Đức Tin Giữa Đời
Chúa nhật 16 TN-Ai

Để diễn tả những đặc tính của Nước Trời, Chúa Kitô dùng nhiều dụ ngôn khác nhau. Trong ba dụ ngôn Chúa Nhật hôm nay, dụ ngôn "Cỏ Lùng" tương đối khó hiểu, nên theo đề nghị của các Tông Đồ, Chúa đã giải thích rõ ràng. Tuy thế, chúng ta vẫn cần suy nghĩ thêm, để hiểu sâu xa hơn, đồng thời biết áp dụng cách sáng suốt, kiên trì và can đảm, nhờ đó, đức tin của chúng ta luôn lớn mạnh.

Trong xã hội mà chúng ta đang sống, hằng ngày có biết bao chuyện tốt chuyện xấu lẫn lộn xảy ra. Mà hình như chuyện xấu thường nhiều hơn chuyện tốt. Hơn nữa, những cái xấu cái ác, được Chúa Giêsu gọi là cỏ lùng, thường lại lớn mạnh hơn những cây lúa. Chúng ngang nhiên xuất hiện giữa những cây lúa của Tin Mừng Phúc Âm. Những cỏ lùng ấy, như Chúa nói, được kẻ xấu khéo léo và kín đáo gieo vào ruộng lúa, rồi tìm trăm ngàn cách chăm sóc cho chúng mọc lên. Những loại cỏ lùng đáng kể mà chúng ta thấy ngày nay, là các phong trào và các chủ trương đi ngược lại những nguyên tắc Phúc Âm, như hôn nhân đồng tính, phá thai, ly dị, giết bệnh nhân bằng phương pháp êm dịu, khủng bố, v.v... Đó là những loại cỏ lùng nguy hiểm, mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II gọi là "Văn Hóa Sự Chết", bởi vì chúng đang bóp nghẹt tinh thần Phúc Âm và hủy hoại lương tâm con người. Nói cách khác, thứ cỏ lùng này đang dẫn đưa con người tới chỗ diệt vong.

Điều đáng lo ngại hơn nữa, là việc gieo cỏ lùng vào ruộng lúa nhiều khi lại được một số phần tử trong Giáo Hội tiếp tay. Đó là hành động mà chúng ta gọi là "Cõng rắn cắn gà nhà" hay "Nối giáo cho giặc". Trước tình trạng đó, nhiều Kitô hữu băn khoăn và mất kiên nhẫn, muốn Chúa phải "Ra tay trừng trị, phải tiêu diệt chúng ngay lập tức", và lớn tiếng cầu nguyện "Xin Chúa hạ kẻ làm nghịch cùng Hội Thánh Chúa xuống". Họ hăng hái nóng lòng như các đấy tớ trong câu truyện hôn nay, cùng nhau đến nói với ông chủ "Thưa Ông, không lẽ Ông đã gieo cỏ lùng? Vậy tại sao cỏ lùng xuất hiện? Nếu Ông cho phép, chúng tôi sẽ nhổ cho bằng hết" (Mt 13:27).

Nhưng "tư tưởng của Chúa khác xa tư tưởng của loài người, đường lối của Ngài không phải là đường lối của nhân loại" (Is 55:8). Thật vậy, ở đây Chúa cho thấy rằng, hành động vội vã và thiếu suy nghĩ như thế là không được. Cần bình tĩnh, kiên nhẫn và chấp nhận tình trạng tạm thời "vàng thau lẫn lộn, lúa lùng chung sống" vì lợi ích của lúa, của người tốt. Thiên Chúa đã có sẵn một kế hoạch giải quyết vấn đề, đó là cứ để cả hai cùng mọc lên. Mùa gặt tới, chủ sẽ sai các thợ gặt gom cỏ lùng lại rồi đốt đi và lúa thì cho vào kho lẫm. Kế hoạch này vừa nói lên lòng nhân từ của Chúa, đồng thời giúp chúng ta tập kiên trì đức tin.

Như thế, qua những lời Chúa dạy trong dụ ngôn, hai vấn đề cần được đặt ra là:

- Người tín hữu phải xác tín rằng, trong cuộc sống bước theo Tin Mừng, ma qủy luôn có mặt để cản trở và tìm cách lôi kéo chúng xa lìa Thiên Chúa. Do đó, họ phải biết kiên trì trong mọi thử thách, sáng suốt nhận ra đâu là lúa đâu là cỏ, và can đảm chiến đấu cho Đức Tin.

- Lúa không thể biến thành cỏ, cỏ không thể biến thành lúa. Nhưng chúng ta có thể trở thành tốt hay xấu, trở thành những hạt lúa được cho vào kho lẫm trên trời hay thành cỏ lùng bị thiêu đốt trong lửa đời đời.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết chăm sóc và kiên trì bảo vệ đức tin của chúng con. Xin cho chúng con luôn là cây lúa tươi tốt lớn mạnh, sinh nhiều bông hạt, dù phải sống giữa các thứ cỏ dại, để sau này khi vào mùa gặt cuối cùng, chúng con được Chúa ban thưởng muôn đời.

Lm. Bùi Mạnh Tín - NS-TTDM

BAO DUNG VÀ CHỜ ĐỢI
Chúa Nhật 16 Thường Niên Năm A : Mt 13, 24-30

BY LLM. THÁI NGUYÊN 2023 FROM VIETCATHOLIC

Suy niệm

Thế giới con người ngay từ đầu đến giờ vẫn là sự đối đầu không ngừng giữa sự thiện và sự ác. Tuy nhiên, đứng trước thực tế của cuộc sống hằng ngày, người ta vẫn đặt ra vấn nạn: nếu Thiên Chúa là Tình Yêu, Ngài toàn năng và thánh thiện, thì tại sao Ngài không tiêu diệt sự ác mà để nó lây lan, khiến cho cuộc đời đầy họa tai và khổ ải? Tại sao người lành vẫn phải chuốc lấy những oan trái và nghiệt ngã như vậy? Đó cũng là điều mà dụ ngôn trong Tin Mừng hôm nay đặt ra.

Đứng trước tình trạng cỏ lùng ở giữa lúa, những người đầy tớ cũng đã ngạc nhiên và hỏi chủ mình rằng: “không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng tự đâu mà có?”. Chủ trả lời là do kẻ thù đã làm điều đó, nghĩa là do quỉ dữ đã gieo vào. Nhưng sao chủ lại không cho đầy tớ diệt cỏ lùng? Vì chủ sợ làm như vậy có thể làm bật luôn rễ lúa. Thật vậy, vì cỏ lùng rất giống với cây lúa mì, nên khó phân biệt hai thứ, nhưng đến khi đơm bông thì có thể nhận ra dễ dàng.

Thiên Chúa để cho cỏ lùng mọc chung với lúa, kẻ xấu sống chung với người tốt. Chúa chấp nhận tình trạng vàng thau lẫn lộn. Ngài nhẫn nại với tội nhân, không muốn kẻ gian ác phải chết nhưng muốn nó ăn năn trở lại và được sống (Ed 18, 23). Cỏ lùng chẳng bao giờ thành lúa được, nhưng người xấu có thể hoán cải nên người tốt, tội nhân có thể thành thánh nhân. Sự thánh thiện của Thiên Chúa ở chỗ bao dung và chờ đợi. Dù sao, sự dữ vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Thiên Chúa, Đấng có thể biến sự dữ thành sự lành (x. St 37-50), Đấng chấp nhận cho cỏ lùng và lúa cùng lớn lên đến mùa gặt (Mt 13, 29-30), Đấng “cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất lương”. (Mt 5, 45).

Thật ra, cỏ lùng và lúa nằm ở nơi con tim mỗi người, luôn đong đưa giữa thiện và ác, giữa cao thượng và thấp hèn, giữa thiên thần và satan. Vì thế, chúng ta không có quyền tiêu diệt người ác, nhưng có bổn phận tiêu diệt sự ác trong con người, trước tiên nơi chính mình. Tự bản chất, cuộc sống đòi hỏi phải thanh tẩy sự ác không ngừng nơi bản thân, vì chính mình là mầm mống trước tiên gây đau khổ cho bản thân và đồng loại. Nếu Thiên Chúa thẳng tay diệt trừ theo lẽ công bình thì mỗi người chúng ta chắc không ai thoát được (x. Ga 8, 3-11). Trước mặt Chúa chẳng ai là người công chính (Rm 3, 10). Ngay trong những hành vi tốt đẹp nhất của tôi vẫn thấy có chút vị kỷ, chiếm đoạt. Vì thế, kẻ thù lớn nhất của đời mình là chính mình, là “cái tôi đáng ghét”.

Mảnh ruộng nào cũng luôn có cỏ lùng và lúa. Trong môi trường nào cũng có đủ hai hạng người ấy: triều đình nào cũng có những trung thần và nịnh thần; xã hội nào cũng có những thanh quan và tham quan; tôn giáo nào cũng có những người thành tín và bất trung. Sự hiện diện của người xấu cũng là tiếng chuông cảnh báo về bản thân tôi. Satan vẫn lợi dụng thời cơ để lén lút gieo vào trong tôi những hạt giống cỏ lùng, và gây nên những hư hại cho những người xung quanh: một thái độ hững hờ, thiếu quan tâm cũng đủ gây nên buồn phiền cho bạn hữu; một hành vi thiếu tế nhị và tôn trọng cũng đủ gây thương tổn cho tha nhân; một chút nóng giận, khích bác, hay vênh vang tự đắc cũng đủ gây bất hòa trong cộng đoàn; một lời nói vô ý thức hay một hành động thiếu trách nhiệm cũng đủ gây ra tai hoạ cho người khác…

Dụ ngôn cho biết: “Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa”. Nếu tôi không cảnh giác, sẽ có nhiều điều xấu xa xâm nhập vào lòng trí mình. Nếu tôi không luôn đặt mình ở trước mặt Chúa trong mọi công việc, thì đời sống tôi dễ trở thành miếng mồi ngon cho sự dữ hoành hành. Do hậu quả của tội nguyên tổ, con người dễ bị cám dỗ và hướng chiều theo điều xấu, dễ tự mâu thuẫn và bất đồng ngay trong chính bản thân. Đó cũng là kinh nghiệm của thánh Phaolô về việc tốt muốn làm mà lại không làm, cũng là kinh nghiệm hằng ngày của mỗi người chúng ta khi đứng trước những lựa chọn.

Nhưng rồi tiến trình hoàn thiện vẫn đang ở phía trước, hướng mọi người chúng ta vươn tới sự thiện hảo là chính Đức Kitô. Chúng ta không dung túng sự dữ, nhưng cũng không bạo động để chống lại ác nhân; không che chắn cho những điều xấu xa, nhưng vẫn nhẫn nại biến đổi trái tim của kẻ thù thành bạn hữu, vì tin vào sức mạnh của tình yêu. Chúng ta cũng không hy sinh kẻ khác nhưng hy sinh chính mình, để xây dựng một thế giới hòa bình. Đó cũng chính là con người Đức Giêsu trong Tin Mừng hôm nay, mà chúng ta phải mặc lấy tâm tình của Ngài: tâm tình bao dung, đón nhận và chờ đợi trên hành trình về quê trời.

Cầu nguyện

Lạy Chúa!
khi để cỏ lùng mọc chung với lúa,
Chúa chấp nhận có vàng thau lẫn lộn,
cho dù nhiều hỗn độn và nhiễu nhương,
Ngài vẫn luôn yêu thương và nhẫn nại,
không cho làm hư hại cả đôi bên.
Qua đó Chúa dạy cho chúng con biết,
không tránh được kẻ thù gieo tai ác,
gây đau thương và chua chát phận người,
làm cho cuộc sống này mất đẹp tươi.
Qua đó Chúa đã mời gọi chúng con,
hãy kiên tâm đừng vội chấp sai lầm,
đừng nôn nóng mà loại trừ người xấu,
cần nhìn vào chiều sâu và cảm thấu,
càng không nên khinh thị hay đối đầu,
vì chưa chắc mọi sự như thế đâu.
Qua đó Chúa cũng cho chúng con hiểu,
cỏ lùng và lúa tốt ngay trong lòng,
vẫn đong đưa điều dữ với điều lành,
bất đồng và mâu thuẫn không thể tránh,
sự thiện và sự ác vẫn phân tranh,
cái tốt và cái xấu luôn hình thành.
Chính bản thân của con còn chưa tốt,
nên đừng vội thốt ra lời phê phán,
càng không được xét đoán hay lên án,
kẻo làm cho cuộc sống mãi bất an.
Xin cho con tìm cách thế nhẹ nhàng,
biết mở đường dẫn lối trong tình bạn,
luôn đồng hành và khuyến khích bảo ban,
giúp cho nhau vượt thoát những nguy nan,
cố gắng biến kẻ thù thành bạn hữu,
để chờ ngày viên mãn phúc thiên thu. Amen.

Chúa Nhật 16 TN  A  20-7-2014
Lúa Và Cỏ Lùng (Mt 13: 44-52)

Hồi tháng 4-2014 vừa qua, thủ lãnh Boko Haram xác nhận trách nhiệm bắt cóc hơn 300 em nữ sinh tại ký túc xá  ở Chibok trong bang Borno thuộc miền bắc Nigeria. Một số em trốn thoát, nhưng những kẻ bắt cóc còn giữ gần 300 em. Ông nói rằng: “Việc bắt những bé gái tiếp thu nền giáo dục Tây Phương để mang đi bán là một việc mà tổ chức của ông thực hiện theo lệnh của Thượng Đế.”  Thượng nghị sĩ Mỹ Amy Klobuchar cho biết một số bé gái chỉ có 15 tuổi  đã bị Boko Haram mang  đem bán cho các chiến binh của họ để “làm vợ nhí” với giá 12 đô la. Nhóm này  đã phá hủy hơn 200 trường học  ở Nigeria và giết hại nhiều học sinh.

Nghe tin  ấy,  nhiều người chúng ta tự hỏi sao Chúa không sai thiên thần vặn cổ cho bọn đó chết hết đi. Không chỉ bọn ấy nhưng mà còn tất cả bọn du côn, hại dân bán nước nữa.

Chúng ta tự hỏi: “Tại sao Chúa tốt lành lại để sự dữ phát triển như vậy?” Chúng ta muốn nhổ sạch những nết xấu ngay lập tức. Nhưng thực tế xem ra như David Hume nói:  “Các thụ tạo của Chúa vượt ngoài tầm kiểm soát và Chúa bất lực  để chữa trị nó. Như chúng ta, Chúa chỉ còn cách nhìn xem và chờ đợi.” Không, các thụ tạo vẫn còn trong vòng tay Chúa nhưng Chúa nhẫn nại, chờ đợi.  Romano Guardini viết rất đúng: “Nhẫn nại đòi hỏi sức mạnh - sức mạnh lớn lao. Nhẫn nại siêu việt ở nơi Đấng Toàn Năng. Bởi vì Chúa là Đấng Toàn Năng, Chúa có thể nhẫn nại với thế giới.”

Thái  độ  đó quên rằng lòng con người gồm cả tốt lẫn xấu. Cuộc đời phức tạp nên không dễ phân biệt người lành kẻ dữ. Chúa nhẫn nại là do sự hiểu biết lớn lao của Chúa và do lòng Chúa yêu thương chúng ta. Khi dựng nên chúng ta, Chúa biết nó cần thời gian. Chúa sẵn lòng chờ đợi. Điều này là nguồn khích lệ và cẩn trọng cho chúng ta. Chúng ta phải chống lại cám dỗ thất vọng thường dụ dỗ chúng ta. Chúng ta chớ thất vọng vì Chúa không bao giờ thất vọng. Chúng ta phải cẩn trọng không phán xét ai. Phán xét là việc của Chúa. Đây không phải cổ động cho việc dửng dưng với sự dữ. Chúng ta kinh hãi trước sự dữ nhưng không được ngừng yêu thương tội nhân. Còn Chúa thì nhẫn nại chờ họ biến đổi. Dụ ngôn lúa và cỏ lùng rất quan trong. Chúng ta rất dễ phân loại ai được rỗi ai bị phạt. Qua ơn Chúa, cỏ lùng có thể trở thành lúa tốt, dê trở thành chiên sẽ được chúc lành trong nước Chúa.

Một việc tốt nhỏ bé như hạt cải trong Phúc Âm có thể trở thành việc lớn. Nhiều tổ chức lớn lao bắt đầu với ý tưởng nhỏ bé. Nhiều tình bạn bắt  đầu bằng nụ cười nho nhỏ. Hãy theo gương Chúa nhẫn nại gieo rắc những việc tốt lành nhỏ bé đó và nhẫn nại chờ mùa gặt phong phú.
T.Q.T.

THIÊN CHÚA LÀ ĐẤNG KIÊN NHẪN

KINH TRUYỀN TIN CỦA ĐTC PHANXICÔ

Kính thưa quý vị thính giả,

Trưa Chúa Nhật 20.7.2014, như thường lệ, hàng chục ngàn khách hành hương ở khắp nơi trên thế giới đổ về quảng trường thánh Phêrô, Vatican để tiếp kiến Đức Thánh Cha. Đúng 12h trưa, Đức Thánh Cha xuất hiện ở ô cửa sổ và đưa tay chào thăm mọi người.

Trong bài chia sẻ, ngài đã diễn giải dụ ngôn “Lúa và Cỏ Lùng” của Chúa Nhật 16 A thường niên hôm nay. Ngài nêu bật hai điểm. Trước hết, sự dữ không đến từ Thiên Chúa, như do Quỷ Dữ gây ra vào lúc đêm hôm, ở những nơi không có ánh sáng. Thứ hai, Thiên Chúa là Đấng giàu lòng từ bi và rất kiên nhẫn, luôn chờ đợi chúng ta.
Đức Thánh Cha chia sẻ rằng:

“Anh chị em thân mến,

Trong những Chúa Nhật gần đây, phụng vụ gửi đến cho chúng ta một số dụ ngôn, là những trình thuật ngắn gọn mà Đức Giêsu dùng để rao giảng cho đám đông về Nước Trời. Trong những dụ ngôn của Tin Mừng hôm nay, có một dụ ngôn khá phức tạp, khiến chúng ta không thể hiểu được từ lúc đầu, nhưng Đức Giêsu đã giải thích cho các môn đệ về sau: đó là dụ ngôn lúc tốt và cỏ lùng, nói đến vấn đề sự dữ trên thế giới và đề cao sự kiên nhẫn của Thiên Chúa. Cảnh tượng diễn ra trên một cánh đồng mà người thợ gieo hạt giống tốt; nhưng vào một đêm nọ, kẻ thù đã đến và gieo vào đó cỏ lùng, từ này trong tiếng Do Thái có gốc từ chữ "Satan" và nói đến việc chia rẽ. Tất cả chúng ta đều biết rằng quỷ dữ là người gieo cỏ lùng: luôn tìm cách gây chia rẽ con người với nhau, chia rẽ trong gia đình, quốc gia và dân tộc. Những người đầy tớ muốn ngay lập tức nhổ cỏ xấu đi, nhưng ông chủ ngăn cản lại vì "sợ rằng khi nhổ cỏ lùng thì nhổ nhầm cả lúa" (Mt 13,29). Bởi vì chúng ta biết rằng cỏ lùng, khi lớn lên, trông rất giống lúa tốt, nên dễ gây nhầm lẫn.”

Ngài nói tiếp:

“Giáo huấn của dụ ngôn có một ý nghĩa kép. Trước hết, dụ ngôn nói rằng sự xấu trên thế giới này không đến từ Thiên Chúa, nhưng đến từ kẻ thù của Ngài là Quỷ Dữ. Quỷ Dữ đến trong đêm để gieo cỏ lùng, trong đêm tối, trong sự hỗn loạn... Nơi đâu không có ánh sáng, quỷ sẽ đến để gieo cỏ lùng. Kẻ thù này rất tinh khôn: hắn gieo sự xấu vào giữa điều tốt, để chúng ta không thể nào tách biệt ra rõ ràng, nhưng cuối cùng, Thiên Chúa sẽ làm điều đó. Ngài sẽ làm điều đó khi thời gian đến.

Và ở đây, chúng ta thấy được ý nghĩa thứ hai: sự đối nghịch giữa sự nóng vội của các tôi tớ và sự kiên nhẫn đợi chờ của chủ ruộng, hình ảnh biểu tượng của Thiên Chúa. Đôi khi chúng ta vội vàng kết án, xếp loại, cho người này tốt, người kia xấu... Nhưng chúng ta hãy nhớ đến lời cầu nguyện của người kiêu ngạo: "Lạy Chúa, con xin tạ ơn Chúa vì con tốt lành và không như tên xấu xa kia". Chúng ta hãy nhớ điều này. Nhưng Thiên Chúa thì luôn chờ đợi. Ngài nhìn đến "cánh đồng" cuộc sống của mỗi người với lòng nhẫn nại và từ bi: Ngài thấy rõ hơn chúng ta những điều nhơ uế và xấu xa, Ngài cũng thấy những hạt giống tốt và tin tưởng chờ đợi nó trưởng thành. Thiên Chúa rất kiên nhẫn, biết chờ đợi. Thật tuyệt vời: Thiên Chúa của chúng ta là một người cha kiên nhẫn, luôn chờ đợi chúng ta và chờ đợi chúng ta với con tim rộng mở để đón chào chúng ta, để tha thứ cho chúng ta. Ngài luôn tha thứ cho chúng ta, nếu chúng ta đến với Ngài...”

Đức Thánh Cha tiếp tục:

“Thái độ của người chủ cũng là thái độ của niềm hy vọng sâu thẳm chắc chắn rằng sự dữ không phải là điểm đầu và điểm kết. Có cái gì đó hơn thế nữa: nhờ niềm hy vọng đầy kiên nhẫn này của Thiên Chúa mà chính cỏ lùng, chính là những con tim xấu xa, ngập tràn tội lỗi, cuối cùng, có thể trở nên hạt giống tốt. Nhưng hãy lưu ý: sự kiên nhẫn của Tin Mừng không phải là làm ngơ trước sự xấu; không phải là lẫn lộn giữa tốt và xấu! Trước cỏ lùng đang hiện diện trên thế giới, người môn đệ của Chúa được mời gọi để bắt chước sự kiên nhẫn của Chúa, nuôi dưỡng niềm hy vọng với sự nâng đỡ của một niềm tin không dao động vào chiến thắng chung cuộc của sự tốt, là chính Thiên Chúa.

Thực vậy, vào phút cuối, sự dữ sẽ bị nhổ lên và bị hủy diệt: vào mùa gặt, tức là vào ngày phán xét, các thợ gặt sẽ làm theo lệnh của ông chủ, phân cỏ lùng ra để đem đi đốt. Trong ngày gặt chung cuộc, thẩm phán sẽ là Đức Giêsu, Đấng đã gieo hạt giống tốt trên thế giới và chính Ngài cũng là hạt giống, đã chết đi và đã phục sinh. Vào ngày sau cùng, tất cả sẽ bị xét xử theo tiêu chí này: đó là tiêu chí nào? Chính là tiêu chí mà chúng ta đã xét đoán người khác: lòng thương xót mà chúng ta đã dùng để ứng xử với người khác sẽ được dùng lại với chúng ta. Chúng ta hãy cầu xin Mẹ Maria, Mẹ chúng ta, giúp chúng ta lớn lên trong sự kiên nhẫn, trong niềm hy vọng và trong tình thương mến dành cho tất cả anh chị em.”

Sau kinh truyền tin, Đức Thánh Cha nhắc đến cuộc chiến đang leo thang đang diễn ra ở Trung Đông cũng như ở Ucraina. Ngài nhắn gửi để mọi người dân nơi đây những tâm tình sâu lắng và mời gọi mọi người hiện diện tại quảng trường cầu nguyện cho hòa bình tại nơi đây. Ngài nói:

“Anh chị em rất thân mến,

Tôt biết là anh chị em đang đau khổ như thế nào, tôi biết là anh chị em bị tước bỏ đi mọi thứ. Tôi hiệp cùng với anh chị em trong niềm tin vào Đấng đã chiến thắng sự dữ. Và với mọi người đang hiện diện tại quảng trường này, cũng như những ai đang theo dõi trên TV, tôi xin mời gọi mọi người hãy nhớ đến những anh chị kia trong lời cầu nguyện. Tôi cũng xin anh chị em hãy luôn cầu nguyện cho tình hình căng thẳng và xung đột ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là ở vùng Trung Đông và ở Ucraina. Xin Thiên Chúa khơi dậy lên trong tất cả một khao khát chân thực đối thoại và hòa giải. Không thể dùng bạo lực để giải quyết bạo lực. Chỉ có thể dùng hòa bình để giải quyết bạo lực. Trong thinh lặng, chính ta hãy cầu nguyện cho hòa bình.”

Sau cùng, Đức Thánh Cha gửi lời chào đến tất cả các khách hành hương đang hiện diện tại quảng trường.

Pr. Lê Hoàng Nam, SJ

July 20, 2023