“Buổi tối 31/12 này có hai chiều kích khác biệt giao nhau…
Một biến cố cả thể nhất trong lịch sử …
Maria thực sự là Mẹ Thiên Chúa”

Đức Thánh Cha Biển Đức XVI – Bài Giảng cho Giờ Kinh Tối 31/12/2006 Vọng Tân Niên 2007

Qúi Hồng Y,
Quí Huynh Khả Kính trong hàng Giáo Phẩm và Linh Mục,
Quí Tôn Vị Thẩm Quyền,
Anh Chị Em thân mến,

Chúng ta qui tụ lại ở Đền Thờ Vatican đây để tạ ơn Chúa vào lúc kết thúc một năm cũng như để cùng nhau hát Kinh Tạ Ơn – Te Deum. Tôi thân ái cám ơn tất cả anh chị em đã muốn hiệp với tôi trong dịp quan trọng này.

Trước hết tôi gửi lời chào đến các v ị Hồng Y, Chư Huyn h khả kính trong hàn g Giáo Phẩm và Linh Mục, quí Tu Sĩ nam nữ, nhuưng con người sống đời tận hiến và toàn thể giáo dân đại diện cho toàn thể Cộng Đồng Giáo Hội Rôma. Tôi đặc biệt gửi lời chào tới vị Thị Trưởng Rôma cùng các vị Thẩm Quyền khác đang hiện diện nơi đây.

Một biến cố cả thể nhất trong lịch sử

Buổi tối 31/12 này có hai chiều kích khác biệt giao nhau: một chiều kích liên quan tới thời điểm kết thúc một năm về dân sự, chiều kích kia liên quan tới Lễ Trọng Mẹ Maria Rất Thành Là Mẹ Thiên Chúa, một lễ kết thúc Tuần Bát Nhật Giáng Sinh. Biến cố đầu là những gì thông thường đối với tất cả mọi người, biến cố thứ hai liên quan tới thành phần tín hữu. Việc giao nhau của chúng làm cho cuộc cử hành tối hôm nay có một tính chất đặc biệt, trong một bầu khí linh thiêng dễ dàng suy tư chiasẻ.

Đề tài thứ nhất, đề tài gợi hứng nhất đó là đề tài liên quan tới chiều kích thời gian.

Vào những giờ phút cuối cùng này của mọi năm dương lịch đây, chúng ta tham dự vào một số ‘nghi thức’ trần thế mà trong bối cảnh hiện đại được đánh dấu chính yếu bằng việc vui chơi và thường được sống như là một thứ lảng tránh thực tại nhờ đó có thể khu trừ đi các khía cạnh tiêu cực và thuận lợi hơn cho một thứ may lành vu vơ. Thái độ của Cộng Đồng Kitô Giáo cần phải có khác hẳn là chừng nào!

Giáo Hội được kêu gọi để sống những giờ phút này, bằng cách mặc lấy những cảm thức của Trinh Nữ Maria. Cùng với Mẹ, Giáo Hội được mời gọi để gắn mắt vào Hài Nhi Giêsu, một tân Vầng Dương mọc lên từ chân trời nhân loại, và được ánh sáng của Người soi dẫn, lo dâng lên cho Người ‘niềm vui mừng và hy vọng, nỗi khổ đau và sầu thương của con người của thời đại chúng ta, nhất là những ai nghèo khổ và đau thương’ (‘Vui Mừng và Hy Vọng’, đoạn 1).

Như thế, hai thẩm định khác nhau về chiều kích ‘thời gian’ đối địch nhau, một chiều kích thì thiên về lượng, một chiều kích thiên về phẩm.

Một đàng là chu kỳ thái dương hệ theo nhịp điệu của nó; còn một đàng là những gì được Thánh Phaolô gọi là ‘thời điểm viên trọn’ (x Gal 4:4), tức là giây phút tuyệt đỉnh của lịch sử vũ trụ này cũng như của loài người khi mà Con Thiên Chúa được hạ sinh vào trần gian. Thời điểm của những lời hứa đã được nên trọn, và khi việc mang thai của Mẹ Maria đến hạn kỳ của mình thì, như một bài Thánh Vịnh nói, ‘mặt đất đã trổ sinh hoa trái’ (Ps 67[66]:7[6]).

Việc Đấng Thiên Sai đến, được các vị Tiên Tri tiên báo, là biến cố về phẩm quan trọng nhất trong tất cả lịch sử, một lịch sử được biến cố này cống hiến cho cái ý nghĩa tối hậu và trọn vẹn. Không phải là những điều hợp về lịch sử và chính trị là những gì tạo điều kiện cho việc quyết định này của Thiên Chúa, trái lại, biến cố Nhập Thể là những gì làm cho lịch sử ‘trọn vẹn’ có giá trị và ý nghĩa.

Chúng ta, thành phần xuất hiện sau 2 ngàn năm biến cố ấy, có thể khẳng định đó cũng thực sự là một biến cố hậu diễn, sau khi chúng ta đã biết được toàn thể cuộc đời của Chúa Giêsu, cho đến khi Người tử nạn và Phục Sinh. Chúng ta đồng thời cũng là những nhân chứng về vinh quang của Người và về sự khiêm hạ của Người, về giá trị lớn lao của việc Người đến và về việc Thiên Chúa vô cùng trân trọng đối với loài người chúng ta cũng như đối với lịch sử của chúng ta.

Người đã không làm cho thời gian trở thành viên trọn bằng việc tuôn đổ chính bản thân mình từ trời xuống trên thời gian, mà biến mình thành một hạt giống nhỏ xíu để dẫn nhân loại đến chỗ hoàn toàn trưởng thành của họ. 

Kiểu cách của Thiên Chúa đòi phải có một thời gian dài sửa soạn để tiến từ Abraham đến Chúa Giêsu Kitô, và sau khi Đấng Thiên Sai xuất hiện, lịch sử vẫn chưa kết thúc mà vẫn tiếp tục diễn tiến theo giòng lịch sử của mình, rõ ràng cũng vẫn là lịch sử ấy song thực sự đã được Thiên Chúa viếng thăm và hướng tới việc Đến lần thứ hai cũng là lần cuối cùng của Chúa Kitô khi ngày cùng tháng tận. Chúng ta có thể nói rằng Vai Trò Mẫu Thân của Mẹ Maria thật sự là một biểu hiệu và là một bí tích cho tất cả những sự ấy, một biến cố vừa có tính cách nhân loại vừa có tính cách thần linh.

Trong đoạn Thư gửi giáo đoàn Galata chúng ta vừa nghe, Thánh Phaolô đã nói: ‘Thiên Chúa đã sai Con Ngài, hạ sinh bởi một người nữ’ (Gal 4:4). Giáo phụ Origen đã dẫn giải như sau: ‘Hãy chú ý là ngài không nói ‘được hạ sinh nhờ một người nữ’, mà ‘được hạsinh bởi một người nữ’” (Comment on the Letter to the Galatians, PG 14, 1298).

Maria thực sự là Mẹ Thiên Chúa

Nhận định chính xác này của vị đại dẫn giải thánh kinh và là cây viết về Giáo Hội có một tính cách quan trọng: thật vậy, nếu Con Thiên Chúa đã được sinh ra chỉ ‘nhờ’ một người nữ , thì Người thực sự không mặc lấy nhân tính của chúng ta, một điều mà trái lại Người đã thực hiện bằng việc mặc lấy xác thịt ‘của’ Mẹ Maria. Vai trò mẫu thân, bởi đó, thực sự và hoàn toàn có tính cách nhân loại.

Chân lý nền tảng này về Chúa Giêsu như là một Ngôi Vị thần linh, Đấng hoàn toàn  mặc lấy bản tính nhân loại của chúng ta, là những gì được cô đọng nơi câu: ‘Thiên Chúa đã sai Con Ngài đến, hạ sinh bởi người nữ’. Người là Con Thiên Chúa, Người được nhiệm sinh bởi Thiên Chúa và đồng thời cũng là con của một người nữ Maria. Người đã xuất thân từ Mẹ. Ngài là Đấng bởi Thiên Chúa và bởi Mẹ Maria.

Đó là lý do người ta có thể và phải gọi Mẹ của Chúa Giêsu là Mẹ Thiên Chúa. Danh xưng này, theo tiếng Hy Lạp được gọi là ‘Theotokos’, có lẽ danh xưng này đã xuất hiện đầu tiên ở chính vùng Alexandria Ai Cập, ngay nơi giáo phụ Origen đã sống vào tiền bán thế kỷ thứ ba. Tuy nhiên, Mẹ chỉ được định tín như thế sau đó hai thế kỷ, vào năm 431, bởi Công Đồng Chung Êphêsô, tên của một thành phố tôi lấy làm vui khi được đến hành hương trong Chuyến Tông Du Thổ Nhĩ Kỳ một tháng trước đây.

Thật vậy, nghĩ lại cuộc Viếng Thăm không thể quên được ấy, làm sao tôi lại không bày tỏ tất cả niềm tri ân con cái của tôi đối với Người Mẹ Thánh của Thiên Chúa về việc Mẹ đã đặc biệt bảo vệ tôi trong những ngày ân sủng ấy chứ?

‘Theotokos’, Mẹ Thiên Chúa: mỗi lần chúng ta đọc ‘Kính Mừng Maria’ là chúng ta xưng hô với Vị Trinh Nữ này tước hiệu ấy, van xin Mẹ cầu ‘cho chúng con là kẻ có tội’.

Vào lúc kết thúc một năm đây, chúng ta cảm thấy đặc biệt cần đến việc chuyển cầu từ mẫu của Mẹ Maria Rất Thánh cho thành Rôma, cho Ý quốc, cho Âu Châu và cho toàn thế giới. Chúng ta hãy ký thác cho Mẹ Maria, Vị là Mẹ của Tình Thương nhập thể, đặc biệt những trường hợp mà chỉ có một mình ơn Chúa mới có thể mang lại an bình, ủi an và công lý mà thôi.

Vị Trinh Nữ này đã nghe Thiên Thần loan báo vai trò Mẫu Thân thần linh cho Mẹ rằng: ‘Chẳng có gì là bất khả đối với Thiên Chúa hết’ (Lk 1:37). Mẹ Maria đã tin tưởng như thế và bởi vậy mà Mẹ được gọi là có phúc (x Lk 1:45). Những gì loài người bất khả thì đều khả dĩ với những ai tin tưởng (x Mk 9:23).

Bởi vậy, trong lúc năm 2006 đang khép lại và bình minh năm 2007 đã thoáng hiện, chúng ta hãy xin Mẹ Thiên Chúa giúp chúng ta chiếm được tặng ân có được một đức tin chín chắn: một đức tin làm chúng ta có thể nên giống như Mẹ bao nhiêu có thể, một đức tin sáng ngời, chân thực, khiêm hạ đồng thời dũng cảm, sâu xa niềm hy vọng và nhiệt thành với Vương Quốc của Thiên Chúa, một đức tin phi tất cả mọi thứ định mệnh thuyết và hoàn toàn cộng tác với ý muốn thần linh, bằng một đức tuân phục trọn vẹn và hân hoan, cũng như bằng một niềm tin tưởng tuyệt đối rằng Thiên Chúa mãi mãi không muốn gì khác cho hết mọi người ngoài yêu thương và sự sống.

Ôi Maria, xin cầu cho chúng ta được một đức tin chân thực, tinh tuyền. Chớ gì Mẹ luôn được cảm tạ và chúc tụng ngợi khen, hỡi Mẹ Thiên Chúa Thánh Hảo! Amen!

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch trực tiếp từ mạng điện toán toàn cầu của Tòa Thánh Vatican - Thoidiemmaria.net