Huệ Minh

Người thời đại hôm nay, mà cũng chẳng phải nói đâu xa, ngay tại Việt Nam, môi trường cho sự thật dường như bị vo lại, ném vào đâu đó…để lại một bãi “tha ma” của sự gian dối, ngổn ngang những rác rưởi của gian dối, khiến con người, không chóng thì chầy cũng sẽ ăn phải gian dối, ngấm cái dối gian vào trong máu, và bị biến chất thành kẻ gian dối mà đối tượng không hề hay biết.

Việc Chúa đến không còn loan báo bằng những dấu hiệu nữa, nhưng được báo là xảy ra cách bất ngờ, không thể tiên liệu. Hôm nay, ngày cuối của năm phụng vụ, Hội Thánh muốn nhắc nhở mỗi người chúng ta hãy chuẩn bị không gì khác hơn là một lối sống trung thành, luôn tỉnh thức và cầu nguyện. Tỉnh thức là luôn ở trong tư thế tỉnh táo và chuẩn bị kịp thời để ra đón Chúa. Song song với tư thế chuẩn bị chúng ta còn phải biết sống phó thác vào Chúa qua việc cầu nguyện xin Người giúp sức, vì con người yếu đuối không thể làm gì được nên xin Người nâng đỡ giúp đứng vững trước cám dỗ và trong ngày Chúa đến.

Kết thúc diễn từ về ngày tận thế, Chúa Giêsu đưa ra hai thái độ sống cụ thể trong khi chờ ngày của Chúa. Thứ nhất là thái độ sống thanh thoát: "Các con phải đề phòng, chớ để lòng mình đắm say tửu sắc, đa mang sự đời, kẻo ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu các con, vì ngày ấy sẽ ập tới mọi dân cư trên khắp mặt đất". Nói khác đi, Chúa muốn chúng ta sống sứ điệp và giá trị Tin Mừng, không để mình bị mê hoặc chạy theo các chủ trương duy vật, hưởng thụ, qua lo thu tích của cải như một bảo đảm an toàn cho cuộc sống mà lãng quên những nhu cầu tâm linh và các giá trị siêu việt của cuộc sống.

Chúa Giêsu lên tiếng cảnh tỉnh con người “ đừng chè chén say sưa, đừng lo lắng sự đời” bởi cái thế giới tạm bợ này rồi sẽ qua đi, nhường chỗ cho ngày quang lâm, ngày Thiên Chúa xét xử, thưởng phạt và đưa những con người tốt lành về với Ngài.

Con người cần tỉnh thức và cầu nguyện, một điều kiện cần thiết để được cứu rỗi. Tỉnh thức để không bị thế gian lôi kéo. Tỉnh thức để không rơi vào những bến mê của thế gian. Tỉnh thức để chỉ sống cho sự thật, và đẩy lùi gian dối ra khỏi chính mình, để khỏi bị tiêm nhiễm, để xây dựng một thế giới với sự thật. Tỉnh thức để nhận ra điều quan trọng, tối cần để được diện đối diện với Thiên Chúa, để được hưởng hạnh phúc với Thiên Chúa tình yêu.

Ðể khỏi rơi vào tình trạng thiếu chuẩn bị trong ngày của Chúa, Chúa Giêsu nêu ra điều kiện tiên quyết, đó là tỉnh thức và cầu nguyện: "Các con phải tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có đủ sức thoát khỏi những điều sắp xẩy đến và đứng vững trước mặt Con Người". Cầu nguyện là nhìn nhận Chúa là tất cả, là đặt thánh ý Chúa trên hết. Ðồng thời, cầu nguyện là nhận biết mình yếu đuối và cậy trông vào ơn Chúa. Nhờ cầu nguyện, chúng ta sẽ có thái độ tỉnh thức trong đời sống thường ngày, sẽ nhạy bén với tiếng gọi của Chúa qua những biến cố cuộc sống để luôn tìm đẹp lòng Chúa.

Tỉnh thức và cầu nguyện sẽ không tách rời trong cuộc sống người Kitô hữu, trong trạng thái chờ đợi ngày Chúa quang lâm. Đời sống cầu nguyện sẽ đưa chúng ta đến gần với Thiên Chúa trong tương quan thâm sâu với Ngài, nghe được tiếng Ngài, và được Ngài dẫn vào con đường tin yêu, chờ đợi ngày sẽ đến trong bình an, tin yêu và hoan lạc, loại trừ sợ hãi, hỗn loạn như kẻ xấu sẽ phải đối diện. Cầu nguyện trong tỉnh thức, trong tình yêu sẽ giúp chúng ta đứng vững, không bị lay chuyển, không sợ hãi dù bất cứ những hoàn cảnh xấu, những tai ương sẽ đến…luôn đứng vững đợi chờ Thiên Chúa tình yêu, và được Ngài đưa về hạnh phúc vĩnh cửu.

Sự tỉnh thức chỉ có thể có được trong những con người luôn biết tìm kiếm hướng về điều thiện và làm điều thiện. Họ hiểu rằng, cuộc sống cần phải được thanh lọc, chọn lựa một hướng đi tốt, một cách sống thiện hảo trong bất kỳ một hoàn cảnh, một môi trường nào. Họ ý thức, tỉnh thức để biết đâu là đích nhắm tới, đâu là cuộc sống thật vĩnh cửu họ cần vươn tới và sẵn sàng chờ đợi ngày cùng đích, ngày vinh quang trong hạnh phúc mà Thiên Chúa sẽ đến.

Lời khuyên tỉnh thức cũng là lời khuyên cầu nguyện không ngừng. Nhờ cầu nguyện tôi cảm được hạnh phúc trong mối tương quan sống động và thân tình với Thiên Chúa (x. SGLCG 2558); vì cầu nguyện giúp tôi sống đúng phẩm giá của mình là hình ảnh của Thiên Chúa, là con trong gia đình Thiên Chúa. Như vậy, cầu nguyện không phải là một bổn phận nặng nề mà là một hồng ân vô giá Thiên Chúa ban cho con người - một tạo vật bé nhỏ được mở lòng ra để đón tiếp Đấng Tạo Hóa của mình. Với ý nghĩa trên, Giáo Hội mời tôi sống tỉnh thức qua việc cầu nguyện để được hưởng niềm vui và sự bình an đích thực trước sự hiện diện của Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ đã yêu tôi đến nỗi nhập thể để sống như bạn hữu với tôi.

Ngày mai chúng ta không biết sẽ ra sao, ngày cuối đời lại càng mù tịt. Xin Chúa cho chúng ta biết sống từng giây phút hiện tại, sao cho luôn được Chúa chúc lành và được tình thương Chúa che chở, để ngày Chúa đến sẽ là ngày hạnh phúc cho chúng ta.

Chúa đã nói: "Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng." (Mt 11,28-30)

Xin Chúa dạy ta luôn biết tỉnh thức và cầu nguyện. Xin ban thêm đức tin cho ta để ta luôn gặp gỡ Chúa mỗi khi ta cầu nguyện và hy sinh phục vụ tha nhân. Nhờ đó ta có được thái độ bình an, vui tươi và hy vọng, ngay trong những thách đố, đau khổ của cuộc sống, để giới thiệu Chúa cho những người chung quanh ta.

Thứ Bảy cuối Tuần XXXIV Thường Niên cũng là ngày cuối cùng của phụng niên nói chung và của chu kỳ phụng niên năm B nói riêng, Bài Phúc Âm hôm nay chỉ có 3 trong 5 câu cuối cùng ở đoạn 21 Phúc Âm Thánh Luca.

Đúng thế, 2 câu cuối cùng 37 và 38 của đoạn 21 được Thánh ký Luca cho biết về lịch trình cùng nơi chốn sinh hoạt hay giảng dạy của Chúa Giêsu vào những giây phút cuối cùng của Người ở Giêrusalem trước cuộc khổ nạn và tử giá của Người: "Ban ngày Người giảng dạy trong đền thờ, và ban đêm Người rời thành này mà về Núi Cây Dầu. Khi ngày tới thì tất cả mọi người đều đến nghe Người trong đền thờ".

Tuy nhiên, cho dù "Khi ngày tới thì tất cả mọi người đều đến nghe Người trong đền thờ", mà loạt bài giáo huấn cuối cùng ở Giêrusalem của Người, từ bài Phúc Âm Thứ Bảy tuần trước cho đến nay, Chúa Giêsu chỉ nói với các môn đệ của Người mà thôi, chứ Người không nói với các vị một cách riêng tư như Người sẽ làm thế khi cử hành Lễ Vượt Qua với các vị trong Bữa Tiệc Ly ở căn thượng lầu riêng biệt giữa Người và các vị, và kể cả trong bài Phúc Âm hôm nay, Người vẫn nói với các vị một cách công khai trước mặt quần chúng và nơi đền thờ Giêrusalem.

Thật vậy, trước ngay 2 câu cuối cùng ở đoạn 21 này, Thánh ký Luca đã ghi lại lời Chúa Giêsu huấn dụ sau hết của Người trong loạt giáo huấn cuối cùng của Người ở Giêrusalem, cho riêng các môn đệ của Người cũng như cho chung dân chúng đang qui tụ lại với các môn đệ của Người để nghe Người bấy giờ. Và lời huấn dụ cuối cùng mà Người muốn nhắn nhủ cho cả hai thành phần nghe Người bấy giờ được thánh ký Luca ghi lại trong bài Phúc Âm hôm nay đó là:

"Các con hãy giữ mình, kẻo lòng các con ra nặng nề bởi chè chén say sưa và lo lắng việc đời, mà ngày đó thình lình đến với các con như chiếc lưới chụp xuống mọi người sống trên mặt đất. Vậy các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể thoát khỏi những việc sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người!"

Trong lời huấn dụ cuối cùng ở Giêrusalem này, Chúa Giêsu khuyên các môn đệ và toàn thể đám đông dân chúng đang lắng nghe Người bấy giờ 2 điều, một có tính cách tránh lánh tiêu cực: "hãy giữ mình, kẻo lòng các con ra nặng nề bởi chè chén say sưa và lo lắng việc đời, mà ngày đó thình lình đến với các con như chiếc lưới chụp xuống mọi người sống trên mặt đất", và một có tính cách áp dụng thực hành tích cực: "hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể thoát khỏi những việc sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người!"

Về lời khuyên tránh lánh những gì là tiêu cực "hãy giữ mình, kẻo lòng các con ra nặng nề bởi chè chén say sưa và lo lắng việc đời, mà ngày đó thình lình đến với các con như chiếc lưới chụp xuống mọi người sống trên mặt đất" là lời khuyên được Người lập lại theo lời cảnh báo của Người trước kia liên quan đến việc ứng phó của thành phần chứng nhân cuối thời khi thấy thành Giêrusalem bị công hãm thì làm sao phải thoát thân chứ đừng bị kẹt lại mà khốn, như lời Người trong Bài Phúc Âm Thứ Năm tuần này:

"Khốn cho những đàn bà đang mang thai và nuôi con thơ trong những ngày ấy: vì chưng sẽ có sự khốn cực cả thể trong xứ và cơn thịnh nộ trút xuống dân này. Chúng sẽ ngã gục dưới lưỡi gươm, sẽ phải bắt đi làm tôi trong các dân".

Về lời khuyên áp dụng thực hành tích cực "hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể thoát khỏi những việc sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người!" cũng được Người lập lại những gì Người đã trấn an và phấn khích thành phần chứng nhân cuối thời trong cùng Bài Phúc Âm Thứ Năm tuần này mới hôm kia: "Khi những điều đó bắt đầu xảy đến, các con hãy đứng dậy và ngẩng đầu lên, vì giờ cứu rỗi các con đã gần đến".

Vẫn biết vương quốc của ma quỉ, của thần dữ đã bị phá hủy bởi Chúa Kitô khi Người đến trần gian lần thứ nhất, đặc biệt là bằng cuộc Vượt Qua của Người (xem 1Gioan 3:8). Tuy nhiên, khi còn sống trên thế gian này, trong không gian và thời gian, con người dù đã được cứu độ khi lãnh nhận Phép Rửa tái sinh, vẫn sống với một bản tính bị nhiễm lây nguyên tội, nên vẫn phải chịu hậu quả của nguyên tội là khổ đau và chết đi, và vì thế vẫn sống với tất cả các mầm mống tội lỗi là đam mê nhục dục và tính mê nết xấu, và do đó vẫn có thể bị hư đi, nếu không tự "giữ mình" và "luôn tỉnh thức và cầu nguyện".

Kinh nghiệm tu đức cho thấy rõ đúng là như vậy, và chính Phúc Âm cũng đã ghi lại trường hợp điển hình nhất về ba vị tông đồ thân tín nhất của Chúa Kitô ở trong Vườn Cây Dầu vào Đêm Thứ Năm Tuần Thánh với Chúa Giêsu, cả 3 vị đã không thể nào mở mắt thức với Người được lấy 1 giờ đồng hồ trong lúc Người "buồn thảm đến chết đi được" (xem Mathêu 26:36-46), bởi thế mà ba vị tông đồ thân tín này đã cùng với những vị còn lại "tất cả đã bỏ Người mà thoát thân" (Marco 14:50), ngay chính lúc các vị cần phải tỏ ra hiên ngang cương quyết sống chết với Thày của mình!

Đó là lý do trong Phúc Âm Mathêu đoạn 25 mới có dụ ngôn 5 cô trinh nữ khôn ngoan cho dù có ngủ vẫn còn dầu hy vọng để có thể thắp sáng lên đức mến cho cây đèn đức tin của mình để sẵn sàng nghênh đón Chàng Rể đến vậy.

Khi ấy, Ðức Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời, kẻo Ngày ấy như một chiếc lưới bất thần chụp xuống đầu anh em, vì Ngày ấy sẽ ập xuống trên mọi dân cư khắp mặt đất. Vậy anh em hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, hầu đử sức thoát khỏi mọi điều sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người.”