Suy niệm của Lm. Anmai, CSsR 

Chúa Nhật Tuần XXIX Mùa Thường Niên Năm B-2012
Is 53, 10-11; Dt 4, 14-16; Mc 10, 35-45

HƠN THUA

Sống không hơn thua, không tranh giành chắc không thú vị hay sao đó ?

Hôm nay, chúng ta lại bắt gặp câu chuyện tranh giành và những người tranh giành không ai khác đó chính lại là những người thân cận, những môn đệ thân tín của mình.

Giacôbê và Gioan con ông Giêbêđê đến gần Chúa Giêsu và thưa với Chúa Giêsu rằng: "Lạy Thầy, chúng con muốn Thầy ban cho chúng con điều chúng con sắp xin Thầy". Nghe xong, Chúa Giêsu hỏi luôn : "Các con muốn Thầy làm gì cho các con?" Các ông nghe thế cũng thưa lại ngay: "Xin cho chúng con một người ngồi bên hữu, một người ngồi bên tả Thầy trong vinh quang của Thầy".

Chúa Giêsu hết sức bình thản và từ tốn nới với các ông : "Các con không biết các con xin gì. Các con có thể uống chén Thầy sắp uống và chịu cùng một phép rửa Thầy sắp chịu không?" Nghe như thế, tưởng sẽ được Chúa ban cho điều mình xin nên đáp ngay: "Thưa được". Chúa Giêsu bảo: "Chén Thầy uống, các con cũng sẽ uống, và phép rửa Thầy sắp chịu, các con cũng sẽ chịu. Còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy, thì không thuộc quyền Thầy ban, nhưng là dành cho những ai đã được chỉ định".

Các ông có lẽ buồn thiu trước lời của thầy mình. Tưởng chừng với hai tiếng thưa được đó các ông cũng được điều mà các ông xin.

Sau đó, Chúa Giêsu gọi các ông lại gần mà bảo: "Các con biết rằng những người được coi là lãnh tụ các nước, thì sai khiến dân chúng như ông chủ, và những người làm lớn thì lấy uy quyền mà trị dân. Còn các con không như thế. Trái lại, ai trong các con muốn làm lớn, thì hãy tự làm đầy tớ anh em. Và ai muốn thành người cầm đầu trong các con, thì hãy tự làm nô lệ cho mọi người. Vì chính Con Người cũng không đến để được phục vụ, nhưng để phục vụ và ban mạng sống mình làm giá cứu chuộc cho nhiều người".

Chúa Giêsu, có lẽ nhân cơ hội này muốn mời gọi các ông nhìn lại con đường của các ông theo Chúa. Con đường theo Chúa không phải là con đường vinh quang mà là con đường thập giá.

Trang sách ngôn sứ Isaia cho chúng ta hình ảnh của người tôi tớ đau khổ. Hình ảnh người ngôn sứ đó là Chúa đã muốn hành hạ người trong đau khổ. Nếu người hiến thân làm lễ vật đền tội, người sẽ thấy một dòng dõi trường tồn, và nhờ người, ý định của Chúa sẽ thành tựu. Nhờ nỗi khổ tâm của người, người sẽ thấy và sẽ được thoả mãn. Nhờ sự thông biết, tôi tớ công chính của Ta sẽ công chính hoá nhiều người, sẽ gánh lấy những tội ác của họ.

Chắc có lẽ không cần phải nói nhiều, chúng ta phần nào thấy được cuộc đời của các ngôn sứ và cách riêng với ngôn sứ Isaia. Phải nói là quá đau khổ chứ không phải là đau khổ bình thường nữa. Thế nhưng mà, qua đau khổ đó, Chúa Giêsu cứu độ con người.

Trong thư Do Thái chúng ta vừa nghe, chúng ta lại bắt gặp một lần nữa hình ảnh, thân phận của Chúa Giêsu : Anh em thân mến, chúng ta có một Thượng tế cao cả đã đi qua các tầng trời, là Đức Giêsu, Con Thiên Chúa, nên chúng ta hãy giữ vững việc tuyên xưng đức tin của chúng ta. Vì chưng, không phải chúng ta có vị Thượng tế không thể cảm thông sự yếu đuối của chúng ta, trái lại, Người đã từng chịu thử thách bằng mọi cách như chúng ta, ngoại trừ tội lỗi. Vậy chúng ta hãy cậy trông vững vàng mà tiến đến trước toà ân sủng, ngõ hầu lãnh nhận lòng từ bi và tìm kiếm ân sủng để gặp được ơn phù trợ kịp thời.

Đây là chiên Thiên Chúa, Đấng gánh tội trần gian ! Thánh Gioan đã hơn một lần giới thiệu với mọi người, giới thiệu với chúng ta về Chúa Giêsu.

Chúa Giêsu đến trong thân phận con người, Ngài đồng thân đồng phận để thông cảm sự yếu đuối của con người và thậm chí Ngài còn chịu những thử thách hết sức nghiệt ngã ngoại trừ tội lỗi để cứu con người tội lỗi của chúng ta.

Hành trình lịch sử, dòng lịch sử cứu độ đã để lại cho chúng ta bài học hết sức rõ ràng về vị ngôn sứ thời đại là Chúa Giêsu.

Quá nhiều lần, chúng ta đã than trách Chúa đủ thứ điều này điều kia hết. Và rồi, khi không được như điều mà ta xin thì ta lại quay quắt với Chúa.

Ngày hôm nay, nếu có mặt ở đây với ta, Chúa Giêsu cũng sẽ hỏi ta là ta có uống được chén đắng mà Chúa đã uống hay không ? Có đi qua con đường thập giá như Chúa đã đi không ?

Bao nhiêu lần chúng ta đau khổ với Chúa, bao nhiêu lần chúng ta cũng đã hát thật to rằng con xin theo Chúa đến giây phút cuối cuả cuộc đời nhưng rồi ta có theo thật hay không ? Hay là chúng ta cũng chỉ hát ngoài môi ngoài miệng thôi.

Con đường đau khổ mà Chúa đang gửi đến cho chúng ta, chúng ta bình tâm nhìn lại thử xem ? Chúng ta hạnh phúc hơn quá nhiều người nhưng chúng ta đâu có cảm nhận ra cái hạnh phúc đó để rồi chúng ta càm ràm thế này thế nọ. Và, có những đau khổ do chính chúng ta gây ra nhưng chúng ta không biết đó thôi.

Nhìn lại từ gia đình, từ bản thân chúng ta, Chúa ban cho qua nhiều nhưng rồi chúng ta không nhận ra để rồi cứ mãi ganh tỵ với anh chị em đồng loại thôi. Cũng chỉ vì ganh tỵ mà ngay trong chính gia đình của chúng ta mới xáo trộn.

Chúa Giêsu đã đến trong trần gian này để gánh tội cho chúng ta rồi, xin đừng chất thêm tội trên cuộc đời của Ngài nữa. Hãy bớt đi những lầm lỗi của chúng ta để Ngài bớt đi gánh nặng của chúng ta.

Nhiều lúc, do vô tình hay cố ý, chúng ta lại chất thêm gánh nặng cho anh chị em đồng loại của chúng ta.

Xin cho chúng ta trong sâu lắng của lòng mình, bớt đi những tôi lỗi, bớt đi những yếu đuối để làm bớt đau khổ cho Chúa. Và nếu có, xin Chúa thêm ơn cho chúng ta để chúng ta vác thập giá mà Chúa gửi cho đến hơi thở cuối cùng.

Lm Anmai, CSsR

 

Chén đắng, chén ngọt
Chúa Nhật 29 Thường niên B, Chúa nhật truyền giáo
(Is 53, 10-11; Dt 4,14-16; Mc 10, 35-45)

Chuyện hết sức thường tình củn con người ngày hôm nay được thánh Maccô thuật lại cho chúng ta. Chuyện hết sức thường tình đó là khi mình làm một chuyện gì đó thì mình đều mong có một mối lợi. Khi mình đã bỏ mọi sự để theo người nào đó thì tất nhiên có lợi mới theo chứ không ai mà cứ đi theo một cách không không được.

Câu chuyện này cũng được ghi lại một cách khá tương hợp trong Tin Mừng Matthêu (Mt 20,20-28). Tuy nhiên mỗi thánh ký biên soạn theo nhãn quan của mình. Chẳng hạn chúng ta có thể thấy một chi tiết khác biệt rõ nét nơi Matthêu sánh với Maccô, như sau: nơi Maccô chính Giacôbê và Gioan ngõ lời, đang khi đó nơi Matthêu, mẹ của họ đến xin với Chúa Giêsu cho các con. Sự kiện đó liên hệ đến cộng đoàn mà Matthêu muốn ngỏ.

Nếu so sánh với Luca và Gioan, chúng ta cũng có thể nhận thấy chi tiết này: câu 45 của Tin Mừng Maccô được miêu tả như là sứ điệp cho bản trình thuật: Con Người đến để hầu hạ và thí mạng sống. Cũng sứ điệp đó về sự hạ mình của Chúa Giêsu được thánh ký Luca lồng kết trong bối cảnh Tiệc ly (Lc 22,27) và Gioan đặt vào bối cảnh Rửa chân (Ga 13,3-10).

Vài ghi nhận sơ lược đó cũng đủ gợi nhắc lại cho chúng ta phong thái tự do trong việc biên soạn của mỗi thánh ký cũng như nhãn quan thần học riêng biệt nơi từng Tin Mừng.

Trở lại với bản văn Maccô, trình thuật này được chia ra làm 2 phần như sau:

Câu 35-40: Lời thỉnh cầu của Giacôbê và Gioan.

Câu 41-45: Bài học phục vụ theo gương Chúa Giêsu.

Khởi từ lời thỉnh cầu của 2 môn đệ, Chúa Giêsu ngỏ lời cho các môn đệ, và qua đó cho tất cả những ai chọn theo Người ở mọi thời, về nguy cơ của họ không thấu hiểu con đường phải bước theo Người. Đó là con đường ngang qua khổ đau cái chết rồi mới tới vinh quang. Họ phải noi gương Thầy họ biết khiêm tốn phục vụ cho ơn cứu rỗi của nhiều người đến mức độ dám hy sinh mạng sống. Đó mới thực sự là căn cước của những ai chọn theo Người.

Giacôbê và Gioan thưa Người: xin cho chúng con được ngồi, một người bên hữu, một người bên tả trong vinh quang của Thầy (c. 35-37).

Cách miêu tả như thế gợi nhắc ước mơ Thiên sai trần tục của người Do Thái. Họ chờ mong sự xuất hiện của Đấng Thiên sai để dẹp tan địch thù Roma và khai mở Nước vinh quang. Như thế lời thỉnh cầu của 2 môn đệ không phải chỉ liên hệ tới những chỗ ngồi danh dự nào đó, song nhằm đến sự chia sẻ quyền hành với vị vua cai trị.

Như thế, lời thỉnh cầu trên vén mở cho thấy ngay cả các môn đệ thân tín như Giacôbê và Gioan cũng không hiểu được khuôn mặt Thiên sai đích thực của Chúa Giêsu. Các môn đệ vẫn luôn có cám dỗ chờ mong sự thể hiện của một nước Thiên sai thuần trần tục và đậm nét chính trị "các ngươi không biết các ngươi xin gì" (c. 38a).

Trong nhãn quan thần học của các thánh ký nói chung và của Maccô nói riêng, vinh quang Thiên sai chỉ có được ngang qua khổ đau và cái chết của Đức Kitô.

Lồng kết vào bối cảnh Maccô, lời thỉnh cầu này trở nên cơ hội để Chúa Giêsu thanh luyện cái nhìn của các môn đệ Người ngõ hầu họ có thể dấn thân bước theo Người.

Chúa Giêsu nói với họ:. ..các ngươi có thể uống chén Ta uống và chịu thanh tẩy thứ thanh tẩy Ta phải chịu không? Họ nói với Người: thưa được. Chúa Giêsu bảo họ: chén Ta uống, các ngươi sẽ uống, thanh tẩy Ta chịu, các ngươi sẽ chịu, còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Ta, Ta không có quyền ban, nhưng là dành cho ai điều ấy đã được dọn ra (c. 38-40)

Chén: Trong Cựu ước hình ảnh này thường là biểu trưng của cơn thịnh nộ và án phạt mà Thiên Chúa giáng xuống trên dân bất tuân: "phải có chén nơi tay Giavê, Ngài rót ra cho chúng nốc đến cặn, chúng uống hết thảy những kẻ dữ trên trần (Tv 75,9; Is 51,17); chính là chén của khiếp kinh thất đảm (Ed 22,33): gợi nhắc 1 cách nào đó đến những khốn khổ mà con người phải chịu. Lồng kết vào truyền thống khổ nạn của Chúa Giêsu, hình ảnh này gợi nhắc khổ đau trong cuộc tử nạn (Mc 14,36) mà theo quan niệm truyền thống thì Đấng Thiên sai được miêu tả như người tôi tớ kề vai gánh vác khổ đau thay cho dân tội lỗi ngõ hầu thoát cơn thịnh nộ của Thiên Chúa.

Hình ảnh chén trở nên mộ biểu tượng rõ nét hơn khi được thánh ký sử dụng liên kết với hình ảnh thanh tẩy. Thanh tẩy là biểu tượng của sự khoắc khoải tột cùng của khổ đau: "vực này với vực kia, giữa tiếng thác của Ngài ầm vang, hết thẩy nước đổ sóng tràn ngập lút trên tôi" (Tv 42,8).

Nói một cách dễ hiểu hơn, chén và thanh tẩy được sử dụng nơi Maccô nhằm gợi nhắc cuộc khổ nạn gần kề của Chúa Giêsu: Người sẽ phải bị dìm sâu trong thống khổ. Chính viễn ảnh đen tối đó của cuộc khổ nạn cũng sẽ là phần số được chia sẻ cho các môn đệ: "chén Ta uống các ngươi sẽ uống, thanh tẩy ta chịu, các ngươi sẽ chịu (câu 39a) gợi nhắc lịch sử cụ thể của đời sống 2 môn đệ này. Giacôbê sẽ tử đạo vào năm 44 ở Giêrusalem (x. Cv 12,2). Và theo truyền thống Giáo hội, về sau Gioan cũng chết tử đạo như anh mình. Các môn đệ của Chúa Giêsu được mời gọi đi theo con đường khổ nạn của Người ngõ hầu được chia sẻ vinh quang phục sinh "còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Ta, Ta không có quyền ban, nhưng là dành cho ai điều ấy đã được dọn ra" (c. 44)

Con Người vẫn luôn có khuynh hướng tìm thống trị trên kẻ khác, y như cám dỗ tích trữ của cải tiền bạc, khiến họ không thể lựa chọn theo Chúa Giêsu khiêm tốn phục vụ ơn cứu độ cho nhân loại, đến mức của khổ đau và thập giá.

Tâm tư, suy nghĩ của hai môn đệ cũng là suy nghĩ của nhiều người trong chúng ta. Mấy ai trong cuộc đời này lại thích uống chén đắng ? Chẳng mấy ai trong cuộc đời này lại đi chê chén ngọt.

Khi đối diện với chén ngọt thì ai ai cũng sẵn sàng để uống chén đấy nhưng ngược lại, với chén đắng thì quả là khó. Điều ấy, Chúa Giêsu đã phải trải nghiệm một cách hết sức là giằng co. Trong vườn Cây Dầu, Chúa Giêsu đã phải kêu xin thảm thiết với Chúa Cha để Chúa Cha cất khỏi Ngài chén đắng mà Cha gửi. Nếu như Chúa Giêsu không đi trọn con đường vâng phục thánh ý của Cha mà đi theo ý của mình thì việc cứu độ coi như là không không vậy. Và như Chúa Giêsu đã thưa với Cha là chính vì “cái giờ ấy” mà Chúa Giêsu mới có mặt.

Là con người, thoạt đầu hai môn đệ bị cái cám dỗ của thể xác, của con người chi phối để giành chỗ nhất chỗ nhì, để né chắng đắng và giành chén ngọt nhưng chúng ta nhìn lại hành trình cuộc đời của các môn đệ nói chung và hai môn đệ “xin xỏ” ngày hôm nay chúng ta đã biết rồi. Dần dần, ngày mỗi ngày theo Chúa, ở với Chúa nên không còn màng đến chuyện ghế nhất ghế nhì nữa nhưng tất cả chỉ dốc tâm vào lo cho công việc rao giảng Nước Trời mà thôi. Điều đáng ghi nhận, điều đáng nói ở đây là cuối đời, hầu như các môn đệ trong đó có hai cái ông “ham hố” này đã chết vì Thầy Chí Thánh của mình

Là môn đệ của Chúa, ngày mỗi ngày, người môn đệ cũng được mời gọi uống chén đắng như Thầy Chí Thánh Giêsu và cũng được mời gọi phải chết y như Thầy của mình vậy.

Hôm nay, ngày khánh nhật truyền giáo thì lời mời gọi ấy càng có tính cách khẩn thiết hơn. Lời mời gọi truyền giáo không dành riêng cho bất cứ một ai hay bất cứ một tổ chức, một cộng đoàn nào. Ai ai cũng được thôi thúc để sống sứ mạng truyền giáo sẵn có trong mình. Sống sứ mạng truyền giáo đó chính là vui vẻ để đón chén đắng mà Chúa Giêsu mời gọi.

Theo Chúa, có quá đáng chăng để mà nói đó là con đường chẳng mấy ai đi, con đường của sự từ bỏ, con đường của đau khổ, con đường của thập giá. Không phải tôi phải đi đến vùng truyền giáo, miền truyền giáo tôi mới có thể sống sứ mạng truyền giáo mà Chúa và Hội Thánh mời gọi. Ở bất cứ nơi đâu tôi cũng có thể sống được sứ mạng truyền giáo ấy nếu như tôi sống cái tinh thần đón nhận tất cả những đau khổ của cuộc đời này trong tin yêu và hạnh phúc và nhất là tôi can đảm đón nhận chén đắng mà Chúa gửi đến trong cuộc đời.

Và, chúng ta cũng nên nhớ cái quy luật muôn thuở đó là chén đắng của Chúa lúc nào cũng đắng cay nhưng sau khi trải qua cái đắng cay ấy ta sẽ được hưởng phúc vinh quang cùng với Chúa Giêsu. Chỉ những ai can đảm bước theo Thầy, vui vẻ uống chén mà Thầy đã uống thì cũng sẽ dự phần vinh phúc của Thầy.

Nguyện xin Chúa Chúa Giêsu, đấng đã can đảm đón nhận chén đắng của Chúa Cha giúp ta can đảm đón nhận những chén đắng mà Chúa trao phó cho cuộc đời mỗi người chúng ta.

Anmai, CSsR

 

 

Tác giả:  Lm. Anmai, C.Ss.R.