“Chúng ta cần quyết định bước tới với Chúa Giêsu như Người Con Hoang Đàng đã làm, khi hắn trở về cả bên trong lẫn bên ngoài với cha của hắn”.

Đức Thánh Cha Biển Đức XVI: Bài Giảng Chúa Nhật IV Mùa Chay 18/3/2007 tại Nguyện Đường Cha Thương Xót ở Nhà Tù Thiếu Niên Casal Del Marmo ở Rôma

Anh Chị Em thân mến,
Các em Trai Gái thân mến,

Tôi mong muốn đến đây để thăm viếng anh chị em, và thời điểm quan trọng nhất của cuộc chúng ta gặp gỡ là Thánh Lễ, nơi tặng ân yêu thương của Thiên Chúa được tái diễn, một tình yêu làm cho chúng ta cảm thấy ủi an và ban cho chúng ta an bình, nhất là trong những lúc khó khăn của cuộc sống.

Trong bầu không khí nguyện cầu này, tôi muốn gửi lời chào tới từng người trong anh chị em: tới Ông Clemente Mastella, Bộ Trưởng Công Lý, vị tôi xin đặc biệt ‘cám ơn’; tới Bà Melìta Cavallo, Thủ Trưởng Công Lý Đặc Trách Thiếu Niên, tới các vị Thẩm Quyền khác là những vị đã lên tiếng nói, tới những vị có trách nhiệm, tới những hành sự viên, các thày cô và nhân viên của trại cải huấn thiếu niên này, tới các tình nguyện viên, tới họ hàng thân thuộc của anh chị em và tới hết mọi người hiện diện nơi đây.

Tôi gửi lời chào ĐHY Tổng Đại Diện và Đức Giám Mục phụ tá Benedetto Tùzia. Tôi đặc biệt chào các Đức Ông Giorgio Caniato, Tổng Thanh Tra Viên của Văn Phòng Tuyên Úy Các Nhà Tù, và vị Tuyên  Úy của anh chị em, người tôi cám ơn về những bày tỏ cảm mến của anh chị em mở đầu Thánh Lễ.

Trong việc cử hành Thánh Thể, chính Chúa Kitô hiện diện giữa chúng ta; thật vậy, còn hơn thế nữa: Người đến soi sáng chúng ta bằng giáo huấn của Người – nơi Phụng Vụ Lời Chúa – và nuôi dưỡng chúng ta bằng Mình Máu của Người – nơi Phụng Vụ Thánh Thể và nơi việc Hiệp Lễ.

Như thế là Người đến để dạy chúng ta yêu thương, làm cho chúng ta có khả năng yêu thương nhờ đó có khả năng sống động. Thế nhưng, có lẽ anh chị em sẽ nói rằng yêu thương một cách nghiêm chỉnh và sống đàng hoàng thì khó khăn biết bao! Đâu là cái bí mật của yêu thương, bí mật của đời sống? Chúng ta hãy trở về với Phúc Âm (liên quan tới Người Con Hoàng Đàng).

Trong  bài Phúc Âm này có 3 nhân vật, đó là người cha và hai đứa con trai. Thế nhưng những người này lại tiêu biểu cho hai dự án sống đời khác nhau. Cả hai người con trai đều sống an bình, họ là những nông gia khá sung túc nên họ có đủ sống, bằng việc thu lợi ở những nông sản của mình, và đời sống có vẻ tốt đẹp.

Tuy nhiên, từ từ người con thứ thấy rằng cuộc sống ấy trở thành nhạt nhẽo chán ngấy, không có gì là thoải mái: ‘Tất cả cuộc đời không thể nào như thế được’, anh ta nghĩ rằng: chỗi dạy mỗi ngày, cứ cho là 6 giờ sáng đi, đoạn theo truyền thống Do Thái, cần phải cầu nguyện, đọc Thánh Kinh, rồi đi làm  việc và cuối ngày lại nguyện cầu.

Bởi vậy mà ngày ngày anh ta nghĩ rằng: ‘Nhưng không, đời sống còn một cái gì nữa. Tôi phải tìm một cuộc đời khác để được hoàn toàn tự do, có thể làm những gì tôi thích; một cuộc sống không bị ràng buộc kỷ cương, không có những qui tắc luật lệ của Thiên Chúa, không bị cha ra lệnh truyền  khiến; tôi muốn độc lập và có một cuộc đời đầy những duyên dáng của nó cho bản thân mình. Còn hiện giờ thì chẳng có gì khác ngoài công việc…’

Thế là anh ta quyết định đòi lấy tất cả phần gia sản của mình v à bỏ đi. Cha anh ta tỏ ra rất tôn trọng và quảng đại, và đã tôn trọng quyền tự do của con mình: chính nó mới là người tìm lấy dự án sống cho nó. Rồi hắn ra đi, như Phúc Âm kể, đến một miền xa. Đó là một khoảng cách xa về địa lý vì hắn muốn thực hiện một cuộc đổi thay, thế nhưng cũng là khoảng cách xa xôi nội tâm nữa, vì hắn muốn một cuộc đời hoàn toàn khác hẳn.

Bởi vậy mà ý nghĩa của hắn là tự do, làm những gì tôi muốn làm, bỏ qua những lề luật của vị Thiên Chúa xa vời, không bị giam nhốt bởi kỷ cương gia đình, song làm những gì đẹp đẽ, những gì tôi thích, chiếm hữu tất cả những gì là mỹ miều và trọn vẹn của đời sống.

Chúng ta có thể tưởng tượng là có lẽ trong vòng ít tháng, mới đầu thì mọi sự đều suông sẻ: hắn đã cảm thấy đẹp đẽ khi cuối cùng chiếm được cuộc đời, hắn cảm thấy hạnh phúc.

Tuy nhiên, dần dần hắn cảm thấy ở đó cũng buồn chán nữa; cả ở đó nữa mọi sự cũng luôn mãi thế thôi. Và cuối cùng hắn cảm thấy một thứ trống rỗng thậm chí còn buồn khổ hơn nữa: cái cảm giác đó vẫn không phải là cuộc sống đã trở nên day dứt hơn; thật vậy, tự động chọn lấy tất cả những điều này, đời sống lại càng trôi dạt xa hơn nữa. Tất cả mọi sự đều trở nên rỗng tuyếch: tình trạng nô lệ trong việc làm cùng những điều giống nhau lại tái diễn. Cuối cùng thì tiền bạc chẳng còn và con người trẻ ấy thấy rằng mức sống của mình còn tệ hơn cả mức sống của loài heo nữa.

Bấy giờ hắn mới bắt đầu phản tỉnh và ngẫm nghĩ rằng đâu mới thật sự là con đường sống: một là thứ tự do được cho rằng làm những gì tôi muốn, sống động, sống đời chỉ cho tôi thôi, hay là, trái lại, một cuộc đời sống cho kẻ khác, góp phần vào việc xây dựng thế giới, vào việc phát triển cộng đồng nhân loại…

Bởi vậy mà hắn đã bắt đầu một cuộc hành trình mới, một cuộc hành trình nội tâm. Thằng nhỏ suy nghĩ và cân  nhắc tất cả những khía cạnh mới này của vấn đề và bắt đầu thấy rằng hắn còn được tự do hơn là ở nhà, vì hắn cũng là một điền chủ góp phần xây dựng nhà mình và xã hội trong mối hiệp thông với Đấng Hóa Công, biết được mục đích của đời sống mình và thấy được dự án Thiên Chúa giành cho hắn.

Trong cuộc hành trình nội tâm ấy, trong cuộc phát triển của một dự định sống mới đồng thời sống cuộc hành trình ngoại tại ấy, người con thứ cảm thấy phấn khởi trở về, bắt đầu lại cuộc sống của mình, vì bấy giờ hắn đã hiểu được rằng hắn đã lấm đường lỡ bước. Tôi phái bắt đầu lại bằng một quan niệm khác, hắn tự nhủ; tôi phải bắt đầu lại.

Và hắn đã trở về nhà của cha là người đã để hắn tự do cho hắn có cơ hội sâu xa hiểu được đời sống là gì và những gì không phải là đời sống. Người cha đã ôm lấy hắn bằng tất cả lòng yêu thương của ông, đã mở tiệc linh đình và cuộc đời lại bắt đầu từ cuộc mừng rỡ này.

Người con ấy đã nhận thức rằng chính công việc, lòng khiêm nhượng và vấn đề kỷ cương hằng ngày mới là những gì tạo nên những gì vui mừng thực sự và tự do đích thật. Vậy là hắn đã trở về, đã trưởng thành và được thanh tẩy nội tâm: hắn đã hiểu được đầu là cuộc sống.

Dĩ nhiên, trong tương lai, cuộc đời của hắn cũng chẳng dễ dàng gì, các chước cám dỗ sẽ trở lại, thế nhưng từ đó hắn đã hoàn toàn nhận thức được rằng cuộc sống thiếu vắng Thiên Chúa không xong; nó thiếu những gì là chín h yếu, nó thiếu mất ánh sáng, nó thiếu mất lý do, nó thiếu mất cảm quan quan trọng về việc làm người. Hắn đã hiểu rằng chúng ta chỉ có thể nhận biết Thiên Chúa dựa trên Lời của Người.

Kitô hữu chúng ta có thể thêm rằng chúng ta biết được Thiên Chúa là Đấng nào từ Chúa Giêsu, nơi Người dung nhan của Thiên Chúa được thực sự tỏ ra cho chúng ta. Con người trẻ này đã hiểu được rằng các Giới Luật của Thiên Chúa không phải là những cản trở đối với tự do và đối với một cuộc đời tuyệt vời, mà là những dấu đường cho cuộc hành trình tìm kiếm sự sống.

Anh ta cũng nhận thức được rằng vấn đề dấn thân làm việc và giữ kỷ cương, không phải cho bản thân mà là cho kẻ khác, là những gì làm cho đời sống vươn dài trải rộng. Và chính vì nỗ lực dấn thân này qua việc làm đã làm cho đời sống vững chắc, vì người ta cuối cùng cảm thấy vui thỏa được góp phần vào tình trạng phát triển của thế giới này, làm cho nó được tự do hơn và tuyệt vời hơn.

Tới đây tôi không muốn nói tới người con trai khác còn ở lại nhà, thế nhưng, qua phản ứng ghen tương của hắn, chúng ta thấy rằng trong lòng mình hắn cũng đã mơ màng rằng có lẽ tốt hơn  là hắn được hoàn toàn tự do. Trong tâm can của mình, cả hắn nữa cũng đã ‘trở về’ và hiểu được một lần nữa cuộc sống là gì, hiểu được rằng thực sự là chỉ có thể sống với Thiên Chúa, với Lời của Ngài, trong mối hiệp thông của gia đình mình, của công việc làm; trong mối hiệp thông của đại Gia Đình Thiên Chúa.

Giờ đây tôi không muốn đi sâu vào những chi tiết: mỗi người chún g ta hãy áp dụng bài Phúc Âm này cho mình tùy theo cách thức riêng. Trường hợp của chúng ta khác nhau và mỗi người đều có một thế giới riêng của mình. Tuy nhiên, sự kiện vẫn là ở chỗ, tất cả chúng ta đều di động và tất cả chúng ta đều tiến bước theo cuộc hành trình nội tâm vào thẳm cung của Phúc Âm.

Chỉ còn một ít nhận định là bài Phúc  Âm này giúp chúng ta hiểu được Thiên Chúa thực sự là Đấng nào. Ngài là Người Cha Nhân Hậu, Đấng nơi Chúa Giêsu đã yêu thương chúng ta khôn lường.

Các thứ lỗi lầm chúng ta vấp phạm, cho dù có trầm trọng đi nữa, cũng không làm mai một đi tình yêu thương của Ngài. Nơi Bí Tích Giải Tội, chúng ta bao giờ cũng bắt đầu lại cuộc đời. Ngài đón nhận chúng ta, Ngài phục hồi phẩm giá làm con cái Ngài cho chúng ta.

Bởi thế chúng ta hãy tái nhận thức bí tích thứ tha là bí tích mang lại niềm vui nẩy nở trong một tâm hồn được tái sinh vào sự sống chân thực.

Ngoài ra, bài dụ ngôn này còn giúp chúng ta hiểu được con người là ai: họ không phải là một thứ ‘du mục’, một hữu thể cô lập chỉ sống cho bản thân  mình và cần phải sống cho một mình họ.

Trái lại, chúng ta sống với người khác, chúng ta đã được dựng nên cùng với những người khác và chỉ sống với người khác, bằng việc hiến thân cho người khác, chúng ta mới tìm thấy sự sống thôi.

Con người là một tạo vật được Thiên Chúa in ấn hình ảnh của Ngài, một tạo vật được thu hút tới chân trời Ân Sủng của Ngài, thế nhưng họ cũng là một tạo vật mỏng dòn yếu kém trước sự dữ mà lại có thể hành thiện. Và sau cùng, con người là một ngôi vị tự do.

Chúng ta cần phải hiểu được tự do là gì và đâu chỉ là tự do hời hợt bên ngoài.

Tự do, chúng ta có thể nói rằng, là một cái đòn bẩy giúp chúng ta lặn vào đại dương bao la của sự thiện hảo thần linh, thế nhưng nó cũng có thể trở thành một mặt phẳng chênh vênh làm chúng ta trơn tuột vào vực thẳm tội lỗi và sự dữ, bởi đó cũng làm mất đi cả tự do và phẩm vị của chúng ta nữa. 

Các bạn thân mến, chúng ta đang ở trong Mùa Chay, giai đoạn 40 ngày trước Phục Sinh. Trong Mùa Chay này, Giáo Hội giúp chúng ta thực hiện cuộc hành trình nội tâm này và mời gọi chúng ta hãy hoán cải, một cuộc hoán cải bao giờ cũng, ngay cả trước khi trở thành một nỗ lực đổi thay hành vi cử chỉ của chúng ta, là một cơ hội quyết định đứng lên bắt đầu lại, từ bỏ tội lỗi và quyết tâm trở về với Thiên Chúa.

Chúng ta hãy – theo huấn dụ của Mùa Chay – cùng nhau thực hiện cuộc hành trình giải phóng nội tâm này.

Mỗi một lần, chẳng hạn hôm nay đây, chúng ta tham dự vào Thánh Thể là nguồn mạch và là học đường của yêu thương, chúng ta tiến đến chỗ có thể sống tình yêu thương này, loan báo nó và làm chứng cho nó trong cuộc đời của chúng ta.

Tuy nhiên, chúng ta cần quyết định bước tới với Chúa Giêsu như Người Con Hoang Đàng đã làm, khi hắn trở về cả bên trong lẫn bên ngoài với cha của hắn.

Đồng thời chúng ta cần phải từ bỏ thái độ vị kỷ của người con lớn, con người tự phụ, mau mắn lên án kẻ khác và khép lòng mình lại trước sự thông cảm, chấp nhận và thứ tha cho người em của mình, và là con người đã quên  rằng cả hắn nữa cũng cần phải được thứ tha.

Xin Trinh Nữ Maria và Thánh Giuse, Vị Thánh Quan Thày của tôi có lễ kính vào ngày mai, xin cho chúng ta tặng ân này; giờ đây tôi đặc biệt xin Ngài cho mỗi một người trong anh chị em và cho những người thân yêu của anh chị em.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch trực tiếp từ mạng điện toán toàn cầu của Tòa Thánh - Thoidiemmaria.net