với Giáo Hội, khuynh hướng khép kín bản thân mình

lại trước hiểm nguy. Thế nhưng cũng có những kẽ hở nho nhỏ nhờ đó Thiên Chúa có

thể ra tay. .. Cầu nguyện giúp ân sủng có thể mở lối thoát từ khép kín đến cởi mở, từ

sợ hãi đến can trường, từ buồn thương đến hân hoan... từ chia rẽ đến hiệp nhất".

Lời Chúa trong phụng vụ hôm nay cho thấy một thứ tương phản chính yếu rõ ràng giữa đóng và mở. Theo hình ảnh này chúng ta có thể coi biểu hiệu về những chìa khóa được Chúa Giêsu hứa trao cho tông đồ Simon Phêrô để ngài có thể mở cổng vào nước trời, chứ không đóng lại trước con người, như một số luật sĩ và biệt phái giả hình bị Chúa Giêsu khiển trách (xem Mathêu 23:13).

Bài Sách Tông Vụ (12:1-11) cho chúng ta thấy ba thí dụ về "đóng": Thánh Phêrô bị tống ngục; cộng đồng dân Chúa qui tụ lại nguyện cầu bên trong cánh cửa đóng kín, và - tiếp theo bài đọc của chúng ta hôm nay - Thánh Phêrô sau khi được giải thoát đã đến gõ vào cánh cửa ngôi nhà đóng kín của Maria là mẹ của Gioan cũng là Marco.

Nơi 3 thí dụ "đóng" này, cầu nguyện hiện lên cho thấy như là cách chính yếu để thoát ra ngoài. Đó là cách để thoát ra với cộng đồng, một cộng đồng có nguy cơ khép kín bản thân mình bởi bách hại và sợ hãi. Nó là cách thoát thân đối với Thánh Phêrô, vị mà ngay từ ban đầu sứ vụ được Chúa trao phó, bị quận vương Herođê tống ngục và có nguy cơ bị hành quyết. Trong khi Thánh Phêrô ở trong ngục, "Giáo Hội đã cầu nguyện thiết tha với Thiên Chúa cho ngài" (Acts 12:5). Chúa đáp lời nguyện cầu ấy và sai thiên thần đến giải thoát Thánh Phêrô, "giải cứu ngài khỏi tay Hêrôđê" (câu 11). Cầu nguyện, một cách khiêm tốn tin tưởng vào Thiên Chúa và vào ý muốn của Ngài, bao giờ cũng là cách thức thoát khỏi tình trạng chúng ta trở nên "khép kín", với tư cách cá nhân cũng như cộng đồng.

Cả Thánh Phaolô nữa, khi viết cho Thánh Timothêu, đã nói về cảm nghiệm được giải phóng của mình, được tìm thấy lối thoát khỏi cuộc hành quyết đang còn treo lơ lửng trên đầu ngài. Ngài nói với chúng ta rằng Chúa đã đứng ở bên ngài và ban cho ngài sức mạnh để thực hiện công cuộc truyền bá phúc âm hóa chư dân (xem 2Timothêu 4:17). Thế nhưng Thánh Phaolô cũng nói về một thứ "mở" rộng lớn hơn nhiều, hướng tới một chân trời bao la bất tận hơn. Nó là chân trời của sự sống đời đời đang đợi chờ ngài ở cuối cuộc "đua" trần thế của ngài. Chúng ta có thể thấy cả cuộc đời của vị Tông Đồ này theo chiều hướng "vươn ra" nơi việc phục vụ Phúc Âm. Cuộc đời của Thánh Phaolô là cuộc đời hoàn toàn phóng tới, trong việc mang Chúa Kitô đến cho những ai chưa biết Người, rồi sau đó thực sự lao vào vòng tay của Chúa Kitô, để "được cứu độ vào vương quốc thiên đình của Người" (câu 18).

Chúng ta hãy trở lại với Thánh Phêrô. Trình thuật Phúc Âm (Mathêu 16:13-19) về việc tuyên xưng đức tin của ngài và về sứ vụ được Chúa Giêsu trao cho ngài cho chúng ta thấy rằng cuôc đời của Simon, một tay đánh cá ở Galilêa - như cuộc đời của mỗi người chúng ta -  cởi mở, cởi mở đến độ tràn đầy, khi nó được Chúa Cha ban cho ơn đức tin. Simon đã bắt đầu cuộc hành trình này - một cuộc hành trình dài lâu và khó khăn - sẽ dẫn ngài thoát ra khỏi bản thân mình, bỏ lại sau lưng tất cả mọi hỗ trợ của loài người, nhất là cái kiêu hãnh có vẻ dũng cảm và quảng đại quên mình của ngài. Trong tiến trình giải phóng của ngài, lời nguyện cầu của Chúa Giêsu là những gì quyết liệt: "Thày đã cầu cho con, để đức tin của con không bị thua bại" (Luca 22:32). Một yếu tố quyết liệt nữa đó là ánh mắt cảm thương của Chúa sau khi Thánh Phêrô chối bỏ Người 3 lần: một ánh mắt xuyên thấu lòng người mang lại những giọt nước mắt thống hối ăn năn (xem Luca 22:61-62). Vào lúc ấy tông đồ Simon Phêrô đã được giải phóng khỏi ngục tù kiêu hãnh vị kỷ và sợ hãi, và đã thắng vượt được khuynh hướng khép kín cõi lòng mình lại trước lời Chúa Giêsu kêu gọi ngài hãy theo Người tiến bước trên con đường thập giá.

Tôi đã đề cập rằng tiếp theo đoạn Sách Tông Vụ hôm nay còn có một chi tiết đáng lưu ý (xem 12:12-17). Khi Thánh Phêrô thấy rằng mình được giải thoát cách lạ lùng khỏi ngục tù của Hêrôđê thì ngài đã đi đến nhà mẹ của Gioan tức Marco. Ngài đã gõ vào cánh cửa đóng kín, và người đầy tớ tên là Rhoda ra xem. Khi nhận ra giọng nói của Thánh Phêrô thì vừa ngờ vực vừa vui mừng, thay vì mở cửa ra lại chạy đến nói với bà chủ của mình. Trình thuật này, có vẻ buồn cười, cho chúng ta thấy được bầu khí lo sợ khiến cộng động Kitô hữu ở bên những cánh cửa đóng kín, nhưng đồng thời cũng khép kín trước cả những gì ngỡ ngàng từ Thiên Chúa nữa. Chi tiết này nói với chúng ta về một khuynh hướng liên tục đối với Giáo Hội, khuynh hướng khép kín bản thân mình lại trước hiểm nguy. Thế nhưng cũng có những kẽ hở nho nhỏ nhờ đó Thiên Chúa có thể ra tay. Thánh Luca cho chúng ta biết rằng ở ngôi nhà ấy "nhiều người đã qui tụ lại và đang cầu nguyện" (câu 12). Cầu nguyện giúp ân sủng có thể mở lối thoát từ khép kín đến cởi mở, từ sợ hãi đến can trường, từ buồn thương đến hân hoan. Chúng ta có thể thêm nữa: từ chia rẽ đến hiệp nhất. Phải, hôm nay chúng ta tin tưởng nói điều này, cùng với những người anh em của chúng ta từ phái đoàn Đại Biểu thay mặt Đức Thượng Phụ Toàn Cầu Bartholomew để tham dự vào cuộc cử hành Các Vị Thánh Quan Thày của Rôma đây. Hôm nay chúng ta cũng cử hành mối hiệp thông đối với toàn thể Giáo Hội, như được thấy nơi sự hiện diện của các vị tổng giám mục (mới được ĐTC bổ nhiệm năm ngoái - biệt chú của người dịch) đến tham dự nghi thức làm phép phẩm phục mà các vị sẽ lãnh nhận từ những vị đại diện của tôi ở nơi các giáo phận của các vị.

Xin Thánh Phêrô và Phaolô chuyển cầu cho chúng ta, để chúng ta có thể hân hoan tiến bước trong cuộc hành trình này, cảm nghiệm thấy tác động giải phóng của Thiên Chúa, và làm chứng cho cuộc giải phóng ây trước thế giới.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch

HUẤN TỪ TRUYỀN TIN

"Giáo Hội Rôma được xây trên đức tin của hai Vị Tông Đồ này...

Thánh Phêrô và Phaolô cũng được sai từ Thánh Địa đến Roma để rao giảng Phúc Âm. Các vị là hai con người rất khác nhau:

Thánh Phêrô là một 'tay chài lưới thấp hèn',

còn Thánh Phaolô là một 'bậc thày và tiến sĩ'".

Xin chào Anh Chị Em thân mến!

Hôm nay, chúng ta cử hành lễ Các Thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô, bằng việc ca ngợi Thiên Chúa về việc giảng dạy của các vị và về chứng từ của các vị. Giáo Hội Rôma được xây trên đức tin của hai Vị Tông Đồ này, những vị luôn được tôn kính như là các Vị Quan Thày. Tuy nhiên, chính toàn thể Giáo Hội hoàn vũ khâm phục nhìn vào các ngài, coi các ngài như hai cột trụ và hai luồng sáng lớn soi chiếu chẳng những ở bầu trời Roma mà còn ở trong cõi lòng của cả bên Đông lẫn bên Tây.

Trong trình thuật về sứ vụ của các Tông Đồ, Phúc Âm nói cho chúng ta biết rằng Chúa Giêsu sai các vị đi cứ hai người một (xem Mathêu 10:1; Luca 10:1). Ở một nghĩa nào đó, Thánh Phêrô và Phaolô cũng được sai từ Thánh Địa đến Roma để rao giảng Phúc Âm. Các vị là hai con người rất khác nhau: Thánh Phêrô là một "tay chài lưới thấp hèn", còn Thánh Phaolô là một "bậc thày và tiến sĩ", như Phụng Vụ hôm nay đọc lên. Tuy nhiên, nếu chúng ta nhận biết Chúa Giêsu ở Roma đây, và nếu đức tin Kitô giáo là một yếu tố sống động và nống cốt nơi gia sản thiêng liêng cũng như nơi nền văn hóa của lãnh thổ này, là nhờ lòng can trường dũng cảm tông đồ của hai người con Cận Đông ấy. Vì kính mến Chúa Kitô, các vị đã bỏ lại quê hương và bất chấp những khó khăn của cuộc hành trình dài cũng như những nguy cơ và sự rụt rè nhút nhát các vị có thể đối diện, các vị đã đến Rôma. Ở đây, các vị đã biến mình thành những người mang tin vui và chứng nhân của Phúc Âm giữa dân chúng, và các vị đã niêm ấn sứ vụ đức tin và đức ái của mình bằng cuộc tử đạo.

Hôm nay, Thánh Phêrô và Thánh Phaolô trở lại giữa chúng ta một cách lý tưởng, các vị đi qua các đường phố này, gõ cửa nhà chúng ta, nhất là cõi lòng của chúng ta. Một lần nữa các ngài muốn mang Chúa Giêsu, mang tình yêu nhân hậu của Người, mang niềm an ủi của Người, mang bình an của Người đến. Chúng ta hãy lãnh nhận sứ điệp của các vị! Chúng ta hãy trân quí chứng từ của các vị! Đức tin tinh tuyền và vững chắc của Thánh Phêrô, tâm hồn cao cả và phổ quát của Thánh Phaolô sẽ giúp chúng ta trở thành những Kitô hữu hân hoan, trung thành với Phúc Âm và vươn tới cuộc gặp gỡ hết mọi người...

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch

 

June 29, 2017