1. Em phải làm thế nào đối với 6 đứa con của em?

Lệ Vũ thân mến,

Em nghĩ Vũ sẽ không ngại nhận một lá thư của một kẻ đang bị giam cầm. Em vô t́nh đọc mục "Tuổi Biết Buồn" của Vũ, nên mạo muội viết thư này để nhờ Vũ cho ư kiến phải làm sao với vấn đề nan giải của em.

Năm nay em 33 tuổi. Khi qua Mỹ năm 1985 em được đưa vào một cô nhi viện...  Nhờ có tướng mạo cao ráo, dễ coi, lại nói chuyện có duyên nên được nhiều cô gái yêu thích. Em đă từng có 4 bạn gái một lúc. Em đă có 6 đứa con - đứa cuối cùng năm nay 10 tuổi - gồm 2 Việt, 1 Tàu, 1 Mỹ, 1 Phi, và 1 Đại Hàn. Em sang Cali v́ bạn, đă 10 năm chưa trở về xứ.  Năm 1997 khi bị xử án 25 năm tù, em cắn răng thắt ruột bỏ đi mọi sự bên ngoài.  Cách đây 4 tháng em về toà xin tái xử, và được họ ân xá.  Trong ṿng 8 tháng nữa em sẽ được phóng thích.

Vấn đề là em phải làm ǵ đây?  Nếu đi t́m mấy đứa con, sợ sẽ làm chúng rối loạn cuộc sống hiện tại, v́ có lẽ tụi nó hiện đă có "cha", c̣n nếu bỏ hay quên tụi nó đi th́ ḷng đau khôn tả!  Mỗi khi nghĩ đến tụi nó tự nhiên phải giáp mặt một người cha ḿnh chưa hề biết, em lại quyết định quên đi dĩ văng, thà một ḿnh gánh chịu khổ đau.  Nhưng làm vậy th́ không tṛn bổn phận người cha, phải không Vũ?  Mà em lại "tứ cố vô thân", không biết hỏi ư kiến ai, nên em mạnh dạn làm phiền đến Vũ.  Vũ làm ơn cho em biết phải làm như thế nào.

Thành thật cám ơn Vũ.

Xin tặng Vũ và bạn đọc mấy ḍng thơ phản ảnh sự đau khổ và tiếc nuối của em:

Từ xa có ánh đèn mờ,

Tôi ngồi suy nghĩ thở dài tiếc thương!

Đêm nay trăng sáng như gương,

Bồi hồi lệ rớt tiếc thân phận ḿnh!

Khung cửa sắt chôn vùi đời tuổi trẻ,

Chốn lao tù tôi mới thấy cô đơn.

Đêm thầm lặng tôi biết nhớ ai đây?

Ngồi suy tư ḷng muôn ngàn đau khổ!

N.T.L. (Cali)


Đáp: Cậu em N.T.L. thân mến,

Chân thành cám ơn ḷng tin, và lá thư chứa đựng những lời lẽ chân t́nh em đă dành cho Lệ Vũ. Chúc mừng em sắp được trả tự do, trở về với cuộc sống b́nh thường bên ngoài. Trải qua vài năm trong tù, chắc em đă có nhiều cơ hội, thời gian suy nghĩ và hiểu được giá trị của tự do rồi. Cầu xin cho em có đủ sức khỏe, sáng suốt để bắt đầu cuộc đời mới tốt đẹp, hoàn thiện hơn. It's never too late to start again!!

Trường hợp em trở thành một gương sáng và niềm an ủi cho những ai tự cho ḿnh "kém may mắn, thiếu đào hoa" trên bước đường t́nh. Phúc, hoạ có thể thay đổi như ḿnh trở bàn tay. Bên kia cánh cửa của chữ "Phúc" là "Hoạ". Ca dao VN ḿnh có câu vè thâm thúy lắm:

"Có tài đừng cậy chi tài,

Chữ tài liền với chữ tai một vần."

Từ nay về sau, mong em cẩn thận hơn với cái số "đào hoa tường ngoại" của ḿnh. Đừng yêu 4 cô một lúc nữa!! Yêu mỗi lần một cô thôi, v́ nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông với kinh nghiệm của một người từng trải đă dặn kỹ trong bài hát "Khi Đă Yêu" của ông rằng: "... Khi yêu, yêu một người thôi".

Trở lại câu hỏi em phải làm ǵ sau khi măn tù? Dĩ nhiên Lệ Vũ đồng ư và cảm kích về t́nh phụ tử của em với các con, và muốn liên lạc với chúng. Nhưng theo Vũ, hăy tạm gác chuyện này sang một bên cái đă. Ra khỏi nhà, em cần ổn định cuộc sống của chính ḿnh trước đă. Ở đâu, làm ǵ để sống cuộc sống lương thiện, đây là những vấn đề em cần t́m câu trả lời và giải quyết ngay trước khi bắt tay thực hiện những dự định khác. Nói thật th́ sợ em buồn, nhưng đă trót nói cần phải nói ra cho hết. Thân em, trên răng dưới rốn; lo cho ḿnh c̣n chưa xong, nói chi xa xôi đến "bổn phận làm cha với các con của em". Chó, mèo, voi, ngựa... ḿnh có bỏ công nuôi nấng, dạy dỗ, yêu thương chúng, chúng mới gần gũi quyến luyến thương yêu lại ḿnh, c̣n yêu chúng theo kiểu hàm thụ, trên chóp lưỡi đầu môi, tốn chút nước bọt, một năm ghé vào thăm chúng một đôi lần; đừng thất vọng khi chúng không yêu thương, gần gũi với ḿnh. Hey, "you get what you give out".

Cũng xin cám ơn em bài thơ đă viết cho Vũ. Khi nào buồn, hoặc cần chuyện ǵ cứ viết thư cho Vũ. Đừng quên cầu nguyện, nói chuyện với Chúa và Đức Mẹ mỗi ngày. Niềm tin sẽ giúp em bắt đầu lại cuộc đời mới dễ dàng và trưởng thành, đẹp ḷng Chúa hơn. Vũ sẽ cầu cho em 1 kinh hôm nay. Thân mến.

______________

2. Vũ ơi, chị em bị mẹ chồng "to be" ăn hiếp khi bà đ̣i chị phải giúp trả tiền nhà!

Lệ Vũ mến!  Hâm mộ Vũ lâu rồi, hôm nay mới có dịp làm phiền Vũ.  Làm ơn trả lời em sớm sớm!

Em năm nay 22 tuổi, đang học Đại Học.  Chuyện là thế này:  Chị em sắp lập gia đ́nh, nhưng sao bà mẹ chồng "to be" khó chịu lắm!  Nào là áo cô dâu cũng phải do bà chọn, nữ trang cũng phải theo ư bà.  Rồi bà c̣n đ̣i: đám cưới xong phải phụ bà trả tiền nhà (mỗi tháng vài trăm ǵ đó).  Phần em nghe vậy đă thấy lộn ruột rồi!  Chị em cũng khó chịu, nhưng chị ấy hiền quá!

Phần em, chắc không thể chịu nổi cảnh đó!  Đám cưới cứ đ̣i phải tưng bừng.  Coi th́ oai, nhưng khi về nhà lại cắn rứt nhau th́ tốt đẹp ǵ, phải không Vũ?  Đáng lư cha mẹ phải nâng đỡ con cái, sau đám cưới giúp chúng gầy dựng tương lai mới phải chứ!  Hiếu thảo là kính trọng, yêu thương, chứ đâu phải cứ tháng tháng nộp cho bố mẹ vài trăm đô mới là hiếu thảo!  Vả lại, đâu phải bố mẹ muốn ǵ cũng tuyệt đối đúng đâu.  Có những chuyện bố mẹ không có quyền ngăn cấm hoặc ép buộc, Giáo Hội dạy vậy mà (Giáo Lư # 2230)!

Bố mẹ phải lo vun quén cho hạnh phúc của con cái chứ không phải để nở mặt nở mày với bạn bè.  Con cái đau khổ mà bố mẹ cười ha hả th́ không phải là người mà là ngợm.  C̣n đâu là sự thương yêu, hy sinh mà đáng lẽ bố mẹ phải dành phần tốt hơn cho con ḿnh?  Em không chịu nổi cảnh dựa dựa dẫm dẫm của bố mẹ chồng như vậy!  Vợ chồng mới cưới mà c̣n phải trả tiền nhà cho bố mẹ, th́ bao giờ mới có căn nhà mà ở, lại c̣n bao thứ tiêu pha khác nữa chứ!  Theo em th́ con cái chỉ cần thỉnh thoảng giúp đỡ bố mẹ chút đỉnh gọi là quà cáp là được rồi.  Bố mẹ có thiếu ǵ đâu mà chỉ v́ ham giầu nên cố vơ vét!  Thật không công bằng chút nào!

Em c̣n con nít nên không ai nghe em nói hết, phải trái ǵ cũng được trả lời: "Trứng mà đ̣i khôn hơn rận"!  Biết vậy, nên em trút hết cho Vũ, dầu ǵ cũng nhẹ được một chút!  Em biết ḿnh hơi nóng, lại tức lộn ruột khi thấy chị em bị ăn hiếp mà cứ phải chịu đựng.  Em th́ chắc ế rồi, v́ làm dâu mà phải như thế th́ có trải chiếu hoa hay lát vàng mà đón em, em cũng sẽ đa tạ, ở nhà với bu sướng chán!

Em chờ trả lời của Vũ.  Vũ mà ngâm lâu th́ e rằng Vũ sẽ khó ngủ v́ lương tâm cắn rứt, xuống cân rồi sinh bệnh ráng chịu!

Trẻ Người Non Dạ

PS. Biết ḿnh trẻ người non dạ nên nhờ Vũ chỉ bảo vài ư kiến sáng suốt để em khôn hơn.  Mong Vũ rộng lượng.  Em có đủ thời giờ đọc trả lời của Vũ, dù dài bao nhiêu em cũng đọc, không dám trách Vũ nói nhiều đâu!  Em nghiền sách báo hạng nặng.
 

Đáp: Cô em "Trẻ Người Non Dạ", không điạ chỉ, không tiểu bang thân mến,

Khiếp, hiền lành và ngọt dịu như cô chắc "dân buôn bán chợ Đồng Xuân" cũng phải bái cả nón lẫn mũ thôi. Cô tự cho ḿnh là "trẻ người non dạ", nhưng Lệ Vũ mách cho cô hay một tin hơi buồn... nó chỉ đúng có một nửa cho cái phần "non dạ". Chuyện "trẻ người" cần phải xét lại v́ theo phong tục VN, con gái trên "hăm mươi" (20) rồi không có quyền trẻ nữa. "Hăm" tức là "Hâm". Người ta hâm lại thức ăn đă nấu cho nóng sau khi đă bị để cách đêm. Câu tiên đoán của chính cô về tương lai "sống kiếp không chồng" của ḿnh, không có ǵ sai lắm đâu. Đàn bà "vừa già vừa dữ", ma quỉ chúng cũng không dám đến gần huống ǵ người! Lệ Vũ có quen mấy thầy tu xuất ḍng, định làm mai cô cho các ông ấy. Nhưng đọc thư cô xong, ông nào cũng lắc đầu nguầy nguậy, tuyên bố: "Rước thứ này về, thà treo cổ, chết sướng hơn!"

Trở lại chuyện "mẹ chồng, nàng dâu" của chị cô. Lệ Vũ tôn trọng những nhận xét, quan điểm của riêng cô. Phần đúng hay sai c̣n tùy trường hợp, hoàn cảnh mỗi người. Sướng, khổ không nhất thiết phải giống nhau. Cùng chung hoàn cảnh, người khóc hết nước mắt, kẻ vẫn giữ được nụ cười trên môi.

Chuyện "bà mẹ chồng to be" với cô cho rằng khó chịu, unfair, độc tài, nhưng với bà chị cô biết đâu chị ta cho nó không là vấn đề lớn. Chị cô v́ t́nh yêu lớn lao dành cho fiance, người chồng sắp cưới của ḿnh, nên nh́n nó không phải là vấn đề lớn cần phải để ư. Chị ta nghĩ: Chiều bà mẹ chồng "to be" một chút mất mát ǵ của nhà đâu. Bà ta muốn sắm đồ cưới, nữ trang cho ḿnh ư? Để cho bà ta sắm, ḿnh khỏi mất công, th́ giờ làm chuyện đó. Bên Mỹ này phải trả tiền mới có người phục dịch, service cho. Đằng này, bà chị em tự nhiên có người đứng ra tự nguyện phục dịch không công phải mừng chứ! Chính thế mà từ đầu đến cuối chị ta ngậm miệng ăn tiền không lên tiếng. Bà chị em vừa hiền lại vừa khôn, chứ không bà chằng và dại như cô đâu. Khua làng, đánh mơ ầm ầm như cô chỉ khiến mọi người nh́n rơ thêm cái sự bồng bột, thiếu khôn ngoan của ḿnh chứ được ích lợi ǵ đâu.

Sống ở đời cần phải có lúc nhịn, lúc căng, lúc tiến, lúc thoái, khi cho đi, lúc nhận lại. Thẳng như ruột ngựa th́ đi tu chùa bà đanh hoặc lên rừng sống một ḿnh thôi. Này nhé, chẳng thà mất vài trăm hàng tháng, trả tiền nhà cho bố mẹ chồng, c̣n hơn là phải sống chung một nhà, ra vào lườm nguưt, coi nhau như quân thù, có ǵ lợi lộc đâu"?!

Kết luận, khuyên cô em "già người, non dạ" hăy học và hấp thụ ngay những bài học về sự khôn ngoan, tính t́nh hiền lành của bà chị để khỏi tủi phận, sống hẩm hiu một ḿnh v́... không ai lấy. (Ư quên, không thèm lấy ai - nói cho có vẻ oai một tí).  Chúc em vui.

______________

3. Em có nên gửi h́nh, tiền, email, hay gọi điện thoại cho Q không?

Lệ Vũ thân mến,

Đầu thư em có lời thăm sức khỏe của Vũ.  Em tên MN, đọc báo TTĐM hàng tháng, được hơn 6 năm rồi.  Em rất thích đọc mục của Vũ, nên hôm nay xin Vũ giúp cho em lời khuyên.

Em quen Q từ năm cuối lớp 10, nhưng khi đang học lớp 12 th́ em theo gia đ́nh sang Mỹ theo diện HO.  Sau khi sang Mỹ, chúng em liên lạc với nhau được khoảng 2 năm, nhưng sau đó em cảm thấy chúng em mỗi người là một thế giới khác nhau!  Hiện giờ em cũng chẳng quen thân với bạn trai nào cả.  Em cũng có một bạn gái cùng lớp rất thân, hiện ở VN.  Em thường liên lạc với bạn đó, và hàng năm thường gửi cho bạn ấy chút ít để ăn Tết, mặc dù bạn ấy không hề xin em.

Vũ à, khi nhận được thư Q xin giúp đỡ này nọ, em đă phải đau đầu suy nghĩ!  Em muốn giúp đỡ mọi người, nhưng thật ra em đi làm chỉ đủ tiền trả các thứ "bill" thôi.  Giúp đỡ chút ít th́ em không ngại, nhưng nếu em chỉ gửi chút tiền cho Q th́ không đủ cho bạn ấy chi tiêu cho bẩy tám đứa em, lại có thể c̣n cho em là keo kiệt!...  Trong thư, ngoài việc xin giúp đỡ tiền bạc, Q c̣n xin em gửi h́nh, điạ chỉ email, và gọi điện thoại cho bạn ấy nữa.

Vậy xin Vũ giúp ư kiến cho em phải trả lời cho Q như thế nào để Q hiểu em, mặc dù bây giờ em không c̣n t́nh cảm với Q v́ biết Q đă có bạn gái mới.  Em phải làm sao để có sự an vui cho cả em lẫn Q và cô bạn gái của Q?  V́ nếu em nhận lời giúp đỡ mọi thứ đ̣i hỏi của bạn ấy (nhất là tiền bạc) th́ cả là một vấn đề cho em.

Cầu chúc Vũ được nhiều khôn ngoan và đầy tràn ơn Chúa và Đức Mẹ.

MN (vùng NE)

 Đáp: Dear MN vùng Nebraska,

Hăy viết thư và tŕnh bày thẳng với Q về mọi chuyện như em đă viết trong thư cho Vũ. Nói thẳng cho Q biết rơ về hoàn cảnh của em - Em c̣n đang đi học, lương hàng tháng chỉ đủ chi dùng cho ḿnh, không dư giả nhiều như Q nghĩ để giúp Q như Q mong muốn. Em cần và phải nói thẳng cho Q biết. Không nói, em c̣n phiền ḷng dài dài, và c̣n mang tiếng "xí gạt" cho người ta ôm mộng hăo huyền về ḿnh. Bạn bè nằm ở t́nh tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau khi có thể trong khả năng ḿnh có, chứ không nên trở thành vấn đề ràng buộc gánh nặng, để đầy ải nhau. Không ai có thể cho những ǵ ḿnh không có.

Em phải làm chuyện em cần làm, anh ta nghĩ, phản ứng ra sao không nằm trong sự kiểm soát của em. Đến một lúc mỗi người đều phải có trách nhiệm, bổn phận riêng với cuộc sống của ḿnh. Không ai đứng ra chịu thế cho ai được. Q đă có bạn gái mới, Vũ thấy không c̣n lư do chính đáng nào để em giữ giao t́nh mật thiết với anh ta như trước nữa. Đừng hứa hẹn ǵ với anh ta là tốt nhất để tránh mọi ngộ nhận, ràng buộc sau này.

Chúc em vui khỏe và luôn luôn t́m được sự b́nh an trong tâm hồn. Thân mến.

________________
Phụ Trách:  Lệ Vũ