ĐIỀU KIỆN GIÚP HÓA GIẢI

TRONG SÁNG, CHÂN THÀNH VÀ CỞI MỞ NHƯ ĐIỀU KIỆN GIÚP HÓA GIẢI CÁC XUNG KHẮC, CĂNG THẲNG VÀ HIỂU LẦM GIƯA CÁC THÀNH PHẦN CỘNG ĐOÀN

Chương 1,12-2,13 thư thứ II gửi giáo đoàn Côrintô trình bầy một đề tài quan trọng giúp chúng ta hiểu quan niệm tông đồ mục vụ của thánh Phaolô trong tương quan với tín hữu cộng đoàn cũng như kiểu giải quyết vấn đề của ngài: đó là thái độ trong sáng, chân thành và cởi mở như  điều kiện giúp hóa giải các xung khắc, căng thẳng và hiểu lầm giữa các thành phần cộng đoàn. Đây là một bài học vô cùng qúy báu và thời sự. Biết bao nhiêu đổ vỡ trong nhiều giáo đoàn đã không bao giờ hàn gắn được chỉ vì các thành phần cộng đoàn, đặc biệt là hàng lãnh đạo, thiếu khiêm tốn, trong sáng, thẳng thắn và cởi mở với nhau.

Để cho sự hòa giải giữa tín hữu và thánh nhân được trọn vẹn, Phaolô thấy cần phải giải tỏa tất cả mọi hiểu lầm, mọi khúc mắc và giải thích lý do các quyết đ̣nh của ngài cho tín hữu hiểu, đồng thời bênh vực các hoạt động tông đồ mục vụ đã thực hiện trong giáo đoàn. Phải trong sáng rõ ràng và thẳng thắn cả hai bên mới có thể vứt bỏ gánh nặng của các đổ vỡ xảy ra trong liên hệ với nhau, kể từ khi có nhóm các thừa sai kitô gốc do thái len lỏi vào cộng đoàn để gieo hoang mang nghi hoặc và hạ uy tín của thánh nhân trước mặt tín hưu. Dĩ nhiên tín hữu cộng đoàn đã có những cử chỉ làm hòa cụ thể. Nhưng thánh Phaolô muốn rằng tín hữu có được trở lại hình ảnh trong sáng của ngài, là người cha tinh thần đã sinh ra họ trong lòng tin. Vì đối với thánh nhân, lời rao giảng và người rao giảng liên hệ mật thiết với nhau. Giảm uy tín người rao giảng cũng có nghĩa là giảm uy tín nội dung sứ điệp của Tin Mừng cứu độ. Nơi thánh nhân không thể tách rời con người của ngài khỏi sứ mệnh tông đồ Chúa Giêsu Kitô đaơ trao phó cho ngài ( 1 Cr 9). Do đó việc biện hộ không liên quan tới lợi ích riêng tư của thánh nhân, lại càng không phải do ý muốn trả thù những kẻ nói xấu ngài, mà là bênh vực sứ mệnh tông đồ và nội dung Tin Mừng đã rao giảng. Lòng tin kitô tín hữu có được là nhờ lời rao giảng của những người đã sống kinh nghiệm trực tiếp với Chúa Kitô phuc sinh, trong đó có Phaolô (1 Cr 15,6-11; 9,1). Dĩ nhiên thánh Phaolô dùng mọi phương pháp và lý chứng để biện hộ cho mình và cho sứ mệnh tông đồ, chẳng hạn như thề rằng có lương tâm và Thiên Chúa làm chứng cho ngài (1,12.18.23), nhưng thánh nhân luôn luôn giải thích và phân biệt từng điểm.

Tín hữu Côrintô và nhóm thừa sai kitô gốc do thái đã tố cáo thánh Phaolô những ǵi? Nói chung họ cho thái độ hành xử của ngài là không trong sáng và chân thật (1,12). Còn tệ hơn thế nữa, họ tố cáo thánh nhân là hành động vì tư lợi, tập trung vào chính ḿinh, theo sự khôn ngoan của ”xác tḥit” như viết trong văn bản hy lạp chương 1,12.17. Đi vào chi tiết họ tố cáo thánh nhân là đã có thái độ hàm hồ không rõ ràng trong các thư viết cho họ (1,13), và nói nước đôi để vừa khẳng đ̣nh một điều lại vừa từ chối điều đó (1,17). Thế rồi thêm vào đó là các quyết đ̣nh nhẹ dạ, liến thoắng, sẵn sàng đưa ra nhiều dự án, nhưng rồi lại không hoàn thành các dự án đó, và hủy bỏ chúng cũng mau lẹ như khi quyết đ̣inh (1,17). Một cách đặc biệt tín hữu Côritô tố cáo thánh Phaolô đã hứa tới thăm họ mà lại không giữ lời (1,15-16). Và chắc hẳn họ cũng tố cáo thánh nhân là người độc tài, đối xử với họ như trẻ con, làm như thể họ còn là những kẻ ṿi thành niên trong cuộc sống lòng tin (1,21). Nói tóm lại, làm sao có thể tin cậy một người như thánh Phaolô được? Thánh nhân đâu có thể làm ǵi để gây uy tín nơi các giáo đoàn? Vì không có gì bảo đảm cho sứ mệnh của ngài cả, đặc biệt khi so sánh với các thừa sai mới tới trong cộng đoàn. Họ là những người chắc chắn, tự  tin, có thư ủy nhiệm của giáo đoàn này giáo đoàn nọ và sẵn sàng cho tín hữu thấy các đặc sủng và khả năng lạ thường của họ, từ kiểu ăn nói hành xử cho tới các tình trạng xuất thần. Nghĩa là uy tín của Phaolô hoàn toàn bị giảm thiểu đến như không còn gì. Nhóm thừa sai mới này đã hoàn toàn thành công trong âm mưu đánh phá uy tín và các liên hệ của thánh nhân với tín hữu cộng đoàn. Và tín hữu Côrintô đặc biệt là nhóm cấp tiến đã ngu dại lọt vào bẫy sập của họ và theo kiểu lý luận của họ.

Thánh Phaolô bắt đầu tự biện hộ bằng cách duyệt xét chính lương tâm và kiểu sống của mình. Ngài cho tín hữu thấy cung cách hành xử đơn sơ và các ý hướng hoàn toàn trong sáng của ngài. Thiên Chúa đã hướng dẫn thánh nhân trên con đường cuộc sống luân lý tuyệt đối chân thực và không chê trách vào đâu được. Đàng khác trong cuộc sống Phaolô đã không theo thứ luận lý ích kỷ, theo cái khôn ngoan của con người xác thịt trần gian. Thiên Chúa đã ban cho ngài ơn sống theo các chân trời rộng rãi mới mẻ trong dấu chỉ mâu thuẫn gây vấp phạm là dấu chỉ thập giá của Chúa Kitô. Do đó ngài có thể khoe khoang chính ḿnh, nhưng không phải như nhóm thừa sai thù nghịch với ngài tự mãn khoe khoang chính con người của họ và t́m sự tán đồng của người khác. Phân tích cho cùng, sự khoe khoang của thánh Phaolô dựa trên ơn thánh của Thiên Chúa hiện diện một cách hữu hiệu và hoạt động nơi thánh nhân, khiến cho thánh nhân có được cung cách hành xử đích thực của một tông đồ. Phaolô đã thêm vào lý chứng biện minh của ḿnh ý hướng tranh luận với những người chống đối ngài. Thánh nhân vừa chứng minh cho thấy ngài vô tội vừa tố cáo các thừa sai kitô gốc do thái. Thật ra tất cả đều nhằm mục đích nhận diện dung mạo vị tông đồ đích thực của Chúa Kitô, là Đấng đã rao giảng Tin Mừng không phải chỉ bằng lời nói, mà bằng cả việc làm nữa.

Liên quan tới các thư viết cho tín hữu Côrintô, thánh Phaolô chứng minh cho thấy văn từ và tư tưởng của ngài rất trong sáng, không có gì là lắt léo hay nghĩa đôi. Có chăng là chính các tín hữu cho tới nay đaơ không hiểu biết thánh nhân, hay đã chỉ hiểu có một phần, hoặc cái hiểu của họ đã bị lèo lái lệch lạc. Do đó Phaolô hy vọng tín hữu sẽ hiểu con người của ngài một cách đầy đủ trọn vẹn hơn. Ở đây không phải là chuyện cá nhân, mà là việc liên hệ tới tương quan của ngài với toàn cộng đoàn trong viễn tượng thời cánh chung: ”các tín hữu là niềm hãnh diện của thánh Phaolô và các cộng sự viên, cũng như ngài và các thừa sai cộng sự viên là niềm hãnh diện của cộng đoàn”. Trong ngày Chúa Giêsu quang lâm giáo đoàn Côrintô cũng như thánh Phaolô và các thừa sai có thể hãnh diện vì nhau. Sự hãnh diện ở đây là thực tại đ̣nh đoạt trong ngày phán xét sau hết, khi mọi người đứng trước Chúa Kitô, Thẩm Phán Tối Cao, Đấng đ̣nh đoạt số phận sự sống hay cái chết của mỗi người (1 Cr 1,8). Cũng như thánh Phaolô đã hãnh diện về các cộng đoàn ngài thành lập thế nào (1 Ts 2,19; Ph 2,16), thì giờ đây tín hữu Côrintô cũng có thể hãnh diện vì người cha tinh thần của họ như thế. Giữa ṿị tông đồ và giáo đoàn kitô có mối dây liên kết không thể chia lìa được. Ơn thánh của Chúa đaơ nối kết họ với nhau. Thế mà làm sao giờ đây giáo đoàn Côrintô lại bẻ gãy liên hệ với thánh Phaolô được? Tín hữu Côrintô biết lý do tại sao và họ seơ phải gánh chịu hậu qủa của sự đổ vỡ đó.

Liên quan tới lời hứa tới thăm họ thánh Phaolô cũng không có gì đáng phải chê trách. Trong chương trình trước đây thánh nhân muốn cho tín hữu có ḍp gặp mình hai lần nên dự đ̣nh từ Êphêxô tới thẳng Côrintô, sau đó sẽ đi Macedonia để gặp tín hữu giáo đoàn Philiphê rồi lại quay trở về Côrintô để cùng với phái đoàn tín hữu sang Giudea. Nhưng cuộc gặp gỡ bất hạnh tại Côrintô đã khiến cho thánh nhân đổi ý trở về Êphêxô. Nhưng cũng chính vì thế mà tín hữu cộng đoàn tố cáo ngài là giả dối, ích kỷ, nói nước đôi, thay đổi chương tŕnh như chong chóng. Trước khi giải thích lý do cụ thể khiến ngài thay đổi chương trình, thánh Phaolô bênh vực ý hướng trong sáng của ngài, bằng cách khẳng định có chính Thiên Chúa làm chứng cho ngài. Cùng với các cộng sự viên là Silvano và Timôtêô thánh Phaolô đã rao giảng cho tín hữu Đức Giêsu Kitô là Lời ”có” nhập thể mà Thiên Chúa đã nói lên với nhân loại. Nơi Ngài mọi lời Thiên Chúa đã. hứa trong thời Cựu Ước được hiện thực. Đức Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa tín trung. Nghĩa là thánh Phaolô trưng dẫn chính đối tượng của sứ mệnh tông đồ. Thánh nhân chỉ là người tôi tớ khiêm hạ của Lời Chúa. Ngài đaơ chỉ rao giảng Tin Mừng. Nếu sứ điệp Tin Mừng đã chỉ là một lời ”có” không mang dấu vết của tiếng ”không” nào, thì lời rao giảng của thánh nhân cũng ngay thật trong sáng, chứ không hàm hồ hai nghĩa. Là đại sứ của Đức Giêsu thánh nhân chỉ có thể là người nói lên tiếng ”có” trong suốt. Cho dù ngài rao giảng hay đưa ra các dự tính viếng thăm, thánh nhân làm tất cả để phục vụ Thiên Chúa Cha, là Đấng đã nói lên tiếng ”có” với nhân loại nơi con người của Đức Giêsu: tiếng ”có” trao ban thánh sủng, sự tha thứ và ơn cứu độ. Phân tích cho cùng, thánh Phaolô bảo vệ sự trung thành của ngài là tông đồ được thánh hiến xác hồn cho Tin Mừng của Chúa Giêsu thành Nagiarét, hiện thân lòng tín trung của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, bên cạnh tiếng ”có” của Thiên Chúa và lời rao giảng của thánh nhân còn có tiếng ”có” của tín hữu cộng đoàn Côrintô nữa. Trong phụng vụ, cộng đoàn kitô diễn tả lòng tin của mình vào sứ điệp Tin Mừng và tôn vinh Thiên Chúa Cha với lời thưa Amen. Nhưng ở đây Đức Kitô cuơng nắm giữ vai trò trung gian định đoạt. Chính qua Đức Kitô mà tín hữu đáp trả lại sáng kiến cứu độ của Thiên Chúa. Thế giới, trong đó thánh Phaolô di chuyển, là thế giới của lời ”có”, của sự tín trung. Trong chương tŕnh cứu độ khi gửi Con của Ngài xuống trần gian là Thiên Chúa Cha vĩnh viễn nói lên lời tiếp đón xót thương nhân loại và phó thác chứng tá đó cho đoàn tông đồ, trong đó có cả Phaolô. Chính nhờ thánh nhân mà cộng đoàn được thành lập vun xới, xây dựng và lãnh nhận được Chúa Thánh Thần như bảo chứng của ơn cứu rỗi đời đời. Giờ đây ơn thánh Chúa tiếp tục củng cố lòng tin của các thừa sai cuơng như của các tín hữu. Lòng tín trung của Thiên Chúa là nét thường hằng trong lịch sử cứu độ, trong cuộc đời vị tông đồ và trong cuộc sống Giáo Hội. Tất cả các thực tại đó đảm bảo cho lời rao giảng của thánh Phaolô và hoạt động của ngài. Do đó tín hữu Côrintô không thể tách rời khỏi thánh nhân mà lại không xa rời luận lý Tin Mừng lời ”có” của Thiên Chúa. Khước từ tông đồ Phaolô là tín hữu cũng làm thương tổn tới sự trung thành của họ với Tin Mừng.

Sau cùng thánh Phaolô không trở lại thăm tín hữu Côrintô lý do là vì sau cuộc gặp gỡ bất hạnh khiến cho cả hai bên đều buồn sầu, thánh Phaolô không muốn tín hữu cộng đoàn phải buồn sầu thêm. Sau khi trở về Êphêxô ngài viết lá tâm thư cho họ trong nước mắt khổ đau. Mục đích là để bầy tỏ lòng thương yêu vô cùng của ngài đối với họ, là những đứa con tinh thần do chính ngài đã sinh ra trong lòng tin.

Đức Ông Linh-Tiến-Khải