52. Phôi Thai - Linh Hồn

Khi thai được bao nhiêu ngày thì được coi là một con người, và có linh hồn hay không, nếu có thì bản thân người phụ nữ mang thai mang 2 linh hồn sao? (Binh Minh)

Binh Minh thân mến,
Tại Mỹ, hiện nay cuộc bàn thảo về phôi bào (embryonic stem cell) lấy từ phôi thai (human embryo) còn đang gây cấn. Phía Công giáo xác quyết vấn đề từ giây phút đầu tiên của phôi thai đó là người  (human being) . Các giám mục tránh không nói đó là một ngôi vị nhân loại (human person). Từ giây phút đầu tiên đã là người chứ không chỉ được coi là một người mà thôi. Ngày nay hầu như tất cả các nhà giáo lý đều nghĩ rằng từ giây phút đầu tiên đó đã là con người (human person) , nghĩa là có cả linh hồn và xác. Nhưng có lẽ vì muốn tôn kính thánh Thoma, không ai muốn nói ngược với bậc thày. Thánh Thoma đã theo nguyên tắc triết Hy lạp để nghĩ rằng mọi vật đều thành bởi chất thể (matter)  và mô thức (form) . Nơi loài người chất thể là thân xác cần mô thức là linh hồn (do Chúa trực tiếp dựng nên) để thành người. Thánh Thoma nghĩ rằng để đón nhân mô thức, chất thể phải phát triển tương đối nên phải chừng một tháng sau mới có linh hồn. Các Giám mục Hoa Kỳ để khéo chơi chữ khi gọi các phôi thai là Human Being. Trước đây các ngài chỉ nói đó là sự sống nhân loại nhưng lần mới họp các ngài đã dùng đến cụm từ Human Being với sự ủng hộ của những khám phá mới của khoa vạn vật.

Bình Minh thấy bà mẹ có thai mang hai xác thân, một của bà và một của con bà. Thân xác thai nhi không thể sống nếu không có thân xác bà, nghĩa là không thể tách biệt. Nhưng thân xác thai nhi khác biệt với thân xác bà mẹ. Cũng thế, linh hồn thai nhi không lệ thuộc bà mẹ. Bà mẹ có phạm tội thì linh hồn bà ra ô nhơ nhưng linh hồn thai nhi vẫn trong trắng như thường.

53. Thánh Lễ

Kính cha, . . . có người hỏi con rằng: Họ dự thánh lễ thứ nhất được phần thứ hai (phụng vụ Thánh Thể) vì đến trễ, nên họ phải chờ dự thánh lễ thứ hai dự phần thứ nhất (phụng vụ Lời Chúa) cho đủ hai phần trong thánh lễ rồi họ đi về. Kính thưa cha, như vậy có trọn một thánh lễ không? hay phải dự thánh lễ thứ hai từ đầu đến cuối. Kính xin cha chỉ dạy trong mục Hỏi Để Sống Đạo để con biết thi hành cho đúng luật. Kính chào cha bình an trong Chúa và Mẹ Maria. (Một tín hữu Công Giáo)

Thưa Ông/bà,
Tôi nhớ hồi còn nhỏ đi học Giáo lý có được dạy Thánh Lễ có bốn phần. Xem lễ trọn vẹn phải đủ bốn phần. Ai thiếu phần nào phải xem bù cho đủ phần ấy.

Đó là chuyện ngày xưa, trước Công Đồng Vatican 2. Vì phần đầu và phần cuối là phần phụ nên không nên coi như một phần cho bằng một nghi thức. Do đó Thánh Lễ có "hai phần là phụng vụ Lời Chúa và phụng vụ Thánh Thể, với nghi thức mở đầu và kết thúc."  Vậy nếu đến trễ chỉ kịp phần Phụng Vụ Thánh Thể, chỉ cần dự phần phụng vụ Lời Chúa ở lễ sau hay phải dự cả lễ thứ hai?

Công Đồng Vatican II trong Hiến Chế Phụng Vụ (số 56) dạy: "Thánh Lễ gồm hai phần, phần Phụng Vụ Lời Chúa và phần Phụng Vụ Thánh Thể, được liên kết chặt chẽ đến nỗi chỉ tạo thành một hành vi phụng thờ duy nhất." Trong Chỉ Dẫn Việc Tôn Thờ Mầu Nhiệm Thánh Thể ngày 25-5-1967 nhắc lại, "Các chủ chăn phải "cẩn thận dạy các tín hữu tham dự trọn vẹn Thánh Lễ" bằng cách chỉ cho họ thấy một liên kết chặt chẽ giữa phụng vụ Lời Chúa và cử hành tiệc Chúa, nhờ thế họ có thể thấy rõ tại sao hai phần lại tạo nên một hành vi tôn thờ đơn độc." Vì giáo huấn của Lời Chúa cần thiết để điều hành các bí tích nên bí tích đức tin phát sinh do Lời Chúa và nuôi dưỡng bằng Lời Chúa. Trong Thánh Lễ, mục đích của Phụng Vụ Lời Chúa là phát triển liên hệ gần giữa truyền giảng và lắng nghe Lời Chúa và mầu nhiệm Thánh Thể."

Nếu cả hai phần "chỉ tạo thành một hành vi phụng thờ duy nhất" và khi có giờ nên dự trọn một Thánh Lễ khác mới hợp lý. Không ai thiệt thòi gì khi hy sinh thời giờ dự lễ đâu. Ở đây, Chúa Giêsu Kitô hiện diện trót bản tính dâng mình cho Chúa Cha làm lương thực thiêng liêng cho tín hữu kết hợp với lễ tế của Ngài.

54. Sách Lễ Giáo Dân

Kính thưa cha, con có một thắc mắc con đã hỏi rất nhiều người lớn nhưng không có ai trả lời rõ ràng cho con hiểu. Vậy xin cha làm ơn giải nghĩa cho, cám ơn cha nhiều! Con có mua một cuốn sách lễ giáo dân tại . . . . Thưa cha, khi cuốn sách này được in ra và phát hành thì hội đồng Giám Mục Việt Nam đã nghiên cứu thật kỹ càng rồi mới cho in ra phải không cha? Vậy cuốn sách lễ giáo dân và cuốn sách lễ của các cha (bài đọc và phúc âm) có khác nhau không? Theo con nghĩ giống nhau phải không cha? Vậy tại sao cha sở của chỗ con đang ở khi con đi lễ con có đem theo cuốn sách lễ, khi giáo dân lên đọc con thấy không có sách lễ chỉ có một tờ giấy và khi đọc thì hoàn toàn không giống ở trong sách lễ khoảng 50-60%? Sau đó đến cha sở đọc phúc âm cũng vậy, ngài đổi khúc này thêm khúc khác. Vậy ngài không tôn trọng các Giám Mục Việt Nam hay sao và nếu như vậy ngài có lỗi gì không? Xin cha cho chúng con ý kiến, cám ơn cha. Bài phúc âm theo thánh Gioan (Jn 6:61-70), cuối bài phúc âm ngài đọc: "Thày là Đấng Thánh của Thiên Chúa"; trong sách viết là: "Thày là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa". (Trung, CA)

Thưa Ông Trung,
Bản Thánh Kinh trong Sách Lễ Giáo dân như ông có là bản dịch có từ trước năm 1970, đã được Ủy Ban Phụng Vụ dịch, được Hội Đồng Giám Mục xin Tòa Thánh chấp thuận làm bản dùng trong Thánh Lễ. Dù có nghiên cứu kỹ càng cũng không khỏi khuyết điểm được. Bản dịch nào lại không có những khuyết điểm! Cái khó đơn giản của việc dịch thuật là dịch sát nghĩa thì khó hiểu mà dịch dễ hiểu thì không sát nghĩa. Hình như trong các lần tái bản, bản dịch có sửa đổi một đôi chữ. Chúng ta không có nhiều tin tức của các Giám Mục Việt Nam vì các ngài không có phương tiện thông tin, báo chí hay ấn loát trong tay. Các ngài nhờ đến Mạng lưới điện tử nhưng nhà nước cũng cho "tử" luôn. Chúng ta nhớ cầu cho các Ngài để Chúa xếp đặt cho có chút tự do tôn giáo, tự do báo chí.

Về bản dịch Thánh Kinh tiếng Việt, ngoài bản dịch của Ủy Ban Phụng Vụ, còn có một số bản dịch khác. Nghe dư luận bàn tán trong "dân chúng", không biết thực hư thế nào, "rằng thì là" một đề nghị xin cho bản dịch mới của nhóm Giờ Kinh được dùng thay bản dịch cũ của Ủy Ban Phụng Vụ làm bản chính thức đọc trong Thánh Lễ. Nhưng các Giám Mục Việt nam không chấp nhận đề nghị. Các Ngài yêu cầu Ủy Ban Phụng Vụ sửa lại bản có trước năm 1970. Thế rồi đùng một cái, người ta thấy ở Saigon ra đời Cuốn Bài Đọc Trong Thánh Lễ theo bản dịch Thánh Kinh của nhóm Giờ Kinh ! Tôi thấy câu ông trích giống như trong bản dịch của nhóm Giờ Kinh. Nếu thế, đây là bản dịch chưa được chấp nhận của các Giám Mục và chưa được Tòa Thánh phê chuẩn nên chưa được phép dùng trong Thánh Lễ. Ai có cuốn đó có thể đọc tư , dùng tư cá nhân để suy niệm hay để tra cứu hay học hỏi thôi. Tôi nghĩ đó là ý tốt của nhóm Giờ Kinh khi cho xuất bản cuốn đó.

Tôi không nghĩ cha nào đó " không tôn trọng các Giám Mục Việt Nam." Có thể ngài thấy bản dịch hay hơn, dễ hiểu hơn cho Giáo dân nên theo tinh thần mục vụ lợi ích cho Giáo dân nên Ngài làm. Đành rằng có thể có người " không tôn trọng các Giám Mục Việt Nam." Điều đó ít quan trọng với tôi cũng như với ông là những tín hữu. Điều quan trọng là chúng ta có một chút hiểu căn bản về Phụng Vụ. Phụng Vụ là gì? Thưa Phụng Vụ là công việc của Chúa Kitô và cũng là công việc của cả Giáo Hội. Nên việc điều hành Phụng Vụ thuộc quyền tối cao của Giáo Hội. Các Hội Đồng Giám Mục, Giám Mục địa phương chỉ có thẩm quyền do Giáo Hội ủy thác. Công đồng Vatican II khi nói về Phụng vụ đã thấy trước những lạm dụng nên đã nghiêm nghị cảnh cáo ngay trong Hiến chế đầu tiên của Công Đồng: "Tuyệt đối không một ai khác, dầu là linh mục được tự quyền thêm bớt hay thay đổi một điều gì trong Phụng Vụ" (Phụng Vụ Thánh 22, 3). Yêu mến Phụng Vụ mời gọi chúng ta tôn trọng kỷ luật Phụng Vụ. Chúng ta tôn thờ Chúa qua Phụng Vụ mà bằng cách chúng ta lỗi luật Phụng Vụ thì có lẽ không đẹp chút nào. Ông nghĩ sao nếu cậu con trai của ông đến Tết ông.  Cậu có tay mà không dùng tay lại dùng chân dâng quà Tết biếu ông?  Có lẽ ông cũng nhận nhưng lòng không vui lắm vì có cậu con không giống ai!

55. Lễ Chúa Giáng Sinh

Thưa Cha: Gần đây con rất phân vân sau khi nói chuyện với một người bạn thuộc một giáo phái Tin Lành. Giáo phái này không có mừng Lễ Chúa Giáng Sinh hàng năm. Theo họ: 25-12 không phải là ngày Chúa sinh ra... Thưa Cha: Chúa đã ra đời cả 2000 năm... mà sao lại có những người tin như vậy được Cha nhỉ? Tiện con cũng xin phép hỏi Cha là chữ "Christmas" theo nguồn gốc của nó thì chữ này có nghĩa là gì? Chân thành xin Cha chỉ giáo. (Kim-Châu)

Chị Kim Châu mến,
Sao chị phải phân vân hề! Chị mừng bao nhiêu lần lễ Giáng sinh rồi mà chị còn thắc mắc ý kiến của người bạn sao? Khi nói về lịch sử lễ Giáng Sinh, các báo đạo nào cũng nói cho chúng ta mà. Chị đọc lại Phúc Âm về lễ Giáng sinh xem nào. Cả thánh Luca và Matheo chỉ cho chúng ta khoảng năm Chúa Giáng sinh chứ không cho biết ngày tháng. Ngày nay các học giả tin rằng khi làm lại lịch để lấy năm Chúa ra đời làm chốt mốc, người ta cũng tính sai. Có lẽ Chúa ra đời trước năm thứ nhất khoảng 6 đến 8 năm. Còn ngày tháng Chúa sinh ra. Chúng ta không biết.  Trong Giáo Hội tiên khởi, việc quan trọng nhất là việc Chúa Phục sinh. Nên lễ Phục sinh được mừng rất sớm trong Giáo Hội.

Suốt 2000 năm qua, có nhiều lý thuyết được nêu ra để giải thích tại sao ngày 25 tháng 12 lại mừng Lễ Giáng Sinh như hiện nay. Lý thuyết được nhiều học gỉa chấp thuận nhất là ngày 25 tháng 12 theo lịch Roma là ngày Đông Chí (Winter Solstice). Hôm nay ngày bắt đầu dài hơn đêm. Hoàng đế Aurelian cho dân Roma mừng sinh nhật của thần Mặt Trời vào ngày này. Khi đế quốc Roma theo đạo Công giáo, người ta mừng Chúa Giêsu thay thế vì Chúa Giêsu vốn được Giáo Hội gọi là mặt trời công chính. Người ta gọi là rửa tội một thói tục của người Roma. Khi đức Giáo Hoàng Gregoriô ban hành lịch sửa đổi, ngày Đông chí vào ngày 21 tháng 12 nhưng Giáo Hội vẫn mừng Lễ Chúa Giáng sinh vào ngày 25 tháng 12 theo lịch mới. Các nước Chính Thống như ở bên Nga, lễ Giáng sinh là ngày 6 tháng 1 vì họ không chấp nhận lịch mới. Mà lịch mới bỏ đi 10 ngày so với lịch cũ, nên bên Nga ngày 6 tháng 1 mới mừng lễ Giáng sinh.

Christmas gồm Christ và mas. Christ là Chúa Kitô còn mas do chữ mass. Chữ mass lại từ gốc latinh missa, người Việt trước gọi là lễ Misa. Nên Christmas là lễ Chúa Kitô nhưng hiểu là lễ Chúa Kitô giáng sinh.

56. Nghe Mục Sư Giảng Thuyết

Thưa Cha vì nể một người bạn tin lành mà cùng với họ đi nghe mục sư giảng thuyết như vậy có tội không? (Dao Thien Chi)

Anh Dao Thien Chi thân mến,
Nếu anh không có giờ học Giáo lý, nghe giảng, đọc sách báo đạo . . . mà có giờ theo người bạn đi vụ đó thì anh có tội biếng học Giáo lý. Nên có tội hay không tùy ở anh.  Còn tự việc nghe mục sư giảng thì không có tội.

Khi vì tò mò muốn biết thêm hay vì lịch sự chúng ta tham dự nghi thức, nghe giảng của các tôn giáo ngoài Công Giáo thì không có tội gì. Nhưng chúng ta chỉ được phép tham dự cách chung chung, không tham dự cách tích cực nghĩa là không được đọc sách, phụ giúp tích cực, chịu bánh thánh . . . Khỏi cần nhắc là cần cẩn phòng để học biết niềm tin của mình trước, nghĩa là, biết giáo lý căn bản của mình. Vì nếu không biết điều Giáo hội tin tưởng có thể bị lung lay, làm mất niềm tin. Trong trường hợp thiếu hiểu biết Giáo lý mà đi nghe lung tung còn có thể thêm tội "liều mình bỏ mất đức tin" nữa. Nói mấy tội cho vui thôi, chứ tôi tin tưởng một người đã cẩn thận hỏi thế này phải là người có lương tâm tốt lành. Anh cũng có thể rủ người bạn đó tham dự sinh hoạt bên Công Giáo, nhưng cần xin người bạn đó không rước lễ.

57. Thánh Kinh có dịch sai không?  

Thua Cha, Trong Thanh Le ngay Chu Nhat Le La vua qua, con di le tai mot nha tho Vietnam va duoc nghe bai Phuc Am Thuong Kho co cau: " cac cua mo bi mo ra, CAC THANH SONG LAI ..." luc Chua Giesu trut hoi tho cuoi cung. Tai sao lai co" CAC THANH SONG LAI "?. nghe giong nhu Phuc Am cu ben Tin Lanh "many BODIES of the saints which slept arose..." . Khong le cac " xac chet " do song day va di lung tung ( nhu Chua Giesu song lai bang than xac) roi sau co chet lai khong hay cac Thanh do di dau ? Cha doc sai hay sach dich sai hay su that co nhu vay ? Cam on Cha. (Anh Tu)  

Anh Tu thân mến,
Phúc Ạm anh vừa nghe là theo thánh Mattheu.  "Bỗng nhiên màn đền thờ xé ra làm đôi từ trên xuống dưới, đất chuyển động, đá nứt ra.  Các mồ mả mở tung và xác của nhiều vị thánh đã qua đời được sống lại.  Và sau khi Chúa sống lại, họ ra khỏi mồ, vào thành thánh và hiện ra cùng nhiều người.  Còn viên sỹ quan ... nói, "Đúng người này là Con Thiên Chúa." (Mt 27:51-54). Quả đúng thánh Mattheu viết như anh nghe thấy.  Không dịch sai, không đọc sai.  Nhưng đó là chuyện khó hiểu với chúng ta.  Giáo hội cũng chưa có giải thích chính thức nào về vấn đề này, nên tôi thông qua phần trích dẫn của Giáo Hội.  Thế còn các học gỉa thì sao?    Các học gỉa nhìn đoạn văn trên theo ba ý nghĩa khác nhau.

a- Thánh Mattheu đã dùng các thuật từ của khải huyền để viết đoạn văn này.  Động đất là thi từ của Cựu Ước chỉ dấu chứng của Chúa.  Xác nhiều thánh nhân chôn ở Jerusalem sống lại khi đức Messiah hoàn tất việc cứu chuộc:  người chết còn nhìn ra Ngài, còn Israel về thể xác lại không nhìn ra. Tất cả những điều đó nói cùng ý tưởng như viên sỹ quan bằng lời, "Đúng người này là Con Thiên Chúa."  Mattheu dùng thuật từ nên phải viết thêm " sau khi Chúa sống lại, họ ra khỏi mồ, vào thành thánh" để tránh lầm lẫn vì Chúa Giêsu mới là "hoa quả đầu mùa" sống lại từ cõi chết.

b- Các thánh sống lại như cách Lazaro sống lại trước đây.  Các ngài sẽ chết lại như Lazaro vậy.  Chúa làm cho Lazaro sống lại nên người ta quyết định giết ngài và giờ đây ngài chết nên làm cho người khác sống lại.  Đây là ý kiến của thánh Augustino,  thánh Thomas cũng như của thánh Pio V.

c- Các thánh sống lại và lên trời với Chúa khi Chúa về trời cả xác hồn.  Nên người ta không bàn đến xương thánh Giuse hay Gioan tẩy gỉa vì các ngài đã sống lại và lên trời với Chúa.

Sự khác biệt trong Thánh Kinh giữa Tin Lành và Công Giáo nặng trong phần Cựu Ước nhiều hơn.  Phúc Âm bên Tin Lành thì cũng giống Công Giáo thôi trừ  vài từ dịch khác đi vậy thôi.