dongcong.net |
|
XX. TÌM THANH VẮNG VÀ THẦM LẶNG Tinh thần khuất tịchBạn hãy tìm giờ rảnh để lo việc riêng và hãy suy đến ơn Chúa luôn: Hãy bỏ những truyện tò mò. Hãy chuộng đọc những sách có sức xúc động tâm hồn hơn những sách chỉ làm bận trí óc. Hãy bớt những câu nói dư thừa, những cuộc ngao du vô ích, hãy bịt tai trước những tin tức và dư luận, như thế bạn sẽ không thiếu giờ rảnh để suy gẫm hẳn hoi. Các bậc đại thánh cũng đã hết sức, tránh truyện vãn với đời và chỉ ưa phụng thờ Chúa trong khuất tịch. Thầm lặng với ChúaCổ nhân nói: “Không lần nào giữa đám đông ra về mà tôi không thấy mình sút kém”. [11] Cái đó ta cũng thường tự nghiệm mỗi khi trò chuyện lâu với chúng bạn. Nín lặng thế nào cũng dễ hơn nói mà không nói quá. Ẩn khuất trong nhà, thế nào cũng dễ hơn ra ngoài mà giữ được hẳn hoi. Ai muốn sống một đời sống nội tâm và tinh thần, phải theo gương Chúa Giêsu tránh xa những đám đông người. Không thích trầm tĩnh, chả dễ vững chắc khi phải tiếp xúc với đời. Ngài nín lặng, chả dễ nói cho chín chắn được. Không vui lòng tùng phục, chả dễ giữ được chức vụ cao hẳn hoi. Không biết vâng lời đừng hòng chỉ huy được cho ra trò. Bảo đảm của thánh nhânChả ai nếm được sảng khoái vững chắc bằng người có lương tâm tốt. Nhưng các Thánh càng vững chắc, càng kính sợ Chúa. Và dầu nổi tiếng nhân đức và giầu ơn sủng, các Ngài không kém tự hạ và cẩn phòng trong cách sinh hoạt. Vững chắc của người tội lỗi ở tại kiêu ngạo và phô trương: cái đó kết cục chỉ đánh lừa chúng. Đừng tự cho mình là vững chắc ở đời này, Bạn ạ! Dầu cho Bạn được tiếng là một thày Dòng tốt hay ẩn sĩ đạo hạnh. Cái phá hoại an bìnhThường những ai được đời cho là đại thánh, lại hay lâm phải cái nguy hại lớn: Tự phụ. Với những người đó đôi khi phải cám dỗ, hay phải cám dỗ luôn, lại có lợi để họ khỏi thấy mình vững chắc mà sinh tự phụ: và đi tìm yên ủi bên ngoài một cách điên dại. Đừng mong tìm vui thú chóng qua, đừng bân tâm vì của thế tục, lương tâm bạn sẽ được trong sạch biết mấy. Gạt bỏ những lo toan vô ích để chỉ nghĩ đến Chúa, tin tưởng vào Chúa, Bạn sẽ bình an và thư thái biết mấy! Sám hốiChẳng ai đáng Chúa an ủi, nếu không biết thành tâm sám hối. Muốn cảm được ơn sám hối – sám hối đến chảy nước mắt lòng – hãy vào trong phòng, tiễu trừ mọi tiếng ồn ào thô tục như lời Thánh Kinh: “Dầu khi nằm ngủ, Bạn cũng đừng thôi giục lòng thống hối”. [12] Trong phòng riêng, Bạn sẽ tìm thấy cái đã mất khi ở ngoài. Căn phòng êm dịu cho những ai biết ở luôn trong đó, nhưng buồn chán cho những ai không biết giữ hẳn hoi. Nếu khi mới nhập tu, Bạn biết yêu quí và canh giữ nó, sẽ trở nên bạn thân và là nguồn yêu ủi êm dịu nhất của Bạn. Lợi ích của thầm lặngChính trong thầm lặng và yên hàn mà linh hồn đạo đức tiến bộ nhiều, vì trong đó họ tìm ra được những bí nhiệm tàng ẩn của Thánh Kinh. Trong đó họ gặp được những suối nước mắt: họ tắm gội suốt đêm trong đó và càng sống xa tiếng ồn ào của thế tục họ cáng kết chặt mật thiết với Chúa Tạo thành. Ai từ biệt bạn bè thân thích, Chúa và các thiên thần sẽ đến cùng họ. Thà náu một nơi mà chuyên lo phần rỗi, còn hơn làm được phép lạ mà lãng quên chính mình. Thực đáng khen một tu sĩ ít khi ra ngoài, tránh con mắt người đời và cũng không muốn nhìn đến họ. Vui qua, sầu tớiCần chi phải nhìn những cái sầu Bạn không được phép nhìn? Đời mau qua và những tham vọng của đời cũng mau qua. [13] Tình dục muốn xui ta đi đây đó. Nhưng lúc trở về ta mang theo được cái gì? Phải không, một gánh nặng cho lương tri và rối rít cho tâm hồn? Đi vui, về buồn; vui chiều hôm trước, buồn sáng hôm sau. Cái vui của nhục dục đều thế đấy: nó nhập tâm thì dễ chịu, nhưng rốt cục, chính nó lại làm tổn thương và sát hại ta. Còn gì ở nơi khác mà không có ở nơi nhà? Trước mặt con cũng có trời, có đất, có mọi chất lượng. Của đời hết thảy không do những cái đó cấu thành sao? Bình an thựcKhắp gầm trời này, bạn có thấy đâu được cái gì bền bỉ vững chắc lâu không? Có khi bạn tưởng sẽ được hoan toàn thỏa mãn, nhưng... cái thỏa mãn ấy không bao giờ bạn đạt được. Giả sử bạn nhìn được tất cả sự vật hiện hữu: hỏi cái nhìn đó đã có ích gì? Hãy ngước mắt lên trời nhìn vào Chúa và xin Người thứ tha mọi tội lỗi và sơ suất cho bạn. Của đời hãy để cho đời, Bạn, Bạn hãy chuyên lo những điều Chúa răn dạy. Hãy đóng kín cửa phòng lại và mời Chúa Giêsu chí ái đến ở với Bạn. Hãy ở lại với Chúa trong phòng, vì bạn không tìm đâu được yên hàn hơn. Đừng ra ngoài, cũng đừng mỏng tai nghe tiếng nhộn nhịp của đời, Bạn sẽ bảo toàn bình an thật cho tâm hồn. Lúc nào Bạn lại mong nghe tin tức, lúc ấy lòng Bạn sẽ bắt đầu xao xuyến. SUY NIỆM Thầm lặng bên ngoài chưa đủ làm cho tâm hồn được yên tĩnh, còn cần phải thanh vắng bên trong. Nó hệ tại ở một tinh thần trầm mặc và suy gẫm. Một tâm hồn xa lìa vui thú giác quan, bưng tai trước ồn ào của thế tục, sẽ gặp được thỏa mãn thanh tao trong Chúa! Trong thanh vắng, họ sống động, họ hô hấp trong tình yêu Chúa Kitô. Họ quên tất cả để chỉ nhớ một mình Chúa. Họ nức nở với Chúa vì bao lỗi lầm. Giả thử có nghĩa vụ phải ở giữa tiếng ồn ào của thế tục, họ lại thiết lập một thanh vắng trong lòng họ, trong đó họ cũng được thỏa mãn cho lòng trí họ. Lạy Chúa, bao giờ con mới được quen lơn với tịch mạc, thanh vắng, nguyện gẫm? Con phàn nàn vì đã nói quá nhiều về tạo vật và làm quá ít cho Chúa! Lạy Chúa hãy đến – Chúa lòng con mến duy nhất, trung tâm điểm và đối tượng của lòng con! – hãy đến cho lòng con được hưởng tôn nhan Chúa hãy đến để nói với lòng con và bảo cái gì Chúa muốn. Bao giờ màn che thời gian mới hạ xuống, để con xem thấy cái con xin? Bao giờ con mới gặp được của con đang tìm? Bao giờ mới tới được Đấng con yêu mến? Lạy Chúa!
XXI. LÒNG THỐNG HỐI Thực trạng con ngườiMuốn tiến đức, bạn hãy giữ lòng kính sợ Chúa và đừng tự do phóng túng quá! Hãy siết ngũ quan vào kỷ luật và đừng mong tìm những thú vui điên rồ. Hãy thực tâm sám hối, rồi bạn sẽ vãn hồi được ơn sốt sắng. Sám hối trả lại những cái mà phóng đãng đã tiêu ma mất. Một người sống ở đời, suy mình đang bị lưu lạc và hồn mình đang mắc ngàn vạn cái hiểm nguy mà cứ vui tít đi được, kể cũng lạ thật! Cần phải thống hốiTính nhẹ dạ, tính lười sửa khuyết điểm đã làm cho chúng ta không cảm được những đau khổ của linh hồn và thường khi lại cười một cách vô nghĩa trong lúc đáng lý ta phải khóc. Chỉ có tự do thật, chỉ có bình an vững chắc, khi nào ta biết kính sợ Chúa và có lương tâm thẳng thắn. Phúc lớn người biết khước từ những cái có thể làm cho mình chia trí và biết hồi tâm thống hối. Phúc lớn người biết trừ khử những cái có thể làm bẩn lương tân. Hãy chiến đấu cho hùng dũng: một tập quán xấu chỉ có thể thắng dẹp bằng một tập quán tốt. Nếu Bạn biết để mặc người, người cũng sẽ để mặc Bạn yên hàn mà làm cái Bạn phải làm. Ơn Chúa an ủiĐừng tranh việc người khác cũng đừng bận đến việc thuộc phạm vi Bề trên. Hãy mở to mắt nhìn thẳng vào mình trước và hãy tự răn mình trước khi sửa vẽ chúng bạn. Không được lòng người cũng đừng buồn. Hãy buồn vì bạn đã không sống hẳn hoi, đã không thận trọng xứng đáng một tôi trung của Chúa, một tu sĩ đạo hạnh. Không hưởng được nhiều an ủi ở đời, nhất là những yên ủi giác quan, thường lại có lợi và cũng vững chắc hơn. Còn ơn Chúa yên ủi mà ta không được hay được ít là lỗi ta. Vì ta đã không thực tâm thống hối và đã không loại trừ những yên ủi ngoại lai vô ích. Đau đớn vì tộiBạn nên biết, Bạn không đáng Chúa an ủi trái lại chỉ đáng chịu đau khổ? Toàn thể vũ trụ trở nên nặng nề, đắng đót, cho những ai có lòng thống hối thật. Người công chính lúc nào cũng thấy có đủ lý do mà than mà khóc. Dầu suy mình hay xét đến người, họ nhận thấy rõ: trên đời không ai thoát đau khổ. Và càng suy cho thấu, càng đau đớn nhiều. Lý do xác đáng làm ta đau tủi và thống hối lại chính là tội và thói hư của ta. Nó trói buộc ta chặt đến nỗi ta khó nhắc lòng lên suy những cái trên trời. Gẫm suy cái chếtNếu bạn năng suy đến cái chết hơn là nghĩ đến sống lâu, chắc bạn sẽ được sốt sắng đền bù hơn. Nếu bạn suy nghiệm kỹ những khổ hình hỏa ngục và luyện tội, ta tin chắc bạn sẽ vui lòng chịu được đau khổ cũng như vất vả và không sợ gì là khắt khe nữa. Nhưng vì những chân lý đó chưa thấu nhập được tâm hồn ta và ta còn ưa chuộng những cái mơn trớn giác quan, nên ta còn lạnh nhạt và biếng lười. Xin ơn thống hốiThường tại tinh thần ta bạc nhược mà xác ta hơi tí đã phàn nàn. Vậy bạn hãy khiêm nhường, xin Chúa ban cho một tinh thần thống hối, và cùng Thánh tiên tri thưa với Chúa: “Lạy Chúa, xin cho con ăn no bánh khóc lóc và cho con uống nước mắt con”. [14] SUY NIỆM Gặp đau khổ mà không phàn nàn, trái lại biết vui chịu, tự hạ trước mặt Chúa và xin ơn Chúa giúp đỡ: chính cảm tưởng khiêm tốn và mối thành tín ấy là tinh thần thống hối mà tác giả vừa nói. Phải, vui thế nào được, ở cái đời đầy đau khổ, đầy tội lỗi, đầy khách lưu này! Quả thánh Augutinh rất có lý khi nói: “Người giáo hữu thực đau khổ khi sống, chỉ chết đi mới có hy vọng hết tội lỗi và được tùng phục Chúa trọn đời”. Lạy Chúa, xin cho lòng con xa lìa vật thế mà kết chặt với Chúa. Không còn gì sung sướng cho con hơn là được yêu mến Chúa, làm và chịu khổ vì Chúa. Con vui lòng nhận phần đau khổ Chúa chia cho con để làm vui lòng Chúa ở đời này và đời sau được vui thỏa trng tình yêu bất diệt.
XXII. NHỮNG ĐAU KHỔ Ở ĐỜI Những thử tháchDầu ở đâu, dầu quay hướng nào, Bạn cũng vẫn thấy khổ, bao lâu Bạn không biết hướng nhìn về Chúa. Sao Bạn lại bối rối khi sự vật xẩy đến không hợp sở thích và nguyện vọng của Bạn? Ai là người được mọi cái trúng như ý muốn? Không phải tôi, không phải Bạn, không ai khác trên mặt đất. Trên đời, làm gì có ai, dầu là đế vương dầu là Giáo Hoàng mà thoát được mọi đau khổ, trái ý. Thế ai là người sướng nhất? Hẳn chỉ có nguời chịu đựng được đôi chút vì Chúa. Ta thường nghe bọn tầm thường, người nông cạn nói: Con người ấy sướng thật: Phú quí có, vinh quang có, thế lực có! Làm ăn lên như riều! Cứ đem sánh với của trên trời, Bạn sẽ thấy của thế tục chỉ là hư vô. Nó không vững gì, lại hay sinh lụy vì có ai được của mà khỏi lo lắng sợ sệt bao giờ đâu. Hạnh phúc con người không hệ ở lắm tiền nhiều của: miễn sao đủ dùng là xong rồi. Nhu cầu khắt kheSống trên đời: đây thực là một cái khổ lớn. Ai cũng muốn sống theo tinh thần, càng thấy cái sống hiện tại là cay đắng, vì họ cảm thấu, họ nhìn thấy rõ những khuyết điểm của tình trạng hư tệ của nhân loại. Ăn, uống, thức, ngủ, nghỉ và nô lệ cho mọi thứ nhu cầu của thân xác: tất cả những cái đó là một phiền toái, một thống khổ cho người đạo đức, vì họ mong đừng phải phiền lụy gì đến thân xác và được thoát ly mọi xiềng xích của tội lỗi. Thật những nhu cầu thân xác rất phiền lụy cho người sống nội tâm ở đời hiện tại. Vì thế, Thánh Tiên Tri khẩn nài Chúa cho mình thoát khỏi: “Lạy Chúa.- Ngài nói xin cứu con khỏi những nhu cầu của con”. [15] Nhưng khốn cho những ai không nhìn thấy cái đau khổ của mình! Càng khốn những ai tha thiết với cái sống khốn nạn và hư tệ này! Vì còn có những người thèm khát nó đến nỗi, dầu phải lao lực, dầu đi ăn xin cũng chưa vị tất đủ ăn, thế mà giá được sống mãi trên đời, họ sẽ không thiết gì nước thiên đàng nữa. Ôi! Những tâm hồn điên dại và thất trung chừng nào! Họ đã táng tận linh hồn trong vật thế, đến nỗi chỉ ưa thích những cái gì là thể xác! Nhưng giờ chết đến, những người đáng thương đó sẽ cảm thấy một cách đau đớn cái hèn kém, cái hư vô của những cái mà họ yêu chuộng. Các thánh nhân và các bạn thiết của Chúa Kitô có thèm gì những cái mơn trớn xác thịt, những cái lộng lẫy trước mắt người đời. Tất cả hy vọng, tất cả ước nguyện của họ qui hướng về những của muôn đời. Tất cả ước muốn của họ bay theo những của bất diệt và vô hình để lòng yêu của hữu hình khỏi kéo họ hướng về trần tục. Đau khổ vì chiến đấuĐừng thất vọng trong đường tiến đức Bạn ạ! Thì giờ hãy còn đủ. Sao còn chầm chương thi hành quyết định? Đứng lên! Hãy bắt đầu từ giờ phút này và tự niệm: “Đây, lúc phải hành động; đây, lúc phải chiến đấu; đây, lúc thuận tiện để tu chỉnh”. Lúc nào Bạn gặp đau khổ và rủi ro chính đó là lúc để lập công. “Bạn phải qua lửa, qua nước trước khi vào nơi mát mẻ”. [16] Không cố gắng lắm, Bạn không thắng nổi nết xấu được. Bao lâu còn mang thân xác yếu mềm này, ta không thể thoát ly tội lỗi, khỏi sầu tủi và đau khổ được. Sống mà không phải đau khổ, ta lấy làm dễ chịu lắm, nhưng tội lỗi đã làm mất tinh bạch, đồng thời cũng đã làm mất cả hạnh phúc thực của ta. Vì thế ta cần phải nhẫn nại và trông đợi ở lượng đại từ bi Chúa “Cho đến khi giai đoạn tội lỗi qua đi và cái sống sẽ tiêu ma cái chết trong ta”. [17] Tính bất ổnTrời! Con người mỏng giòn quá đến nỗi lúc nào cũng nghiêng chiều thói xấu! Hôm nay bạn xưng tội, rồi mai lại tái phạm ngay những tội vừa mới xưng. Giờ này bạn quyết tâm phòng ngừa, giờ sau bạn lại làm như thể không quyết định gì. Như vậy, đứng trước tình trạng bất ổn bất nhẫn ấy ta đã quá đủ lý do để tự hạ và đừng nghĩ hay, nghĩ tốt về mình. Vì lười biếng, ta có thể mất trong giây lát cái – nhờ ơn Chúa – ta đã dày công tìm tòi mới được. Nếu ta sớm nhát gan thế, cuối cùng ta sẽ còn gì? Khổ cho ta, nếu ta muốn được an nghỉ như thể đã được bình an vững chắc, giữa lúc đời sống ta không có mảy may gì là thánh thiện thật! Vì thế ta cần được huấn luyện lại trong đường nhân đức như một người mới nhập tu, có thế mới trông ta cải tính đổi nết và tiến bộ trong đường đức hạnh. SUY NIỆMVinh hạnh và công phúc, người biết tìm và gặp được Trái tim Chúa để đem đổ giốc tất cả đau khổ trong đó. Hạnh phúc người hiểu và cảm được rằng hạnh phúc thật, thiên đàng dưới đất là được đau khổ vì Chúa, đau tất cả những cái đau của đời, cái đau nhỏ cũng như cái đau lớn nhất. Thương hại những ai phủ nhận hay yêu thích những cái khổ của trần tục và không khát vọng một hạnh phúc bất diệt. Thánh Grêgôriô gọi thế là yêu cái đói, cái khổ mà không thiết cái no, cái sướng. Lạy Chúa Giêsu! Xin giúp con biết và mưu tìm hạnh phúc thật. Xin dạy con vững tâm chiến đấu với tình dục, với tự ái và với chính mình con. Xin cho con biết vui chịu cho nhẫn nhục tất cả những thống khổ của đời để đáng dự phần vinh hiển cùng Chúa trên nước trời.
XXIII. GẪM CÁI CHẾT Sẵn sàng luônBạn chả còn sống bao lâu nữa: hãy xem mình đã sẵn sàng chưa? Con người hôm nay còn sống, mai đã biến mất. Họ chết đi khuất mắt để rồi cũng phai lạt khỏi trí lòng. Điên dại, cứng cỏi thay lòng người! Chỉ biết nghĩ đến hiện tại mà không biết dự phòng tương lai! Trong mọi hành động, mọi ý nghĩ, Bạn hãy xử như thể Bạn sẽ chết hôm nay. Nếu lương tâm Bạn trong trắng, Bạn sẽ không sợ chết mấy. Thà tránh tội còn hơn trốn cái chết. Hôm nay bạn chưa sẵn sàng, đến mai bạn sẵn sàng thế nào được? Mà ngày mai có gì là chắc; Bạn có chắc được Bạn sẽ sống đến mai không? Sống lâu mà sửa mình ít quá, vậy hỏi có ích chi? Trời! Sống lâu vị tất đã giúp được ta đền bù, mà thường chỉ tăng thêm lỗi lầm! Giá ta chỉ sống hẳn hoi được ít là lấy một ngày chả hay lắm à? Nhiều người chỉ tính năm tháng đã trở lại, nhưng năm tháng đã giúp họ tu chỉnh ít quá! Nếu chết mà đáng sợ, biết đâu sống lâu lại không nguy hiểm hơn? Hạnh phúc người để luôn giờ chết trước mắt và ngày ngày dọn mình sẵn luôn! Đôi khi Bạn gặp người chết, Bạn hãy nghĩ một ngày nào đó Bạn cũng sẽ đi lối ấy. Sáng thức dậy, bạn nên nghĩ Bạn sẽ không sống đến sáng mai. Hãy sẵn sàng huôn: Hãy sống thế nào để giờ chết khỏi đến lúc Bạn chưa sẵn sàng. Nhiều người chết một cái chết bất ưng không ngờ, “Vì Con người đến lúc không ai ngờ”. [18] Sống sao chết vậyGiờ chết điểm, Bạn sẽ bắt đầu xét đoán khác hẳn về đời sống dĩ vãng và sẽ hối hận hết chỗ nói, vì đã quá biếng lười và nhát gan. Cố gắng có ngay lúc này cái mình muốn có lúc giờ chết, thế mới là hạnh phúc và khôn ngoan. Cái làm cho ta hy vọng vững chắc sẽ được chết may mắn là đã hoàn toàn coi khinh thế tục, ước ao nồng nhiệt tiến đức, tôn trọng kỷ luật; thống hối đền bù, vâng lời mau mắn, hy sinh xả kỷ và nhẫn nhục chịu đựng tất cả những phản trắc vì lòng mến Chúa Kitô. Bạn có thể làm được nhiều việc lành lúc còn khỏe, khi lâm bệnh, chả biết có làm được gì không! Chả mấy người chịu bệnh mà khá hơn, cũng như chả mấy người thích ngao du mà nên thánh. Đừng tin tưởng ở bạn bè, thân thuộc cũng đừng giãn việc phần rỗi lại lâu, vì người đời quên Bạn chóng hơn Bạn tưởng. Thà tự liệu kỹ lưỡng cho mình ngay lúc này và sắm sẵn lấy đôi việc phúc thiện, còn hơn trông vào người khác giúp đỡ. Nếu giờ đây Bạn không tự liệu cho mình, mai ngày lấy ai lo cho Bạn? Giờ phút hiện tại là giờ phút vô giá: “Đây giờ phần rỗi, đây thời cơ thuận tiện”. [19] Nhưng, ngán chưa! Bạn đã không biết lợi dụng để lập công đáng thưởng! Sẽ có lúc Bạn chỉ ao ước được một ngày, một giờ để sám hối mà vị tất đã được! Này, Bạn thân yêu! Nếu ngay từ lúc này Bạn biết luôn luôn lo sợ và đề phòng cái chết, thì còn cái nguy, cái sợ nào Bạn chả thoát được? Bạn hãy cố gắng từ phút này sống hẳn hoi, để giờ chết đến Bạn chỉ vui mà không phải sợ. Ngay từ lúc này, Bạn hãy tập chết cho trần tục, để lúc đó bạn bắt đầu sống với Chúa Kitô. Ngay từ lúc này, Bạn phải tập khinh rẻ tất cả, để lúc đó Bạn được thong dong đến cùng Chúa Kitô. Ngay từ lúc này, Bạn hãy ăn năn trị phạt thân xác, để lúc đó Bạn được hy vọng vững chắc. Dọn mình chờ chết đếnTrời! sao Bạn ngây dại dám tưởng mình sống lâu, giữa lúc Bạn không chắc sống được vững lấy một ngày? Biết bao người đã lầm khổ và họ đã chết giữa lúc họ không ngờ! Bao lần Bạn nghe nói: người này phải dao đâm, người kia chết đuối, người khác từ trên cao ngã vỡ đầu, người này đang ăn mà chết, người khác đang chơi cũng lăn ra chết, người này chết thiêu, người kia chết chém, người này chết dịch, người kia bị trộm cướp sát hại. Đó, cái chết là chung kết của mọi người “và cái sống của người đời qua vút như bóng”. [20] Ai sẽ nhớ đến Bạn sau khi Bạn chết? Ai sẽ cầu cho Bạn? Bạn thân yêu! Hãy làm, hãy làm ngay lúc này cái Bạn còn làm được, vì bạn không biết trước khi nào bạn sẽ chết. Bạn cũng không thể biết trước được số phận của bạn sau khi Bạn chết. Lúc còn thì giờ, Bạn hãy tích góp cho Bạn những của bất diệt. Đừng nghĩ đến gì khác ngoài phần rỗi của bạn, hãy chuyên lo duy những việc thuộc về Chúa. “Ngay từ lúc này, hãy lo tìm những bạn thân: hãy kính các Thánh và noi gương nhân đức các ngài, để khi hòng lìa thế tục, các ngài sẽ đón Bạn vào lâu đài bất diệt”. [21] Sống trên đời, Bạn hãy sống như người ngụ cư, như khách bộ hành, không màng chi của thế tục. Hãy giữ lòng Bạn đừng vương vấn và hãy nâng cao tâm hồn lên cùng Chúa, vì Bạn không có “gia cư vững chắc trên đời”. [22] Ngày ngày Bạn hãydâng lòi kinh nguyện, giọng thở than hòa cùng nước mắt, để khi lìa thế tục, linh hồn bạn được may mắn bay thẳng lên cùng Chúa. SUY NIỆM Bạn hãy bước lại gần chỗ đang cải táng và hãy nhìn xem một đống xương rụng, một nắm tro tàn! Tất cả di sản của những người thân yêu quá vãng của Bạn chỉ có thế! Nhìn vào nhà họ ở trước xem gia tài họ đã có người chiếm hữu đang nhàn hưởng mà không qua nhớ đến họ: đó là cách đời báo ơn người quá cố! Còn linh hồn họ ở đâu, bạn có biết không? Họ đang ở cái nơi mà cuộc sống, mà hành vi họ xưa kia đã tậu cho họ! Nếu họ đã sám hối, đã nhẫn nhục, đã đền bù... đã thánh thiện! Nhưng... nếu họ đã bước theo dục vọng, giầu sang, đã tự táng tận!!! Lạy Chúa! Con chắc con chết, nhưng không biết sẽ chết lúc nào và cách nào? Xin Chúa vì cái chết thánh thiện của Chúa, giúp con dọn dẹp sẵn sàng bằng cách trung tín với nghĩa vụ, với ơn Chúa, với kinh nguyện, siêng năng chịu các phép Bí tích và chịu cho sốt sắng. Chính những cái đó sẽ yên ủi và bảo đảm cho con trong giờ chết. Lạy Chúa! Con sẵn sàng chờ giờ chết đến để mau được trút bỏ trần tục và kết hợp chặt chẽ cùng Chúa! Lạy Chúa! Từ lúc này con xin phó thác hồn xác con trong tay Chúa!
XXIV. NGÀY CÔNG PHÁN Tài phán chí côngTrong mọi lúc, Bạn hãy nhớ luôn đến chung cánh của Bạn và hãy tưởng tượng như Bạn đang phải đứng trước Vị Tài phán chí công. Không gì giấu được mắt Ngài. Ngài không chịu hối lộ cũng không cho kháng án. Ngài sẽ đoán xử theo luật phép của công bình. Thường khi gặp một người đang giận bạn cũng đã sợ, nếu thế, đầy tội lỗi và ngây ngô như Bạn, Bạn sẽ thưa thế nào với Chúa là Đấng thấu hết tội lỗi Bạn? Thế sao Bạn chưa dọn dẹp để chờ ngày chịu công phán, ngày đó không còn ai có thể biện hộ, bào chữa giúp ai, một chỉ phận ai người ấy phải tự lo. Giờ đây, việc làm còn có công, khóc còn có người thương, kêu còn có người nghe, sám hối còn đền tội được và rửa được linh hồn. Người nhẫn nhục vẫn có thể biến trần tục thành một Luyện tội lâu dài và điễm phúc. Vì lúc bị nhục nhã, họ đau đớn vì lỗi người ta hơn là vì mình phải lăng nhục, họ vui lòng cầu nguyện và thực tình thứ tha những người mất lòng mình, họ không ngại xin người khác thứ tha cho mình, họ sẵn lòng khoan dung hơn giận oán, họ hà khắc với mình và cố gắng bắt xác thịt tùy phục lý trí. Khổ hìnhThà gột rửa tội lỗi và khử trừ thói hư ngay bây giờ còn hơn đợi đến trong kiếp sau. Thực, chính ta đã tự lừa dối mình, mỗi khi ta yêu chiều thân xác một cách quá đáng! Lò lửa nóng bỏng kia dành để đốt tội ta chứ còn đốt gì? Giờ đây càng tự dung thứ, càng chiều theo nhục thể sau này càng phải phạt nặng, càng chất thêm củi cho lửa hỏa ngục. Cơ thể nào đã phạm tội nhiều hơn, cơ thể ấy sẽ phải chịu phạt dữ hơn. Trong đó, bọn biếng lười sẽ bị những mũi dùi đâm chọc, người mê ăn sẽ phải đói, khát không tưởng tượng được. Ở đó, người dâm đãng và đam mê nhục dục sẽ bị ngâm trong dầu thông bỏng và lửa sinh diêm khó ngửi. Người ghen ghét, trong lúc cường độ dau khổ, sẽ tru trếu như chó dại. Không tội nào là không có hình phạt riêng. Chính trong đó người kiêu hãnh sẽ phải đủ thứ nhục nhã và người hà tiện sẽ phải túng nghèo đến cùng độ. Một giờ đau khổ trong đó còn khó chịu hơn một thế kỷ hãm mình đền tội hà khắc nhất. Trong đó, tội nhân không được một phút nghỉ ngơi, một lời an ủi chứ không phải như ở đời, đau khổ còn có lúc được xoa dịu và còn được chúng bạn an ủi. Phần thưởngVậy, giờ đây, Bạn hãy lo lắng và đau đớn vì tội lỗi Bạn, để ngày công phán, Bạn được vững chắc với người lành. “Ngày đó người lành sẽ đứng lên vững chắc trước mặt những người xưa kia đã từng uy hiếp và coi rẻ họ”. [23] Ai ngày nay khiêm tốn chịu người đời xét đoán, lúc ấy sẽ đứng lên đoán xử họ. Lúc ấy người khiêm tốn và khó nghèo sẽ được tin tưởng rất nhiều, còn người kiêu hãnh sẽ phải sợ hãi mọi mặt. Lúc đó người ta mới biết những ai đã biết chịu tiếng khờ dại và chịu khinh rẻ vì Chúa Kitô là hơn. Lúc đó, mọi đau khổ chịu cho nhẫn nhục sẽ đem lại vui sướng và “mọi người dữ sẽ phải câm miệng lại”. [24] Lúc đó, người đạo đức sẽ vui mừng và người ác sẽ phải buồn tẻ. Lúc đó, thân xác bị cầm hãm xưa sẽ nhảy mừng hơn là lúc được nâng niu chiều chuộng. Lúc đó, chiếc áo thô sẽ tỏa sáng, còn những lụa là lộng lẫy sẽ mất bóng. Lúc đó, xó lều tranh còn đáng quí hơn gác tía, lầu vàng. Lúc đó, lòng nhẫn nhục vững chắc còn có lợi hơn tất cả uy quyền thế tục. Lúc đó, đức vâng lời đơn thật còn đáng khen hơn mánh khóe nhà nghề. Lúc đó, một lương tâm trong sạch và thẳng thắn còn đem lại vui mừng hơn là khoa triết học uyên bác. Lúc đó, lòng khinh chê của đời sẽ giá trị hơn tất cả kho tàng trái đất. Lúc đó, một kinh đọc sốt sắng còn yên ủi bằng mấy bữa tiệc linh đình. Lúc đó, nín lặng còn vui hơn đã nói nhiều. Lúc đó, một việc làm tốt còn giá trị hơn ngàn lời nói đẹp. Lúc đó, một đời sống khổ hạnh, một việc đền tội hà khắc lại dễ chịu hơn tất cả thú vui trên mặt đất. Giây phút định đoạtGiờ đây, Bạn hãy tập chịu những đau khổ nhỏ để lúc đó khỏi phải chịu những đau khổ lớn. Bạn hãy thử trước xem, lúc đó Bạn sẽ chịu được bằng nào? Nếu ngày nay Bạn chịu được ít quá thế thì những khổ hình muôn kiếp Bạn chịu thế nào được? Nếu ngày nay Bạn bất nhẫn trước một đau khổ nhỏ nhẹ, thế hình khổ hỏa ngục sau này Bạn chịu thế nào? Bạn hãy tin chắc, không khi nào Bạn được vui vẻ cả đôi đàng: nhàn hưởng với trần tục và đồng trị với Chúa Kitô trên trời. Bạn ở đâu khi Bạn không hữu diện trong Bạn? Giả thử từ trước tới nay Bạn đã được sống giữa danh vọng và khoái lạc, nhưng nếu Bạn phải chết ngay bây giờ: tất cả những cái đó ích gì cho Bạn? Tất cả chỉ là phù vân, trừ yêu mến và phụng thờ một Chúa. Người tận tâm mến Chúa không sợ cả cái chết, cả khổ hình, cả phán xét, cả hỏa ngục. Vì lòng mến hoàn toàn là lối vững chắc đưa họ đến cùng Chúa. Còn người đuổi theo thú vui tội lỗi, họ sẽ chết và công phán có lạ gì? Nhưng giả thử lòng mến Chúa trong Bạn chưa đủ giữ Bạn khỏi phạm tội, thì lòng sợ hỏa ngục lại có thể giúp ta xa lánh nó. Ai không thực tâm kính sợ Chúa, người đó không thể bền lâu trong điều thiện và sẽ chóng ngã vào cạm bẫy của ma quỉ. SUY NIỆM Lời Thánh Augutinh “Thiên Chúa nhẫn nại vô cùng vì Người hằng hữu”. Nhưng sau những ngày nhẫn nại đã đến ngày công bình, ngày thịnh nộ: ngày đó mọi người phải ra trước mặt Chúa để thanh toán về hành vi và tư tưởng mình. Trước mặt Ngài không còn bí mật nào không bị tiết lộ, không tội nào không bị phạt cũng như không công nào không thưởng. Bao lâu còn sống, ta còn có thể định đoạt lấy cho ta một kiếp may hay một vận rủi, nhưng một điều không bao giờ nên quên là: bên kia mồ không còn phải là lúc để thống hối nữa. Lạy Quan xét tối cao của người sống và người chết! Khi con chết, Chúa sẽ quyết định về số phận đời đời của con. Xin Chúa hãy nhớ Chúa cũng là Chúa cứu chuộc con. Cũng như tội con phạm đến đức công bình Chúa thì những thương tích Chúa cũng kéo được lòng khoan dung Chúa. Chúa hãy nhìn lại những thương tích và máu Chúa đã đổ ra để rửa con mà giơ tay khoan hồng cho con trong giây phút đáng sợ ấy.
XXV. CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG Phải cố gắng luônBạn hãy chu đáo và thành tâm trong việc phụng thờ Chúa và năng tự vấn tâm: “Bạn đến đây làm gì? Và tại đâu Bạn từ bỏ thế tục?” Không phải ư, để sống trót cho Chúa và nên người siêu thoát? Hãy hăng hái tiến bước luôn, không bao lâu nữa Bạn sẽ được công thưởng về các việc đã làm. Lúc đó sẽ không còn phải sợ sệt, đau khổ nữa. Giờ đây chịu khó đôi chút, nhưng rồi Bạn sẽ được hưởng, – không phải một cuộc an nghỉ lâu dài, – nhưng là một sảng khoái bất diệt. Nếu Bạn vững dạ tín trung và hăng hái để hoạt động, Chúa cũng sẽ trung tín và quảng tâm để thưởng Bạn. Hãy vững niềm tin tưởng, Bạn sẽ chiếm được giải thưởng. Nhưng đừng tin quá đến nỗi sinh phóng túng và kiêu ngạo. Có người kia bán tín bán nghi luôn. Một hôm buồn quá, ông vào thánh đường quì trước bàn thờ cầu nguyện. Tình cờ trí ông bật tư tưởng: “Ừ! giá ít ra mình cũng biết rằng mình phải kiên nhẫn!” Bỗng dưng tự đáy lòng ông nghe tiếng Chúa: “Như ngươi biết thì ngươi đã làm gì? Hãy làm ngay bây giờ cái ngươi định làm lúc ấy, có thế ngươi sẽ được bình an”. Được yên ủi và vững dạ, người ấy tự phú thác theo thần ý Chúa và không phải xao xuyến nữa. Người ấy không còn thiết tò mò tìm biết số phận tương lai, nhưng chỉ chuyên lo tìm biết ý Chúa, biết cái gì đẹp ý Chúa, cái gì hoàn hảo nhất và thực hành chu đáo những cái gì là tốt, là thiện. Thánh Vương Đavid nói: “Hãy trông cậy Chúa và cứ làm thiện. Hãy cứ ở dưới đất và sẽ được no say của trái đất”. [25] Cái ngăn trở nhiều người không tiến bộ và làm việc cho hăng hái để tự chỉnh, chính là tính sợ khó khăn hay đau khổ khi phải chiến đấu. Trái lại, người tiến nhanh nhất trong đường tu đức, chính là người can trường hơn cả để lướt thắng những khó khăn, trái ý mình nhất. Vì ai càng biết tự thắng mình và cầm hãm trí lòng, người ấy càng tiến nhanh và đáng nhiều ơn Chúa. Vun trồng nhân đứcKhông phải ai cũng có những cái phải cầm hãm, thắng dẹp như nhau: Người hăng hái – mặc dầu vương vấn tình dục hơn– cũng có cơ tiến bộ hơn người giầu đức tính nhưng lại không thiết gì nhân đức. Hai yếu tố giúp tu chỉnh đắc lực nhất: là quyết tâm tiễu trừ những cái tính tự nhiên ưa thích và vun trồng nhân đức mình cần nhất. Hãy lưu tâm đề phòng và thắng lướt cả những khuyết điểm bạn khó chịu trong người khác. Bạn hãy lợi dụng mọi cái như dịp để tiến: như khi mắt thấy hay tai nghe thuật một gương tốt, Bạn hãy tự phấn chấn để bắt chước. Thản hoặc gặp người làm điều lỗi, Bạn hãy đề phòng để khỏi sa một lầm lỗi ấy. Mà giả thử Bạn đã sơ suất đôi lần, Bạn hãy cố gắng sửa lại cho sớm hết sức. Con mắt người khác đang quan sát Bạn cũng như Bạn đang quan sát người khác. Yên ủi và sung sướng biết mấy khi thấy anh em sốt sắng, đạo đức, đứng đắn và trọng kỷ luật. Nhưng, trái lại, đáng buồn và khổ tâm biết mấy khi thấy có người sống bừa bãi, không thi hành cả những công việc thuộc chức vụ! Coi khinh trách nhiệm của chức vụ và mải miết làm những cái không quan hệ đến mình, thực tai hại vô cùng! Hãy nhớ lời đã tuyên hứa và đặt tượng Chúa Giêsu đóng đanh trước mặt. Sau bao năm hiến thân theo đường Chúa, gẫm suy về thân thế Chúa Giêsu Kitô, mà mới bắt chước Chúa được ít quá như vậy, thật đáng mỉa mai chừng nào! Một tu sĩ biết chuyên lo và sốt sắng suy gẫm thánh hạnh và cuộc Tử nạn Chúa, sẽ gặp được trong đó mọi cái hữu ích và cần thiết mà không cần phải tìm gì tốt hơn ở ngoài Chúa Giêsu. Ôi! Giá được Chúa Giêsu đóng đanh ngự vào lòng, ta sẽ chóng được thấu hiểu mọi cái đầy đủ biết mấy! Một tu sĩ hẳn hoi vui nhận và sẵn sàng đầy đủ mọi cái Bề trên truyền dạy làm. Một tu sĩ biếng lười và bạc nhược, chỉ thấy đau khổ chồng chất trên đau khổ. Họ quay lối nào cũng chỉ thấy khó chịu. Vì thiếu ơn an ủi bên trong, mà đi tìm bên ngoài lại không được phép. Một tu sĩ sống ngoài kỷ luật, sẽ sa ngã một cách thảm hại. Một tu sĩ chỉ đi tìm phóng túng, rộng rãi, sẽ không bao giờ hết khổ cực, vì không lúc nào không gặp trái ý. Hãy thẳng tiếnThế còn bao nhiêu những tu sĩ sống dưới kỷ luật thép của viện tu, họ đang làm gì? Họ ít ra ngoài. Họ sống ẩn khuất. Ăn kham khổ, mặc áo vải thô. Làm nhiều, nói ít. Thức khuya, dậy sớm. Nguyện gẫm lâu giờ và năng đọc sách. Họ giữ kỷ luật chu đáo lắm! Bạn thấy không? Những tu sĩ Chartreux, những tu sĩ Citeaux và ngàn vạn tu sĩ nam nữ thuộc các Tu viện khác nhau, cứ nửa đêm thức dậy ngợi khen Chúa. Thực đáng mỉa mai hết chỗ nói, vì Bạn đã quá lạnh nhạt làm nhiệm vụ thánh, trong khi từng ấy tu sĩ bắt đầu chúc tụng Chúa! Này! giá Bạn đừng phải làm gì khác, ngoài việc lòng suy, miệng đọc lời chúc tụng Chúa nhỉ! Giá đừng phải ăn, uống, ngủ, nghỉ để chỉ liên thanh chúc tụng Chúa, chỉ chuyên lo một việc thiêng liêng, như thế, sẽ sướng gấp mấy làm nô lệ cho mọi thứ nhu cầu của thân xác nhỉ! Giá những nhu cầu đó thôi đi, để ta chỉ nghĩ đến việc nuôi linh hồn bằng những của ăn thiêng liêng, những của ăn mà – đáng buồn! – ta ít khi gặp. Khi nào tới được trình độ không thèm tìm yên ủi nơi bất cứ tạo vật nào, lúc đó con người sẽ bắt đầu cảm mến Thiên Chúa đầy đủ. Và bất luận may rủi, lúc nào họ cũng vui lòng luôn. Thắng lợi cũng chẳng vui, thua thiệt cũng không buồn, họ hoàn toàn tin tưởng tự phú thác cho Chúa: một mình Chúa là tất cả cho họ trong mọi cái. Với Chúa, không có gì hư hỏng cũng như không có gì chết đi; trái lại mọi cái sẽ còn mãi và sẵn sàng phục tùng ý Chúa. Lời tâm phúcHãy suy niệm luôn đến chung cánh Bạn và nhớ luôn: thời giờ qua đi không trở lại. Nhân đức chỉ có thể mua bằng chuyên cần và cố gắng liên lỉ. Bắt đầu phóng túng, là bắt đầu trụy lạc. Cứ vững tâm sốt sắng, sẽ được hưởng đại an bình. Với ơn Chúa và lòng mến nhân đức, việc làm nặng nhọc mấy cũng nên nhẹ. Người sốt sắng và thành tâm, gặp gì cũng sẵn sàng luôn. Cự tuyệt thói xấu và tình dục, bao giờ cũng khó hơn chịu đựng những nặng nhọc của thân xác. “Không tránh khuyết điểm nhỏ, dần dà sẽ ngã vào khuyết điểm lớn”. Ban ngày làm việc hẳn hoi, chiều đến sẽ được thảnh thơi an nhàn. Hãy tự cẩn phòng, tự thúc đẩy, tự thức tỉnh. Việc người để mặc người lo, việc mình, mình phải so đo ân cần. Trình độ tiến triển hệ tại ở sự thắng mình nhiều lắm đấy. SUY NIỆM “Muốn tiến đức, phải tự thắng”: đó là một khẩu hiệu và là toát lược trót chương trình thánh hóa của một giáo hữu. “Tự thắng”, là cự tuyệt và chiến đấu với mọi tình dục, mọi khuynh chiều lăng lố và vui nhận những cái trái ý mình. Lạy Chúa! Chúa đã dạy con biết: “Đường tiêu diệt rộng thênh thang mà đường cứu thoát thời nhỏ hẹp”. Với ơn Chúa, con cương quyết can đảm và mạnh dạn bước vào đường nhỏ hẹp để được cứu rỗi. Xin Chúa ban thêm nghị lực để con tiến bước tới cùng, để ngày kia được cùng Chúa hát bài ca chiến thắng trong Nước khải hoàn vinh hiển.
|
