Huệ Minh

Cuộc xuất hành của Chúa Giêsu kết thúc. Khi tiến vào Giêrikhô, Chúa Giêsu gặp anh mù ao ước được nhìn thấy Ngài (Lc 18, 35-43). Giờ đây trên đường ra khỏi thành, Ngài gặp Dakêu, một người thu thuế: ông cũng muốn nhìn thấy Ngài. Một anh mù và một người thu thuế. Cả hai đều bị loại trừ. Cả hai đều làm rối và gây phiền người xung quanh: anh mù là bởi vì anh ta đã lớn tiếng kêu lên Chúa Giêsu, người thu thuế là bởi vì các loại thuế ông thu. Nhưng cả hai đều được Chúa chấp nhận, mỗi người theo cách của riêng Ngài.

Tin Mừng kể về việc Chúa Giê-su đến lưu lại nhà ông Gia-kêu, một người thu thuế. Theo quan niệm của người dân Do Thái, những người thu thuế là những người tội lỗi đầy mình. Bởi vì, họ đã phạm hai tội. Một là gian lận trong tiền bạc; hai là lấy tiền đó nộp cho Roma, nghĩa là cấu kết với ngoại bang bóc lột đồng bào... Như vậy, Da-kêu trong bài Tin Mừng hôm nay là một con người bị liệt vào danh sách những kẻ tội lỗi, chẳng ai muốn đến gần và làm bạn với họ. Thế nhưng, Chúa Giê-su thấy ông và muốn lưu lại ở nhà ông.

Chúa Giêsu thấy ông ở trên cây sung và chính Ngài đã có sáng kiến đề nghị đến nhà ông để mang lại ơn cứu độ cho gia đình ông: "Này ông Da-kêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông" (Lc 19, 5). Nhận thấy Chúa không khinh chê ông là con người tội lỗi, như mọi người vẫn thường đối xử với ông. Da-kêu vui mừng đón rước Chúa về nhà. Khi gặp Chúa thì con người ông được biến đổi. Ông đã thưa với Chúa: "Thưa Ngài, đây phân nửa tài sản của tôi, tôi cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn" (Lc 19, 8).

Có nằm mơ ông Gia-kêu cũng không thể ngờ rằng Chúa lại để ý chiếu cố đến ông như thế: một người thu thuế thấp lùn, một người bị coi là tội lỗi như ông, phải chạy nhanh tới trước, trèo lên cây chỉ mong được nhìn thấy Chúa, thế mà lại được Ngài nhìn đến và còn đến thăm nhà ông như vậy! Biến cố này quả là cột mốc quan trọng biến đổi cuộc đời ông và cả gia đình của ông. Chúa nhìn thấy ông với cả tấm lòng thành của ông hơn là nhìn thấy tội của ông.

Ta có thể ghi nhận hai thái độ trong cuộc gặp gỡ này. Trước hết là thái độ của những kẻ tự cho mình là công chính mà khinh dễ kẻ khác, không muốn cho kẻ khác đến gặp Chúa và nhận lãnh ơn lành của Chúa. Ðó là thái độ của những kẻ lẩm bẩm trách Chúa đã niềm nở đón tiếp những người tội lỗi và ăn uống với họ, bởi vì đối với Chúa không có ai xấu xa tội lỗi đến độ không đáng được hưởng lòng nhân từ tha thứ của Chúa. Liệu chúng ta có thái độ của những kẻ tự cho mình là công chính và khinh dễ người khác không?

Thái độ thứ hai là thái độ của ông Giakêu, người thu thuế trưởng và giầu có. Ðối với người Do thái, người thu thuế là kẻ tội lỗi công khai: đó là tội phản bội quê hương cộng tác với ngoại bang, và tội gian lận tiền thuế quá mức qui định. Giakêu là người thu thuế trưởng và giầu có, sự giầu có này theo lý luận của người Do thái, chứng tỏ ông có những hành vi bất chính để làm giầu: thu nhiều, nộp ít, và như vậy ông là một người tội lỗi. Ðối với người đồng hương với Giakêu, thì tội của ông không thể tha thứ được; nhưng đối với Chúa Giêsu, Ðấng đến tìm và cứu những gì đã hư mất, thì đây là dịp để thể hiện tình thương nhân từ của Thiên Chúa.

Da-kêu là một người thu thuế, giàu sang, ông có đầy đủ của cải vật chất. Nhưng có lẽ tiền của vật chất không làm cho ông được hạnh phúc, vì tiền của vật chất mà ông phải sống trong cảnh tủi nhục, bị mọi xa tránh, khinh bỉ, bị liệt vào hàng những kẻ tội lỗi.

Nên ông đã khao khát một cuộc sống bình an, hạnh phúc, trong sự yêu thương và đùm bọc của những người chung quanh. Dường như ông đã kiếm tìm nhiều nơi nhưng đều vô vọng. Ông mong muốn được gặp Chúa Giêsu. Ông đã tìm mọi cách để nhìn xem Chúa là ai. Nhưng Chúa luôn đi bước trước để tìm gặp con người.

Giakêu đã không còn để ý đến chức vị và thế giá của mình, không còn quan tâm người khác sẽ nghĩ thế nào về mình, ông biết rõ giới hạn chiều cao của mình, ông đã trèo lên một cây sung ven đường để nhìn xem Chúa Giêsu. Trong khi ông chưa kịp nhìn thấy Chúa, thì Chúa đã nhìn thấy ông, Chúa đã thấy sự thiện chí của ông, vì ông đã dám bước ra khỏi con người, khỏi pháo đài an toàn của mình, và Chúa đã chủ động gọi ông:Giakêu hãy xuống mau, vì hôm nay ta muốn lưu lại tại nhà ông, và ông liền tuột xuống và đón Ngài vào nhà mình. Căn nhà của ông từ lâu đã đóng kín công cài then, nay được Đức Giêsu gõ cửa và ông đã sẵn sàng mở ra, tâm hồn ông từ lâu đã bị khóa chặt bởi sự tham lam, bởi của cải nay cũng được mở rộng để đón Chúa bước vào.

Nơi con người tội lỗi Giakêu vẫn còn một khát vọng hướng về Chúa: ông muốn nhìn xem Chúa Giêsu đi qua, và đây là yếu tố căn bản để được Chúa thi ân. Từ một khát khao gặp Chúa đến việc ăn năn trở lại không có khoảng cách không vượt qua được, vì Chúa Giêsu có thể vượt qua khoảng cách này một khi con người đã có sẵn thái độ chờ mong Ngài đến. Thái độ của Giakêu có thể khuyến khích chúng ta trở về với Chúa. Ông đã thể hiện sự trở lại của mình bằng một hành động cụ thể thiết thực: phân chia nửa phần tài sản cho người nghèo và đền bù gấp bốn cho những thiệt hại ông đã gây ra cho kẻ khác.

Nhờ gặp Chúa mà ông Da-kêu được biến đổi. Nhờ gặp Chúa mà ông Lê-vi là một người thu thuế, đã từ bỏ mọi sự, đi theo Chúa, trở thành một Matthêu tông đồ (x. Lc 5, 27-32). Nhờ gặp Chúa mà người phụ nữ tội lỗi, ăn năn sám hối, được Chúa tha thứ, chị đã trở nên người yêu mến Chúa hết lòng (x. Lc 7, 36-50). Nhờ gặp được Chúa trên thánh giá vào phút cuối cuộc đời, một tên gian phi cướp của giết người, đã ăn năn sám hối, trở thành người trộm lành và được ơn cứu chuộc (x. Lc 23, 39-43)... Nhờ gặp Chúa nên Sao-lô, từ một người bách hại đạo Chúa, trở thành một Phaolô nhiệt tâm loan báo Tin Mừng...

ua chuyện này, ta thấy rằng, tiền của vật chất không làm cho con người được hạnh phúc, nhiều khi nó làm cho con người đau khổ và đi đến chỗ diệt vong. Chính vì vậy mà ông Da-kêu trong Tin Mừng và cán bộ phòng thuế đã quyết định đi tìm hạnh phúc nơi Thiên Chúa, ước ao được gặp Chúa, khi đã gặp được Chúa rồi thì cuộc đời họ được biến đổi.

Tiền bạc của cải địa vị trong xã hội không phải là hạnh phúc, vì thế các bạn trẻ cần thoát ra khỏi sự ràng buộc của nó, đừng ngại ngùng đừng sợ hãi lời dèm pha của người đời, mà hãy manh dạn và tìm mọi cách để gặp được Đức Giêsu, vì không ai đã gặp Đức Giêsu mà lại không biến đổi. Các bạn đừng sợ để Đức Giêsu bước vào tâm hồn vào nhà mình, mà hãy mở rộng cửa mời Ngài bước vào, Ngài sẽ không lấy đi cái gì của bạn, nhưng Ngài sẽ giúp cho tâm hồn bạn luôn rộng mở, Ngài sẽ làm cho cuộc đời bạn trở nên sung mãn và phong phú và Ngài sẽ ban tặng Nước trời, ơn cứu độ cho tâm hồn bạn

Giakêu thì từ khi gặp Đức Giêsu. dứt khoát cho niềm tin, cho chọn lựa của mình. Sự dứt khoát là yếu tố cần thiết cho hành trình theo Chúa. Có nhiều thứ cản trở khiến tôi không thể theo Chúa được. Nhưng cũng có những thứ do tôi không dám mạnh dạn, dứt khoát nên sẽ ở lì một chỗ.

Ánh mắt Chúa Giêsu nhìn Dakêu có một sức mạnh kỳ lạ. Ánh mắt chất chứa biết bao tâm tình, và có sức biến đổi cuộc đời của một con người. Chúa Giêsu nhìn ông với ánh mắt tin tưởng, Chúa tin tưởng ông sẽ vứt bỏ quá khứ và hướng nhìn về tương lai. Chúa quên hết tội lỗi của ông. Hơn thế nữa Chúa tin rằng ông sẽ nên người tốt. Chúa tin rằng ông sẽ làm lại cuộc đời. Nên Chúa đã nhìn ông và tha thứ cho ông, thậm chí còn kết thân với ông. Trước ánh mắt tin tưởng của Chúa, chắc chắn Dakêu sẽ cương quyết làm lại cuộc đời.

Ước gì ta biết khao khát Chúa, kết hợp với Chúa để ta nhận ra ánh mắt đầy yêu thương và trìu mến của Chúa; nhờ đó, cuộc đời ta sẽ được biến đổi.

Hôm nay, Thứ Ba Tuần XXXIII Thường Niên, Bài Phúc Âm ở đầu đoạn 19 của Thánh ký Luca, tiếp ngay sau Bài Phúc Âm hôm qua ở cuối đoạn 18.

Trong khi ở Bài Phúc Âm hôm qua, cuộc hành trình lên Giêrusalem của Chúa Giêsu mới "đến gần thành Giêricô", thì trong Bài Phúc Âm hôm nay, Thánh ký Luca ghi nhận tiếp về cuộc hành trình này, ở chỗ: "Chúa Giêsu vào Giêricô và đi ngang qua thành".

Cuộc hành trình tiến về Giêrusalem của Người đã khiến Người gặp gỡ một số con người đặc biệt được thuật lại trong Phúc Âm, chẳng hạn trường hợp của người mù ngồi ăn xin ở vệ đường trong Bài Phúc Âm hôm qua, hay vị "thủ lãnh những người thu thuế và là người giàu có" "tên là Giakêu" trong Bài Phúc Âm hôm nay.

Về trường hợp của người mù Batimê trong bài Phúc Âm hôm qua được thuật lại bởi Thánh ký Luca và Marco, nhưng câu chuyện về nhân vật thủ lãnh thu thuế này chỉ có trong Phúc Âm Thánh Luca mà thôi, vì Phúc Âm Thánh ký Luca là Phúc Âm về Lòng Thương Xót Chúa, một Phúc Âm chất chứa những dụ ngôn về Lòng Thương Xót Chúa rất cảm kích không có ở trong bất cứ Phúc Âm nào.

Chẳng hạn 3 dụ ngôn tiêu biểu nhất sau đây: 1- Dụ Ngôn Người Samaritanô Nhân Hậu (xem Luca 10:25-37); 2- Dụ Ngôn Người Cha Nhân Hậu Với Hai Đứa Con Đáng Thương (xem Luca 15:11:32); 3- Dụ Ngôn Hai Người Lên Đền Thờ Cầu Nguyện (xem Luca 18:9-14) v.v. Cũng chỉ trong Phúc Âm Thánh ký Luca mới có câu: "Các con hãy thương xót như Cha của các con là Đấng thương xót" (Luca 6:36), một Lòng Thương Xót đã được phản ảnh sống động nhất qua lời đầu tiên của Chúa Kitô khổ giá cũng chỉ ở trong Phúc Âm Thánh Luca: "Lạy Cha, xin Cha tha cho họ vì họ lầm không biết việc họ làm" (Luca 23:34).

Chính trong Bài Phúc Âm hôm nay có một câu nói của Chúa Giêsu về Lòng Thương Xót Chúa cũng chỉ có ở trong Phúc Âm Thánh Luca mà thôi, đó là câu: "Con Người đến để tìm kiếm và cứu vớt những gì đã hư vong", điển hình nhất là viên trưởng ban thu thuế Giakêu được Thánh ký Luca thuật lại.

Nhân vật trưởng ban thu thuế Giakêu này thực sự "đã hư vong", tức đã sống một cuộc đời bê bối tội lỗi khi hành nghề thu thuế đầy những mánh khóe gian lận tiền bạc để có thể làm giầu cách bất chính, đã thực sự là thành phần tội nhân, chẳng những trước mặt dân Do Thái mà chính ngay cả bản thân của đương sự cũng phải chân nhận như thế, qua lời hứa hẹn của đương sự sau khi được gặp gỡ Chúa Giêsu: "Lạy Ngài, tôi xin bố thí nửa phần của cải tôi cho kẻ khó, và nếu tôi có làm thiệt hại cho ai điều gì, tôi xin đền gấp bốn".

Nếu Chúa Kitô "đến để tìm kiếm và cứu vớt những gì đã hư hoại" thì Người rất nhậy cảm với những tâm hồn đang sống trong giầu sang phú quí với đầy nhưng băn khoăn khắc khoải không thỏa mãn làm sao ấy, như trường hợp của viên trưởng ban thu thuế Giakêu trong bài Phúc Âm hôm nay, đến độ nhân vật này đã phải sẵn sàng bỏ trạm thu thuế là nơi làm giầu hằng ngày của mình và lánh xa đám nhân viên thu thuế đồng nghiệp cùng gian lận dưới quyền mình, để quyết tâm đón gặp được Người, cho dù chỉ muốn "tìm cách để nhìn xem Chúa Giêsu là người thế nào" thôi, bằng cách "chạy lên trước, trèo lên một cây sung để nhìn xem Người, vì Người sắp đi ngang qua đó".

Đúng vậy, vì cố ý "tìm kiếm và cứu vớt những gì đã hư hoại" mà Chúa Giêsu đã nhậy cảm đến độ, trong khi hình như không ai trông thấy nhân vật giầu sang phú quí và quyền hành này, đang ẩn nấp ở trên một cái cây bên đường, để một đàng vừa tránh được cái nhìn khinh bỉ của đám đông vẫn giành cho đương sự, đàng khác lại vừa dễ trông thấy Chúa Giêsu đi ngang qua theo lòng ước nguyện.

Người quả thực đã nhìn thấy đương sự, nhìn thấy tận đáy lòng của đương sự ước muốn gặp Người, cũng như nhìn thấy hành động thiện chí như trẻ con trèo lên cây ẩn nấp trên đó của đương sự, nên Người đã tự động lên tiếng gọi đương sự làm cho đương sự giật nẩy mình lên, chẳng những vì đương sự bất ngờ bị lộ tẩy chân tướng trước mặt đám đông đối phương của đương sự, mà còn vì đương sự cảm thấy vô cùng sung sướng được Người gọi đích danh của mình, mà đương sự tưởng rằng Người không hề hay chưa hề biết đến đương sự bao giờ.

Có một chi tiết liên quan đến việc gọi đích danh tên của viên trưởng ban thu thuế trong bài Phúc Âm này đó là hình như chỉ có những ai bê bối tội lỗi hay khổ đau mới được Người gọi đích danh mà thôi, còn những ai được Người đặc biệt yêu thương lại không được diễm phúc ấy, chẳng như như Tông Đồ Gioan là "người môn đệ được Chúa Giêsu thương" (Gioan 13:23; 19:26; 20:2; 21:7,20).

Thật vậy, những nhân vật đã từng sống cuộc đời bê bối đã được Chúa Giêsu gọi đích danh như đích danh "Giakêu" trong bài Phúc Âm hôm nay, hay như "Maria" Mai Đệ Liên (Gioan 20:16), một con điếm "đã được Người trừ bảy quỉ" (Marco 16:9), hoặc như "Simon" Phêrô (Gioan 21:15-17) đã từng trắng trợn và phũ phàng chối Người 3 lần, hay như "Saule" (Tông Vụ 9:4; 22:7; 26:14) là kẻ bách hại Người nơi thành phần tín hữu trong thời Giáo Hội sơ khai, hoặc như "Lazarô" là một thây ma đã chết 4 ngày trong mồ (Gioan 11:43).

Ôi tuyệt vời thay Lòng Thương Xót Chúa: "Tôi là vị mục tử nhân lành. Tôi biết các chiên tôi và chiên tôi biết Tôi" (Gioan 10:14). Trong khi tội nhân không hề biết Người, ở chỗ xúc phạm đến Người, thì Người lại biết họ và kêu gọi đích danh họ, vạch mặt chỉ tên họ, chứng tỏ Người hằng theo dõi cuộc đời của họ, và ngồi chờ họ ở những nơi sinh hoạt quen thuộc của họ, như ngồi chờ người đàn bà tội lỗi bên giếng Giacóp (xem Gioan 4:6-9), hay đi đến tận những nơi thầm kín của họ, như trường hợp của viên trưởng ban thu thuế Giakêu trong Bài Phúc Âm hôm nay, để cố ý cứu đương sự khỏi cuộc đời lén lút mờ mịt của đương sự.

Chúa Giêsu đã không nhắc đến tội lỗi của bất cứ tội nhân nào, khi mới gặp họ, dù Người biết rõ tội của họ hơn ai hết, mà chỉ tỏ lòng thương họ để họ nhờ đó có thể ăn năn thống hối thôi. Thậm chí Người không sợ gần gũi với tội nhân xấu xa nhơ nhớp đáng ghê tởm, cho dù có bị chê trách, như Bài Phúc Âm hôm nay cho thấy: "Ông này lại đến trọ nhà một người tội lỗi". Vì họ mới là thành phần "bệnh nhân cần đến thày thuốc" như Người là một Vị Lương Y thần linh toàn năng có thể chữa lành cả hồn lẫn xác của họ (xem Mathêu 9:12).

Việc Người chẳng những tiến vào mà còn ở lại nhà của nhân vật tội lỗi Giakêu: "Hỡi Giakêu, hãy xuống mau, vì hôm nay Ta phải lưu lại tại nhà ngươi", để giao tiếp với thành phần thu thuế tội lỗi như nhân vật này, thật sự là một hiện diện thần linh cứu độ: "Hôm nay nhà này được ơn cứu độ, bởi người này cũng là con cái Abraham. Vì chưng, Con Người đến tìm kiếm và cứu chữa điều gì đã hư mất".

Tác dụng của ơn cứu độ được Chúa Kitô mang đến cho chẳng những riêng nhân vật Giakêu mà còn cho cả "nhà" (gia đình) của đương sự nữa, thậm chí "nhà" đây còn có thể hiểu là bao gồm cả thành phần nhân viên thu thuế thuộc quyền lãnh đạo của đương sự nữa, nhất khi chính họ đích mắt thấy được lòng nhân lành cảm thương tha thứ của Người giành cho vị thủ lãnh của họ.

Tác dụng xuất phát từ lòng cảm thương ấy của Chúa Giêsu đã biến đổi hẳn bản thân và cuộc đời của một nhân vật tội lỗi, đến độ đương sự chẳng những thật lòng ăn năn thống hối, ở chỗ đền bù tội lỗi của mình đối với những ai bị thiệt hại vật chất bởi đương sự gian lận trước đó mà còn giành ra nửa phần gia tài để làm phúc bố thí nữa, nghĩa là kể như trở về tay không để được đổi lấy Nước Trời, lấy ơn cứu độ vô giá, không gì sánh được: "Lạy Ngài, tôi xin bố thí nửa phần của cải tôi cho kẻ khó, và nếu tôi có làm thiệt hại cho ai điều gì, tôi xin đền gấp bốn".

Khi còn sống trong tội lỗi thì bất cứ ai, dù chẳng làm nghề buôn bán hay thu thuế như nhân vật Giakêu trong Bài Phúc Âm hôm nay, cũng sống trong tình trạng gian dối, (tự tội lỗi đã là gian dối), không đúng với sự thật về thân phận thụ tạo làm người trước nhan Thiên Chúa cũng như đối với tha nhân.

Bởi đó, hoán cải chính là tác động "đi từ tối tăm ra ánh sáng lạ lùng" (1Phêrô 2:9). Sau cuộc đời sống gian dối bằng hành động gian lận tiền bạc của dân chúng với vai trò thu thuế của mình, nhân vật Giakêu đã bắt đầu sống hoàn lương trong chân lý. Nhưng để được như vậy, Lòng Thương Xót Chúa là chính ơn cứu độ của đương sự tội nhân này chỉ cần lòng của đương sự hé mở dù chỉ một chút xíu chăng nữa, và tính tò mò tự nhiên của đương sự muốn xem nhân vật Giêsu Nazarét là ai chính là kẽ hở cứu độ đó vậy!

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL

Thánh Albertô Cả, Giám Mục Tiến Sĩ Hội Thánh

Thánh Albertô được gọi là cả vì tài khôn ngoan và thông minh đặc biệt của ngài. Ngài sinh vào khoảng năm 1193 tại Lauingen, một làng nhỏ bên bờ sông Danube miền Souabe, nước Ðức.

Ngài theo học tại đại học Padua. Sau đó xin gia nhập dòng Ða Minh, mặc dầu gia đình ngăn cản. Ngài giữ luật dòng hết sức trung thành và nghiệm nhặt, có lòng sùng kính Mẹ Maria cách riêng, và hăng say phục vụ các linh hồn. Năm 1228, ngài được gửi sang Cologne để học xong chương trình. Sau đó, ngài được mời về làm giáo sư đại học Paris. Ngài là người thầy đã có công tìm hiểu và hướng dẫn thánh Tôma Aquinô, sau này trở nên một vị tiến sĩ thời danh của Giáo Hội.

Ít lâu sau, ngài rời Paris để nhận nhiệm sở khác tại Ðức và tại Rôma. Năm 1260, ngài được gọi làm Giám Mục Ratisbone và chết tại đó năm 1280.

Thánh nhân để lại rất nhiều tác phẩm quý giá về mọi vấn đề, nhất là triết học và thần học. Ngài được tôn phong Hiển Thánh năm 1931 do Ðức Giáo Hoàng Piô XI. Và năm 1942, Ðức Piô XII đã đặt cho ngài danh hiệu Tiến Sĩ Hội Thánh.