MẸ MÂN CÔI LÀ MẸ CỦA LOÀI NGƯỜI (1)

I. DẪN VÀO PHỤNG VỤ

Trong đời thường, một khi sùng mộ, yêu quý ai thì người ta gọi người đó bằng nhiều tên khác nhau, phong cho người ấy nhiều danh hiệu khác nhau. Trong Đạo cũng thế, chẳng những Đức Trinh Nữ Ma-ri-a được tôn vinh là Mẹ Chúa Giê-su Ki-tô, là Mẹ Thiên Chúa, là Mẹ Giáo Hội và Mẹ loài người mà Ngài còn được chúc tụng, ngợi khen và khẩn cầu dưới nhiều tước hiệu khác như Mẹ Mân Côi, Mẹ Ban Ơn Lành, Mẹ Hằng Cứu Giúp… Khi liên kết với các lần hiện ra của Đức Mẹ, hay các trung tâm hành hương kính Đức Mẹ thì có thêm một số tước hiệu khác như Mẹ Lộ Đức, Mẹ Fatima, Mẹ Guadalupe, Mẹ Mễ-du (Medjugorje), Mẹ La Vang, Mẹ Trà Kiệu, Mẹ Fatima Bình Triệu, Mẹ Fatima Vĩnh Long, Mẹ Tàpao (2).

Hôm nay Giáo Hội Việt Nam mừng trọng thể Đức Mẹ Mân Côi là một tước hiệu vừa gắn liền với lịch sử và các mầu nhiệm Cứu Độ của Đấng Cứu Thế là Chúa Giê-su Ki-tô, vừa gắn liền với lịch sử của Giáo Hội Công giáo của một quá khứ chưa xa.

II. LẮNG NGHE & TÌM HIỂU LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

2.1 Lắng nghe Lời Chúa trong ba bài Thánh Kinh

(1) Bài đọc 1: Cv 1,12-14: Nhóm các Tông Đồ.

12 Bấy giờ các ông từ núi gọi là núi Ô-liu trở về Giê-ru-sa-lem. Núi này ở gần Giê-ru-sa-lem, cách đoạn đường được phép đi trong ngày sa-bát. 13 Trở về nhà, các ông lên lầu trên, là nơi các ông trú ngụ. Đó là các ông: Phê-rô, Gio-an, Gia-cô-bê, An-rê, Phi-líp-phê, Tô-ma, Ba-tô-lô-mê-ô, Mát-thêu, Gia-cô-bê con ông An-phê, Si-môn thuộc nhóm Quá Khích, và Giu-đa con ông Gia-cô-bê. 14 Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, với bà Ma-ri-a thân mẫu Chúa Giê-su, và với anh em của Chúa Giê-su.

(2) Bài đọc 2: Gl 4,4-7: Kế hoạch của Thiên Chúa.

4 Nhưng khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà, và sống dưới Lề Luật, 5 để chuộc những ai sống dưới dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử. 6 Để chứng thực anh em là con cái, Thiên Chúa đã sai Thần Khí của Con mình đến ngự trong lòng anh em mà kêu lên: "Áp-ba, Cha ơi! " 7 Vậy anh em không còn phải là nô lệ nữa, nhưng là con, mà đã là con thì cũng là người thừa kế, nhờ Thiên Chúa.

(3) Bài Tin Mừng: Lc 1,26-38: Truyền tin cho Đức Ma-ri-a

26 Bà Ê-li-sa-bét có thai được sáu tháng, thì Thiên Chúa sai sứ thần Gáp-ri-en đến một thành miền Ga-li-lê, gọi là Na-da-rét, 27 gặp một trinh nữ đã thành hôn với một người tên là Giu-se, thuộc dòng dõi vua Đa-vít. Trinh nữ ấy tên là Ma-ri-a. 28 Sứ thần vào nhà trinh nữ và nói: "Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng bà."29 Nghe lời ấy, bà rất bối rối, và tự hỏi lời chào như vậy có nghĩa gì. 30 Sứ thần liền nói: "Thưa bà Ma-ri-a, xin đừng sợ, vì bà đẹp lòng Thiên Chúa.31 Và này đây bà sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, và đặt tên là Giê-su. 32 Người sẽ nên cao cả, và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao. Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho Người ngai vàng vua Đa-vít, tổ tiên Người. 33 Người sẽ trị vì nhà Gia-cóp đến muôn đời, và triều đại của Người sẽ vô cùng vô tận." 34 Bà Ma-ri-a thưa với sứ thần: "Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng! " 35 Sứ thần đáp: "Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên bà, vì thế, Đấng Thánh sắp sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa. 36 Kìa bà Ê-li-sa-bét, người họ hàng với bà, tuy già rồi, mà cũng đang cưu mang một người con trai: bà ấy vẫn bị mang tiếng là hiếm hoi, mà nay đã có thai được sáu tháng. 37 Vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được." 38 Bấy giờ bà Ma-ri-a nói: "Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói." Rồi sứ thần từ biệt ra đi.

2.2 Trong ba bài Thánh Kinh trên, chúng ta khám phá ra Thiên Chúa là Đấng nào?

(1) Bài đọc 1 (Cv 1,12-14) là tường thuật về sự việc xẩy ra sau khi các Tông đồ được chứng kiến cảnh Chúa Giê-su lên trời tại núi Oliu. Các ông trở về thành Giê-ru-sa-lem, lên lầu trên của căn nhà mà các ông thường trú ngụ. Có đủ mặt 11 tông đồ (trừ Giu-đa Ít-ca-ri-ốt đã tự tử) và có cả sự hiện diện của Đức Ma-ri-a là Mẹ Chúa Giê-su. Chính vì chi tiết quan trọng này mà Giáo hội chọn đọc đoạn sách Tông đồ Công vụ này trong các lễ mừng kính Đức Ma-ri-a.

Qua đoạn Thánh Kinh này chúng ta khám phá ra Thiên Chúa là Đấng đã đưa Chúa Giê-su về trời và đồng thời là Đấng qui tụ và gắn kết các môn đệ của Chúa Giê-su thành một cộng đoàn, trong đó Đức Ma-ri-a, Mẹ Chúa Giê-su, có một vị trí và vai trò đặc biệt.

(2) Bài đọc 2 (Gl 4,4-7) là những lời của Thánh Phao-lô nói về những ơn huệ trọng đại mà Thiên Chúa ban cho các kẻ tin khi thời gian đến ngày viên mãn. Đó là việc Thiên Chúa sai Con của Người đến trần gian để cứu độ mọi người và làm cho mọi người được làm con Thiên Chúa. Thánh Phao-lô đã đặc biệt đề cao vai trò của Đức Ma-ri-a trong công trình nhập thể và cứu độ của Con Một Thiên Chúa khi viết “Người sinh ra làm con một người đàn bà” Cũng chính vì chi tiết quan trọng này mà Giáo Hội chọn đọc đoạn thư Ga-lát này trong các lễ mừng kính Đức Mẹ.

(3) Bài Tin Mừng (Lc 1,26-38) là tường thuật của Thánh Lu-ca về biến cố truyền tin cho Đức Ma-ri-a mà chúng ta đã nghe đi nghe lại không biết bao nhiêu lần trong cuộc đời. Bài Tin Mừng này cho thấy chương trình nhập thể làm người của Con Một Thiên Chúa và vai trò đặc biệt của Đức Mẹ. Chúng ta có thể nói là Mầu nhiệm Nhập Thể và Cứu Độ của Thiên Chúa tùy thuộc vào sự đồng ý, vào tiếng XIN VÂNG của Trinh Nữ Maria: "Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói”.“

Qua bài đọc 2 và Bài Tin Mừng trên, chúng ta khám phá ra Thiên Chúa là Đấng có kế hoạch cứu độ nhân loại cách kỳ diệu là sự nhập thể và cứu chuộc của Con Một Người là Chúa Giê-su Giê-su Ki-tô. Trong kế hoạch đó Đức Ma-ri-a có một vai trò và sứ mạng đặc biệt.

2.3 Qua ba bài Thánh Kinh trên, Thiên Chúa muốn gửi sứ điệp gì cho chúng ta?

Sứ điệp của Lời Chúa trong ba bài Thánh Kinh hôm nay là

(1) Thiên Chúa có kế hoạch cứu độ nhân loại cách kỳ diệu là việc nhập thể làm người và cứu chuộc của Con Một Người là Chúa Giê-su Giê-su Ki-tô.

(2) Đức Ma-ri-a có một vai trò và sứ mạng đặc biệt trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Nên Đức Ma-ri-a đáng được chúng ta yêu mến, ngưỡng mộ và noi gương.

III. SỐNG LỜI CHÚA HÔM NAY

Sống Sứ Điệp của Lời Chúa hôm nay là:

(1) Thể hiện tấm lòng biết ơn, ngưỡng mộ và tuân phục trước Mầu Nhiệm Nhập Thể làm người và Cứu Chuộc mà Thiên Chúa thực hiện nơi/qua Con Một Người là Chúa Giê-su Ki-tô.

(2) Noi gương Đức Trinh Nữ Ma-ri-a trong việc nhận ra Thiên Chúa là Chủ Tể là Chúa của mình: Lời “xin vâng” là cao điểm của sự nhìn nhận ấy. Lời “xin vâng” là bản tóm tất cả cuộc đời Mẹ. Với lời “xin vâng” Mẹ để cho Thiên Chúa hành động. Mẹ dâng cuộc đời Mẹ cho Thiên Chúa để Người thực hiện chương trình Cứu độ trần gian.

(3) Tôn sùng Mẹ Mân Côi bằng việc siêng năng đọc, suy niệm và sống Mầu Nhiệm Mân Côi cũng chính là Mầu Nhiệm Cứu Độ của Thiên Chúa (2).

IV. CẦU NGUYỆN VỚI ĐỨC MẸ TÀPAO (3) BẰNG BÀI THƠ CỦA THI SĨ XUÂN LY BĂNG

Maria !
Ôi! lạy Mẹ Tàpao
Danh Thánh Mẹ ngọt ngào
Mẹ đẹp hơn trăng rằm
Mẹ sáng hơn sao mai
Mẹ tinh tuyền hơn tuyết
Mẹ diễm lệ biết chừng nào
Vì Mẹ là tác phẩm tuyệt vời
Của Thiên Chúa Ba Ngôi

Mẹ đứng giữa núi rừng
Điệp điệp trùng trùng
Giữa không gian lộng lẫy
Bát ngát thiên nhiên

Mẹ đứng đó giữa thăng trầm lịch sử
Nhìn La Ngà mãi uốn khúc quanh co
Sóng chập chờn như thực như hư
Mẹ đứng đó
Nhìn cánh đồng Kho
Mênh mông lúa vàng lượn sóng
Trải dài như một bức tranh thơ
Mẹ đứng đó khi nắng đổ mưa tràn
Mẹ đứng đó nhìn trăng rừng như khóc như than
Nghe gió hú mỗi lần dông bão

Ôi! lạy Mẹ Tàpao
Từ trên núi Mẹ nhìn khách hành hương
Từ bốn phương đổ về
Hàng hàng lớp lớp
Lớn nhỏ trẻ già nam nữ
Người sang giàu cũng như người nghèo khổ
Đều tìm về với Mẹ, Mẹ ơi!
Vì Mẹ là Mẹ Chúa Trời
Cũng là Mẹ loài người chúng con
Lòng Mẹ như rừng núi mênh mông
Như bầu trời muôn năm xán lạn
Mẹ ban ơn hàng ngàn hàng vạn
Như cây rừng trút lá mỗi chiều hôm

Ôi! Maria
Mẹ Tàpao kính mến
Mẹ chấp tay cầu nguyện
Anh sáng tỏa lung linh
Khách hành hương chiêm ngắm Mẹ thỏa tình
Trào nước mắt… bật lời kinh sám hối

Mẹ Tàpao!
Xin đoái thương Giáo Hội
Xin ban ơn Hiệp Nhất và Bình An
Mẹ thương ban cho dân tộc Việt Nam
Được an hòa thịnh vượng

Ôi! lạy Mẹ Tàpao
Hôm nay đây khi mặt trời đứng bong
Dưới chân Mẹ con lặng đứng say sưa
Nói về Mẹ biết mấy cho vừa
Yêu mến Mẹ không bao giờ no thỏa
Ôi! lạy Mẹ Tàpao
Mẹ Tàpao!

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội.
Kansas City (MO/USA) 16.9.2006
Ngày Giỗ 4 Năm của Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận.

...................
Ghi chú:
(1) Xin tìm hiểu lịch sử Kinh Mần Côi và Sứ Đìệp Fatima.
(2) Tàpao là một địa danh thuộc Tánh Linh, giáo phận Phan Thiết (Việt Nam), càng ngày càng thu hút nhiều khách hành hương kính Đức Mẹ.
(3) Trong phần mở đầu Tông Thư Kinh Mân Côi, Đức Thánh Cha Gio-an Phao-lô II đã viết:
“Kinh Mân Côi kính Đức Trinh Nữ Ma-ri-a…. Là một lời kinh được vô vàn các vị thánh yêu thích và được huấn quyền khuyến khích. Đơn sơ nhưng sâu sắc, lời kinh này vẫn là lời kinh có ý nghĩa lớn lao vào buổi hừng đông của Ngàn năm thứ ba này, vì mang lại hoa quả thánh thiện. Nó dễ dàng hòa vào cuộc hành trình thiêng liêng của đời sống Ki-tô hữu, đời sống này sau hai ngàn năm vẫn không đánh mất sự tươi trẻ của buổi ban đầu và cảm thấy được Thánh Thần Thiên Chúa lôi kéo chèo ra chỗ nước sâu (duc in altum) để một lần nữa loan báo và cả đến hô to lên rằng Chúa Giê-su Ki-tô là Chúa và là Đấng Cứu độ, là Đường, Sự Thật và Sự Sống (Ga 14,6), mục tiêu của lịch sử nhân loại và đích điểm mà các khát vọng của lịch sử và văn minh hướng về” (Hiến chế Mục vụ, 45).
Kinh Mân Côi, dầu rõ ràng gắn liền với Đức Ma-ri-a, chủ yếu là một lời kinh lấy Đức Ki-tô làm trung tâm. Qua vẻ giản dị của các yếu tố, lời kinh có được chiều sâu của toàn bộ sứ điệp Tin Mừng mà ta có thể gọi là một bản tóm lược. Qua lời kinh ấy vang vọng lại lời kinh của Đức Ma-ri-a, kinh Ma-gni-fi-cat ca ngợi việc nhập thể cứu chuộc đã khởi sự trong cung lòng trinh khiết của ngài. Với kinh Mân Côi, dân Ki-tô giáo theo học tại ngôi trường của Đức Ma-ri-a và được dẫn đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp trên khuôn mặt của Chúa Ki-tô và kinh nghiệm chiều sâu thẳm tình yêu của Người. Qua kinh Mân Côi các tín hữu lãnh nhận vô vàn ơn thiêng, hầu như qua chính đôi tay của Mẹ Đấng Cứu Thế” (số 1).