Câu truyện
Mặc dù các chi tộc Israel được Thiên
Chúa ban cho một miền Đất Hứa “chảy
sữa và mật,” nhưng đó là một miền
đất nằm ven bờ Địa Trung Hải,
tương đối khô chồi, và hiếm
thấy - nếu không nói là chẳng hề có
- những loài cây cao lớn. Nhưng miền
đất ở phía bắc, trên dãy núi Li băng,
có những cây bá hương cao vút, thẳng tắp,
rất được yêu chuộng, đến
độ đã trở thành biểu tượng
của những gì cao quí. Vì thế, trong sách Nhã
Ca của vua Salômôn, người tân nương
hoàn hảo đã được gọi về
từ Li băng: “Hôn thê hỡi, em sẽ đến
với anh từ dãy Li băng... hương thơm
xiêm y của em át cả hương thơm Li
băng ngào ngạt... suối trong vườn,
giếng nước chảy liên lỉ, tuôn đổ
từ dãy Li băng” (Dc 4:8-15).
Cựu Ước nhiều lần nhắc đến
núi Li băng và những cây bá hương, biểu
tượng của người công chính trước
mặt Thiên Chúa. Chẳng hạn các Thánh Vịnh
đã nói, “Người công chính... như cây bá
hương trên núi Li băng” (Tv 92:12); hoặc,
“Các cây cối của Giavê được nuôi
dưỡng rất hậu, bá hương Li
băng, Người đã vui trồng” (Tv 104:16).
Nhưng cây bá hương núi Li băng còn là biểu
tượng của những kẻ kiêu căng:
“Vì sẽ có một ngày do tự Giavê các cơ
binh, chống lại mọi người kiêu
uy ngất ngưởng, chống lại mọi
thứ vươn cao lẫm liệt, chống
lại mọi bá hương Li băng ngất
nghểu vươn cao” (Is 2:12-13) – như thế
nghĩa là sau khi được Thiên Chúa cất
nhắc lên cao, bọn kiêu căng lại gán cho
bản thân mình tất cả những gì là tốt
lành. Thiên Chúa không cho phép sự lừa đảo
như thế tiếp diễn. “Bụi rậm
rừng sâu, Người dùng sắt đốn,
và Li băng nhào xuống bởi Đấng Uy
Linh” (Is 10:34).
Núi Li băng cũng xuất hiện trong các lời
tiên tri về Đấng Cứu Thế, cho biết
Thiên Chúa sẽ nâng những kẻ thấp hèn
lên cao: “Phải chăng là thế, chỉ còn
chốc lát nữa thôi, và Li băng sẽ trở
thành khu vườn bị kể như rừng
rú? (Is 29:17). Và tin mừng Đấng Thiên Sai
sẽ đến với Li băng : “Vinh quang
của dãy Li băng sẽ đến với
ngươi...” (Is 60:13); “Như rừng Li băng,
nó sẽ đâm rễ... và làm nho lại trổ
hoa thời danh như rượu đào Li băng”
(Hs 14:5-6).
Một nhóm tín hữu thời Giáo Hội thời
xa xưa - các tín hữu Maronites - đã đưa
biểu tượng cây bá hương vào Kitô
Giáo. Xuất thân từ giáo đoàn Antioch, các tín
hữu Maronites là những người sống
đường lối khổ hạnh đã
trốn lên dãy núi Li băng vào khoảng thế
kỷ V để tránh cuộc bách hại vì
bè rối Nhất Tính (Monophysites - những người
chủ trương rằng Chúa Kitô không mặc
nhân tính). Các tín hữu Maronites rất có lòng sùng
kính Đức Maria. Họ tôn vinh Đức
Maria là Mẹ Ánh Sáng. Họ ngợi khen sức
mạnh và lòng trung tín của Đức Maria
đối với thánh ý Thiên Chúa bằng cách
xưng tụng Mẹ là Bá Hương núi Li băng.
Sách Huấn ca đã tán dương cây bá hương
– “Ta vươn cao như cây bá hương trên
núi Li băng” (24:13) – vì thế các tín hữu Maronites
sử dụng hình tượng cây bá hương
để biểu trưng địa vị
và sự siêu việt thiêng liêng của Đức
Maria. Nổi tiếng về độ bền
và khả năng chống mục nát, cây bá hương
còn biểu trưng đặc ân vô nhiễm tội
và lên trời hiển vinh xác hồn của Đức
Maria. Các tín hữu Maronites cho rằng mùi thơm
và tinh dầu bá hương có thể xua đuổi
các loài rắn – biểu tượng của quỉ
dữ - thế nào, thì Đức Maria bảo
bọc Giáo Hội khỏi các bè rối cũng
như vậy. Theo truyền thống lễ điển
Maronites, Đức Maria được coi là
hiền thê hoàn hảo của Thiên Chúa, xuất
thân từ Li băng và cưu mang Chúa Kitô là Đấng
Công Chính, Ơn Cứu Độ cho dân Chúa.
Khi di cư sang Phi Châu, Úc Châu, Nam và Bắc Mỹ
Châu, các tín hữu Maronites đã mang theo lòng sùng
kính Đức Mẹ. Với đức trung
tín cao vời, họ đã thích ứng lòng sùng
kính ấy với những cách thể hiện
hiện tại. Tại nhiều nơi, cụm
từ Bá Hương núi Li băng hiện nay
đã biến thành Đức Mẹ Li băng.
Tại thành phố Harissa, nước Li băng,
đền thánh Đức Mẹ của các tín
hữu Maronites được gọi là đền
thánh Đức Mẹ Li băng. Chúng ta có thể
thấy bản sao của đền thánh ấy
tại đền thánh Quốc Gia Đức
Mẹ Li băng ở North Jackson, tiểu bang
Ohio, Hoa Kỳ. Mặc dù đã thích ứng theo
ngôn từ hiện đại, nhưng tước
hiệu này vẫn là một lời nhắc nhở
dân Chúa về lòng tín thành của Thiên Chúa, về
tình yêu cá biệt của Đấng Cứu Độ
dành cho dân Người, và về vai trò thiết
yếu của Đức Maria trong lịch sử
cứu độ.
LỜI KINH TRUYỀN THỐNG
Kính chào, ôi nguồn mạch diễm phúc của
niềm vui bất tận,
Kính chào, ôi kho tàng thánh thiêng của niềm vui
vô bờ,
Kính chào, ôi cây mát của niềm vui ban sự
sống,
Kính chào, ôi Mẹ Thiên Chúa, hiền thê tinh tuyền,
Kính chào, ôi Đức Trinh Nữ, tuyền vẹn
sau khi sinh con,
Kính chào, ánh nhìn kỳ diệu vượt trên
mọi diệu kỳ.
Ai có thể tả được sự rạng
ngời của Mẹ?
Ai có thể nói hết mầu nhiệm về
Mẹ?
Ai có thể cao rao sự cao sang của Mẹ?
Mẹ đã điểm tô cho bản tính nhân
loại,
Mẹ đã vượt trên các cơ binh thiên
thần...,
Mẹ đã vượt trên mọi thụ tạo...,
Chúng con ca khen Mẹ: Kính chào, đầy ơn
phúc!
Sophronius Jerusalem
LỜI KINH MỚI
Ôi Hương Nam núi Li băng, chúng con ca ngợi
Mẹ là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội,
chúng con tôn vinh Mẹ là Đấng Toàn Thánh, chúng
con chiêm ngắm Mẹ là Đấng Đầy
Ơn Phúc, chúng con tôn nhận Mẹ là Đấng
Công Chính Thiên Chúa đã suy tôn, và chúng con mừng
kính Mẹ là Hôn Thê của Thiên Chúa. Chúng con xin
cám tạ Mẹ vì Mẹ đã suy phục thánh
ý Thiên Chúa, nhờ lời fiat của Mẹ, Đấng
Cứu Độ đã đến với chúng
con. Amen.