X. LỜI VÔ ÍCH

Nói ít

Bạn hãy hết sức lánh xa những đám đông người. Vì dù Bạn không có ý xấu, nhưng lời bàn soạn việc đời bao giờ cũng tai hại lắm.

Nó làm cho linh hồn ta chóng nhọ gỉ và nô lệ tính phô trương.

Thà nín lặng những khi phải gặp người đời và đừng xen vào giữa đám đông là hơn cả.

Đã biết rằng chả mấy khi nói truyện ra về mà khỏi lương tâm cắn rứt, thế sao còn cứ ngứa ngáy muốn nói, muốn bàn?

Thường ta thích nói là vì nhờ trao đổi cảm tình, ta có thể yên ủi lẫn nhau và rút cho lòng trí khỏi những tư tưởng bực rọc.

Những lúc đó ta thường hay nói về mình, về những cái ta ưa thích và ước ao hoặc những cái làm ta khó chịu.

Nói cho khôn

Nhưng khốn! Thường ta chả được toại ý! Vì chính những cái bên ngoài ấy, nó làm cho ta mất rất nhiều ơn Chúa yên ủi bên trong.

Vì thế, ta phải tỉnh tao và cầu nguyện, đừng để thì giờ qua đi vô ích.

Nếu được phép nói hay nói có lợi, Bạn cũng chỉ nên nói những cái có thể giúp Bạn tiến đức hơn.

Tập quán xấu, tính ươn hèn trong đường tiến đức ngăn trở ta rất nhiều trong việc giữ miệng lưỡi.

Lời nói đạo đức về những vấn đề thiêng liêng bao giờ cũng giúp ta tiến bộ rất nhiều trong đường đạo đức, nhất là giữa những người nhất tâm trí đoàn kết trong Chúa.

SUY NIỆM

Nói ít với tạo vật để nói nhiều với Chúa, tránh những lời vô ích tò mò, chỉ dùng miệng lưỡi để nói những điều tốt, điều cần: đó là phương pháp tối hảo để nên người trọn lành, để giữ tâm hồn trong sạch và kết chặt với Chúa.

Một người chỉ để lòng trí ở tạo vật, ưa thích những cái phù phiếm: người đó không thể mến Chúa được, không thể chuyên lo cầu nguyện và hồi tâm được.

Lời thánh Âugutinh: “Hỡi người đãng trí và lêu lổng! ngươi làm gì trong khi ngươi tìm thỏa mãn nhục dục, vui sướng? Hãy hồi tâm tìm của thật, của tối hảo ở trong lòng ngươi, một của đó sẽ có thể thỏa lòng ngươi”.

Lạy Chúa! Xin ban cho con tinh thần nội hướng và hồi tâm để con chỉ chuyên lo thần ý Chúa và trung thành với ơn Chúa. Xin hãy làm cho con chỉ luôn nhớ đến Chúa, nói về Chúa: Nhớ mà khuất phục, nói mà kính ái, và đừng để cho tạo vật nào có thể làm cho con xa Chúa.

Con ngán cái sống xa nhan Chúa, sống mà ít cảm thấy những cao cả của Chúa, con ngán vì con chưa làm được gì để đẹp lòng Chúa!

Xin cho lòng con sống động trước nhan Chúa, và trước nhan Chúa, xin cho lòng con chỉ thở ra hạnh phúc là đẹp lòng Chúa đời này, để Chúa nên kỷ phần của con trong đời muôn thuở.

XI. BÌNH AN VÀ TIẾN BỘ

Tuyên chiến với thói hư

Ta chỉ được bình an thực khi nào ta không muốn bận tâm đến lời nói hoặc việc làm của người khác, hay bất cứ những gì không hệ đến ta.

Ai hay pha mình vào việc người, hay đi tìm bên ngoài những việc bận bịu, ít hay họa mới hồi tâm tự xét, người ấy bình an lâu thế nào được?

Hạnh phúc những ai đơn thành, vì chính họ sẽ hưởng được bình an lớn lao!

Tại đâu có những thánh nhân đã trèo cao trên đường trọn lành và nguyện ngắm cao siêu được đến thế?

Vì họ đã cố gắng làm chết hẳn trong mình tất cả những ước muốn thế tục và như thế tâm hồn họ đã được kết chặt mật thiết với Chúa và trí khôn được thong dong chuyên lo phần rỗi.

Còn ta, ta đã nô lệ nhiều quá cho tình dục, ta đã bận tâm nhiều quá vì những cái mau qua. Vì thế, ít khi ta thắng dẹp hẳn được nết xấu – dầu là một nết xấu thôi! – và lòng ta ít ao ước tiến bộ luôn. Chính cái đó đã làm cho ta khô lạnh hơn hết.

Nếu ta chết hẳn cho mình và giữ lòng sạch mọi vương vấn, ta sẽ có thể nếm được những hương vị của Thiên Chúa và cảm thấy một phần nào cái thú khi suy gẫm về Chúa.

Trở lực lớn nhất mà cũng duy nhất là tại ta quá nô lệ và ham mê tình dục mà không cố gắng bước vào đường trọn lành của các thánh.

Thản hoặc đôi lúc gặp điều trái ý, ta đã nản lòng ngay và đi tìm an ủi của người đời.

Phải chiến đấu cho can trường

Nếu ta vững tâm chiến đấu như một tinh binh hùng dũng, nhất định ta sẽ thấy tay Chúa giúp ta. Vì Chúa hằng sẵn sàng luôn để đến giúp những ai chiến đấu cho Chúa và đặt trót tin tưởng vào Chúa. Phải không, chính để ta thắng mà Chúa đã ban cho ta dịp chiến đấu?

Nếu đà tiến bộ tinh thần của ta chỉ căn cứ vào cách giữ luật bên ngoài, lòng sốt sắng của ta chả lâu bền được?

Hãy đặt dìu vào gốc cây và hãy chặt đứt mọi vương vấn tình dục, như thế hồn ta sẽ hưởng được thứ bình an thực.

Giá mỗi năm ta tuyệt căn được lấy một thói hư, ta sẽ chóng nên người hoàn thiện biết mấy!

Nhưng trái lại, kinh nghiệm cho ta hay, những năm mới trở lại ta còn khá hơn những năm đã tuyên khấn nhiều.

Đáng lý hằng ngày ta phải sốt sắng hơn, tiến bộ hơn, nhưng tiếc! mới giữ được một phần ơn sốt sắng ban đầu ta đã cho là nhiều lắm!

Nếu ban đầu ta cố gắng ép mình hơn một chút, ta đã có thể làm được mọi việc cách dễ dàng và vui vẻ.

Chừa được một tập quán là khó. Nhưng chiến đấu và đoạn tuyệt ý riêng còn khó hơn nhiều.

Nếu giờ đây, Bạn không thắng nổi được những cái khó nhỏ, những cái khó vô nghĩa, mai ngày Bạn thắng sao nổi những cái khó lớn?

Hãy cự tuyệt ngay ban đầu những khuynh chiều của Bạn, hãy sửa bỏ ngay những tập quán xấu, không vậy dần dà nó sẽ thành nguy cơ lớn cho Bạn?

Chà! Nếu Bạn nhận định rõ – khi Bạn sống cho xứng đáng – bạn sẽ được hưởng an bình chừng nào và làm cho người khác vui mừng biết mấy, chắc Bạn sẽ cố gắng tiến bộ tinh thần nhiều hơn.

SUY NIỆM

Không gì ngược lại an bình, hạnh phúc thật, bằng buông lung theo tình dục để làm nô lệ và nạn nhân của nó.

Không gì có thể thiết lập một lương tâm thư thái thật, một đời sống huân công và hạnh phúc đời này và bảo đảm phần rỗi đời sau bằng chiến đấu để thắng tham vọng, bằng cự tuyệt những ước muốn lố lăng của lòng.

Tôi phải tuyên chiến với tà dục và quyết chỉ dành lòng trí tôi cho một mình Chúa.

Lạy Chúa! Con đã sung sướng, thỏa lòng và chắc phần rỗi biết mấy nếu con biết thắng dẹp tình dục và thành tâm thống hối, để trả nợ đức công bằng Chúa và đền đáp một phần nào lòng Chúa yêu con! Xin đừng để con phụng sự một cái gì ngoài Chúa? Chúa hãy đập tan xiềng xích, hãy cứu con khỏi tình trạng nô lệ, bất công và tàn nhẫn mà tình dục đang đàn áp con. Lòng con có bao nhiêu, con xin dâng trót cho Chúa. Chúa đừng để cho phô trương, tự ái, dâm ô, lười biếng, giận hờn – những tà chúa ngoại lai – chiếm đóng lòng con một lần nữa. Con cảm thấy chia sẻ lòng mến Chúa là ăn cướp, là bội phản.

Lạy Chúa là tất cả của con, Chúa hãy nên gia nghiệp muôn đời của con.

XII. LỢI ÍCH CỦA ĐAU KHỔ

Đau khổ giúp tự giải thoát

Đôi khi gặp đau khổ trái ý rất có lợi cho ta, vì nó giúp ta hồi tâm, nhìn nhận đời sống này như sống tù đầy, và đừng đặt hy vọng vào bất cứ vật nào ở đời.

Dầu đôi lúc bị người phản đối hay những khi làm phải, hoặc có ý ngay mà vẫn bị người công kích, ngộ nhận: cái đó rất có lợi. Vì nó giúp ta tự khiêm và tránh được tiếng phù phiếm.

Đau khổ đưa tới Chúa

Khi bên ngoài ta bị người đời khinh rẻ và ngộ nhận, chính lúc ấy là lúc ta dễ đi tìm Chúa để chứng kiến cho lòng ta.

Một lý do đó đủ bắt buộc ta tin vững vào Chúa và đừng đi tìm an ủi nơi người đời.

Khi một người có thiện chí mà phải khổ tâm bị thử thách, bị người xét đoán oan uổng, lúc đó họ cảm thấy mình cần Chúa hơn khi nào hết và ngoài Chúa họ thấy rõ mình không thể làm được gì hay và tốt.

Đau khổ làm cho ta ngán sống

Lúc đau khổ, ta buồn, ta cầu nguyện để thoát những đau khổ đang chịu.

Lúc đau khổ, ta ngán sống lâu, ta mong chết để thoát mọi vương vấn mà kết hợp với Chúa Giêsu Kitô.

Lúc khổ đau ta mới nhận thấy rõ đời này không có bảo đảm hoàn toàn, không có bình an vững chắc.

SUY NIỆM

Phải chân nhận những trái ý như là để thử, để gột rửa và siêu nhiên hóa tình ái.

Chúa để ta gặp khắp nơi những đau khổ, những trái khoáy, những phản kháng... nhiều khi bởi chính tay những người chung sống với ta, những người thân yêu ta, để ta yêu họ cho cao thượng và vì Chúa.

Hạnh phúc tâm hồn đã bị đau khổ thử thách, cám đỗ luyện lọc như lửa thử và luyện vàng. Chính bởi đó – lời Đấng Khôn ngoan – “Chính nhờ đó mà họ xứng đáng được Chúa và dễ am hợp với Chúa”.

Câu tụng niệm của tôi trong lúc gặp đau khổ sẽ là: “Vâng ý Cha dưới đất bằng trên trời vậy”.

Lạy Chúa! Xin giúp con trong những đau khổ và phản kháng mà Chúa cho phép xẩy đến. Xin đừng để nó làm kiệt quệ trong con ngọn lửa Bác ái. Đừng tiếc lòng con, một hãy giữ lấy lòng Chúa và hãy làm cho cám dỗ – thay vì làm con xa Chúa – sẽ nối kết lại với Chúa chặt hơn.

XIII. CHỐNG VỚI CÁM DỖ

Cám dỗ: không ai thoát được

Bao lâu còn sống ở đời, ta còn phải chịu đau khổ và cám dỗ.

Vì thế thánh Job nói: “Đời sống con người trên mặt đất chỉ là một cám dỗ liên lỉ”.

Do đó, mỗi người chúng ta phải đề phòng cám dỗ, phải tỉnh tao cầu nguyện để cho quỉ – hằng tỉnh thức và luôn luôn “chạy rảo khắp nơi tìm mồi sát hại” – sẽ không làm gì được ta.

Làm gì có ai hoàn toàn và thánh thiện đến nỗi không phải cám dỗ bao giờ! Đã thế ta cũng không tài nào thoát được.

Nhưng cám dỗ – dầu nặng nề gay gắt mấy – thường lại rất lợi vì nó giúp ta tự khiêm, nó luyện lọc và cho ta những bài học quí giá!

Hết mọi thánh nhân đã phải qua những thử thách, những cám dỗ lớn lao và nhờ đó các Ngài đã được lợi rất nhiều.

Còn những ai không chịu nổi cơn thử thách đã phải loại bỏ và bị tiêu diệt.

Không một dòng tu nào thánh thiện mấy, không một nơi nào khuất tịch mấy mà thử thách và cám dỗ không tới được!

Không ai còn sống mà thoát hẳn được cám dỗ, vì bẩm sinh con người đã có dục vọng, mà dục vọng chính là mầm mống của cám dỗ.

Cám dỗ hoặc đau khổ này chưa qua hẳn, cám dỗ hoặc đau khổ khác đã dồn dập tới. Lúc nào ta cũng có một cái gì phải chịu đựng vì ta đã mất những sảng khoái của tình trạng diễm phúc sơ khai.

Cám dỗ có thể thắng lướt được

Nhiều người tìm thoát cám dỗ, nhưng lại gặp ngay cám dỗ nặng hơn.

Không phải cứ trốn mà thắng nổi cám dỗ đâu.Nhưng phải nhẫn nại và khiêm tốn thực mới khuất phục được thù địch của ta.

Nếu chỉ tránh những dịp bên ngoài mà không nhổ cho tuyệt căn: Bạn sẽ không tấn tới được mấy. Cám dỗ sẽ tiến đến dồn dập và bạn sẽ thấy khổ tâm hơn.

Cứ từ từ chống trả cho nhẫn nhục và bền gan – với ơn Chúa giúp – bạn sẽ thắng cám dỗ dễ hơn là xua nó một cách tức tối hằn học.

Bị cám dỗ, Bạn hãy năng đi bàn hỏi. Cũng đừng bẳn gắt với những người bị cám dỗ: Hãy yên ủi họ như bạn muốn được người yên ủi.

Nguyên do mọi cám dỗ xấu là tại tâm hồn nông nổi và ít tín nhiệm vào Chúa.

Như một con thuyền không lái bị sóng nước lôi cuốn, con người nhát gan và không giữ điều quyết định luôn luôn bị cám dỗ lay chuyển.

“Lửa thử sắt” [1] cám dỗ thử người công chính.

Thường ta không biết ta có thể làm được những gì, nhưng cám dỗ cho ta biết rõ chân giá trị của ta.

Phải cẩn phòng luôn nhất là khi cám dỗ mới đến. Đừng mở cửa để nó đột nhập linh hồn. Hãy chặn đánh ngay khi nó vừa ló mặt như thế rất dễ thắng nó.

Một thi sĩ xưa viết:

“Chữa bệnh, chữa ngay từ mới phát.

Để lâu thêm nặng tốn tiền thang”. [2]

Cám dỗ khởi điểm bằng một tư tưởng đơn sơ, rồi một ấn tượng rõ rệt, lòng vui thích và xúc động, cuối cùng là ưng thuận: đó là tất cả một chiến lược quân thù đắc dụng, để đột nhập lòng ta, nếu ta không kháng cự ngay từ đầu.

Ai càng lười kháng cự, càng chóng yếu nhược và, quân thù càng thêm mạnh.

        Cám dỗ rất có lợi

Có người phải cám dỗ tàn tệ, ngay khi mới trở lại. Có người sau mới phải. Cũng có người phải chịu hầu suốt đời. Có người chỉ phải cám dỗ nhẹ.

Chúa ấn định thế, tùy theo khôn ngoan và công bình Chúa, vì Chúa đã biết rõ tình trạng của mỗi người, Chúa đo huân nghiệp của mỗi người và, xếp đặt mọi cái, cốt mưu phần rỗi cho những người Chúa chọn.

Vì thế, ta không nên ngã lòng, khi phải cám dỗ, một hãy khẩn nài Chúa đến giúp ta – trong cơn thử thách. Vì theo lời thánh Phaolô “Chúa sẽ giúp ơn đủ trong cám dỗ để ta: chịu đựng được”. [3]

“Vậy ta hãy tự phú thác trong tay Chúa” [4] trong một cám dỗ và, đau khổ vì: “Chúa sẽ cứu và nâng người thực lòng khiêm nhượng lên”. [5]

Chính nhờ cám dỗ và đau khổ, mà ta có thể biết được mình đã tấn tới được đến đâu. Chính trong đau khổ và cám dỗ mà ta được công lớn và, nhân đức chói lòa hơn.

Có ra gì người chỉ sùng mộ, và đạo đức, khi không gặp khó chịu! Nhưng nếu biết nhẫn nhục và chịu đựng đau khổ, họ sẽ có cớ tiến cao được lắm.

Có người can trường chịu đựng được những cám dỗ lớn, mà ngã thua trong những cám dỗ nhẹ thường ngày.

Chúa để vậy cho họ biết nhờ đấy mà tự hạ. Vì một khi thấy mình yếu đuối trong những cám dỗ nhỏ, họ sẽ không dám tự hào trong những cám dỗ lớn.

SUY NIỆM

Cám dỗ giúp ta luyện mình cho khỏi những dan díu thầm vụng của kiêu ngạo, của tự ái, vì nó làm cho ta cảm thấy sức nặng của đau khổ, làm cho ta ngán những thỏa mãn đời này và giúp ta tin tưởng vào một Chúa.

Nó còn giúp ta tự hạ vì, cảm thấy mình hèn yếu, vì trông thấy cái cội gốc hư tệ trong ta. Nó giúp ta thấy rõ ta bất lực, trước bất cứ một việc lành nào, vì thiếu ơn Chúa, ta không thể giữ mình khỏi phạm tội được.

Lạy Chúa, khi bị cám dỗ, con cảm thấy rõ, nguyên sức con chỉ có thể phạm tội mất lòng Chúa, vì lòng con luôn chiều về điều ác. Nhưng con lại biết: Chúa có thể giữ con khỏi những xô lấn tàn tệ của tình dục và, chính Chúa cũng muốn giúp con nữa. Vậy không tin ở con, con chỉ tin trót ở Chúa, con sẽ thưa Chúa: Lạy Chúa, con đang đứng trên bờ vực sâu, con giơ tay lên cùng Chúa và trông cậy Chúa sẽ không để con chìm mất.

XIV. XÉT ĐOÁN

Xét đoán là bất công

Hãy lo xét mình mà đừng tìm xét việc người.

Xét người: đó là làm việc vô ích. Làm thế người ta rất hay lầm và, dễ sai lỗi lắm.

Thay vì xét người, Bạn hãy đoán, hãy xét mình: làm thế bao giờ cũng có lợi hơn.

Thường ta xét đoán sự vật theo độ cảm tình của lòng ta, đối với sự vật ấy và, lòng tự ái thường làm ta đoán xét thiên lệch.

Nếu ta quy hướng tầm mắt ta, về một mình Chúa, làm gì dễ khó chịu, khi gặp trái ý đến thế.

Thường có một cái gì, – không bên trong thì bên ngoài – nó lôi kéo ta.

Bao nguời hễ tra tay làm việc, là y như kỳ bí mật, đi tìm chính mình mà vẫn không biết.

Bao lâu sự vật xảy đến hợp sở ước, sở trường xem ra họ được an bình lắm, nhưng nếu gặp phản đối, là tức khắc họ bối rối và xu buồn.

Xét đoán rất có hại

Bất đồng ý kiến, bất hợp tình cảm, thường hay gây bất thuận, giữa bạn bè, giữa công dân một nước, có khi giữa cả một Dòng tu và những người đạo đức.

Một thói quen lưu cựu, bỏ đi được khó lắm, và chẳng mấy ai vui lòng chịu dẫn đi lối mình không muốn.

Nếu chỉ dựa vào ý kiến và tài năng riêng, hơn là theo gương Chúa Kitô, mà vâng lời, tùng phục Bạn sẽ ít – hay có cũng rất muộn – được ơn soi sáng trong đường thiêng liêng. Vì Chúa muốn ta phải hoàn toàn khuất phục Chúa, thắng hết mọi lý luận để đi tới một đức ái nồng hậu hơn.

SUY NIỆM

Tự nhiên ta thích điều tra và công kích những khuyết điểm của người khác.

Lòng tự ái thường làm ta công nhận trong ta cái ta phê bình nơi người khác và, ta thường sáng suốt khi xét khuyết điểm nguời, mà mù tối đối với khuyết điểm của mình.

Lời Chúa Giêsu: “Chúng con đừng xét đoán để khỏi phải đoán xét”.

Tôi sẽ đoán xét mình cho nghiêm nhặt, thay vì đi xét đoán người, để khỏi bị Chúa xét đoán, trong ngày công phán.

Lạy Chúa, xin ban cho con biết quên, hay không biết đến những cái con không có trách nhiệm phải biết, phải xét đoán, để con chỉ sống vì Chúa và trong Chúa. Lạy Chúa, một mình Chúa có quyền xét đoán, xin hãy đoán xét con đời này, để tha xét đoán con trong ngày công phán.

XV. BÁC ÁI

       Hoạt động của bác ái

Đừng làm một việc ác, để được bất cứ một của gì, hay bất luận vì yêu một người nào. Nhưng có lúc cũng nên bỏ một việc thiện, hoặc thay thế bằng một việc tốt hơn, để làm ích cho một người cần được ta giúp. Lúc đó không phải là bỏ việc thiện, nhưng là trở thành việc tốt hơn.

Không có bác ái, công việc bên ngoài là việc chết. Nhưng một công việc dầu nhỏ bé mấy, dầu tầm thường mấy mà làm vì một nguyên do bác ái, lại lợi hết chỗ nói. Vì Chúa không xét việc ta làm, bằng xét lý do xui ta làm.

Bác ái nhiều, là làm nhiều rồi đấy.

Cái phải làm cứ làm cho hẳn hoi, cũng là làm việc nhiều rồi đấy.

Làm mà cốt mưu công ích hơn là tạo ý riêng, đó là làm nhiều rồi đấy.

Bác ái thật

Cái người ta cho là công việc của Bác ái. Thường khi lại chỉ là con đẻ của tham vọng. Vì khuynh hướng tự nhiên, ý riêng, tính vụ lợi, tính quen tìm cái vừa ý, hằng theo ta như bóng với hình.

Người có bác ái hoàn toàn thực, không tìm ích riêng, trong bất cứ công việc gì nguyện vọng duy nhất của họ, là làm vinh danh Chúa trong mọi sự.

Người đó không ghen ghét ai, vì họ không tìm vui sướng riêng cho mình.

Họ không tìm hạnh phúc cho bản thân, một tìm nơi Chúa một hạnh phúc cao quí, và trổi hơn hết.

Không nhìn nhận cái gì hay tốt ở tạo vật, họ qui hướng tất cả về Chúa, như nguồn sâu thẳm, phát nguyên muôn điều thiện, là cứu cánh làm cho hết thảy các Thánh được an nghỉ vui sướng.

Ôi! Ai có một tia Bác ái thật; người đó sẽ cảm thấy tất cả thế vật, chỉ là phù vân giả trá!

SUY NIỆM

Ta hãy cố lĩnh hội được câu: “Chúa không xét ta đã làm nhiều hay làm ít, chỉ xét ta Bác ái nhiều hay ít”. Và: “Bác ái nhiều tức là làm nhiều”.

Việc ta làm chỉ đẹp ý Chúa, khi nào nó đuợc đóng ấn tín của Bác ái.

Thánh Phaolô bảo: “Anh em hãy làm việc anh em trong cảm tưởng, và nhịp điệu của Đức Ái Thiên Chúa”.

Lòng Bác ái linh động và hiện hoạt ấy, chính là của nuôi dưỡng Đức tin trong ta, vì Đức tin mà không có Đức Ái, là Đức Tin chết.

Lạy Chúa, là trung tâm của mọi Tình Yêu! Con ân hận, vì đã qua bao năm tháng mà không mến Chúa! Con xấu hổ, vì đã ít nghĩ đến Chúa, trong khi Chúa nghĩ đến con luôn, đã thờ ơ lãnh đạm với Chúa trong khi Chúa nóng lòng yêu con! Lạy Chúa, xin cho con yêu mến Chúa cho tha thiết, để bù lại những năm tháng, mà con đã không mến Chúa, và đền đáp trong muôn một lòng Chúa yêu thương con.

XVI. MỘT NHỊN CHÍN LÀNH

Nhịn là tinh khôn

Cái gì trong bạn, hay trong người khác mà Bạn không sửa được. Bạn hãy nhẫn nhục chịu đựng, cho đến khi Chúa ấn định cách khác.

Bạn nên nghĩ, biết đâu để thế lại có lợi hơn cho Bạn vì nó giúp bạn luyện tập thêm đức nhẫn, là một đức tối cần để lập nên công lớn.

Nhưng Bạn hãy cầu xin Chúa giúp Bạn trong những éo le ấy, để chịu cho vui lòng.

Nếu bạn đã bảo ai nhiều lần mà người ấy không chịu nghe. Bạn đừng cãi lẫy với họ, hãy để mặc Chúa, là Đấng có thể biến điều ác, nên điều thiện, để thần ý Ngài nên trọn và, để Ngài được hiển danh, trong các tôi trung của Ngài.

Nhịn là công bằng

Bạn hãy cố nhẫn nhục chịu đựng những khuyết điểm và sơ suất, bất luận lớn nhỏ của người khác, vì chính Bạn, cũng đầy khuyết điểm, mà người khác đang phải chịu đựng đấy!

Chính Bạn, Bạn cũng không thể trở nên như mình muốn, thế sao Bạn lại có thể bắt người khác phải trở nên như Bạn muốn?

Ta thích cho người khác nên trọn hảo; còn lỗi ta, ta vẫn không chịu sửa!

Ta muốn sửa trị người khác cho nhặt; còn ta, một lời sửa bảo xoàng đã chau mặt!

Ta khó chịu khi người khác được ơn rộng, còn ta, ta vẫn không muốn ai chối ta cái gì.

Ta muốn ràng buộc người khác, bằng những kỷ luật nghiêm khắc, còn ta hơi bó buộc thêm một chút, là ta đã không chịu nổi!

Những cái đó đủ để chứng tỏ, rất ít khi ta xử với người khác như xử với mình.

Nhịn là sáng suốt

Nếu ai cũng tinh toàn cả, làm gì còn khổ giá để ta vác cho Chúa.

Nhưng giờ đây Chúa an bài thế để ta tập tương trợ lẫn nhau, vì ai cũng có khuyết điểm, cũng như phải nhịn khuyết điểm người khác. Chẳng ai tự túc tự mãn, chẳng ai sáng suốt đủ mà không phải nhờ người khác hướng dẫn. Trái lại ta phải chịu đựng lẫn nhau, yên ủi lẫn nhau giúp đỡ lẫn nhau, dạy vẽ và chỉ bảo lẫn nhau.

Không gì chứng tỏ trình độ nhân đức của ta bằng phản trắc. Vì những dịp đó không làm cho ta yếu thêm, trái lại nó chỉ chứng tỏ cái chân thực của con người.

SUY NIỆM

Nhẫn nhục chịu đựng khuyết điểm trong ta, cũng như trong người khác, là một cử chỉ có năng lực thánh hóa và, là một phương thế tối hảo giúp ta xứng đáng được thiên đàng.

Không gì công bình bằng nhịn nhục ở người khác, cái ta muốn người khác nhịn ở ta.

Tốt hơn hết: ta hãy nhịn khuyết điểm người khác, mà đừng để người khác phải nhịn khuyết điểm ta. Làm như thế, là vác gánh nặng đỡ lẫn nhau.

Lời Thánh Phaolô: “Anh em hãy chịu đựng lẫn nhau theo tinh thần Bác ái và hãy tha thứ lầm lỗi cho nhau”.

Lạy Chúa, Chúa đã rõ những trái ý rất có lợi cho con, vì nó sửa chữa, luyện lọc và hoàn tất nhân đức trong con. Nhưng Chúa biệt rõ, chúng con vất vả chừng nào, mới chịu được những thử thách ấy, và dễ xúc cảm chừng nào, trước những trái ý ấy.

Lạy Chúa! Xin đừng để con theo xúc cảm riêng, nhưng hãy giúp con biết hy sinh, để đẹp lòng Chúa. Đó là điều con hy vọng ở lòng thương yêu vô cùng Chúa.

XVII. ĐỜI SỐNG TU TRÌ

Phải có tinh thần hy sinh

Hãy tập quen thắng mình trong mọi trường hợp, nếu Bạn muốn sống bình an và hợp nhất với người khác.

Sống trong một nhà dòng, một viện tu, sống cho thuận hòa và trung thành cho đến chết, không phải là chuyện tầm thường.

Hạnh phúc những ai sống trong một nhà dòng, mà sống thánh thiện và chết một cái chết may lành!

Muốn được vững chắc và tiến đức, Bạn hãy tưởng Bạn là một người lưu lạc và, ngụ cư trên mặt đất.

Muốn sống một đời sống tu trì, Bạn hãy trở nên khờ dại vì lòng mến Chúa Giêsu Kitô.

Mang áo dòng và cắt tóc đầu, chưa vị tất là đã tu; nhưng phải cải thiện đời sống và hãm dẹp tình dục: cái đó mới làm nên được thầy dòng đích thực.

Ai đi tìm vật gì ngoài vinh danh Chúa và phần rỗi linh hồn, người ấy sẽ chỉ gặp sầu muộn và đau khổ.

Ai không trở nên bé mọn nhất và tùng phục mọi người, người ấy không thể sống bình an lâu được.

Luyện tinh thần hy sinh

Bạn đi tu không phải để chỉ huy, nhưng là để vâng lời.

Bạn cũng không đi tu để sống an nhàn hay đeo đuổi theo những phù phiếm, nhưng là để chịu đau khổ và để làm việc luôn.

Ở trong dòng, người ta bị thử như sắt bị nung trong lò lửa.

Không ai sống trong đó đến cùng được, nếu không hành tâm tự hạ vì lòng mến Chúa.

SUY NIỆM

Đời sống tu trì, là một đời sống, lấy tinh thần hy sinh,xả kỷ, làm phương châm, để đạt cứu cánh toàn hảo của thánh thiện.

Mà hy sinh, xả kỷ, chẳng qua chỉ là bản toát lược nghĩa vụ đời sống công giáo. Vì không phải riêng cho giới tu sĩ, nhưng là chung cho mọi tầng lớp mà Chúa phán: “Chúng con hãy nên trọn hảo như Cha chúng con trên trời là Đấng trọn hảo”.

Để đầy đủ nhiệm vụ đó, ta phải từ khước mình, để kết chặt với hy sinh cao cả của Chúa “Đã tùng phục cho đến chết, và chết trên Thánh giá”.

Lạy Chúa, Chúa muốn và truyền chúng con phải nên trọn hảo! Nhưng tự sức chúng con, chúng con không làm được gì khác, hơn là xúc phạm đến Chúa và tự trầm luân! Vậy xin Chúa hãy đến giúp chúng con, xin Chúa hãy hành động trong chúng con. Có Chúa giúp, chúng con sẽ làm được tất cả.

XVIII. GƯƠNG THÁNH HIỀN

 Đời sống phục tùng

Bạn hãy để trước mắt gương linh hoạt của các Thánh Giáo Phụ.

Các Ngài là mô phạm một đời sống trọn hảo và thánh thiện. Và bạn sẽ thấy những việc bạn làm chẳng giá trị mấy, hay đúng hơn, không giá trị gì.

Chà! Đời sống ta là cái gì sánh với đời sống các Ngài?

Các thánh nhân và các bạn tâm phúc Chúa Kitô đã phụng sự Chúa, lúc đói cũng như lúc khát, lúc rét cũng như khi phải trần truồng, trong hành động cũng như trong lao lực; các Ngài đã thức khuya dậy sớm, đã ăn chay hãm mình, đã đọc kinh nguyện gẫm sốt sắng và chịu ngàn vạn những tân toan, nhục nhã. [6]

Đời sống hy sinh

Ôi! Đếm sao được số ngần, cân sao được trọng lượng những đau khổ các thánh Tông đồ, các thánh Tử đạo, các thánh Hiển tu, các thánh Đồng trinh, và tất cả những người muốn bước theo lối Chúa Kitô phải chịu!

“Các Ngài đã coi khinh mạng sống mình ở đời này, để lại được nó trong đời muôn thuở”. [7]

Cay nghiệt và xả thân chừng nào, đời sống của các Giáo Phụ trên rừng vắng! Lâu lắc và gắt gao chừng nào những cám dỗ các Ngài đã trải! Biết mấy lần các Ngài đã chịu quỉ ma dằn vặt!

Nhưng cũng can trường và nồng nhiệt biết mấy, lời kinh nguyện các Ngài dâng lên Chúa! Nghiêm khắc biết mấy, những cử chỉ các Ngài hãm dẹp ngũ quan!

Lòng sốt sắng, nồng nhiệt tiến đức của các Ngài mãnh liệt chừng nào!

Cuộc chiến đấu của các Ngài để khuất phục tà dục nó gắt gao chừng nào!

Trong sạch và thẳng thắn chừng nào tâm ý của các Ngài trong việc phụng sự Chúa.

Ngày làm việc, đêm thức cầu nguyện, và cả trong khi làm việc, lòng trí các Ngài cũng không ngớt hướng về Chúa.

Đời sống khó hèn

Các Ngài lợi dụng được từng phút.

Thời giờ phụng sự Chúa, một giờ là giây phút.

Cái khoái sảng tuyệt bậc trong lúc nguyện gẫm làm các Ngài quên cả ăn nuôi xác.

Phú quí, chức quyền, danh vọng, bạn bè thân thiùch, các Ngài từ giã cả. Trần tục các Ngài cũng không thèm.

Các Ngài có dùng của gì cần cho được sống cũng là bất đắc dĩ và đau lòng khi vì nhu cầu phải cung cấp của gì cho thân xác.

Nghèo túng của đời, các Ngài rất giầu ân sủng và nhân đức.

Bên ngoài túng thiếu mọi vật, nhưng tâm hồn các Ngài đầy tràn ân sủng và an ủi của Chúa.

Đời sống khiêm nhượng và nhẫn nhục

Đời ở xa các Ngài, nhưng Chúa ở ngay bên cạnh và coi các Ngài như bạn tâm phúc.

Các Ngài coi mình như không và đáng đời khinh rẻ, nhưng lại được Chúa qúy trọng và cưng như con nõn.

Luôn luôn nhất mực khiêm tốn, thành tâm tùng phục, con đường các Ngài đi là con đường nhẫn nhục và bác ái. Như thế các Ngài đã được tiến bộ luôn trong đời sống tinh thần và được vừa lòng Chúa.

Những bậc thánh nhân ấy, Chúa ban để làm mô phạm cho giới tu trì. Gương các Ngài phải thúc đẩy ta tiến bộ luôn trong đường nhân đức, hơn ngàn vạn người khô khan lôi ta lại.

Lòng sùng mộ

Ôi! Lúc Dòng sơ khai, tu sĩ sùng mộ chừng nào! Họ cầu nguyện sốt sắng chừng nào! Họ thi đua tiến đức chừng nào! Cần cù giữ luật chừng nào! Kính cẩn và tùng phục huấn lệnh Bề trên chừng nào!

Những vết tích lưu lại cũng còn đủ chứng tỏ, các Ngài là những bậc thánh thiện và trọn hảo, đã can đảm chiến đấu và cài đạp trần tục dưới chân.

Trái lại, ngày nay, một tu sĩ không lỗi luật và nhẫn tâm chịu đựng những đau khổ của địa vị, cũng đã được người ta trầm trồ ca tụng rồi!

       Can đảm lên

Ôi! Tính khô khan! Thói thờ ơ với chức vụ!

Chà! Sao ta chóng mất lòng sùng mộ ban đầu thế!

Sao ta chóng nản chán khô lạnh, đến nỗi cho đời sống là nặng nề sớm thế!

Hy vọng sao khi nhìn ngắm gương thánh hiền, bạn đừng để tắt hẳn trong bạn lòng hăng hái tiến đức sẵn có!

SUY NIỆM

Không gì thúc đẩy ta sống hẳn hoi bằng gương những người đã sống hẳn hoi.

Thực sự gương các Thánh làm cho ta thấy rõ nhân đức là cơ thể, là đáng yêu và dễ dàng, nó đã thực hiện được trong người khác và có khi cũng đã thực hiên được theo cách thức của ta.

Để đáng được thiên đàng, các Ngài đã phải làm, phải chịu, phải bỏ từng ấy cái.

Còn ta, để được thế, ta đã làm được những gì? Sao lại không làm cái các thánh đã làm, để cũng được cái các Thánh đã được?

Ngày công phán, Chúa sẽ cho ta thấy, một mặt, đức Tin, lòng đạo của ta, một mặt: gương những người đã sống trong một chức vụ như ta và sẽ chỉ các chứng đó mà bảo ta: đấy những việc ngươi đã làm, ngươi đáng gì?

Lạy Chúa, xin đừng xét con cách ấy. Vì sánh với đời sống các Thánh, đời sống của con không đủ để cứu rỗi con. Xin Chúa ban cho con ơn biết tận tụy với nghĩa vụ, thấu hiểu tinh thần chức bậc con, để ngày kia, đứng trước nhan Chúa mang theo sự thánh thiện Chúa, con đáng được Chúa khoan hồng dung thứ.

XIX. CÔNG VIỆC MỘT TU SĨ

Tinh thần tu sĩ

Đời sống một tu sĩ tốt, phải tô điểm bằng mọi nhân đức, sao cho tinh thần bên trong, ăn nhịp được với điệu bộ bên ngoài.

Đã hẳn bên trong phải trọn hảo hơn bên ngoài nhiều mới hợp lý, vì Chúa hằng nhìn xét ta luôn và, dầu ở đâu, ta cũng phải tận tình kính cẩn. Nhất là khi tới trước mặt Chúa, ta phải trong sạch như Thiên thần.

Hằng ngày ta phải quyết tâm lại và cố gắng sống cho sốt sắng như những ngày ta mới trở lại.

Ta phải thưa Chúa: “Lạy Chúa, Chúa Trời con, xin giúp con giữ điều quyết định và vững tâm phụng thờ Chúa; xin giúp con bắt đầu làm việc hẳn hoi từ hôm nay, vì công việc từ đây về trước đều không có gì đáng kể”.

Quyết tâm và thực hành

Ta tiến bộ nhiều hay ít là tùy ở điều ta quyết định,và càng muốn tiến bộ nhiều càng phải thận trọng nhiều.

Người quyết định hẳn hoi mà đôi lúc còn sa sẩy, thì người ít quyết định hay quyết định sơ sài, sẽ sa sẩy đến đâu!

Có nhiều cách bỏ điều quyết định. Mà đã bỏ việc phải làm – dầu là việc nhỏ mấy – cũng không thể không hại được.

Người công chính quyết định theo ơn Chúa hơn là theo cái khôn của mình và mưu tính việc gì, họ cũng tin tưởng nơi Chúa.

Vì “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” [8] và “Người đâu tự tìm lối phải đi”. [9]

Việc thiêng liêng

Nếu vì lý do đạo đức hay vì mưu ích cho người khác mà đôi khi phải bỏ việc làm hằng ngày: việc đó sau bổ khuyết lại không khó lắm.

Nhưng nếu vì nhàm chán hay vì biếng lười mà bỏ: đó là một khuyết điểm lớn và không thể không có hại.

Ta hãy làm hết sức có thể: dầu vậy ta cũng chưa chắc khỏi sa sẩy trong nhiều lỗi lầm.

Vậy lúc nào cũng nên quyết định một điều rõ rệt: nhất là quyết định sửa những khuyết điểm nào có hại cho đường tiến đức của ta hơn cả.

Ta cũng phải xem xét và chỉnh đốn cả trong lẫn ngoài, vì cả hai cùng liên quan đến việc tiến bôï tinh thần của ta.

Xét mình

Không thể hồi tâm luôn được, ít ra bạn hãy hồi tâm từng lúc: mỗi ngày một lần: tốt hơn: sáng và chiều.

Sáng dậy hãy quyết tâm, chiều đến xét lại cách sinh hoạt trong ngày: đã nói làm và tưởng nghĩ những gì? Biết đâu trong đó bạn đã phạm đến Chúa và người khác.

Hãy tự võ trang cho ra dáng một chiến sĩ dũng cảm chiến đấu với mưu chước của ác quỉ.

Hãy hãm tính mê ăn: và Bạn sẽ dễ dàng cầm hãn các khuynh chiều khác của nhục dục.

Đừng bao giờ ở nhưng: hãy đọc, viết, cầu nguyện suy gẫm hay làm một việc gì hữu ích cho mọi người.

Riệng về công việc chân tay cần suy xét đắn đo nhiều, vì không phải mọi người cùng làm việc như nhau.

Tổ chức đời sống tư

Việc nào không phải là việc chung, không nên để lộ ra ngoài. Việc riêng cứ làm kín đáo chắc chắn hơn cả.

Hãy lưu ý đừng biếng lười trong việc chung mà chăm chú trong công việc riêng.

Tuy nhiên, sau khi chu tất hoàn toàn và trung tín được việc chung, còn giờ bạn có thể dùng làm việc riêng tùy theo lòng sốt sắng.

Không phải mọi ngượi cùng làm một việc như nhau: có việc hợp cho người này có việc hợp cho người khác hơn.

Công việc cũng nên phân theo thời giờ: việc này làm trong ngày lễ hợp hơn, việc khác chỉ hợp với ngày thường.

Việc này cần cho ta khi phải cám dỗ việc khác lúc bình an, thư thái.

Việc này hợp cho ta lúc sầu muộn, việc khác lúc được ơn Chúa an ủi.

Gặp ngày lễ trọng, ta nên nhắc lại việc đạo đức và xin các Thánh cầu giúp ta sốt sắng hơn.

Ta hãy quyết tâm sống từ lễ này đến lễ khác như thể ta sắp lìa khỏi thế tục để tới ngày lễ bất diệt.

Vậy trong những ngày đó, ta phải dọn mình cẩn thận, sống thánh thiện hơn, giữ luật chu đáo hơn, như thế là ta sắp đi lĩnh nơi Chúa phần thưởng của công việc ta làm.

Nếu Chúa chưa ban thưởng, ta hãy tin là tại ta chưa dọn mình đủ, ta chưa đáng được vinh dự lớn lao Chúa sẽ ban cho ta trong thời hạn đã định.

Trong khi chờ đợi ta hãy cố dọn dẹp cho sẵn.

Thánh Luca viết: “Phúc cho người tôi tớ nào Chúa gặp đang thức lúc Ngài đến. Ta bảo thực: Ngài sẽ đặt người đó làm quản lý tất cả tài sản của Ngài”. [10]

SUY NIỆM

Đời sống con người trên mặt đất là một cuộc chiến không ngừng với ma quỉ, với trần tục, với chính mình.

Có người lánh mình trong viện tu, có người sống giữa trần tục... nhưng dầu ở đâu, phần thắng lợi bao giờ cũng về bên biết cẩn trọng luôn.

Chỉ ai quen trầm tĩnh, yêu vắng lặng, biết giữ lời nói, tư tưởng, cảm tình, trung tín làm các việc tầm thường, người đó mới tránh được cám dỗ và đáng ơn trời giúp.

“Ai khinh điều nhỏ, dần dà sẽ sa sẩy” Lời Đức Chúa Thánh Thần.

Lạy Chúa, xin giúp con nhận định được rõ chân giá trị của việc làm vì nghĩa vụ và việc theo ý riêng: việc nghĩa vụ chính là những sinh tố cốt yếu để di dưỡng tinh thần, còn việc riêng chỉ là của nuôi phụ để thêm hứng khởi và phấn đấu.

Lạy Chúa, con đã mệt vì những ước muốn suông, những nghĩ mà không làm, những hứa mà không giữ. Xin Chúa giúp con đạt được ước muốn và thực hiện được ý nghĩ về nhân đức.
 

[1] Eccl XXXI, 31.
[2] Ovide.
[3] Cor V, 13.
[4] 1 Pet V, 6.
[5] Ps XXXIII, 19.
[6] Cor XI, 27.
[7] Gioan XII, 25.
[8] Prov XVI, 2.
[9] Jer X, 23.
[10] Luca XII, 43-44.