Đại sứ Do Thái tại Tòa Thánh Oded Ben-Hur: "Vị lãnh đạo đúng đắn nhất để đối phó với sự thách đố rất quan trọng này là Đức Giáo Hoàng"

Rome, ngày 21.11.2006 - Đại sứ Do Thái tại Tòa Thánh nhận thấy cần có một chiến dịch giáo dục trên toàn thế giới để đập vỡ bức tường thành kiến, và ông cho rằng Đức Giáo Hoàng có một vai trò thiết yếu.

Ông Oded Ben-Hur là đại sứ Do Thái tại Vatican từ tháng sáu năm 2003. Ông sinh ra tại Do Thái năm 1951, và khởi đầu nghề nghiệp ngoại giao năm 1977. Ông là đại diện toàn quyền trong Cục Đặt Kế Hoạch Chính Sách Do Thái (2000-2003) và đại sứ tại các quốc gia vùng Baltic (1996-1999).

Trong cuộc phỏng vấn này với ZENIT, ngài đại sứ trình bày về đề xuất của ông trong việc yêu cầu Tòa Thánh kêu gọi "Người Kitô giáo trở lại sinh sống tại vùng Trung Đông, đặc biệt các vùng Lebanon và Palestine", bởi vì "họ là những yếu tố quan trọng cho sự hòa bình".

Vấn: Thưa ngài đại sứ, tình hình tại vùng Đất Thánh và các vùng lân cận đã có sự tiến triễn mới và mạnh mẽ. Hiện giờ sự việc như thế nào?

Ô. Ben-Hur: Đây là một đề tài rất phức tạp, mà không thể nói hết trong vài câu. Chúng ta đang chứng kiến một cuộc xung đột diễn ra giữa người dân Palestine, và điều này cũng đang xảy ra ở Lebanon. Một điều mong muốn là từ các cuộc xung đột này sẽ phát xuất một con đường hướng tới sự đàm phán chứ không phải những đe dọa của thành phần cực đoan.

Nên nhớ rằng trong các thập kỷ sau khi nước Do Thái được thành lập vào năm 1948, cuộc xung đột giữa khối Ả rập và Do Thái được định hình bởi sự thù hận mà người Ả rập dành cho Do Thái, vì theo quan điểm của họ, nước này được dựng lên để tẩy rửa lương tâm của người Âu châu sau biến cố Holocaust. Tuy nhiên, giữa thập kỷ 1990, chúng ta chứng kiến một sự thay đổi đáng kể với sự phát triển của trào lưu chính thống Hồi giáo, họ nhân danh Đấng Allah mà mang vào vùng của chúng tôi "văn hóa của sự chết".

Cả Hamas lẫn Hezbollah ngăn cản mọi nỗ lực để đối thoại, họ phủ nhận chính sự hiện diện của nước Do Thái, và họ là biểu hiện địa phương về một mối nguy hiểm trên toàn cầu được gọi là Hồi giáo cực đoan.

Mặc dầu nhiều người trên thế giới cho rằng cuộc xung đột giữa khối Ả rập và Do Thái là "cuộc xung đột trên các cuộc xung đột", vì thế nếu giải quyết xong thì thế giới sẽ tiến một nửa đường đến hòa bình, sự thật lại rất khác.

Có thể nói 85% của tất cả các cuộc tấn công trên thế giới được thực hiện bởi thành phần Hồi giáo cực đoan trên các quốc gia và người dân Hồi giáo ôn hòa như Jodan, Thổ nhĩ kỳ, Tunisia, Indonesia... với mục đích ngăn cản họ đối thoại với Tây phương.

Iran là chứng minh đáng e ngại nhất về sự nguy hiểm này, vì họ tiếp tục xuất khẩu khái niệm cách mạng Hồi giáo theo hướng Shiite, đe dọa sự tồn tại của Do Thái, phủ nhận biến cố Holocaust, bày tỏ ý nguyện rằng toàn thế giới sẽ sống dưới sự cai trị của Hồi giáo. Tôi cho rằng đây là mối quan ngại lớn cho thế giới Kitô giáo. Trên thực tế, chính vì Hezbollah và "những vai trò thuận lợi" của Syria mà Iran gây nên chiến tranh gần đây nhất ở Lebanon.

Vấn: Ông có thấy một lối thoát ra khỏi tình hình này không?

Ben-Hur: Tôi tin rằng nền tảng của tất cả sự va chạm và sự xung khắc là một vực sâu chứa đầy sự vô hiểu biết giữa các tôn giáo và văn hóa, do nhiều thế kỷ trải qua những thành kiến, sự hận thù và chiến tranh.

Cách duy nhất để thoát ra khỏi vòng hung dữ này, theo quan điểm của tôi, là phục hồi một chiến dịch giáo dục và đào tạo liên tục để giúp mọi người trên thế giới xây dựng cầu nối là sự thông cảm và kiến thức để đập vỡ bức tường thành kiến và chống đối giữa các tôn giáo, là nguồn gốc của việc chúng ta bôi nhọ nhau.

Vấn: Nhưng ai có thể khởi xướng chiến dịch  này?

Ô. Ben-Hur: Chiến dịch này phải mang tính phổ quát và được xây dựng trên ba phương tiện chính yếu: nguồn tài chánh, các chương trình giáo dục ở trường lớp, và trên hết, những thầy cô đứng đắn.

Dĩ nhiên là các chính quyền và chính trị gia phải đảm trách nỗ lực này. Tuy nhiên, dựa vào tính chất của trách nhiệm, ít khi họ có thể có nhiệm kỳ dài hơn bốn hay năm năm. Vì thế, những người cổ võ cho và cái trục cho "cuộc chạy đua giáo dục" này phải là các vị lãnh đạo của các tôn giáo khác nhau trên thế giới. Họ không cần phải được tái cử; họ có tầm nhìn cao rộng và động lực lớn lao.

Theo lối suy nghĩ này, điều không thể bỏ qua được là người cổ võ cho nỗ lực này là vị lãnh đạo tôn giáo cao nhất. Trong Hồi giáo không có một vị lãnh đạo duy nhất. Thế giới Do thái giáo bé nhỏ, vì những lý do rõ rệt, có thể để cho mình được hướng dẫn nhưng không thể mở đường.

Vì thế, vị lãnh đạo đúng đắn nhất để đối phó với sự thách đố rất quan trọng này là Đức Giáo Hoàng, đặc biệt dưới ánh sáng của những va chạm gần đây trong việc đối thoại liên tôn.

Vấn: Tương lai của người Kitô giáo ở vùng Trung Đông sẽ ra sao?

Ô. Ben-Hur: Tôi tin rằng hoàn toàn cần có việc Tòa Thánh khởi xướng chiến dịch kêu gọi người Kitô giáo trở lại vùng Trung Đông, đặc biệt là các lãnh thổ Lebanon và Palestine. Các công đồng Kitô giáo luôn là một yếu tố thiết yếu cho hòa bình. Việc họ trở lại để trở nên một phần gắn liền với cơ cấu xã hội trong các vùng này là điều cần thiết.

Ý nguyện hướng tới việc đối thoại liên tôn và xuyên văn hóa chỉ thành công nếu người Kitô giáo có thể trở lại để cùng chung sống với những người anh em Hồi giáo trong cung cách đã được thỏa thuận. Bằng cách này, cho ví dụ, Bethelehem sẽ thêm lần nữa trở nên thành phố hòa bình mà người dân chung sống như trong những thập kỷ trước.

Vấn: Những người hành hương có vai trò gì trong sự phát triển chính trị và xã hội trong vùng?

Ô. Ben-Hur: Tòa Thánh cũng nên kêu gọi thế giới Kitô giáo và thúc đẩy các vị giám mục khuyến khích những cuộc hành hương đến vùng Thánh Địa và các quốc gia lân cận.

Nếu chỉ một trong một nghìn người Công giáo trên thế giới, chiếm khoảng 1,2 tỷ người, đến thăm Thánh Địa mỗi năm, một phong trào sẽ được khởi sinh mang lại ảnh hưởng tích cực đối với sự xung đột giữa khối Ả rập và Do Thái, thay đổi tình trạng tâm lý một cách sâu xa, thu hút đầu tư, phục hồi nền kinh tế trong công nghiệp du lịch để hỗ trợ cho người Palestine, các cộng đồng Kitô giáo ở Do Thái, Lebanon, Jordan, Ai cập, v.v.

Chắc hẳn các khách hành hương sẽ đảm nhiệm vai trò “ngôn sứ hòa bình”.

Vấn: Mối quan hệ giữa Do Thái và Tòa Thánh đang phát triển như thế nào?

Ô. Ben-Hur: Chúng tôi đang bước vào năm thứ 13 có mối quan hệ chính thức, mà trong tiếng Hebrew chúng tôi gọi là ‘năm Bar Mitzvah’, đây là nghi thức truyền thống tượng trưng cho sự chuyển đổi từ tuổi thơ ấu sang tuổi người lớn, có nghĩa là đảm nhận trách nhiệm và trở nên trưởng thành. Tôi hy vọng điều này sẽ xảy ra.

Lịch sử lâu đời của người Do Thái và Kitô giáo làm cho mối quan hệ giữa Do Thái và Tòa Thánh phức tạp và khó khăn, và vì luật điều khiển cuộc phỏng vấn không cho phép dài giòng, tôi sẽ đề cập đến chỉ hai điểm quan trọng để giải thích về tình hình mối quan hệ hiện nay.

Điểm đầu tiên là sự thỏa thuận về tài chánh và kinh tế nhằm thiết lập các quyền lợi và trách nhiệm của các cộng đồng Công giáo tại Do Thái đối với các vấn đề thuế má, tài sản, các địa điểm thánh, quyền lợi sử dụng hệ thống pháp luật, v.v. Cuối tháng 11 đang dự định sẽ có một phái đoàn Do Thái cao cấp đến thăm Vatican để bàn thảo về các đề nghị hướng tới việc vượt qua các trở ngại đang tồn tại và đi đến sự thỏa thuận.

Điểm thứ hai là nhu cầu cổ võ một cú nhảy chất lượng trong mối quan hệ giữa chúng ta, thực hiện một cuộc đối thoại chính trị đích thực với mục tiêu này; một chương trình làm việc về các đề tài và mối quan tâm chung phải được dự thảo và được hỗ trợ bằng các cuộc thăm viếng qua lại của các quan chức cao nhất của hai chính quyền.

Cuối cùng, nhưng không phải ít quan trọng nhất, tôi muốn nhắc lại niềm hy vọng của chúng tôi rằng Đức Giáo Hoàng sẽ đến thăm Do Thái trong năm tới.

Vấn: Ông có thấy những dấu hiệu tích cực?

Ô. Ben-Hur: Tôi lạc quan bởi hai lý do. Thứ nhất là vì tôi sinh ra trong một gia đình có cha mẹ, mặc dầu họ đã trải qua  nhiều khó khăn, cùng với những đồng bào đã sống sót biến cố Holocaust, đã thành công trong việc xây dựng một quốc gia dân chủ, vững mạnh, và hiện đại, quốc gia cũng đang trong giai đoạn phát triển thứ tư trong việc áp dụng kỹ thuật sinh học và kỹ thuật tiền tố một phần tỉ. 

Lý do thứ hai đơn giản là vì ở Do Thái, chúng tôi không thể để cho mình hưởng được cái xa xỉ là sự bi quan. Chúng tôi không thể tự khóa mình trong nhà và thảy chìa khóa xuống biển Mediterranean.

Chúng tôi phải với tay ra để đón nhận bất kể thiện ý nào mà người Ả rập có trong việc đối thoại với chúng tôi và cố gắng cổ võ mọi nỗ lực hòa bình là điều chúng tôi tin tưởng một cách sâu xa.

Rev Antôn Lê Ngọc Đức Phúc, SVD, chuyển dịch theo tín liệu được Zenit phổ biến ngày 21/11/2006 - Thoidiemmaria.net