HOA KỲ VÀ ĐỨC MA-RI-A

Xem:
- Đền Thánh Quốc Gia Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội

1. Lòng Sùng Kính Đức Ma-ri-a Trước Ngày Độc Lập

Khi đặt chân đến Tân Lục Địa, những người Công Giáo “Hoa Kỳ” đã sẵn có một lòng sùng kính Đức Mẹ hết sức lớn lao. Những bằng chứng của lòng sùng kính này được thể hiện qua các cuộc thám hiểm đầu tiên trong giai đoạn thuộc địa và trong thời gian mưu tìm độc lập. Các giám mục Hoa Kỳ đã kể lại một cách tuyệt vời những điểm chính yếu như sau:

“Soái hạm của Kha-luân-bố (Christopher Columbus) được đặt tên là Xanh-ta Ma-ri-a (Santa Maria). Những người kế tục ông đã dựng Thánh Giá Chúa Ki-tô bên cạnh quốc kỳ Tây Ban Nha trên nhiều miền lãnh thổ nay thuộc về đất nước Hoa Kỳ. Những tên mà các bậc tiền bối ấy đã đặt cho nhiều thành phố miền Nam và miền Tây nói lên tình yêu của họ đối với Đức Ma-ri-a. Ví dụ thành phố Lốt Ăng-giơ-lét (Los Angeles) có tên đầy đủ là thành phố Đức Ma-ri-a Nữ Vương Các Thiên Thần Po-ti-un-cô-la (Portiuncola). Khi Mơ-năn-đê (Menendez) đặt chân đến Phơ-lo-ri-đa (Florida) năm 1565 và xây dựng thành phố Xanh Âu-gu-tinh (St. Augustine), thành phố lâu đời nhất tại Hoa Kỳ, một trong những việc đầu tiên ông đã thực hiện là mời cha tuyên úy Men-đô-da (Mendoja) dâng thánh lễ kính Sinh Nhật Đức Mẹ. Đức Mẹ La Le-sơ (La Leche) nay vẫn được tôn kính tại nơi ấy. Trong miền Niu Mê-xi-cô (New Mexico), những người viễn chinh đã tỏ lòng tôn kính ảnh thánh Đức Ma-ri-a Chiến Thắng (La Conquistadora) đã được mang đến thành phố Xanh-ta Phe (Santa Fe) năm 1625.”

“Các vị thừa sai người Pháp từ miền Bắc xuôi theo dòng sông Xanh Lô-răng (St. Lawrence), và những miền đất ấy còn lưu bao dấu chứng lòng sùng kính Đức Ma-ri-a của các ngài. Cha Mác-két (Marquette) đã cùng với Lu-i Dô-li-ê (Louis Joliet) thám hiểm dòng sông Mít-si-si-pi (Mississippi) năm1673 và đã đặt tên cho nó là dòng sông Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Trước đó, thánh I-sa-ác Dô-gơ (Isaac Jogue, +1646) và các vị đồng hành của ngài đã gieo vãi đức tin Ki-tô giáo và lòng sùng kính Đức Ma-ri-a tại miền đất quanh vùng Ngũ Đại Hồ. Đền thánh Đức Mẹ Các Thánh Tử Đạo tại Ô-ri-ơ-vin (Auriesville) còn ghi dấu chứng tích của các ngài.”

“Nước Anh là mẫu quốc, nhưng không như thuộc địa Hoa Kỳ, nơi tôn giáo được tôn trọng và người Công Giáo có thể công khai biểu lộ đức tin và lòng sùng mộ đối với Đức Ma-ri-a. Gioóc-giơ Can-vớt (George Calvert), một tân tòng Công Giáo và là lãnh chúa đầu tiên của thành phố Ban-ti-mo (Baltimore) đã được ủy nhiệm để kiến lập vùng Ma-ri-len (Maryland), nơi tự do tôn giáo được công nhận. Khi ông qua đời vào năm 1632, các nguyện ước của ông đã được các con thực hiện. Hai chiếc tàu của họ, chiếc Hòm Bia (the Ark) và chiếc Bồ Câu (the Dove) cập bến Ma-ri-len vào tháng 3 năm1634. Tuyên úy của họ là cha An-rê Hoai (Andrew White) dòng Tên đã ghi lại biến cố những người Công Giáo dâng hiến miền đất tương lai của họ cho Đức Ma-ri-a Vô Nhiễm Tội. Họ đặt tên cho vùng định cư đầu tiên cũng là thủ phủ miền đất ấy là thành phố Đức Ma-ri-a và cho vịnh Kê-sa-píc (Chesapeake) là vịnh Đức Ma-ri-a” (Này là Mẹ Con).

2. Lòng Sùng Kính Đức Ma-ri-a sau Ngày Độc Lập

Sau khi đất nước giành được độc lập, người Công Giáo Hoa Kỳ càng tỏ ra sùng kính Đức Ma-ri-a hơn nữa. Họ đã chọn Đức Mẹ làm quan thày cho địa phận đầu tiên, và rồi sau đó là quan thày cả đất nước. Họ tham gia phong trào Thánh Mẫu đang lan rộng khắp thế giới trong thế kỷ XIX và cao rao danh Mẹ khắp mọi miền đất nước, với nhiều giáo xứ, nhiều tổ chức mang thánh hiệu Mẹ.

“Đức cha Gio-an Ca-rôn (John Carroll), người con vùng đất Ma-ri-len là giám mục Hoa Kỳ tiên khởi. Ngài đã phó dâng địa phận Ban-ti-mo mới được thành lập của mình dưới sự bảo trợ của Đức Ma-ri-a. Trong bức thư mục vụ đầu tay năm1792, ngài đã viết: “Sau khi đã chọn Đức Ma-ri-a làm quan thày đặc biệt cho giáo phận này, dĩ nhiên anh chị em cũng được đặt dưới sự bảo trợ thần thế của Mẹ, và bổn phận của anh chị em là phải cẩn thận gìn giữ tiếp tục bằng sự sốt sắng bắt chước các nhân đức của Mẹ và trông cậy vào sự ân cần chăm sóc từ mẫu của Mẹ.” Nhà thờ chính tòa giáo phận Ban-ti-mo được chính đức cha Gio-an Ca-rôn khởi công cũng đã được hiến dâng tôn kính Mẹ Lên Trời vào dịp khánh thành.”

“Phong trào Thánh Mẫu lan khắp thế giới từ sau sự kiện Đức Pi-ô IX tuyên bố tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội năm1854 đã ảnh hưởng đến Giáo Hội Hoa Kỳ. Công đồng giáo tỉnh Ban-ti-mo lần thứ sáu được triệu tập năm 1864 dưới sự chủ toạ của đức tổng giám mục giáo phận Ban-ti-mo là Sa-mu-en Ê-lê-tôn (Samuel Eccleston), S.S., cùng với sự tham dự của hai mươi ba trong tổng số hai mươi sáu giám mục Hoa Kỳ. Quyết định đầu tiên của công đồng (ngày 13 tháng 5 năm1846) là xin phép Toà Thánh để nhận thánh hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội làm bổn mạng tổ quốc Hoa Kỳ. Và năm sau, Đức Pi-ô IX đã chuẩn nhận thỉnh nguyện ấy.”

"Trong thư mục vụ năm 1846, các giám mục đã viết: 'Thưa anh chị em, nhân dịp này chúng tôi xin gởi đến anh chị em quyết tâm một lòng của chúng tôi là phó mình chúng tôi và tất cả anh chị em trong trách vụ của chúng tôi trên toàn đất nước Hoa Kỳ dưới sự bảo trợ của Rất Thánh Mẹ Thiên Chúa mà các tín hữu Công Giáo khắp thế giới đang sùng mộ kính nhớ đặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ.'"

“Tấm gương sùng kính Đức Mẹ của các tiền nhân chúng ta đã trở nên một mẫu mực cho người Công Giáo Hoa Kỳ, không thể kể hết tên tất cả các vương cung thánh đường, thánh đường, và nguyện đường khắp đất nước này được mang thánh danh Mẹ. Từ khi chủng viện Đức Ma-ri-a của giáo phận Ban-ti-mo được thành lập năm 1791 đến nay, số học viện cao cấp được nhận thánh danh Mẹ đã gia tăng rất nhiều. Danh hiệu Notre Dame và đủ mọi biến thức đáng yêu của tước hiệu này đã trở thành tên của nhiều trường sở và đủ mọi đoàn hội tông đồ Công Giáo, như các hội Đoàn Kết, hội Đạo Binh Đức Mẹ, hội Gia Đình Kinh Mân Côi... đã và đang lan rộng từ Hoa Kỳ đến khắp cùng thế giới.”

Lòng sùng kính Mẹ Thiên Chúa của nhân dân Hoa Kỳ đã lên đến cao điểm qua việc xây dựng một công trình vĩ đại thể hiện niềm tin yêu của mình đó là đền thánh Quốc Gia Đức Mẹ Vô Nhiễm NguyênTội.

Đồng thời, người Công Giáo Hoa Kỳ còn thể hiện lòng sùng kính ấy qua việc cử hành các nghi lễ phụng vụ kính Đức Mẹ (như các dịp lễ Mẹ, nhất là lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm và lễ Đức Mẹ Lên Trời, thánh lễ các ngày thứ bảy, các hình thức tôn sùng đặc biệt như việc đội triều thiên cho tượng thánh Mẹ, các hình thức đạo đức trong tháng hoa Mẹ, việc lần hạt Mân Côi, tuần chín kính ảnh Đức Mẹ Làm Phép Lạ). Trước Công Đồng Va-ti-ca-nô II, các việc sùng kính Đức Mẹ là hình thức đạo đức ngoại-phụng-vụ quan trọng nhất của người Công Giáo Hoa Kỳ. Sau Công Đồng, những hình thức ấy xem ra có chiều hướng giảm sút, nhưng đã có những dấu hiệu cho thấy một số việc sùng kính được ưa chuộng đang trên đà hồi phục vì được thực hành phù hợp với phụng vụ như Giáo Hội ước mong.

3. Lòng Sùng Kính Đức Ma-ri-a Hiện Nay

Một hình thức sùng kính Đức Mẹ hiện vẫn phát triển mạnh mẽ đó là việc lần hạt Mân Côi. Những người Công Giáo đã đi đầu trong hội Thập Tự Quân Mân Côi Gia Đình (Family Rosary Crusade) do cha Pa-tríc Pây-tơn (Patrick Peyton) khởi xướng trên mấy mươi năm nay với khẩu hiệu “Gia Đình cùng Cầu Nguyện là Gia Đình Đoàn Tụ” (The Family that Prays Together Stays Together). Giới tài tử điện ảnh Hoa Kỳ cũng dùng thời giờ và tài nghệ phát đi những chương trình Mân Côi Sống khắp đất nước và thế giới. Phong trào này vẫn phát triển mạnh. Nhiều người Công Giáo vẫn đọc kinh Mân Côi, Thánh Kinh và chuỗi Mân Côi Sống minh chứng một lòng tôn sùng Đức Ma-ri-a sinh động.

Các cơ quan truyền thông Hoa Kỳ cũng góp phần cổ động lòng sùng kính Đức Mẹ. Sau một thời gian ngắn im hơi lặng tiếng, hiện nay các cơ quan này đã hoạt động trở lại với một nỗ lực toàn diện liên quan mọi khía cạnh Thánh Mẫu học. Các sách giáo lý mới nhất đã thực hiện những đề nghị liên quan về Thánh Mẫu học của Công Đồng Va-ti-ca-nô II và của các Đức Thánh Cha. Các tập san giáo lý và phụng vụ đã dành nhiều số chuyên đề bàn về Đức Mẹ. Theo một nhà Thánh Mẫu học nổi tiếng, Đức Ma-ri-a vẫn có một địa vị thiện cảm trong một số bộ phận thuộc Phong Trào Phụ Nữ cũng như trong Thần Học Giải Phóng. Trong cuộc đối thoại đại kết giữa các Giáo Hội Ki-tô, đề tài Đức Ma-ri-a ngày càng được quan tâm nhiều hơn, chẳng hạn trong các cuộc trao đổi giữa Giáo Hội Công Giáo Rô-ma và Tin Lành Lu-tê-rô hồi tháng 2 năm 1984 đã khởi sự bàn về “Đức Ma-ri-a và các thánh” (Eamo Carroll).

Sau cùng, các công trình học thuật và các tác phẩm bình dân cũng đang được xuất bản và lưu hành khắp Hoa Kỳ. Chiều hướng sùng kính Đức Ma-ri-a tại Hoa Kỳ dường như lúc nào cũng vẫn mang đầy sức sống.

A. Buy-ô-nô