Phụ Chú Dẫn Giải về Bức Thư của Đức Thánh Cha Biển Đức XVI gửi Tín Hữu Công Giáo Trung Hoa

Kèm theo Bức Thư của Đức Thánh Cha Biển Đức XVI gửi tín hữu Công Giáo Trung Hoa ngày 30/6/2007, Văn Phòng Báo Chí của Tòa Thánh Vatican cũng phổ biến một bản phụ chú dẫn giải thêm về Giáo Hội ở Trung Hoa trên 50 năm qua, nguyên văn như sau:

“Cộng đồng Công Giáo ở Trung Hoa đã sống 50 năm qua một cách căng thẳng, trải qua một cuộc hành trình khó khăn và đớn đau, một cuộc hành trình chẳng những sâu xa làm nên tính chất của cộng đồng này, mà còn khiến cho nó mang một đặc tính đặc biệt tiếp tục đánh dấu nó cho tới ngày nay.

“Cộng đồng Công Giáo này đã chịu đựng một cuộc bách hại khởi đầu từ thập niên 1950, một cuộc bách hại đã trục xuất những vị giám mục và thừa sai ngoại quốc, đã giam nhốt hầu hết tất cả mọi thành phần giáo sĩ và lãnh đạo phong trào giáo dân khác nhau, đã đóng cửa các nhà thờ và cô lập hóa thành phần tín hữu. Thế rồi, vào cuối thập niên 1950, có những cơ cấu quốc gia đã được thiết lập, như Văn Phòng Tôn Giáo Vụ và Hiệp Hội Ái Quốc Công Giáo Trung Hoa, với mục đích điều khiển và ‘kiểm soát’ tất cả mọi hoạt động tôn giáo. Vào năm 1958 đã xẩy ra hai cuộc tấn phong giám mục không có phép của Đức Giáo Hoàng, mở màn cho hàng loạt dài những hoạt động sâu xa tác hại tới mối hiệp thông của Giáo Hội.

“Vào thập niện 1966-1976, Cuộc Cách Mạng Văn Hóa xẩy ra khắp quốc gia này, đã ảnh hưởng mạnh mẽ tới cộng đồng Công Giáo, thậm chí tới cả những vị giám mục, linh mục và giáo dân là thành phần tỏ ra chiều theo những hướng đi mới do các thẩm quyền của chính phủ áp đặt.

“Vào thập niên 1980, nhờ những cử chỉ cởi mở được ông Đặng Tiểu Bình phát động, đã bắt đầu một giai đoạn nhân nhượng tôn giáo qua một số cơ hội biến  chuyển và đối thoại, dẫn tới việc tái mở lại các nhà thờ, chủng viện và viện tu, cũng như tới một mức độ hồi sinh nào đó nơi sinh hoạt cộng đồng. Tin tức xuất phát từ các cộng đồng Công Giáo ở Trung Hoa đã xác nhận việc máu tử đạo một lần nữa trở thành hạt giống trổ sinh các tân Kitô hữu: niềm tin tưởng này vẫn tồn tại nơi các cộng đồng; đa số tín hữu Công Giáo đã hăng say chứng tỏ lòng trung thành của mình với Chúa Kitô và Giáo Hội; các gia đình đã t rở thành nơi then chốt trong việc truyền đạt đức tin này cho c ác phần tử của mình. Tuy nhiên, một bầu khí mới đã gây ra những phản ứng khác nhau trong cộng đồng Công Giáo”.

“Cẩn thận phân  tích tình hình Giáo Hội ở Trung Hoa, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI thấy được sự kiện là cộng đồng này đang chịu đựng trong nội bộ tình trạng xung khắc bao gồm cả tín hữu lẫn các vị mục tử. Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng tình trạng đau thương này không xẩy ra bởi những chủ trương tín lý khác nhau song là thành quả nơi ‘vai trò quan trọng của những thực thể đã từng bị áp đặt như là các thành phần quyết định về đời sống của cộng đồng Công Giáo’. Đó là những thực thể có những mục đích công khai bất khả dung hợp với tín lý Công Giáo, đặc biệt nhắm tới chỗ áp dụng những nguyên tắc độc lập, tự trị và tự điều hành Giáo Hội. Chưa hết, các vị Giám Mục và linh mục đã từng bị giám sát thận trọng và bắt buộc trong việc thi hành vai trò mục vụ của mình.

“Trong thập niên 1990, càng ngày càng có nhiều vị giám mục và linh mục hướng về Thánh Bộ Truyền Bá Phúc Âm Hóa Chư Dân và Bộ Nội Vụ của Tòa Thánh để xin Tòa Thánh những điều hướng dẫn chính xác để các vị biết ứng sử với một số vấn đề sinh hoạt Giáo Hội ở Trung Hoa. Nhiều người đã hỏi cần phải có thái độ nào đối với chính quyền cũng như đối với các cơ quan của chính quyền đang điều hành sinh hoạt của Giáo Hội. Có những câu hỏi hoàn toàn liên quan tới các vấn đề về bí tích, như có thể đồng tế với những vị giám mục được tấn phong không có phép của đức giáo hoàng hay lãnh nhận bí tíc h từ các vị linh mục được truyền chức bởi các vị giám mục đó hay chăng. Sau hết, việc hợp pháp hóa nhiều vị giám mục đã được tấn phong bất hợp pháp đã gây lộn xộn ở một số thành phần trong cộng đồng Công Giáo”.

“Trong những năm ấy, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, trong một số trường hợp, đã ngỏ sứ điệp và lời kêu gọi với Giáo Hội ở Trung Hoa, kêu gọi tất cả mọi tín hữu Công Giáo hãy hiệp nhất và hòa giải. Những việc can thiệp của Đức Thánh Cha đã được nồng nhiệt đón nhận, tạo nên một ước vọng hiệp nhất, thế nhưng, tiếc thay, những thứ căng thẳng với những vị thẩm quyền và trong cộng đồng Công Giáo vẫn không suy giảm”.

“Những vấn đề khác nhau dường như gây tác dụng trầm trọng nhất nơi đời sống của Giáo Hội ở Trung Hoa trong những năm gần đây đã gia tăng và được cẩn thận phân tích bởi một ủy ban đặc biệt được chọn lựa bao gồm những chuyên gia về Trung Hoa và các phần tử thuộc Giáo Triều Rôma hằng theo dõi tình hình của cộng đồng này.

“Khi Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI quyết định triệu tập một phiên họp từ ngày 19 đến 20 tháng Giêng, trong đó có sự tham dự của các chức sắc khác nhau trong Giáo Hội, kể cả từ Trung Hoa, ủy ban trên đây đã thực hiện để phổ biến một văn kiện nhắm tới việc bảo đảm những gì được bàn luận sâu rộng về các điểm khác nhau, thu góp những đề nghị cụ thể nêu lên bởi thành phần tham dự viên, và đề ra một số điều hướng dẫn khả dĩ về thần học và mục vụ cho cộng đồng Công Giáo ở Trung Hoa. Đức Thánh Cha, vị đã ưu ái tham dự phiên họp cuối cùng, đã quyết định, trong số những điều khác, gửi một Bức Thư cho các vị giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân”.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo VIS ngày 30/6/2007 - Thoidiemmaria.net