| |
Sự cần thiết của những cơn cám dỗ
ĐỌC
LỜI CHÚA
•
St 9,8-15: (11) Ta lập giao ước của Ta với các ngươi : mọi xác
phàm sẽ không còn bị nước hồng thuỷ huỷ diệt, và cũng sẽ không
còn có hồng thuỷ để tàn phá mặt đất nữa.
• 1Pr 3,18-22: (18) Chính Đức Kitô đã chịu chết một lần vì tội
lỗi của những kẻ bất lương hầu dẫn đưa chúng ta đến cùng Thiên
Chúa.
•
TIN MỪNG: Mc 1,12-15
Đức Giêsu chịu cám dỗ trước khi công khai rao giảng Tin Mừng
(12)
Thần Khí liền đẩy Người vào hoang địa. (13) Người ở trong hoang
địa bốn mươi ngày, chịu Xatan cám dỗ, sống giữa loài dã thú, và
có các thiên sứ hầu hạ Người. (14) Sau khi ông Gioan bị nộp, Đức
Giêsu đến miền Galilê rao giảng Tin Mừng của Thiên Chúa. (15)
Người nói: «Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần.
Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng».
CHIA SẺ
Câu hỏi gợi ý:
1.
Tại sao trước khi Đức Giêsu bước ra đời để loan báo Tin Mừng,
Thánh Thần lại đẩy Ngài vào hoang địa để Ngài chịu cám dỗ? Việc
đó có cần thiết hay ích lợi cho Ngài hoặc cho ai không? Mục đích
của Thánh Thần là gì?
2. Bị cám dỗ là điều tốt hay xấu? Cám dỗ hay thử thách có cần
thiết cho việc nên thánh của ta không? Tại sao? Trước mặt Thiên
Chúa, một người giả như chưa hề phạm tội vì chưa bị cám dỗ bao
giờ có thánh thiện hơn người đã từng phạm tội vì tuy đã chống
trả mãnh liệt nhưng lại thất bại không?
3. Không nhờ cám dỗ, không nhờ thử thách, ta có thể xác định sự
thánh thiện hay đạo đức của mình hay của một ai không? Tại sao?
4. Cám dỗ hay thử thách là cần thiết, vậy có nên tự tìm cho mình
những dịp để «được» cám dỗ không? Tại sao?
Suy tư gợi ý:
1.
Đức Giêsu chịu thử thách trước khi ra đi loan báo Tin Mừng
Cám dỗ là một điều cần thiết trong cuộc sống để chúng ta có thể
chứng tỏ tình yêu của mình đối với Thiên Chúa. Thật vậy, làm sao
ta có thể biết tình yêu của ta đối với Thiên Chúa và tha nhân,
tinh thần siêu thoát, lòng đạo đức của ta cao hay thấp và ở mức
độ nào, nếu ta không được thử thách? Tương tự như nếu không dùng
lửa hay axít để thử, làm sao ta có thể biết được những đồ trang
sức của ta là vàng thật hay vàng giả, là nguyên chất hay bị pha
tạp? và nếu bị pha tạp thì pha tạp ở mức độ nào? Để biết rõ một
người trước khi dùng người đó, nhất là vào những chức vụ quan
trọng, giám đốc nhân sự của các công ty thường thử tay nghề, thử
lương tâm, thử bản lãnh, thử mức độ đáng tín nhiệm của người đó
bằng nhiều phương cách khác nhau. Ông có thể dàn dựng khéo léo
những cơn cám dỗ. Nhờ những thử thách đó, chẳng những viên giám
đốc công ty biết rõ người mình muốn tuyển chọn, mà chính bản thân
người được thử thách ấy cũng biết rõ tài đức của mình hơn. Những
người đã qua được thử thách một cách thành công chắc chắn sẽ cảm
thấy tự tin hơn và dễ đạt được thành quả tối ưu trong công việc
của mình. Như vậy, thiết tưởng việc thử thách để biết bản lãnh
về tài và đức của mình hay của người là một việc cần thiết và
hết sức dễ hiểu.
Quan niệm như thế, ta thấy việc «Thần Khí đẩy Đức Giêsu vào hoang
địa» để «chịu Xatan cám dỗ» trong «bốn mươi ngày» trước khi Ngài
khai mạc công việc rao giảng Tin Mừng, là một việc dường như tất
yếu phải có. Qua thử thách đó, Đức Giêsu có dịp tỏ ra cho Thiên
Chúa và mọi người thấy bản lãnh của Ngài để có thể đảm trách công
việc loan báo Tin Mừng và cứu chuộc nhân loại.
2. Thử thách và cám dỗ rất cần thiết trong đời sống chúng ta
Trong mùa Chay, Giáo Hội mời gọi chúng ta ý thức về tình trạng
yếu kém, tội lỗi, đầy khiếm khuyết trong con người hiện tại hay
«con người cũ» – vốn «bị tội lỗi thống trị» (Rm 6,6) – của chúng
ta. Từ đó, ta mới quyết tâm «cởi bỏ con người cũ với nếp sống
xưa» (Ep 4,22; x. Cl 3,9) để «mặc lấy con người mới, là con người
đã được sáng tạo theo hình ảnh Thiên Chúa hầu thật sự sống công
chính và thánh thiện» (Ep 4,24).
Nhiều
khi chúng ta ý thức và tự xưng rằng mình tội lỗi, dù rất thật
lòng, nhưng ý thức về tình trạng tội lỗi ấy nhiều khi hết sức
mơ hồ. Chúng ta không biết mình tội lỗi thế nào, ở mức độ nào,
tội lỗi ở chỗ nào… Chính vì thế, chúng ta không biết đường nào
mà sửa mình, để rồi cuối cùng, chúng ta chẳng sửa đổi gì cả, nghĩa
là «mèo vẫn hoàn mèo». May thay, nhờ có những cám dỗ xảy đến trong
đời sống mà ta biết được mình tội lỗi thế nào, ở mức độ nào.
Cũng có nhiều khi ta tưởng mình đạo đức, thánh thiện, vì ta cảm
thấy mình rất ít khi lỗi luật của Chúa hay của Giáo Hội. Ta có
cảm tưởng ta rất tốt với bạn bè, với những người chung quanh ta,
vì ta thấy mình cư xử rất lịch thiệp với họ, không hề đụng chạm
tới quyền lợi họ, hay không hề cư xử bất công với họ… Ta cũng
giống như Phêrô và các tông đồ xưa, nghĩ mình là người luôn luôn
trung thành với Đức Giêsu bất kỳ trong hoàn cảnh nào: «Dầu có
phải chết với Thầy, con cũng không chối Thầy» (Mt 26,35). Khi
nói như thế, các ông rất thành thật, không một chút dối trá. Nhưng
các ông không thể ngờ được phản ứng của các ông sau này khi Đức
Giêsu bị bắt: «Các môn đệ bỏ Người mà chạy trốn hết» (Mt 26,56),
còn Phêrô, người tỏ ra sẵn sàng sống chết với Thầy mình nhất thì
«gà chưa kịp gáy ông đã chối Thầy tới ba lần» (Mt 26,75).
Nhiều khi thứ đạo đức hay trong sạch của ta tương tự như độ trong
của một ly nước múc từ dưới bùn lên, nhưng đã được để lắng trong
nhiều ngày. Phần trên của ly nước cũng trong vắt không kém gì
một ly nước suối. Nhưng khi quậy lên thì nước trong ly đục ngầu
đang khi ly nước suối có quậy đến đâu cũng vẫn tiếp tục trong
vắt. Nếu không quậy lên, người ta có cảm tưởng nước ở trong cả
hai ly tốt như nhau. Nếu không quậy lên, làm sao biết được ly
nào là trong thật sự? Cũng vậy, nếu không có cám dỗ, làm sao biết
được ai đạo đức sâu xa, ai đạo đức chỉ ở bề mặt?
3. Chỉ biết mình đạo đức hay không qua những cám dỗ thử thách
Nguyễn Công Trứ viết: «Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả, anh hùng
hào kiệt có hơn ai». Thật vậy, nếu cuộc đời của mọi người đều
an bình, thuận buồm xuôi gió cả, thì người có bản lãnh sẽ hành
xử chẳng khác gì người không bản lãnh. Nếu các đồ vàng bạc không
được thử bằng lửa hay axít thì chẳng sao phân biệt được vàng thật
hay vàng giả. Cũng vậy, chính trong cơn hoạn nạn ta mới biết được
ai là bạn tốt, bạn thật của ta: «Friend in need, friend indeed»
(Bạn bè trong cơn hoạn nạn mới là bạn thật). Tương tự, chỉ khi
gặp những biến cố, những hoàn cảnh khó khăn, ta mới biết được
ta có đạo đức hay không. Muốn biết đạo đức của ta ở mức độ nào,
ta cần phải tự xét xem phản ứng của ta thế nào…
– khi quyền lợi của ta bị va chạm một cách bất công: lúc đó ta
nổi sùng lên và chửi rủa loạn xạ? hay ta bình tĩnh xét xem nguyên
nhân tại đâu, suy nghĩ xem có thể giải quyết cách nào cho đẹp
nhất, khôn ngoan nhất, bác ái nhất?
– khi có một quyền lợi nào đó không thể phân chia xảy đến giữa
ta và người bạn của ta: lúc đó ta quyết dành quyền lợi ấy về cho
mình? hay biết nhường cho bạn? Epictète đưa ra hình ảnh hai con
chó có vẻ quấn quít và yêu thương nhau lắm. Nhưng khi có ai quăng
cho chúng một cái xương, thì chúng quay ra cắn nhau sứt đầu chảy
máu. Như vậy có thật là chúng yêu thương nhau không? Làm sao biết
được chúng có yêu thương nhau thật sự không nếu không có miếng
xương để thử?
– khi đứng trước một người gặp nguy khốn đang cần cứu giúp, nhưng
nếu cứu giúp thì ta sẽ phải hy sinh rất nhiều: lúc đó ta sẽ cứu
giúp người ấy bất chấp phải hy sinh? hay sẽ nhường việc cứu giúp
ấy cho người khác?
– khi đứng trước những bất công trước mắt mà việc lên tiếng của
ta có thể chặn đứng hay giảm bớt phần nào, nhưng nếu lên tiếng
thì ta sẽ bị sách nhiễu, công việc của ta sẽ bị cản trở: lúc đó
ta sẽ coi sự đau khổ của đồng loại quan trọng hơn sự thoải mái
cá nhân ta? hay ngược lại?
– khi mà nồi cơm của ta và gia đình ta bị đe dọa nếu ta làm theo
lương tâm, và làm theo lương tâm sẽ cứu được biết bao nồi cơm
của những gia đình khác: lúc đó ta sẽ coi những nồi cơm của vô
số gia đình kia quan trọng hơn nồi cơm của gia đình mình? hay
ngược lại?
– khi có hai người giàu và nghèo đến với ta một lúc, người giàu
đem lại nhiều lợi lộc cho ta, còn người nghèo đến để nhờ ta một
việc khá khó khăn: lúc đó ta sẽ đối xử với hai người một cách
niềm nở như nhau? hay ta sẽ đối xử một cách phân biệt hết sức
rõ rệt?
– v.v…
Rất
nhiều người tưởng mình tốt lành thánh thiện chỉ vì thấy mình chưa
hề phạm một lỗi nào quá đáng, rồi dựa trên sự vô tội của mình
họ chê bai người khác đã phạm lỗi này tội kia. Thật ra họ chỉ
là người chưa phạm tội vì chưa phải ở trong những hoàn cảnh khó
khăn, nhiều cám dỗ, chứ không phải họ là những người khó có thể
phạm tội. Rất có thể khi gặp những hoàn cảnh khó khăn, những cơn
thử thách, họ còn phạm tội nặng nề hơn những người đã từng bị
họ chê trách, mặc dù hoàn cảnh khó khăn hay sự thử thách của họ
chẳng nặng nề bằng những người kia. Sự thánh thiện đạo đức phải
dựa trên khả năng không phạm tội khi bị cám dỗ, chứ không chỉ
đơn thuần dựa trên tình trạng vô tội trong hiện tại chỉ vì chưa
gặp cám dỗ.
Nhiều người tự hào khoe mình bản lãnh lắm, hoặc được mọi người
coi là đã tiến rất xa trên con đường nhân đức chỉ vì tu hành đã
lâu năm, hay vì được nắm giữ những chức vụ quan trọng trong Giáo
Hội, v.v… Nhưng khi gặp những thách đố, khi phải đối đầu với những
cám dỗ chưa từng gặp, họ mới nhận ra bản lãnh của mình còn non
kém, hay đường nhân đức của mình mới chỉ ở giai đoạn đầu.
Như đã nói trên, cám dỗ và thử thách rất cần thiết cho việc nên
thánh của ta. Tuy nhiên, không phải vì thế mà ta nên tự tìm cho
mình những cám dỗ. Trái lại, sự khôn ngoan đòi buộc ta phải tránh
xa các dịp tội, những điều kiện hay cơ hội khiến ta có thể phạm
tội. Câu «dĩ đào vi thượng sách» là một phương cách rất hay trong
việc tu đức hay nên thánh. Và cũng nên nhớ lời khuyên của Phaolô:
«Ai tưởng mình đứng vững, hãy coi chừng kẻo ngã» (1Cr 10,12).
Nhưng khi những cám dỗ tình cờ xảy đến ngoài ý muốn của ta, ta
nên sẵn sàng đón nhận, và hãy chiến đấu một cách dũng cảm, quảng
đại. Rồi dù thắng hay bại, ta cũng hãy coi chúng như những hồng
ân Chúa ban để giúp ta hiểu rõ mình hơn, khiêm nhường hơn, giúp
ta xác định đúng hơn mình đang ở vị trí nào trên con đường nên
thánh.
CẦU
NGUYỆN
Lạy Cha, nhiều khi con thầm tự hào về mình, tưởng mình đã đạo
đức hay thánh thiện lắm rồi. Nhưng lắm khi chỉ cần gặp những cơn
cám dỗ hơi bất thường một chút, con đã ngã gục. Con cám ơn Cha
đã gửi những cám dỗ ấy đến để con ý thức về bản lãnh của con một
cách chính xác hơn, nhờ đó con khiêm nhường hơn, và biết cảm thông
với những yếu đuối của đồng loại hơn. (JK)
Nguyễn
Chính Kết
|
|