Suy Niệm Chúa nhật mùa vọng năm A

Chúa nhật XVII TN A -2011
1 V 3, 5.7-12; Rm 8, 28-30; Mt 13, 44-52
BÁN TẤT CẢ ĐỂ MUA CỦA CẢI ĐÍCH THỰC

Con người, bước vào trong cõi đời này, có người thì đi tìm vinh quang, có người đi tìm danh vọng, có người đi tìm của cải vật chất ... Vinh quang, danh vọng vật chất thì có thể thấy được, có thể sờ được và còn có thể cho người khác nhờ được bởi cái vinh quang, danh vọng mà người đó đạt được. Bên cạnh những cái mà người ta đi tìm là vật chất, là cái gì đó thấy và sờ được thì có những cái không thấy, không sờ và cũng không ngửi được nhưng người ta cũng đi tìm. Không sờ, không thấy mà người ta cũng đi tìm đó chính là sự khôn ngoan, sự hiểu biết trong cuộc đời, về cuộc đời và gần nhất là về cuộc đời của họ.

Một câu chuyện khá quen thuộc mà chúng ta ít nhiều gì biết đến về cái người không đi tìm vật chất, không đi tìm vinh quang mà chỉ đi tìm sự khôn ngoan nằm trong sách các Vua quyển thứ nhất. Trong chương 3, sách các vua quyển thứ nhất kể lại cho chúng ta nghe về sự chọn lựa của một người trước những ân huệ Thiên Chúa ban cho. Thiên Chúa hứa là sẽ cho tất cả những gì mà người đó cần thiết. Khác với nhiều người, người ta xin trường họ, được của cải hay là cho kẻ thù của mình phải chết (điều mà nhiều người rất nhiều người mong như vậy nếu có thể) nhưng không xin như vậy. Salomôn xin với Chúa ơn khôn ngoan để nhận biết tiếng của dân, lắng nghe tiếng của dân để cai trị dân. Ông xin với Chúa cái ơn để biết phân biệt đâu là sự phải và đâu là sự trái.

Quả là tuyệt vời ! Thiên Chúa đã ban như ý Salomôn xin. Thiên Chúa đã ban ơn khôn ngoan cho ông để rồi cuộc đời ông, ông đã lãnh đạo dân Chúa một cách hết sức tuyệt vời.

Ta thấy đó, không phải làm lãnh đạo là cho mình tài ba, có quân lính nhiều trong tay, có nhiều xe pháo trong thành nhưng chuyện quan trọng của người lãnh đạo đó là xin được ơn khôn ngoan. Nhờ khôn ngoan người ta có thể biết được sự việc để mà xử lý, để mà xử trí. Nếu không có ơn khôn ngoan thì người ta sẽ chọn chuyện phụ thành chuyện chính, chuyện chính thành chuyện phụ, chuyện không đâu vào đâu lại là chuyện quan trọng …

Hôm nay, Chúa Giêsu dùng một cặp dụ ngôn kho báu và ngọc quí. Cặp dụ ngôn này được xây dựng cách cân đối. Không muốn ta chú ý đến những sự vật là kho báu, ngọc quí vì cho ta ít giáo huấn - hai dụ ngôn muốn tập trung chú ý của ta vào thái độ ứng xử của các nhân vật. Việc họ khám phá ra kho báu, viên ngọc chỉ làm nên điều giả sử đã có, điều này gợi cho ta hiểu được cách hành xử, cách chọn lựa mà hai người đã chọn.

Người thứ nhất là một người làm công. Người này đi cày ruộng giúp cho một người khác. Tình cờ đang lúc làm ruộng, anh gặp thấy chôn giấu trong đất một kho báu. Kho báu ấy trong mắt anh nó là vô giá nên anh liền “đi bán tất cả những gì có mà mua thửa ruộng ấy”.

Người thứ hai là một thương gia buôn bán ngọc quý. Tình cờ trong khi chạy hàng anh đã tìm được một viên ngọc thượng thặng, liền “bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy”.

Đứng trước hai kho báu cũng quý và ngọc cũng quý nên cả hai đều không muốn bỏ lỡ cơ hội có một không hai đó. Cả hai đều không muốn để cho vận may của cuộc đời qua mất, và vì thế họ hành động.

Lời đáp trả cho sứ điệp Tin Mừng về Nước Chúa có thể khác nhau tuỳ theo hoàn cảnh và ơn gọi của mỗi cá nhân; nhưng không làm tất cả những gì cần thiết để được vào Nước Chúa, không lợi dụng vận may hiếm có đưa đến, đó là tỏ ra một thái độ khờ dại không thể tha thứ được. Chẳng có gì là phải trả giá quá đắt đối với sự thiện có được: lấy tất cả những gì ta có, đem tất cả con người của mình để đặt cọc cho sự thiện này, đó chính là việc mua bán tuyệt vời. Đã cam kết trọn vẹn, lẽ nào lại keo kiệt, đắn đo?

Nếu đặt trong bối cảnh như vậy và hiểu như vậy, ta mới thấy hai dụ ngôn khó ăn ý với nhau để minh hoạ cho lời rao giảng ban đầu của Chúa Giêsu: “anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 4,17)

Hôm nay, Chúa Giêsu lại minh họa chuyện Nước Trời bằng những mẫu chuyện hết sức bình dân, hết sức bình thường. Ai mà không hiểu kho báu là gì ? Đã nói đến kho báu thì biết kho báu rất là quý. Một người kia thấy kho báu đó chôn trong đám ruộng. Không nói không rằng, anh ta đi bán tất cả những gì mà anh ta có, bán tất cả những gì anh ta cho là quý để miễn làm sao mua được đám ruộng ấy cho kỳ được mà thôi. Rồi, Nước Trời cũng giống như thương gia đi mua ngọc. Ngọc mà quý thì chắc chắn giá rất đắt. Vì biết nó quý, vì biết nó đắt nên ông thương gia cũng phải đi bán tất cả những gì mà bấy lâu nay ông khư khư nắm giữ để mà mua. Nếu không mua người khác mua mất thì sao ? Nói như thế để biết tính cách quý báu như thế nào của viên ngọc quý.

Và, Chúa Giêsu còn kể cho chúng ta nghe về sự chọn lựa của Nước Trời cũng giống như người chọn cá sau khi đi chài lưới. Hết sức bình thường của người chài lưới đó là cá xấu thì vất đi chứ để chi cho nặng lưới và để chi cho rách lưới. Lưới đang ngon lành vậy mà phải mang thêm mấy con cá xấu chi nữa cho nó rách để mất luôn những con cá tốt.

Rất gần gũi với dụ ngôn cỏ lùng và hạt giống tốt, dụ ngôn thứ bảy và cũng là dụ ngôn cuối cùng này đưa chúng ta gặp lại biển, bờ biển cùng những người ngồi trên bờ lúc Chúa bắt đầu giảng.

Chúa Giêsu loan báo việc Nước Chúa đến là điều sắp xảy ra. Thế nên mọi người biết rằng việc đến này phải bắt đầu bằng một cuộc tẩy rửa lớn lao... Bởi vậy, người ta chờ đợi xem Chúa Giêsu bắt đầu cuộc thanh tẩy: luận phạt kẻ có tội, qui tụ người công chính chung quanh Người. Nhưng sứ vụ của Chúa Giêsu lại chẳng tương xứng chút nào với sự mong chờ đợi này... Chúa Giêsu phải tự giải thích. Người thực hiện điều này bằng nhiều cách khác nhau: Sứ mệnh của Người liên can tới những người tội lỗi mà Chúa muốn cho họ được cứu độ (Mt 20, 1-15; Lc 15); làm cho giờ xét xử đến trước thời gian, việc đó không thuộc quyền Người... Thiên Chúa xử sự không khác với các ngư phủ; họ gom tất cả vào lưới rồi mới tiến hành việc lựa chọn.

Bởi vậy lòng nhân từ yêu thương Chúa Giêsu tỏ ra đối với những người tội lỗi không được là căn cớ gây nên xì-căng-đan: trong viễn ảnh ngày cánh chung khi mà Thiên Chúa ra tay can thiệp, thì sứ vụ của Đức Giêsu được coi là giai đoạn một, giai đoạn mà lưới được đầy cá đủ loại. Thời điểm tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính hãy còn chưa tới. Nhưng sẽ tới, đó là điều chắc.

Lời giải thích tiếp theo ngay dụ ngôn này rõ ràng có một sự chuyển hướng tầm nhìn. Trong dụ ngôn, Chúa Giêsu có ý cắt nghĩa tình trạng hiện hành là việc trà trộn người tốt với kẻ xấu. Còn cách giải thích của Phúc Âm thứ nhất thì nhấn mạnh đến sự trừng phạt sẽ giáng xuống những kẻ có tội vào ngày tận thế, vào giờ sẽ thực hiện sự lựa chọn. Trong lời cảnh giác nghiêm nhặt này, người ta nhận thấy mối bận tâm có tính huấn giáo của thánh sử. Ngài lo lắng vì thấy có biết bao tín hữu mà nơi họ Lời Chúa vẫn trơ trơ không sinh kết quả gì.

Với hai dụ ngôn nhỏ này. Chúa Giêsu gợi ý rằng Nước Trời là giá trị tuyệt đối không thể đem ra so sánh được với cái gì khác. Mọi sự còn lại đều mờ nhạt khi ta nhận thức được Nước Trời là gì và cao quý thế nào. Nhân vật trong dụ ngôn như bị thôi miên, bị choáng ngợp vì sự khám phá của mình, từ nay trở đi chỉ có một cái đó là đáng kể đối với anh mà thôi. Và để cái đáng kể đó trở thành của mình, anh sẵn sàng rũ bỏ mọi sự. Chúa Giêsu chỉ cho thấy chỉ có một thực tại đáng kể chính là Thiên Chúa, Đấng mà ta phải loại trừ và hy sinh tất cả mọi sự khác ở trần gian này để mà chiếm lấy.

Đối diện với kho báu, chúng ta bị dồn vào thế phải chọn lựa và chọn lựa ngay không trì hoãn: bán đi để có được, từ bỏ để chiếm hữu, khước từ để được tự do. Chắc chắn là phải khởi sự đi tìm và tìm cho được, bởi lẽ tài sản quý giá vô cùng này, viên ngọc vô giá kia được chôn giấu trong đất mà chúng ta vẫn dẵm lên mỗi ngày. Kho báu và viên ngọc quý ấy hoà trộn vào cái làm nên sinh hoạt đời thường của ta. Bởi vậy ta có thể đến gần nó mà không biết, của cải ấy ở ngay bên cạnh ta mà chúng mà lại vô tình. Vì thế ta phải biết chú ý đến “những dấu chỉ của thời đại”, những tiếng gọi bí ẩn vẫn dội lên mỗi ngày và trong mọi trường hợp.

Bị loá mắt nếu không muốn nói là mù quáng bởi ánh sáng của những của cải phù vân giả dối, của danh vọng, của quyền lực, của tiền bạc chúng ta có nguy cơ bỏ qua “cơ hội vàng” và lạc đường khi đuổi theo những ảo ảnh.

Xin Chúa mở mắt lòng ta để ta bắt lấy cơ hội khi cơ hội đến với ta. Và, với cơ hội đấy, ta sẽ bán tất cả những gì ta có để ta đi tìm cái kho báu đích thực của đời ta. Của cải đích thực của đời ta đó chính là Nước Trời vậy.

Lm Anmai, CSsR ( 21-7-2011) 

TÌM KIẾM SỰ KHÔN NGOAN
Chúa nhật 17 A - thường niên-2008
(1 V 3,5.7-12; Rm 28-30; 13,44-52)

Ba bài đọc trong Thánh lễ hôm nay như sợi chỉ đỏ xuyêt suốt nói về sự khôn ngoan, nói về sự lựa chọn của con người trong cuộc đời này về sự khôn ngoan.

Sách các Vua quyển thứ nhất trong chương 3 mà chúng ta nghe đấy nói cho chúng ta nghe về một chuyện thật là buồn cười. Là một vị vua, lẽ ra Salômôn phải xin cho được mình được sống lâu trăm nghìn tuổi để ngồi trên ngai mà trị vì dân chúng, lẽ ra Salômôn xin cho mình được của cải đầy dư để mà lên mày lên mặt với dân chúng, với các dân các nước lân bang, lẽ ra vua Salômôn phải xin cho tất cả những kẻ thù của vua phải chết đi, phải biến mất đi khỏi nhan của vua để mà vua được ngồi trên ghế trị vì đất nước được thoải mái, lẽ ra và lẽ ra Salômôn xin nhiều điều như một số vị vua khác đã làm đó là là cho mình được thê thiếp đầy nhà đầy cửa để phục vụ cho những ham muốn của mình, xin cho mình được quân binh dũng mãnh để đối phó với thù trong giặc ngoài nhưng rồi Salômôn xin với Thiên Chúa cho ông được tài phân biệt để xét xử.

Nếu vội vã, chúng ta sẽ cho rằng Salômôn là một người nông cạn, thiếu suy nghĩ vì xin cái gì không xin, xin tiền tài vật chất không xin mà xin cái gì đó nó chẳng có giá trị gì về vật chất cả, nó là cái chi chi đấy: tài phân xử. Xem ra cái chuyện ông xin là chuyện vô ích, chẳng cần xin thì ai ai cũng có tài phân xử cả. Chẳng cần ơn cũng có thể phân xử vậy mà ông lại xin. Như thế có vô ích không ?

Chúng ta nhìn lại đời thường của chúng ta. Chuyện phân xử hình như nó dính liền với cuộc đời của chúng ta, dính liền với thái độ sống của chúng ta.

Sáng sớm, mới mở mắt thức giấc, chúng ta phải đứng trước một chuyện phân xử mà chúng ta không biết đó thôi đó là chúng ta có tạ ơn Chúa vì Chúa đã cho chúng ta qua một đêm yên ổn hay không ? hay là chúng ta dửng dưng trước cái ơn của Chúa đấy. Cứ tưởng là bình thường nhưng chẳng bình thường chút nào cả vì đã có nhiều và nhiều người sau khi ngủ một đêm thì lại tiếp tục ngủ giấc ngủ ngàn thu chứ không hề thức dậy chi cả. Sau khi tạ ơn ấy, chúng ta có chịu trao phó cuộc đời, có dâng ngày sống trong tay Chúa hay là chúng ta lại dâng ngày sống trong tay chúng ta, trong sự quyết định không đâu vào đâu của chúng ta. Phân xử đấy chứ ! Ai bảo là không phân ? Hoặc chúng ta đặt để cuộc đời chúng ta trong tay Chúa, trong sự quan phòng theo thánh ý Thiên Chúa, hoặc chúng ta đặt để cuộc đời chúng ta trong tay của chúng ta, trong quyết định của chúng ta ?

Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui, một bông hoa, một tiếng cười hay ngược lại ?
Và rồi trải dài suốt cả ngày sống, chúng ta đứng trước không biết bao nhiêu là điều phải lựa chọn, bao nhiêu là điều phải phân xử.

Đứng trước một sự cãi vả, một cuộc tranh chấp, chúng ta phải lựa chọn cái gì ? Lựa chọn sự thua thiệt hay sự hơn người khác ?

Đứng trước một quyết định về một mầm sống, chúng ta quyết định để hay là phá ?

Đứng trước một con người thấp cổ bé họng, một con người nghèo khổ túng cực, chúng ta yêu thương họ hay phỉ báng ?

Đứng trước một người giàu thái độ chúng ta như thế nào ?

Đứng trước một người nghèo thái độ chúng ta như thế nào ?

Đứng trước một con người tạm gọi là tội lỗi, khiếm khuyết, yếu đuối thì chúng ta sẽ xử họ như thế nào ?

Và rồi, cuối ngày, trước khi đi vào giấc ngủ, chúng ta có kiểm điểm lại qua một ngày sống chúng ta được không biết bao nhiêu là ơn lành của Chúa để chúng ta tạ ơn Chúa hay là chúng ta lại tỏ thái độ dửng dưng trước bao nhiêu ân huệ mà Chúa dành cho ta ? Chúng ta lại có khiêm tốn để trao phó cuộc đời chúng ta trong tay Chúa qua giấc ngủ mà chúng ta sắp chìm vào hay không ?

Đó là chuyện thường ngày nhất mà chúng ta thường gặp. Chúng ta phải có thái độ để lựa chọn. Nhiều Thánh vịnh cũng đã nhắc nhở chúng ta về sự lựa chọn, đơn cử Thánh vịnh 90 (Tv 90, 5-12) vẫn nhắc nhớ chúng ta:

Ngài cuốn đi, chúng chỉ là giấc mộng,
như cỏ đồng trổi mọc ban mai,
nở hoa vươn mạnh sớm ngày,
chiều về ủ rũ tàn phai chẳng còn.
Ngài thịnh nộ, chúng con phải mạng vong,
nổi trận lôi đình: thấy mà khủng khiếp !
Tội chúng con, Thánh Nhan đều soi tỏ.
Chúa nổi xung, đời chúng con tàn tạ.
kiếp sống thoảng qua: một tiếng thở dài.
Tính tuổi thọ, trong ngoài bảy chục
mạnh giỏi chăng là được tám mươi,
mà phần lớn chỉ là gian lao khốn khổ,
cuộc đời thấm thoát, chúng con đã khuất rồi.
Cơn giận Ngài, ai lường được sức mạnh,
trận lôi đình, ai hiểu thấu căn nguyên ?
Xin dạy chúng con đếm tháng ngày mình sống,
ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan.

Thế đấy ! Con người vẫn bé cái lầm là cứ tưởng rằng mình là chúa, là chủ của cuộc đời nhưng xin thưa rằng mạnh giỏi lắm thì chừng tám chục mà thôi. Tất cả những tài sản, những nổ lực, những cố gắng mà mình bao nhiêu năm đổ mồ hôi sôi con mắt tìm kiếm sẽ giao lại cho người khác. Ngay cái căn nhà, cái biệt thự, cái villa cao cấp mà mình đang trú ngụ đấy sẽ về tay người khác khi mà chúng ta đã khuất rồi.

Trang tin mừng theo Thánh Matthêu mà chúng ta vừa nghe đấy là đỉnh điểm nhắc nhở chúng ta về sự khôn ngoan, sự lựa chọn khôn ngoan mà Chúa Giêsu đã nói cho dân chúng, Chúa Giêsu cũng đã nói với mỗi người chúng ta: “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng bán đi tất cả những gì mình có để mà mua thửa ruộng ấy. Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy”.

Chúa nhắc cho chúng ta căn tính, căn cốt và cùng đích của cuộc đời chúng ta đó là Nước Trời. Cuộc đời này chỉ là đời tạm mau qua chóng tàn, là cuộc lữ hành về quê trời thôi chứ không phải là vĩnh cửu để rồi chúng ta bám, chúng ta víu vào ? Bé cái lầm là cái điều cần chúng ta lại không tìm, điều không cần chúng ta lại ấp ủ ? Phải chăng là chúng ta thiếu khôn ngoan, chúng ta thiếu cân nhắc, chúng ta thiếu phân xử như Salômôn ?

Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Rôma Ngài cũng đã nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa đã kêu gọi mỗi người chúng ta theo ý định của Người. Vì những ai Người đã biết từ trước, thì Người đã tiền định cho họ nên đồng hình đồng dạng với Con của Người, để Con của Người làm trưởng tử giữa một đàn em đông đúc. Những ai Thiên Chúa đã tiền định, thì Người cũng kêu gọi; những ai Người đã kêu gọi, thì Người cũng làm cho nên công chính; những ai Người đã làm cho nên công chính, thì Người cũng cho hưởng phúc vinh quang”.

Thiên Chúa quan phòng, Thiên Chúa yêu thương và Thiên Chúa đã tuyển chọn, hiến thánh mỗi người chúng ta nhưng chúng ta làm sao đấy ? Chúng ta cứ luẩn quẩn trong con người hay hư nát của chúng ta ? trong cái con người nay còn mai mất của chúng ta mà chúng ta không tìm kiếm những sự cao siêu trên trời như Thánh Phaolô đã hơn một lần nhắc nhở chúng ta.

Thấy điều gì hay, điều gì phải, điều gì tốt chúng ta cũng nên bắt chước và hôm nay chúng ta cũng bắt chước vua Salômôn để rồi chúng ta không xin Chúa cho chúng ta giàu sang phú quý, thành công, bằng này cấp nọ hơn người khác nhưng xin cho chúng ta cũng như ông: xin ơn khôn ngoan, xin ơn biện phân để chúng ta biết đếm tháng ngày chúng ta sống để ngõ hầu tâm trí của chúng ta được khôn ngoan. Chúng ta cũng xin Chúa cho chúng ta khôn ngoan lựa chọn thái độ sống của những người tìm kiếm Nước Trời chứ không phải tìm kiếm cái thế gian mau qua chóng tàn và phù vân này.

Nguyện xin Chúa là Chúa của sự khôn ngoan đến và ở lại với mỗi người chúng ta để chúng ta luôn khôn ngoan chọn lựa thái độ sống phù hợp với thánh ý Chúa.

Lm Anmai CSsR - dongcongnet