ĐỨC MẸ TẠI ĐỀN THÁNH VÀ CANA

Vì được chỉ định để kết hợp và cộng tác mật thiết với Con trong công cuộc cứu độ, nên ngày thứ tám sau khi Con chào đời, Đức Mẹ vâng lệnh Chúa, đem con đi chịu cắt bì, và đặt tên cho con là Giêsu, nghĩa là “Đấng Cứu Thế”.

Sau 40 ngày, Đức Mẹ lại cộng tác lần nữa trong việc cứu đời, khi dâng Con trong Đền Thánh. Người con đó chính là vị Thượng Tế, Đấng đã dâng mình cho Chúa Cha khi giáng trần và sẽ dâng phó trọn vẹn như của lễ toàn thiêu trên thập giá. Tại đây cũng như tại đó, Đức Mẹ luôn đứng gần để hiến tế Con.

Tại Đền Thánh, Đức Mẹ dự các nghi lễ với trọn niềm vâng phục, tin tưởng hy vọng và yêu mến nồng nàn, như Công đồng quả quyết (L.G.n. 61). Rồi cùng thánh Giuse, Đức Mẹ dâng con trong Đền Thờ, một người con duy nhất, một người con sẽ trở nên Anh Cả của muôn dân, là những kẻ nhờ ơn thánh sẽ được nên giống như Người. trong ngày đó Chúa Cứu Thế vào đền thánh Giêrusalem lần đầu tiên, nhưng vào một cách âm thầm, tuy ngài là Chúa của đền thờ đó. Vì thế cần phải có Chúa Thánh Thần soi sáng thì Ông Simêon và bà Anna mới nhận ra Người là chính Đấng Cứu Thế. Tại đền Thánh, Chúa Giêsu làm cho Chúa Cha vui mừng vì thấy một của lễ đặc biệt chưa hề thấy tại đây. Của lễ đó chính là Con Một Người. Đây là một của lễ hoàn hảo, khả dĩ thay thế được bất cứ hy lễ nào khác của Cựu ước.

Nhưng ta đừng quên rằng của lễ đó được dâng tiến lên Chúa Cha qua tay Đức Mẹ. Vì đầy ơn Chúa Thánh Thần Đức Mẹ hiểu giá trị của việc dâng Chúa Con, và Người cũng cảm thấy những xúc động của chính Chúa Con đang hồi hộp đập mạnh trong tim. Trong giờ phút Truyền tin, Đức Mẹ đại diện nhân loại đồng ý cộng tác, như một người Mẹ trong công cuộc cứu thế, thì giờ đây tại Đền Thánh, Đức Mẹ cũng nhân danh toàn thể nhân loại dâng hiến Chúa Giêsu để đem lại ơn cứu độ cho loài người.

Chúa Giêsu muốn có Đức Mẹ cộng tác trong cuộc dâng hiến này. Quả thế ông Già Simêon, được Chúa Thánh Thần soi sáng, đã quả quyết về Chúa Giêsu và Đức Mẹ rằng: “Người Con này sẽ là đích cho nhiều cuộc chống đối, và tâm hồn Bà sẽ phải gươm sắc thâu qua” (Luc 3, 34-35). Đây chính là lời tiên tri xa xa và kín đáo về cuộc khổ hình trên Núi Sọ. Nghe thế, Đức Mẹ “Giữ kỹ các điều đó trong lòng” (Lc 2, 51), nghĩa là không bao giờ Người có thể quên, và cũng luôn luôn sẵn sàng chấp nhận những đau khổ sẽ xảy tới.

Vì thế mà Công đồng quả quyết: khi dâng con lên Chúa Cha, trong đền thánh, Đức Mẹ cộng tác trong việc cứu độ một cách đặc biệt, cộng tác với lòng vâng phục, tin tưởng, hy vọng và yêu mến nồng nàn, để phục hồi sự sống siêu nhiên cho các linh hồn, và đồng thời mang lại sự hiện hữu cho Giáo Hội, vì Giáo Hội là xã hội của những người tin vào Đức Kitô, những kẻ được sống đời sống siêu nhiên, ban ra từ Chúa Cứu Thế, qua sự cộng tác của Đức Mẹ.

Tại Cana, (Gn 2, 1-11) sự cộng tác và can thiệp đắc lực của Đức Mẹ lại càng được diễn tả rõ ràng. Nhờ Đức Mẹ mới có phép lạ. Nhờ phép lạ mà các Tông đồ tin vào Chúa Giêsu. Đây chính là việc Đức Mẹ cộng tác hữu hiệu và tích cực nơi cộng đồng tín hữu tiên khởi, một cộng đồng liên kết với Chúa Giêsu qua đức tin, và rồi ra Chúa Giêsu sẽ làm cho cộng đoàn đó trở thành Giáo hội hoàn toàn. Đó không phải là một việc cộng tác và can thiệp hữu hiệu của Đức Mẹ với Giáo Hội vừa thành lập hay sao?

Trang Thánh Kinh đầy ý nghĩa này đã khiến các Giáo Phụ, và các nhà Thần học thời Trung cổ nói lên hăng hái ý nghĩ thần bí của Giáo Hội. Theo thánh Thoma, thì lễ cưới tại Cana tượng trưng cho việc kết hợp giữa Đức Kitô và Giáo Hội. (In Gn. II lect. 1). Vì theo sách Khải huyền 19, 7 và 21, 2 Giáo Hội được mô tả là Phu nhân hay vị Hôn thê của Chúa Cứu Thế. Việc kết hợp có tính cách hôn phối này được tượng trưng tại Cana và được thực hiện đầy đủ tại Calvario, nơi mà Mẹ Maria cũng có cùng một nhiệm vụ và hành động hữu hiệu.

Nếu thánh Gioan khi viết Phúc âm đã có ý để mọi người tin vào Chúa Cứu Thế, thì hơn bất cứ một Thánh Sử nào khác, Đức Mẹ đã làm cho các tín hữu tiên khởi tin rằng Đức Kitô là Thiên Chúa. Chúng ta cần chú ý đến câu 11 chương 2 của Phúc âm thánh Gioan khi tả về phép lạ nước hóa rượu tại Cana. Thánh Gioan viết: “Tại Cana xứ Galilea Chúa Giêsu làm phép lạ đầu tiên để tỏ ra sự vinh hiển Ngài và các tông đồ đã tin vào Ngài”.

Động từ “Tin” được nói tới 9 lần trong thánh Marcô, 5 lần trong thánh Matheo, 5 lần trong thánh Luca, nhưng 37 lần trong Phúc âm thánh Gioan. Ngay trong chương nhất câu 7, thánh Gioan Tiền Hô đến để làm chứng về sự sáng để mọi người nhờ đó mà tin vào Người. Rồi trong chương kết, thánh Gioan nhắc lại cùng một luận điệu: “Trước mặt các môn đệ, Chúa Giêsu còn làm nhiều phép lạ khác, không thể kể hết ra trong sách này. Các điều đã viết ra đây là để anh em tin rằng Đức Giêsu là chính Đấng Kitô, Con Thiên Chúa, và bởi tin, anh em sẽ được sống nhờ danh Ngài” (Gn 20, 30-31).

Chính nhờ sự can thiệp của Đức Mẹ mà phép lạ đầu tiên được thực hiện và nhờ phép lạ đó đức tin của các Tông đồ bắt đầu sống động. Theo Chúa Giêsu thì giờ làm phép lạ chưa đến. Nhưng chính Đức Mẹ chỉ định để giờ phút khai mạc cuộc sống công khai của Chúa bắt đầu. Cuộc sống công khai bắt đầu từ các phép lạ. Những phép lạ đó tiềm ẩn trong Đức Kitô. Và 18 năm về trước, tại đền thánh, lúc Chúa 12 tuổi, xem ra Chúa chưa muốn thực hiện khi thưa lại với Mẹ: “Tại sao tìm con, Ba Má không biết rằng Con phải ở lại trong nhà Cha con” (Luc 2, 49). Nhưng lần này vì vâng lời Đức Mẹ, tuy thực sự chưa đến giờ, Chúa Giêsu bắt đầu đời sống công khai bằng một phép lạ.

Quyền lực của Đức Mẹ nơi Chúa Giêsu thực không thể được mô tả một cách hùng hồn hơn. Cũng không thể vấn nạn rằng Đức Mẹ chỉ có ý can thiệp để giúp đôi tân hôn trong những thiếu thốn vật chất, chứ không phải để ban lòng tin cho các Tông đồ. Điểm này trái hẳn với quan niệm của Phúc âm thánh Gioan. Theo quan niệm của Gioan, một quan niệm được linh hứng thì Đức Mẹ Maria can thiệp hữu hiệu nơi Chúa Con để Người làm phép lạ đầu tiên, và nhờ phép lạ đó các môn đệ tin vào Chúa Giêsu. Và như thế, các ngài là những thành phần tiên khởi của Giáo Hội đã được tháp liền vào với Đức Kitô, là Đầu Giáo Hội.