GIEO
TRỒNG LỜI CHÚA
Để
việc gieo lúa trồng cây đem lại thu hoạch tốt, thì phải chuẩn
bị ruộng vườn cho thực kỹ. Cũng vậy, để chương trình Lời Chúa
đem lại một mùa màng thiêng liêng phong phú, thì phải quan tâm
nhiều đến việc chuẩn bị lòng những người, mà ta gieo trồng Lời
Chúa.
Có
ba chuẩn bị tôi cho là rất cần, để Lời Chúa gieo trồng vào lòng
người được đâm rễ sâu, trở thành cây tốt.
Chuẩn
bị thứ nhất là tinh thần khiêm nhường
Gieo
Lời Chúa vào lòng người cũng có thể ví như việc ta tham gia
vào mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể.
Mầu
nhiệm Ngôi Lời nhập thể rất nổi về nét khiêm nhường. Trong thư
gởi tín hữu Philipphê, thánh Phaolô đã viết: "Đức
Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa mà không phải nhất quyết duy
trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã hoàn toàn trút
bỏ vinh quang mặc lấy thân nô lệ, Trở nên giống phàm nhân, sống
như người trần thế. Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến
nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập giá. Chính vì thế,
Thiên Chúa đã siêu tôn Người và tặng ban danh hiệu trổi vượt
trên muôn ngàn danh hiệu" (Pl 2,6-9).
Đoạn
thư trên đây tả Ngôi Lời nhập thể là một Chúa rất mực khiêm
nhường. Hiểu như vậy, chính ta và mọi người nhận Lời Chúa cũng
phải biết đón nhận Chúa khiêm nhường một cách khiêm tốn.
Chẳng
may, trong nhiều trường hợp, việc gieo trồng Lời Chúa lại không
như thế. Bởi vì, người gieo trồng,
cách gieo trồng, lễ nghi gieo trồng nhiều khi tạo nên nơi tâm
hồn được gieo trồng một ảo ảnh xa lạ với Ngôi Lời.
Ảo ảnh đó thường dễ làm cho người ta trở nên tự phụ. Thí dụ,
đang khi học Lời Chúa, tôi có thể bị cám dỗ tự phụ vì được tham
gia vào một tổ chức tôi cho là thánh thiện, quyền lực, uy tín
hơn mọi cơ chế khác. Có tự phụ lành mạnh và có tự phụ không
lành mạnh.
Ngoài
ra, khi đón nhận Lời Chúa, nhiều người
bị dụ dỗ nghĩ đến những tổ chức sinh hoạt Lời Chúa mang hình
thức vui nhộn. Tưởng đó là đúng, nên họ sống Lời
Chúa theo một hướng sai lạc. Sai lạc ở chỗ, thay vì Lời Chúa
nhắm vào việc biến đổi con người nên khiêm nhường hơn, phục
vụ người nghèo khổ hơn, thích cầu nguyện hơn thì lại nhắm vào
những hình thức đạo đức trống vắng nội dung thiêng liêng.
Vì
thế, trong mọi chi tiết khiêm nhường cần
có trong việc gieo trồng Lời Chúa, ta nên nhấn mạnh đến việc
sám hối, cảm tạ và cầu nguyện trong thân mật với Lời Chúa.
Chuẩn
bị thứ hai là óc phán đoán phải sát sự thực
Gieo
trồng Lời Chúa vào tâm hồn con người là giúp con người sống
sự thực. Nhất là khi sống Lời Chúa chủ yếu là sống với Chúa
Giêsu, Đấng đã phán: "Chính
Thầy là con đường, là sự thực và là sự sống"
(Ga 14,6).
Sự
thực là một lãnh vực mênh mông. Như sự thực khoa học, sự thực
lịch sử, sự thực luân lý, sự thực về các tôn giáo, sự thực về
các nền văn minh, sự thực về lịch sử Đất Nước, thế giới và Hội
Thánh, vv...
Thời
nay, người ta rất cần những bộ óc biết trọng sự thật, biết phán
đoán sát sự thực. Trong nhiều trường hợp, óc phán đoán sát sự
thực là một chứng từ thuyết phục tôn vinh người sống Lời Chúa.
Ở
đây, tôi chỉ xin lưu ý về vài chi tiết phán đoán có liên hệ
nhiều đến việc gieo trồng và sống Lời Chúa.
Chi
tiết đầu tiên là nên xem xét tinh
thần nào thường hướng dẫn các phán đoán của ta trong đời sống
thường ngày.
Đáng
lý ra, mọi phán đoán trong đời sống thường ngày của ta, đặc
biệt là về tu đức, truyền giáo và luân lý phải được hướng dẫn
bởi tinh thần của Đức Kitô. Nhưng thực tế cho thấy nhiều phán
đoán của ta thuộc những lãnh vực đó lại bị tinh thần thế tục,
ma quỷ, xác thịt và cơ hội khống chế. Những phán đoán đó sai
sự thực, từ gốc đến ngọn. Hoặc chỉ đúng ở ngọn, còn ở gốc thì
sai. Hoặc đúng và sai pha trộn với nhau.
Ngoài
ra, một chi tiết khác cũng rất cần
được xem xét, để mọi phán đoán được sát sự thực.
Chi tiết đó là phán đoán phải dựa
trên những dữ kiện khách quan và tương đối đầy đủ.
Người
hay phán đoán theo thành kiến và dựa trên những dữ kiện mơ hồ,
sẽ không thể minh chứng được mình sống Lời Chúa. Điều rất đáng
buồn là những phán đoán như thế lại có liên quan tới các vấn
đề thuộc Kinh Thánh, Tín lý, Luân lý và Tu đức.
Chuẩn
bị thứ ba là nhạy cảm đạo đức, nhất là trước thân phận những
người nghèo túng, bệnh nạn
Phúc
Âm thánh Luca thuật lại dụ ngôn Chúa Giêsu nói về sự nhạy cảm
đạo đức. Một người bị quân cướp trấn
lột, bị đánh trọng thương, nằm bên vệ đường. Thầy tư tế đi qua,
nhìn thấy nạn nhân, nhưng vô cảm bỏ đi. Thầy Lêvi cũng đi qua,
cũng nhìn thấy nạn nhân, nhưng cũng vô cảm bỏ đi. Còn người
ngoại đạo Samari, khi đi qua, chợt nhìn thấy nạn nhân, liền
thương cảm. Ông xuống ngựa, lo chăm sóc cho nạn nhân
(x. Lc 10,29-37).
Chúa
Giêsu khen người ngoại Samari đó. Ông này là người nhạy cảm
đạo đức. Thực ra, thầy tư tế và thầy Lêvi cũng nhạy cảm. Nhưng
nhạy cảm của họ hướng về chế độ đền thờ, như bảo vệ lễ nghi,
luật lệ, giờ giấc phục vụ đền thờ và bổng lộc nhờ đền thờ. Còn
ông ngoại đạo Samari thì nhạy cảm trước thân phận con người
đau khổ.
Lời
khen của Chúa Giêsu đề cao sự nhạy cảm đạo đức của người ngoại
đạo Samari vẫn có giá trị ở mọi thời mọi nơi.
Tại
Việt Nam hôm nay, sự nhạy cảm đạo đức trước thân phận những
người khổ đau khó nghèo vẫn được coi như thước đo tinh thần,
để phân loại người tốt người xấu, bất luận họ là ai.
Riêng
người công giáo chúng ta càng phải xa tránh thói quen vô cảm
trước cảnh khổ của người nghèo. Xin nhớ lại dụ ngôn Chúa Giêsu
nói về ông phú hộ và người hành khất Ladarô. Khi cả 2 người
cùng chết, thì thưởng phạt Chúa dành cho 2 người làm ta bỡ ngỡ.
Ông phú hộ bị ném vào hoả ngục, chỉ vì suốt đời, ông đã sung
sướng một cách vô tư vô cảm trước cảnh khổ đau của người ăn
mày nằm ở cổng nhà ông (x. Lc 16,19-31).
Chia
sẻ trên đây đề cập đến ba việc: Tinh
thần khiêm tốn, phán đoán theo sự thực, nhạy cảm trước cảnh
khổ đau của nhân loại nói chung và của đồng bào nghèo nói riêng.
Đó là những đức tính nhân bản thông thường. Đó là những chuẩn
bị phải được thực hiện hằng ngày cho việc gieo trồng Lời Chúa.
Những ai sống Lời Chúa như vậy kèm theo cầu nguyện sẽ phản ánh
được phần nào dung mạo Thiên Chúa giàu lòng thương xót đang
sống động trong họ giữa xã hội hôm nay. Họ gieo trồng Lời Chúa
chủ yếu bằng các phương tiện đạo đức và nhờ ơn của Thiên Chúa
tình yêu.
+
Gm. GB. BÙI TUẦN