04. THÁNH MARIA ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI

Anh chị em rất thân mến trong Chúa Kitô và Mẹ Maria.

Chắc chắn rằng, không một người nào trong anh chị em mà chưa thuộc, hoặc chưa đọc kinh Kính Mừng; phần cuối kinh có câu:

"THÁNH MARIA ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI cầu cho chúng con là kẻ có tội".

Anh chị em có biết không, khi chúng ta đọc THÁNH MARIA ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI, tức là chúng ta tung hô ĐỨC MARIA LÀ MẸ THIÊN CHÚA. Đó là một Đặc ân của Đức Mẹ, cũng là một tín điều quan trọng mà Công Đồng Chung Êphêsô năm 431 đã tuyên bố, buộc hết mọi tín hữu phải tin.

Nói như vậy, chắc chắn sẽ có người trong anh chị em nêu thắc mắc:

- Ủa! Vậy thì Đức Maria đã sinh ra Thiên Chúa sao?

- Thưa, Đức Mẹ chỉ sinh ra thân xác của Ngôi Hai Thiên Chúa, chứ không sinh ra chính Thiên Chúa, không sinh ra bản tính Thiên Chúa.

Thiên Chúa, xét theo bản tính Thiên Chúa, thì Ngài tự hữu, có tự thuở đời đời. Không một thụ tạo nào sinh ra Ngài cả. Mà trái lại, chính Thiên Chúa đã tạo dựng nên vũ trụ vạn vật từ hư vô, nghĩa là từ cái không mà có.

Nhưng khi Thiên Chúa muốn Ngôi Hai xuống thế để cứu chuộc nhân loại, thì Thiên Chúa đã chọn một giải pháp hi hữu là cho Ngôi Hai mặc xác làm người trong cung lòng một Trinh Nữ. Ngôi Hai đã nhận Trinh Nữ đó làm Mẹ. Đó là Trinh Nữ Maria.

Như thế đã rõ, Ngôi Hai Thiên Chúa có hai bản tính: bản tính Thiên Chúa và bản tính nhân loại, nhưng chỉ có một Ngôi vị.

Đức Trinh Nữ Maria không sinh ra bản tính Thiên Chúa, mà chỉ sinh ra thân xác nhân loại của Chúa Kitô.

Mà Đức Giêsu Kitô, đích thực là Thiên Chúa. Cho nên, Đức Maria cũng được gọi là Mẹ Thiên Chúa. Cũng giống như trên đời này: Mẹ ông Bush không sinh ra chức tổng thống. Chỉ sinh ra ông Bush. Mà ông Bush làm tổng thống nước Hoà Kỳ. Cho nên mẹ ông Bush được gọi là Mẹ Tổng Thống. Chắc anh chị em đã biết: Khi Sứ Thần Gabriel đến truyền tin cho Đức Trinh Nữ Maria, đã báo với Đức Mẹ: "Trinh Nữ sẽ thụ thai và sinh một Con Trai. Trinh Nữ sẽ đặt tên Con trẻ ấy là GIÊSU".

"Ngài sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao".

Sau khi Đức Mẹ thắc mắc, không biết điều đó thành sự sao được, vì Mẹ vẫn giữ mình đồng trinh. Tức thì Sứ Thần giải đáp: "Chúa Thánh Thần sẽ đến với Trinh Nữ. Quyền phép Đấng Tối Cao sẽ phù hộ Trinh Nữ. Con Trẻ do Trinh Nữ sinh hạ, sẽ được gọi là Con Thiên Chúa". Như vậy, Chúa Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa và cũng chính là Thiên Chúa. (Lc 1: 31-35)

Để anh chị em hiểu rõ về chức Làm Mẹ Thiên Chúa của Đức Mẹ, và có đủ lý chứng để đối thoại với những người ngoài Công giáo chỉ trích về đặc ân đó, tôi xin nêu rõ hai quan niệm sai lầm sau đây:

Quan niệm sai lầm I

- Đây là quan niệm của một số Lạc giáo, chủ trương rằng: Bản tính Thiên Chúa và bản tính nhân loại của Chúa Kitô chỉ kết hợp với nhau bên ngoài mà thôi: bản tính Thiên Chúa ở tạm trong bản tính nhân loại của Chúa Kitô. Họ quan niệm rằng: Chúa Kitô chỉ là một con người hoàn toàn, trên con người ấy Thánh Thần của Thiên Chúa đã xuống vào lúc Chúa Kitô chịu phép Rửa tại sông Giorđanô, rồi Thánh Thần bay đi mất trước khi Chúa Kitô chịu khổ nạn, để lại Con người thật của Chúa Kitô chịu khổ hình và chịu chết mà thôi.

Theo quan niệm này, Đức Maria chỉ là Mẹ của một người đã được chỉ định tạm thời làm nơi ở của Thiên Chúa, cho nên Đức Maria không phải là Mẹ Thiên Chúa.

Quan niệm sai lầm II

- Đây là quan niệm của bè rối Nestôriô. Bè Nestôriô chủ trương rằng: Bản tính Thiên Chúa của Chúa Kitô kết hợp với bản tính nhân loại bằng một việc kết hợp về tinh thần mà thôi. (Moral Union), có nghĩa là Bản tính Thiên Chúa của Chúa Kitô đã cư trú vĩnh viễn trong bản tính nhân loại, cả hai đã trung thành cộng tác với nhau. Hai bản tính là hai Ngôi vị hoàn toàn kết hợp với nhau, và hành động rất hoà hợp nhau. Nhưng sự phối hợp đó, vẫn chỉ là sự kết hợp về mặt tinh thần mà thôi, vì hai bản tính vẫn là hai Ngôi vị khác biệt.

Theo quan niệm này, thì Đức Maria chỉ là Mẹ Chúa Kitô theo bản tính nhân loại, cho nên, không thể gọi được là Mẹ Thiên Chúa.

Đây là quan niệm của Bè Rối Nestôriô đã bị Công đồng Êphêsô phê bác.

Anh chị em cũng nên biết rõ Nestôriô là ai?

Ông là Thượng Phụ Giáo Chủ thành Constantinôpôli, đã chủ trương lạc thuyết đó. Ông đã giảng tại thánh đường, viết nhiều thư mục vụ và viết nhiều sách để bênh vực cho lập trường của mình.

Đối thủ của ông là Thánh Cyrilô, Giáo chủ thành Alexandria. Ngài là một Giám Mục thông thái, thánh thiện, trung thành với Giáo Hội. Sau nhiều lần khuyến cáo Nestôriô đã chủ trương sai lạc với giáo lý và tín lý Công Giáo, mà Nestôriô vẫn cố chấp không phục thiện. Thánh Cyrillô cũng đã giảng, đã viết thư Mục vụ và viết sách để vạch trần những sai lầm của lạc giáo Nestôriô, đồng thời bênh vực quan niệm chung của Công Giáo là: Đức Maria đích thực là Mẹ Thiên Chúa.

Cuối cùng, thánh nhân đã trình bày sự việc lên Đức Thánh Cha và vua thượng vị Thêôđôsiô.

Vua thượng vị Thêôđôsiô đã đề nghị với Đức Thánh Cha triệu tập Công Đồng chung để giải quyết vụ rắc rối này.

Đức Thánh Cha Celestinô I đã chấp thuận và đã ủy thác cho thánh Cyrilô Giáo chủ Alexandria chủ tọa Công Đồng chung tại Êphêsô.

Trong khóa họp đầu tiên ngày 22 tháng 6 năm 431, lạc thuyết Nestôriô bị đánh bại và toàn thể các Nghị phụ hợp lòng cùng vị Chủ tọa Công hội là thánh Cyrilô đồng thanh tuyên bố: ĐỨC MARIA LÀ MẸ THIÊN CHÚA.

Giáo dân thành Êphêsô đã túa ra đường ban đêm, rước đèn nến hân hoan ủng hộ quyết nghị của Công Đồng chung, đồng thời hô to danh từ THEOTOKOS, tiếng Hy lạp có nghĩa là MẸ THIÊN CHÚA.

Đến năm 1931, với Thông điệp Ánh Sáng Chân Lý (Lux Veritatis) Đức Thánh Cha Piô XI đã thiết lập Lễ Mẹ Thiên Chúa trên khắp Giáo Hội Công Giáo.

QUAN NIỆM ĐÚNG CỦA CÔNG GIÁO

Anh chị em rất thân mến,

Chức làm Mẹ Thiên Chúa của Đức Maria đã được long trọng định tín, buộc hết mọi người Công Giáo phải tin. Ai không tin là rối đạo.

Vì thế, xin anh chị em hãy hiểu rõ quan niệm Công Giáo về tín điều này như sau:

Đức Giêsu Kitô có hai bản tính: Bản tính Thiên Chúa và bản tính nhân loại kết hợp mật thiết với nhau trong Con Người Giêsu, tức là trong một Ngôi Vị. Vì thế, Chúa Kitô chỉ có một Ngôi Vị, tức là Ngôi Hai Thiên Chúa.

Sự kết hợp này, danh từ Thần học gọi là NGÔI HIỆP, nghĩa là kết hợp trong Bản thể, hay trong Ngôi vị.

Sau đây, xin anh chị em hãy nhìn vào sự kết hợp mật thiết giữa linh hồn và thân xác chúng ta, để hiểu rõ hơn mầu nhiệm về Ngôi Hiệp của Chúa Kitô.

Như chúng ta đã biết linh hồn và thân xác chúng ta là hai nguyên tố khác biệt nhau hoàn toàn. Linh hồn thì thiêng liêng mà thân xác thì vật chất, linh hồn thì không choán chỗ, không lệ thuộc vào những luật lý hóa và không hề chết; còn thân xác thì choán chỗ, phục tùng qui luật của giới hữu hình, một ngày kia sẽ chết và sẽ tan rã ra tro bụi. Thế mà cả hai, hồn và xác, đã kết hợp với nhau thành một hữu thể duy nhất là con người chúng ta, kết hợp đến mức những phẩm chất và hành vi của hai thành phần đó có thể gán cho một toàn thể, một ngôi vị mà thôi.

Thí dụ, khi anh chị em nói: "Tôi ăn, tôi đi, tôi hát", mặc dầu có vẻ như chỉ có thân xác anh chị em nhận lấy đồ ăn, hay là đổi chỗ, hoặc hát xướng mà thôi nhưng chung cho cả hồn và xác. Hay là anh chị em nói: "Tôi suy nghĩ, tôi được tự do", cho dù đấy là linh hồn anh chị em cảm thấy, chứ không phải là thân xác suy nghĩ hay thân xác thấy mình được tự do, nhưng thực sự cả linh hồn và thân xác đã tham dự vào các hành động đó. Linh hồn và thân xác anh chị em đã chịu trách nhiệm về những hành vi của thân xác cũng như những tư tưởng, cảm tình và quyết định của linh hồn.

Vậy tôi xin hỏi anh chị em nhé:

Làm thế nào để hai nguyên tố linh hồn và thân xác khác biệt nhau như vậy, lại có thể kết hợp chặt chẽ với nhau đến thế? Cả hai nguyên tố đó đã kết hợp lại thành một ngôi vị duy nhất là con người chúng ta? Đó là một mầu nhiệm, chỉ có Thiên Chúa hiểu biết và làm được mà thôi.

Giữa nhân tính và thiên tính, tức là bản tính nhân loại và bản tính Thiên Chúa đã kết hợp với nhau cũng giống như vậy, nhưng không hoàn toàn giống hệt sự kết hợp giữa linh hồn và thân xác của con người đâu. Tại sao vậy? Tại vì có sự khác nhau như thế này:

Bình thường thì linh hồn của nhân loại chỉ làm nên một ngôi vị khi nó kết hợp với thân xác. Nếu linh hồn chưa kết hợp vào thân xác, thì chưa thành một ngôi vị. Còn Đức Chúa Giêsu Kitô Con Thiên Chúa, thì đã là một Ngôi Vị rồi, tức là Ngôi Hai Thiên Chúa, trước khi kết hợp với bản tính nhân loại.

Vì thế, bản tính Thiên Chúa đã kết hợp với bản tính nhân loại làm nên một toàn thể, một Ngôi vị duy nhất, đến nỗi những hành vi của bản tính này hay của bản tính kia đều gán cho Ngôi vị ấy. Cùng một Ngôi vị ấy đã nói: "Khi Abraham chưa sinh ra, thì đã có Ta" (Jn 8:58). "Linh hồn Thầy buồn đến nỗi chết" (Mt 16:38).

Ngôi vị mà hết mọi việc Chúa Kitô đã làm đều qui về, đó là Ngôi vị Thiên Chúa.

Vì thế, hết mọi hành vi của Chúa Kitô, cả những hành vi được thực hiện bởi bản tính nhân loại cũng có giá trị vô cùng, vì là những hành vi của một Thiên Chúa. Người ta có thể nói một cách rất đúng rằng: Thiên Chúa đã giảng, Thiên Chúa đã chịu đau khổ, Thiên Chúa đã chịu chết, thì người ta cũng có thể nói: Thiên Chúa đã được sinh ra. Vậy thì, Người đàn bà nào đã sinh ra đứa trẻ, bà ấy là mẹ nó. Mà Thiên Chúa Ngôi Hai đã được Đức Mẹ Maria sinh hạ. Cho nên, Đức Maria là MẸ THIÊN CHÚA.

CHỨC LÀM MẸ THIÊN CHÚA CÒN CHÂN THẬT HƠN CHỨC LÀM MẸ KHÁC.

Anh chị em nên chú ý điều này:

Đức Maria thật là Mẹ Thiên Chúa như bất cứ người đàn bà nào làm mẹ của con họ.

Nhưng một cách nào đó, Đức Maria còn làm Mẹ hơn thế nữa. Có thể nói là Mẹ trên hết các bà mẹ.

Có người trong anh chị em lại thắc mắc:

Tại sao vậy? Đức Maria cũng giống như các đàn bà khác, cũng cưu mang con chín tháng. Sau khi sinh con, cũng cho ăn, cho bú, săn sóc, nuôi dưỡng con mình, giống hệt các bà mẹ khác cơ mà?

Thưa anh chị em, quả đúng như vậy. Nhưng nếu anh chị em suy cho thấm thía, còn thấy hơn thế nữa:

A. Trước hết, anh chị em xem, chỉ có một mình Đức Mẹ Maria, chứ không có một đàn ông, một người cha nào cộng tác vào việc hình thành thân xác bé Giêsu. Chính Đức Maria đã thú nhận điều đó khi Sứ Thần đến hỏi ý kiến Mẹ:

"Tôi không hề biết đến người nam" (Lc 1:34). Bản dịch anh ngữ tại Hoa Kỳ thì nói rõ hơn: "Tôi không có chồng" (I don't have husband).

Và Sứ Thần Thiên Chúa đã trấn an Đức Mẹ:

"Chúa Thánh Thần sẽ đến với Trinh Nữ và quyền phép Đấng Tối Cao sẽ bao trùm Trinh Nữ" (Lc 1:35).

B. Thứ đến, Bé Giêsu, Con Đức Maria có hai bản tính: Bản tính Thiên Chúa và bản tính nhân loại kết hợp trong một Ngôi Vị là Ngôi Hai. Như thế, thân xác bé tí của Giêsu, Con Đức Maria, dù vừa mới được tạo dụng, vẫn là thân xác của một Thiên Chúa.

C. Sau hết, chính Đức Maria đã được Thiên Chúa kêu gọi để cộng tác vào việc hình thành cái thân xác bé tí teo này của Giêsu.

Tôi xin hỏi anh chị em nhé. Có bà mẹ nào trên đời đã được đứa con tương lai kén chọn và chuẩn bị cho làm mẹ mình như Chúa Kitô đã kén chọn Mẹ Maria?

Có bao giờ một bà mẹ được trên trời loan báo về sứ mạng của con mình, và mời gọi bà cộng tác vào sứ mạng đó như Đức Maria không?

Vậy thì, tôi thử hỏi anh chị em nhé.

Nếu các bà các chị đang nghe tôi mà có một người con làm Linh Mục, người ta sẽ gọi là Bà Cố, thì các bà hãnh diện biết chừng nào. Nếu con các bà lại lên chức Giám Mục, hoặc lên làm Tổng Thống nước Việt Nam, mọi người sẽ gọi các bà là Mẹ Đức Giám Mục, Mẹ Tổng Thống. Ôi! Vinh dự của các bà để đâu cho hết!

Tôi đã được nghe người ta kể lại câu chuyện sau đây, thực hay hư tùy anh chị em nhận xét: Có một Bà Cố bên Canada sinh được 18 người con: 10 trai, 8 gái. Trong số 10 người con trai có 5 người làm linh mục và trong số 8 cô gái đã có 3 bà Dòng.

Khi giáo dân đến chúc mừng bà cố trong ngày tân linh mục là cậu ấm út của cố làm lễ mở tay, bà cố đã nói với mọi người câu danh ngôn bất hủ sau đây: "Đẻ con như tôi, mới đáng đẻ!"

Vậy Con Đức Mẹ Maria chính là Con Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, là Vua trên hết các Vua, các tầng trời không thể chứa nổi uy quyền vô biên của Ngài, thì sự cao cả của Đức Mẹ Maria Mẹ Thiên Chúa phải đến mức độ nào? Làm sao trí khôn loài người chúng ta có thể hiểu thấu được?

Thật ra, tước hiệu MẸ THIÊN CHÚA chúng ta nghe đã quá quen tai, đến nỗi không còn để ý đến sự cao cả kinh khủng của nó.

Cũng như chúng ta đã đọc quá nhiều lần, thành thói quen như một cái máy câu THÁNH MARIA ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI, mà không để ý đến quyền cao chức cả của Đức Mẹ.

Giờ đây, chúng ta thử tưởng nghĩ đến một thụ tạo thuần túy nhân loại, một cô gái trẻ thuộc giống loài người như chúng ta, mà đã được chọn làm Mẹ Ngôi Hai Thiên Chúa, làm Mẹ Đấng tạo thành trời đất, thì chắc chắn chúng ta sẽ cảm thấy choáng váng mặt mày rồi. Bởi vì chức làm Mẹ Thiên Chúa chạm tới bên lề bản tính Thiên Chúa. Như lời thánh Tôma tiến sĩ giải thích:

"Bởi sự kiện làm Mẹ Thiên Chúa, Đức Mẹ Maria được một phẩm giá vô cùng nào đó, tiếp sau sự thiện hảo vô cùng là chính Thiên Chúa. Đó là tột đỉnh rồi. Thiên Chúa không thể nào tạo dựng bất cứ cái gì khác cao cả hơn Ngài, cũng không thể có một vật nào ở trên Thiên Chúa cả" (Summa I q.25, a.6, ad.4)

Vì thế, các thánh đã chiêm ngưỡng sự cao cả của chức làm Mẹ Thiên Chúa, rồi tìm đủ mọi tước hiệu, mọi hình- dung-từ và so sánh đủ mọi kiểu cách, nhưng cuối cùng vẫn phải thú nhận rằng: tiếng nói của loài người không thể diễn tả cho hết, trí khôn con người không thể hiểu thấu đáo sự cao trọng của chức Mẹ Thiên Chúa.

KẾT LUẬN

Anh chị em rất thân mến,

Giờ đây, chắc anh chị em đã hiểu được phần nào phẩm chức cao cả của Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa. Đó là một đặc ân cao cả trước tiên dành cho Đức Mẹ. Vì để đáng được làm Mẹ Con Thiên Chúa, cho nên Đức Mẹ mới được Chúa ban cho các đặc ân khác như: dặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội, đặc ân Trinh Khiết toàn vẹn và trọn đời, đặc ân làm Mẹ Trung Gian các ơn thánh, đặc ân Đồng Công Cứu Chuộc với Chúa Kitô, đặc ân Hồn Xác về Trời v.v.

Đức Mẹ đã được Thiên Chúa tôn lên địa vị cao cả như thế để làm gì, anh chị em có biết không?

Đức Mẹ không ích kỷ, không tìm hư danh, lợi lộc cho chính mình, nhưng để bầu cử cho chúng ta. Lời Mẹ bầu cử cùng Chúa rất có thần thế, vì Chúa Giêsu, Con cưng đầy hiếu thảo của Mẹ sẽ luôn luôn nghe lời Mẹ cầu xin.

Vậy từ nay mỗi lần đọc kinh Kính Mừng, đến câu Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, chúng ta hãy đọc với cả chú ý, hướng lòng lên ca tụng Mẹ và cám ơn Chúa thay cho Mẹ vì đặc ân Chúa đã ban cho Mẹ chúng ta. Xin anh chị em hãy lắng nghe câu chuyện rất cảm động sau đây:

MẸ LÀ HY VỌNG ĐỘC NHẤT

Nữ tu Catharina đệ Augustinô đã thuật lại rằng: Trong miền nữ tu ở, có một phụ nữ tên là Maria từ hồi nhỏ đến lớn đã sống một cuộc đời bê tha tội lỗi. Càng thêm tuổi, lại càng thêm gương mù gương xấu. Dân chúng chán ngấy nàng rồi, đã thảo luận với nhau trục xuất nàng ra khỏi thành phố. Ở đó, nàng đã mắc một chứng bệnh rất ghê tởm, từng mảnh thân thể rơi rụng dần dần! Sau ít lâu, nàng chết không được chịu các phép Bí tích, không được ai đoái hoài. Xác nàng được người ta chôn ngoài đồng không một lễ nghi tôn giáo!

Bốn năm sau, đang lúc nữ tu Catharina cầu nguyện, thì một linh hồn ở luyện ngục hiện về kêu xin với nữ tu:

- Tôi khổ quá nữ tu ơi! Nữ tu thường cầu nguyện cho mọi người đã chết, chỉ có một mình tôi đáng thương nhất, nữ tu lại chẳng hề thương!

Nữ tu Catharina hỏi lại:

- Hồn là ai?

Linh hồn đáp lại:

- Tôi là Maria, người phụ nữ tội lỗi đáng thương đã chết ngoài hang núi.

Nữ tu Catharina ngạc nhiên thốt lên:

- Ủa! Chị cũng được rỗi linh hồn ư?

Linh hồn đáp lại:

- Vâng, tôi được rỗi nhờ Tình thương xót bao la của Đức Mẹ. Trong giây phút cuối cùng đời tôi, thấy mình bị mọi người ruồng bỏ và cảm thấy mình đầy tội lỗi ghê gớm tôi sợ mất linh hồn quá! Liền nhớ đến Mẹ Thiên Chúa, và tha thiết kêu xin:

- "Lạy Mẹ Maria, nơi nương ẩn của những kẻ cô đơn trơ trụi, Xin Mẹ thương đến con. Người ta từ bỏ con hết rồi! Chỉ còn có MẸ LÀ HY VỌNG ĐỘC NHẤT CỦA CON mà thôi. Xin Mẹ đến cứu con".

"Đức Mẹ đầy tình thương xót đã nghe lời tôi, đã cầu bầu cho tôi được lòng ăn năn thống hối mọi tội lỗi cách trọn hảo, và đã được thoát khỏi án phát hỏa ngục đời đời".

"Xin nữ tu làm ơn xin lễ cầu nguyện, và xin người khác làm việc lành cầu nguyện cho linh hồn tôi đang bị giam phạt trong Lửa Luyện Tội".

Nói xong, linh hồn Maria biến đi.

Nữ tu Catharina đã kêu gọi nhà Dòng dâng thánh lễ và các việc lành để cầu cho linh hồn Maria.

Ít lâu sau, nàng hiện về sáng láng tốt lành và vui vẻ nói với nữ tu:

- "Chào nữ tu nhé! Chân thành cám ơn lòng bác ái của nữ tu. Hôm nay tôi được về Trời để ca tụng lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa và Đức Mẹ Maria".

(Trích Mẹ ơn Cứu Rỗi tr. 88-89).

Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, lời cầu bầu của Mẹ rất đắc lực và quyền thế trước mặt Chúa Ba Ngôi. Xin Mẹ thương ấp ủ con trong Tình Mẫu Tử thắm nồng của Mẹ. Và ban những ơn cần thiết cho chính mình con và cho cả gia đình con nữa.

Chân thành cám ơn toàn thể anh chị em.

Lm. An Bình, CMC