Lòng Người Khó Dò

Ngày xưa có một người chuyên về bán cam, anh ta rất giỏi là có thể giữ gìn cam cho tươi tắn trong một thời gian rất lâu. Từ mùa hè sang mùa đông mà cam vẫn không thối. Trái lại, khi mang ra bán cam vẫn còn đỏ ối, đẹp màu, chất như ngọc, sắc như vàng. Mọi người ai cũng rất ngạc nhiên vì sự tài tình của anh. Nhưng khi mua về, bổ qủa cam ra thì ối dời ơi, trong ruột khô xốp giống như bông xơ.

"Tri nhân tri diện bất tri tâm." Biết người và biết được diện mạo người ta ra sao, nhưng nào ai biết được lòng người ta đang suy nghĩ cái gì. Lòng người thẳm sâu khôn xiết nào ai dò thấu. Biết tên người thì rất là dễ, tôi có thể lấy cuốn address book ra xem thì biết ngay người này người kia tên gì. Biết người ta cao thấp mập lùn cũng chẳng khó gì, chỉ cần ngồi ở trước cửa nhà quan sát một hai lần thì biết được ngay. Tuy nhiên, biết được lòng người đang suy nghĩ gì thì rất là khó. Có thể phải trải qua một sự trắc nghiệm hoặc dò xét lâu ngày. Đến tận nhà hỏi người ta, chưa chắc gì người ta chịu nói sự thật cho bạn nghe. Bởi vậy, tôi mới nói rằng lòng người sâu thẳm nào ai dò thấu. Có nhiều khi bạn đang ở chổ này nhưng lại nghĩ đến cho khác. Đi dự thánh lễ hằng ngày, chưa chắc gì tâm trí của bạn đang suy nghĩ về Chúa. Đang lái xe đi trên đường, chưa chắc gì bạn đang tập trung nhìn đường. Có nhiều vụ tai nạn xảy ra cũng là vì nguyên nhân, tài xé không chịu cẩn thận coi đường chỉ dẫn.

Con người ai cũng muốn cho mình xinh đẹp, cao sang, và quyền quí. Vì thế, họ cố gắng trang diện những đồ quí giá bao nhiêu có thể. Đồ càng quí giá mắc tiền thì sẽ biểu lộ được tính chất một con người giàu sang phú quí. Ai thấy cũng thèm thuồng ước mong. Đi dạ hội thì phải ăn mặc theo kiểu theo thời mới phải lẽ. Đi ăn tiệc thì phải mang đồ đắc tiền để người khác ngưỡng mộ khen lao. Ở nhà cao cửa rộng mới là ở. Nhiều người thường nói, ở nhà lớn thì phải thu dọn mệt, mùa đông càng lạnh thêm. Nói vậy thôi, chứ ai lại chịu ở nhà chật hẹp đâu. Tuy nhiên, dù cho có ăn diện cách mấy, nhà cao cửa rộng mấy tầng đi nữa, thì mình vẩn là mình. Khuôn mặt của ta vẫn còn đó. Con người tóc đen mũi tẹp vẫn còn y nguyên. Người ta có thể đi thẩm mỹ viện để sữa cái này nâng cái nọ, nhưng nào ai có thể ăn mặc đồ quí giá, sữa chữa mặt mày mà trở thành thiên thần được đâu. Con người vẫn nguyên si không cánh, chân vẫn đi dày chạm đất.

Khi đề cập đến tính tình của con người thì còn tệ hại hơn. Cũng giống như qủa cam kia, trông bề ngoài thì đẹp đẽ tươi tắn, còn bên trong thì lại thối nát hôi rình. Chỉ được bên ngoài mà không được bên trong. Đúng là có tường mà chẳng có tình. Có người ăn nói dịu dàng dễ nghe, nhưng trong lòng thì lại đầy ghen tương mưu mô xảo quyệt. Chẳng khác chi như con dao hai lưỡi. Cắt xén người này rồi lại quay sang xẻo thịt người kia. Trông bề ngoài mặt mày sáng sủa, như con nhà quí phái, nhưng lại là một kẻ lưu mang gian trá. Mới đây xảy ra một chuyện ngay ở trong trung tâm siêu thị. Có một cô gái đang ngồi bán đồ trang sức, vào lúc đó có một người thanh niên đi qua. Trông bề ngoài rất là khôi ngô tuấn tú đẹp trai, ăn mặc rất lịch sự. Cậu dừng lại ở quầy hàng lựa đồ. Trao đổi chuyện trò thật vui vẽ, nhưng khi cô gái ngoảnh mặt đi nơi khác một lác, chàng ấy liền chộp lấy những món đồ trang sức bỏ chạy thật nhanh. Đó, biết người nhưng đâu biết được lòng người. Ai cũng tưởng người này đàng hoàng lắm, mặt mày sáng sủa như vậy ai nói y là kẻ trộm đâu.

Chúng ta đừng bắt chước những hành vi cử chỉ của những con người đội lốt gian trá ấy. Họ là những người Pharisiêu xưa. Họ ngày đêm đọc kinh kệ để nuốt lấy những đồng xu của các bà góa. Dã bộ ăn chay cầu nguyện ngoài đường phố để xin của bố thí. Chúa Giêsu đã trách móc họ như những ngôi mộ bên ngoài thì trang hoàng đẹp đẽ còn bên trong thì bốc mùi hôi thối, ai thấy cũng phải bỏ chạy.

Chúng ta hãy sống thật với chính mình, có sao nói vậy, có một thì nói một, có hai thì nói hai, đừng bịa đặt thêm bớt là chuyện của ma qủy. Lý do người ta không nói sự thật là vì họ không muốn người khác biết đến bản thân của họ. Sợ rằng sẽ bị khinh dể hoặc chê bai. Những lời nói lắc léo, vu oan có thể vì thành kiến hoặc không muốn người khác trội hơn mình. Nhưng tội nghiệp cho những ai đã bị họ lừa bịp gạt gẫm. Chúa Giêsu luôn nhắn nhủ chúng ta, "Hãy khôn ngoan như con rắn, và đơn sơ như chim bồ câu" (Mt 10:16) Khôn ngoan ở đây không phải là khôn ngoan của thế gian, lường gạt phĩnh phờ người khác như con rắn xưa trong vườn địa đàng. Nhưng được hiểu theo nghĩa là phải biết đề phòng những âm mưu thâm độc của ma qủy đội lốt người. Biết xa tránh những thói hư tật xấu, để sống thật với chính mình. Chim bồ câu được tượng trưng cho sự trong trắng, đơn sơ, thành thật, không lừa dối ai cũng chẳng biết thêm bớt đưa đều.