CHƯƠNG I
THƯ GỬI GIÁO ĐOÀN ROMA
----------------------------------------------------
Thu Roma 23
KINH NGHIỆM GIẢI PHÓNG KITÔ
Nếu đức tin là đề tài nổi bật trong bốn chương đầu thư gửi giáo đoàn Roma, thì trong các chương 5-8 nó không chiếm chỗ nổi bật nữa, mặc dầu vẫn được thánh Phaolô tiếp tục nhắc tới. Thật ra, đề tài trong phần hai này của các chương trình bầy giáo thuyết thần học là sự sống. Từ chương 5 tới chương 8 thánh Phaolô đã đề cập tới sự sống dưới hình thái danh từ và động từ tất cả 19 lần: 12 lần danh từ (5,10.17.18.21; 6,22.23; 7,10; 8,2.6.10.38) và 7 lần động từ (6,2.10.11.13; 7,9; 8,12-13). Do đó chúng ta có thể nối liền các chương nói về sự sống này với lời trích sách ngôn sứ Khabacúc chương 1,17: ”Ai ”công chính” nhờ đức tin sẽ được sự sống”.
Trên bình diện cụ thể sự sống mà thánh Phaolô nói tới ở đây có ý nghĩa gì, hay đâu là các nội dung của nó? Sự sống ở đây vừa ám chỉ tình trạng mới của cuộc sống ơn thánh, mà tín hữu có được và đang sống nhờ đức tin, vừa diễn tả ơn cứu độ cuối cùng, vĩnh viễn mà tín hữu hằng trông đợi và hy vọng. Nói cách khác, nó là thực tại đối nghịch với tình trạng sống trong qúa khứ và là kết qủa của một tiến trình giải phóng triệt để, tận gốc rễ trong cuộc sống đức tin. Thật vậy, dưới cái nhìn và quan niệm của thánh Phaolô, cuộc sống con người ngoài Chúa Kitô là cuộc sống bị thống trị bởi các lực lượng tha hóa tiêu cực của Tội Lỗi, luật lệ, ”xác thịt” và Cái Chết. Nhưng tín hữu nào tin vào Chúa Kitô và tín thác nơi sáng kiến của Chúa, sẽ được giải thoát khỏi cuộc sống nô lệ tha hóa đó. Trong nghĩa chính xác sau đây: cái năng động nền tảng cuộc sống của họ không còn phải tuân phục quyền bất khả kháng của guồng máy tồi bại tôn thờ cái tôi toàn năng là Tội Lỗi nữa. Cái tôi toàn năng đó tồi bại tới độ xử dụng cả các đòi buộc, tức lề luật của Thiên Chúa như dụng cụ phục vụ nó, và giam cầm con người trong cái vòng luẩn quẩn, trong con ngõ cụt của các lựa chọn ích kỷ và tội lỗi, nghĩa là sống theo xác thịt, và như thế kết án nó phải hư mất đời đời, tức dẫn đưa nó tới Cái Chết. Nhưng kỳ công giải phóng được hiện thực với và nhờ Chúa Kitô. Ngài là mẫu gương của nhân loại mới được hòa giải với Thiên Chúa và là gương mặt đối nghịch với gương mặt của Adam, mẫu gương của nhân loại cũ nô lệ Tội Lỗi và phải chết. Thánh Phaolô đã miêu tả thực tại liên đới của gia đình nhân loại, trong sự dữ và sự thiện, cũng như biến cố Chúa Kitô giải phóng con người khỏi Tội Lỗi, Sự Chết và Lề Luật trong chương 5,12-21 như sau: ”Vì một người duy nhất, mà Tội Lỗi đã xâm nhập trần gian, và Tội Lỗi đã gây nên Sự Chết, như thế, Sự Chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội. Trước khi có Lề Luật, đã có Tội Lỗi ở trần gian. Nhưng nếu không có Luật, thì tội không bị kể là tội. Thế mà, từ thời Adam đến thời Môshê, Sự Chết đã thống trị cả những người đã không phạm tội bất tuân lệnh Thiên Chúa như Adam đã phạm. Adam là hình ảnh Đấng sẽ tới. Nhưng sự sa ngã của Adam không thể nào sánh được với ân huệ của Thiên Chúa. Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người. Ơn Thiên Chúa ban cũng khác với hậu qủa do một người phạm tội đã gây ra. Qủa thế, vì một người duy nhất phạm tội, con người đã bị xử án để phải mang án, còn sau nhiều lần sa ngã, thì lại được Thiên Chúa ban ơn cho trở nên công chính. Nếu chỉ vì một người, một người duy nhất sa ngã, mà sự chết đã thống trị, thì điều Thiên Chúa làm qua một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, lại còn lớn lao hơn biết mấy! Qủa vậy, những ai được Thiên Chúa ban ân sủng dồi dào và cho tr
Lm Linh Tiến Khải
Đức Ông Linh-Tiến-Khải