|
Gia Đ́nh, Thời Điểm Hồng Ân
"Lời"
đă hóa thành nhục thể và ở giữa chúng ta" (Jn 1:14) như thế nào, nếu không
phải "Thiên Chúa vô h́nh" (Col 1:15), "Thiên Chúa là Thần Linh" (Jn 4:24)
đă thực sự đi vào trần gian qua ngưỡng cửa của đời sống gia đ́nh, một đời
sống mà ngay từ ban đầu đă được chính Thiên Chúa cố ư thành lập, qua việc
Ngài dựng nên con người "có nam có nữ" (Gn 1:27) và đă đứng ra chủ hôn
trong việc kết hợp họ "nên một xương thịt" (xem Gn 2:23-24), để họ có thể
"sinh sôi nẩy nở tràn lan khắp trái đất mà làm chủ nó" (Gn 1:28) như dự án
của Ngài. Tuy nhiên, 2000 Năm sau biến cố Nhập
Thể và Giáng Sinh của ḿnh, Thiên Chúa chẳng những không thấy loài người
trở nên thanh sạch và lành thánh hơn, trái lại, càng văn minh họ lại càng
băng hoại hơn bao giờ hết, hơn cả thời kỳ đại hồng thủy trong Cựu Ước ngày
xưa, lúc mà: "con người chỉ toàn là xác thịt" (Gn 6:3), đến nỗi "khi Thiên
Chúa thấy con người quá ư là bại hoại tội lỗi trên trái đất này và thấy
rằng ḷng trí họ chỉ toàn là sự dữ th́ với một tấm ḷng sầu thảm Ngài tỏ
ra hối hận v́ đă dựng nên con người trên thế gian. Thế là Chúa phán: 'Ta
sẽ loại trừ khỏi mặt đất loài người Ta đă tạo dựng…' Trước mắt của Thiên
Chúa th́ trái đất đă bị băng hoại và đầy những lăng loàn" (Gn 6:5-7, 11).
Thật vậy, bộ mặt trái đất là văn hóa
của con người nói chung và bản thân con người nói riêng ngày nay c̣n "băng
hoại và lăng loàn" c̣n hơn cả thời đại hồng thủy nữa! Ở chỗ, ngày xưa
người ta chưa văn minh bằng ngày nay, chưa cho rằng ḿnh sống nhân bản như
ngày nay, thế mà, chính lúc con người văn minh (về khoa học và kỹ thuật)
và nhân bản (về ư hệ và văn hóa) ngày nay lại hùa nhau quay ra phản lại
Đấng Tối Cao của ḿnh, chẳng những trong việc hạ bệ Ngài xuống, bằng cách
hủy bỏ những ǵ Ngài đă thiết lập ngay từ ban đầu liên quan đến hôn nhân
và gia đ́nh (xem Gn 2:23-24, 1:28), khi ngang nhiên cho phép ly dị và phá
thai, mà c̣n thay chỗ của Ngài bằng một ngẫu tượng duy nhân bản, một con
ḅ đúc bằng vàng (xem Ex 32:1, 4), khi cho phép hôn nhân đồng tính và tạo
sinh ngoại nhiên v.v. Bởi thế, để thực sự Long Trọng Mừng
2000 Năm Thiên Chúa Nhập Thể Giáng Sinh Làm Người, tức là để cảm tạ tri ân
"Thiên Chúa đă yêu thế gian đến nỗi đă ban Con Một ḿnh" (Jn 3:16), nhất
là "đă không dung tha cho Con mà lại phó nộp Người v́ tất cả chúng ta" (Rm
8:32), Kitô hữu giáo dân chúng ta không ǵ bằng hăy ư thức lại ơn gọi hôn
nhân của ḿnh và nhờ đó cố gắng sống đời sống gia đ́nh trong ư nghĩa đích
thực và cao cả của nó đúng như ư định của Thiên Chúa.
·
"Mỗi một gia đ́nh, một cách nào đó, phải dự phần vào việc sửa soạn cho
cuộc Mừng Kỷ Niệm Long Trọng Năm 2000... Không phải hay sao, qua gia đ́nh,
gia đ́nh Nazarét, mà Con Thiên Chúa đă chọn để đi vào lịch sử loài người"(đoạn 28) Vậy, theo lời trên đây của Đức Thánh
Cha Gioan Phaolô II trong Tông Thư
Ngàn Năm Thứ Ba Đang Đến (Tertio Millennio Adveniente) được ngài ban
hành vào cuối năm 1994 cũng chính là Năm Quốc Tế Gia Đ́nh, gia đ́nh Kitô
hữu Công Giáo "phải dự phần vào việc
sửa soạn cho cuộc Mừng Kỷ Niệm Long Trọng (The Great Jubilee)" như thế
nào, nếu không phải bằng những việc liên quan giữa gia đ́nh và Năm Thánh
như sau. Thời Điểm Hồng Ân: Vợ Chồng Lập Lại Hôn Ước Năm 2000 là năm Mừng Kỷ Niệm Long Trọng
2000 năm "Lời đă hóa thành nhục thể và ở giữa chúng ta" (Gioan 1:14), tức
là năm Mừng Kỷ Niệm Long Trọng cuộc nhiệm hôn (xem Mathêu 22:2) hay cuộc
Ngôi Hiệp (hypostatic union) của Thần Tính và Nhân Tính được thực hiện nơi
Chúa Giêsu Kitô và được tỏ hiện khi Người Giáng Sinh. Chính v́ cuộc nhiệm
hôn của Lời Nhập Thể là thực tại hôn nhân của các cặp vợ chồng trong việc
hoàn toàn "nên một xác thịt" (Khởi Nguyên 2:24), mà vợ chồng Kitô hữu nên,
âm thầm song long trọng, lập lại hôn ước vào chính dịp kỷ niệm thành hôn
của ḿnh trong năm 2000, tại nơi ḿnh đă làm lễ cưới (càng tốt, nếu có
thể).
Trước Thánh Lễ lập lại hôn ước, hai vợ chồng nên giành ra một thời gian,
(chẳng hạn, hẳn một ngày trước hay vài tiếng ngay trước Thánh Lễ), để tĩnh
tâm riêng với nhau, lợi dụng thời gian qúi báu này, suy nghĩ về ơn gọi hôn
nhân cao trọng của ḿnh theo ánh sáng Mạc Khải thần linh. Vợ chồng cần
phải đọc lại cho nhau nghe bài huấn dụ hôn nhân của Thánh Phaolô gửi tín
hữu Êphêsô đoạn 5, từ câu 22 đến hết câu 33, rồi căn cứ vào bài huấn dụ
Thánh Kinh ấy, kiểm điểm với nhau về đời sống vợ chồng, sau đó thành thực
xin lỗi nhau nếu thấy ḿnh thực sự lầm lỗi, sau hết cùng nhau hứa quyết
sống trọn lành hơn, với những quyết định hết sức cụ thể và thực tế, đúng
như mô phạm của hôn nhân toàn hảo là t́nh yêu nên một giữa Chúa Kitô và
Giáo Hội.
Trong Thánh Lễ, hai vợ chồng mỗi
người âm thầm cùng một lúc lập lại lời hôn ước của ḿnh vào giây phút rước
lễ xuống. Sau Thánh Lễ, hai vợ chồng đến trước ṭa Đức Mẹ dâng ḿnh cho Mẹ,
sau đó cả nhà ăn mừng kỷ niệm thành hôn và tạ ơn Chúa ở tại nhà hay tại
nhà hàng (tùy tiện). Thời Điểm Hồng Ân: Cha Mẹ Con Cái Ḥa Giải Năm 2000 là một Đại Năm Thánh, một "năm hồng ân của Chúa"
(Isaia 61:1; Luca 4:19), thời điểm được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II xác
định trong Tông Thư Ngàn Năm Thứ Ba
Đang Đến của ngài ban hành cuối năm 1994 là Năm Quốc Tế Gia Đ́nh:
·
"Đối với Giáo Hội, thực
sự việc mừng kỷ niệm chính là
mừng năm hồng ân này của Thiên Chúa,
một năm thứ tha các tội lỗi và các h́nh phạt bởi tội, một năm ḥa giải
tranh chấp giữa các phe phái, một năm cải thiện gấp bội và làm việc thống
hối theo bí tích cũng như không theo bí tích" (đoạn 14). Bởi vậy, để sống Năm Thánh 2000 là "một
năm ḥa giải tranh chấp" này, mỗi gia đ́nh nên t́m một ngày nào đó ư
nghĩa nhất trong năm, chẳng hạn ngày Lễ Trọng Kính Thánh Giuse (Chúa Nhật
19-3), hoặc Ngày Hiền Mẫu - Mother Day (Chúa Nhật thứ hai trong Tháng Năm)
hay Ngày Thân Phụ - Father Day (Chúa Nhật thứ ba trong Tháng Sáu), hoặc
ngày mừng sinh nhật của người cha hay người mẹ trong gia đ́nh, họp nhau
lại làm giờ ḥa giải chung. Chương tŕnh gồm có hai mục chính thức là nghe
Lời Chúa rồi chia sẻ tâm t́nh giữa cha mẹ và con cái. Về việc nghe Lời Chúa, tùy theo t́nh
h́nh trong gia đ́nh bấy giờ, có thể chọn những bài đọc Lời Chúa thích hợp
như sau. Nếu cần ḥa giải bất ḥa giữa con cái với nhau, th́ cha hay mẹ có
thể đọc bài Cựu Ước trích trong Sách Khởi Nguyên đoạn 37, từ câu 12 đến
hết câu 36 và đoạn 45 từ câu 1 đến hết câu 15, về việc Giuse bị anh em bán
đi song vẫn v́ Chúa tha cho họ. Nếu con cái bất măn với cha mẹ, th́ một
trong số con cái nên đọc bài Thánh Kinh Cựu Ước cũng trích trong Sách Khởi
Nguyên, đoạn 9, từ câu 1 đến hết câu 29, về việc thái độ của các con đối
với ông bố là Noe say rượu nằm ngủ. Nếu cha mẹ trục trặc với con cái, th́
cha hay mẹ nên đọc bài Phúc Âm theo Thánh Luca, đoạn 15 từ câu 11 đến hết
câu 32, về dụ ngôn người cha nhân lành đối với đứa con hoang đàng. Về việc ḥa giải với nhau, cả cha mẹ lẫn con cái đều cần phải lấy ḷng khiêm nhượng lắng nghe nhau. Con cái hăy nhớ rằng Chúa Giêsu là Thiên Chúa vô cùng khôn ngoan và trọn hảo mà c̣n vâng phục cha mẹ ḿnh là Mẹ Maria và Bơ Giuse (xem Luca 2:51), th́ họ cũng phải nghe lời răn dạy của cha mẹ là các vị đại diện Chúa để sinh thành dưỡng dục họ, dù những ǵ cha mẹ dạy bảo hay sai khiến hoặc cấm đoán có trái ư thích, ư nghĩ và ư muốn tự nhiên của ḿnh, miễn là điều đó không có tội thật rơ ràng. Phần cha mẹ cũng phải kính trọng con cái là những con người cao qúi Chúa ban cho ḿnh, là những nén bạc vô giá Ngài kư thác cho ḿnh sinh lợi (xem Mathêu 25:14-30), và hết sức dưỡng dục chúng như Mẹ Maria và Thánh Giuse đối với Chúa Giêsu vậy; chẳng những tỏ ra luôn luôn thông cảm với những thiếu sót và yếu đuối của chúng, mà c̣n, nếu cần, cha mẹ đừng ngại xin lỗi con cái ḿnh để phục hồi ḷng tín cẩn và cảm phục của chúng là những ǵ hết sức thiết yếu cho việc đạt thành giáo dục. Cha mẹ phải làm sao để con cái có thể dễ dàng và thành thực cởi mở th́ buổi ḥa giải gia đ́nh mới có kết qủa tốt đẹp. Nếu cần, cha mẹ hăy tự gợi ư cho con cái những ǵ chúng không dám nói ra, nhất là hăy tỏ ra sẵn sàng và rất muốn nghe tất cả những ǵ chúng nói để hiểu chúng hơn. Để kết thúc buổi gia đ́nh ḥa giải, cả nhà cầm tay nhau hát Kinh Ḥa B́nh. Thời Điểm Hồng Ân: Gia Đ́nh Trau Dồi Đức Tin
Để mở đầu cho loạt bài Giáo Lư Năm Thánh 2000, vào ngày thứ tư
19-11-1997, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đă kêu gọi con cái ḿnh như sau: · "Tôi đă xin tất cả mọi phần tử của Giáo Hội 'hăy mở ḷng ḿnh ra cho những khơi động của Thần Linh', để sửa soạn 'cử hành Cuộc Mừng Kỷ Niệm với một đức tin mới mẻ và một sự tham gia bao rộng' (Tông Thư Ngàn Năm Thứ Ba Đang Đến, đoạn 59). Lời kêu mời này càng ngày càng trở nên khẩn thiết hơn khi ngày lịch sử đó đang tiến tới. Thật vậy, biến cố này diễn ra như một lằn mức phân chia giữa hai thiên niên với một giai đoạn mới đang bừng lên tương lai của Giáo Hội cũng như của nhân loại. Chúng ta phải sửa soạn cho biến cố này trong ánh sáng của đức tin. Đúng thế, đối với các tín hữu, cuộc vượt qua từ đệ nhị sang đệ tam thiên niên không phải chỉ là một chặng đường trong cuộc tiến hành không ngừng nghỉ của thời gian, mà c̣n là một dịp đáng kể để nhận thức rơ hơn dự án của Thiên Chúa đang giăi bày trong lịch sử của loài người".
(tuần san L'Osservatore Romano, ấn bản
Anh ngữ, ngày 26-11-1997;
những chỗ in đậm là do người viết có ư nhấn mạnh
hơn). Như thế, từ phương diện tiêu cực là việc cải thiện đời sống để có thể tối
đa lănh hưởng t́nh thương của Thiên Chúa trong Thời Điểm Hồng Ân, Kitô hữu
đă tiến thẳng vào chính trọng tâm của Thời Điểm Hồng Ân, một trọng tâm mà
Đức Thánh Cha đă nhắc lại và nhấn mạnh trong bài Giáo Lư Năm Thánh 2000
ngày 18/3/1998 như sau:
·
"Mục
tiêu chính yếu của Cuộc Mừng Kỷ Niệm, đó là 'việc
kiên cường đức tin cũng như kiên cường chứng tá của Kitô hữu'"
(Tông
Thư Ngàn Năm Thứ Ba Đang Đến, đoạn 42)"
(tuần san L' Osservatore Romano, ấn bản
Anh ngữ, ngày 25-3-1998). Vậy, là một Giáo Hội tại gia (Ecclesia
domestica), gia đ́nh cũng phải là môi trường truyền bá phúc âm trước nhất.
Việc truyền bá phúc âm trong gia đ́nh này là việc của bậc làm cha làm mẹ.
Không phải chỉ cần lo cho con cái có đủ cơm ăn, áo mặc, nhà ở, đến trường
v.v. là xong phận sự của thành phần cha mẹ Kitô hữu Công Giáo. Cũng không
phải dạy con cái thuộc các kinh căn bản cần thiết, bắt chúng đọc kinh hằng
ngày và đi học giáo lư hằng tuần là đủ. Cha mẹ cần phải bỏ giờ ra đích
thân dạy giáo lư (hay ít là xem con cái học giáo lư đến đâu và học được
những ǵ), không nên khoán trắng cho học đường hay thày cô muốn dạy sao
th́ dạy, miễn là con ḿnh được chịu phép bí tích cần là xong. Nếu thấy
ḿnh chưa đủ kiến thức về giáo lư, hăy bỏ giờ ra học thêm, bằng cách đọc
sách hay t́m hiểu nơi các vị chủ chăn hoặc các chuyên viên giáo lư. Mỗi gia đ́nh nên lợi dụng thời điểm Năm
Thánh 2000 để bắt đầu chương tŕnh chia sẻ Lời Chúa hằng ngày, vào trước
mỗi buổi kinh tối trong gia đ́nh. Giờ kinh tối các ngày trong tuần (trừ
cuối tuần) của chung gia đ́nh nên vắn tắt hơn, nếu quyết định thêm giờ
chia sẻ bài đọc Phúc Âm theo phụng vụ Lời Chúa của Thánh Lễ hằng ngày,
(cha mẹ muốn đọc kinh hơn nữa th́ nên đọc riêng sau đó hay vào lúc nào đó
trong ngày). Cuối tuần, rảnh rỗi hơn, cả nhà nên thêm giờ đọc sách thiêng
liêng chung, như đọc truyện các thánh, hoặc đọc riêng song chia sẻ chung
vào trước giờ kinh tối chẳng hạn.
·
"Thật vậy,
gia đ́nh Kitô giáo là cộng đoàn đầu tiên được kêu gọi để loan báo Phúc Âm
cho con người trong thời kỳ họ phát triển và làm cho họ là nam hay nữ đạt
đến tầm mức trưởng thành về nhân bản cũng như về Kitô giáo qua việc triển
khai giáo dục và giáo lư".
(Lời Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II,
Tông Huấn Fa miliaris Consortio về vai tṛ của gia đ́nh Kitô giáo
trong thế giới tân tiến, đoạn 2) Gia đ́nh Kitô hữu Công Giáo chúng ta có
mừng Năm Thánh 2000 một cách đặc biệt như thế, giữa vợ chồng với nhau, cha
mẹ với con cái, nhất là chung cả gia đ́nh như thế, chúng ta mới có thể
tiến vào ngàn năm thứ ba Kitô giáo đúng với những ǵ Giáo Hội mong đợi,
qua lời Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II viết cũng trong Tông Huấn vừa được
trích dẫn trên:
·
"....
Gia đ́nh như là một 'Giáo
Hội thu nhỏ'
(Church in miniature), ở chỗ, theo cách thế riêng của ḿnh, gia đ́nh là
h́nh ảnh sống động và là biểu hiện lịch sử của mầu nhiệm Giáo Hội...
Gia đ́nh được tháp nhập vào mầu nhiệm Giáo Hội đến nỗi trở nên, theo cách
thế của ḿnh, một tham dự viên vào sứ mệnh cứu độ riêng của Giáo Hội
... V́ lư do này, họ (vợ chồng
và cha mẹ Kitô hữu) chẳng những lănh nhận
t́nh yêu của Chúa Kitô và trở nên một cộng đoàn được cứu độ,
mà c̣n được kêu gọi để truyền đạt t́nh yêu của Chúa Kitô cho anh em ḿnh nữa, nhờ đó trở nên một cộng
đoàn cứu độ. Như thế, trong khi
gia đ́nh Kitô hữu là hoa trái và là dấu hiệu của sinh lực dồi dào nơi Giáo
Hội th́ nó cũng làm tiêu biểu, chứng từ và tham phần vào vai tṛ làm mẹ
của Giáo Hội". (đoạn 49) |