Suy niệm tin mừng Chúa nhật
(Anmai, CSsR)

Theo ai ?
Chúa nhật 13 thường niên C-2010
(1 V 19, 16b.19-21; Gl 5, 1.13-18; Lc 9, 51-62)

Mỗi một người có một ơn gọi, mỗi một người có sứ mạng. Người thì làm vua, người thì làm quan, người thì làm dân thường, người khác nữa thì làm ngôn sứ như ngôn sứ Êlia. Êlia được Thiên Chúa mời gọi làm ngôn sứ cho Ngài. Hoàn thành một cách tốt đẹp vai trò ngôn sứ của mình, Êlia được Thiên Chúa chọn cho một ngôn sứ khác tên là Êlisa để thay cho ông.

Sách các vua quyển thứ nhất mà chúng ta vừa nghe kể lại cho chúng ta chuyện Êlia chọn Êlisa thay cho mình. Trước đó, qua lời của Thiên Chúa, Êlia xức dâu cho Giêhu để Giêhu làm vua Israel. Câu chuyện tuyển chọn Êlisa chúng ta nghe như thế này: còn Giê-hu con của Nimsi, ngươi sẽ xức dầu tấn phong nó làm vua Israel. Êlisa con Saphát, người Avên Mơkhôla, ngươi sẽ xức dầu tấn phong nó làm ngôn sứ thay cho ngươi. Kẻ thoát gươm của Khadaên sẽ bị Giêhu giết; người thoát tay Giêhu sẽ bị Êlisa giết. Nhưng Ta, Ta sẽ dành ra cho Ta bảy nghìn người trong Israel: tất cả những kẻ đã không hề bái gối trước Baan, những môi miệng không hề hôn kính nó." Ông Êlia bỏ đó ra đi và gặp ông Êlisa là con ông Saphát đang cày ruộng; trước mặt ông Êlisa có mười hai cặp bò; chính ông thì đi theo cặp thứ mười hai. Ông Êlia đi ngang qua, ném tấm áo choàng của mình lên người ông Ê-li-sa. Ông này liền để bò lại, chạy theo ông Êlia và nói: "Xin cho con về hôn cha mẹ để từ giã, rồi con sẽ đi theo ông." Ông Êlia trả lời: "Cứ về đi! Thầy có làm gì anh đâu? " Ông Êlisa bỏ ông Êlia mà về, bắt cặp bò giết làm lễ tế, lấy cày làm củi nấu thịt đãi người nhà. Rồi ông đứng dậy, đi theo ông Êlia và phục vụ ông.

Qua câu chuyện này, chúng ta thấy sau khi đã về từ giã gia đình, Êlisa đã đi theo Êlia để phục vụ ông. Đi theo Êlia, đi theo một con người thì khác, khác vì còn có thể về để từ giã gia đình. Khi đi theo Chúa thì không được về từ giã gia đình. Lời mời gọi của Chúa là một lời mời gọi dứt khoát và quả quyết hơn là Êlia mời Êlisa.

Câu chuyện mà Thánh Luca thuật lại cho chúng ta hôm nay đã nói về điều ấy, đã chứng minh điều đòi hỏi ấy nơi Chúa Giêsu: Đang khi Thầy trò đi đường thì có kẻ thưa Người rằng: "Thưa Thầy, Thầy đi đâu, tôi cũng xin đi theo." Người trả lời: "Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu." Đức Giêsu nói với một người khác: "Anh hãy theo tôi! " Người ấy thưa: "Thưa Thầy, xin cho phép tôi về chôn cất cha tôi trước đã." Đức Giê-su bảo: "Cứ để kẻ chết chôn kẻ chết của họ. Còn anh, anh hãy đi loan báo Triều Đại Thiên Chúa."

Người này phải nói là người tốt đó chứ vì lẽ theo lẽ của con người, anh ta còn vướng bận người cha già thân yêu ở nhà để rồi anh lo cho tròn “chữ hiếu” anh sẽ theo Thầy. Chúa Giêsu đã khẳng định luôn: “Cứ để kẻ chết chôn kẻ chết !”

Câu chuyện không dừng lại ở chỗ ấy. Người này nhẹ hơn người kia là xin về chỉ là để từ biệt gia đình thôi chứ không phải là chờ đến ngày cha mình chết thì mới theo nhưng Chúa Giêsu cũng đã khẳng định: "Ai đã tra tay cầm cày mà còn ngoái lại đàng sau, thì không thích hợp với Nước Thiên Chúa."

Trường hợp này thì Chúa Giêsu không trả lời cho anh ta là có về hay không về để từ biệt gia đình nữa nhưng Chúa Giêsu chỉ nói nhẹ: "Ai đã tra tay cầm cày mà còn ngoái lại đàng sau, thì không thích hợp với Nước Thiên Chúa." Nói là nhẹ nhưng chẳng nhẹ vì Chúa Giêsu đã khẳng định rằng những ai mà tra tay cầm cày mà ngoái lại đàng sau thì không thích hợp. Câu nói này như muốn nói đến thái độ dứt khoát của những ai theo Chúa với Nước Thiên Chúa.

Trang Tin mừng, câu chuyện, ý nghĩa của lời Chúa Giêsu ngày hôm nay hết sức hay và hết sức thực tế với mỗi người chúng ta.

Chúng ta, nhiều lần nhiều lúc đứng trước cái chết của một ai nào đó dù thân hay dù không thân cũng gợi đến cho chúng ta cái cảm thức, cái ý thức về phận người. Những lần ấy, chúng ta hình như là xác tín mạnh mẽ hơn quyết tâm theo Chúa của mình. Khi đứng trước bệnh tật, cái chết của con người chúng ta hay có cái cảm nghiệm hay có cái quyết tâm từ nay trở đi sẽ không dính bén gì đến của cải vật chất mau qua chóng tàn này. Mà thật ! Cuộc đời này chẳng có là gì cả, tất cả rồi cũng nhắm mắt xuôi tay thôi nhưng con người vẫn cứ loay hoay mãi đi theo ai chứ không phải là theo Chúa !

Cũng chẳng cần nói đâu xa. Nhìn lại ngay chính cái bản thân của mình thôi. Ngày mà mình khấn hứa sao mà hay quá ! Khấn khó nghèo, khấn vâng phục, khấn khiết tịnh ấy.

Vâng phục: Thuở ban đầu ta cũng tha thiết sống với lời khấn vâng phục lắm đấy chứ nhưng rồi sau một thời gian tu, ta lại hoán chuyển vị trí của lời khấn nghĩa là ta bắt Chúa vâng phục ý ta qua ý bề trên. Hễ bề trên làm theo ý ta thì đó là một bề trên tốt còn ngược lại, một bề trên không vâng theo ý của ta đó là một bề trên không tốt !

Khiết tịnh thì thật sự chỉ trong lòng của ta ta mới biết mà thôi. Có khi không phạm lỗi khiết tịnh ở bên ngoài nhưng trong lòng của ta đầy những hình bóng khác ngoài hình bóng của vị Thiên Chúa mà ta đã hơn một lần quyết tâm thề hứa để đi theo Ngài.

Khó nghèo thì cũng chỉ có mình và tiếng nói lương tâm nhưng nó bị lộ ra bên ngoài. Ngày đầu tiên ta khấn dòng thì hình như ta chỉ có vỏn vẹn cái túi xách tay từ khỏi Nhà Tập. Thế nhưng mà chẳng hiểu sao sau vài năm khấn hay sau cái ngày lãnh sứ vụ linh mục để đi phục vụ thì ôi thôi nào là giỏ, nào là thùng, nào là cả tủ … Nhìn lại giật mình quá sức tưởng tượng vì sau cái ngày ta lãnh sứ vụ, ta đi giúp xứ thì ôi thôi đồ đoàn nó nhiều không thể tưởng tượng. Ta cũng có thể tìm cách để lý luận cho tất cả những gì ta có để nó phục vụ ta nhưng nhìn kỹ một chút thì hình như ta phục vụ nó thì phải. Khi ta sắm sửa nó thì ta phải để dành giờ lưu tâm đến nó và chăm sóc cho nó sợ nó hư, sợ nó mòn … Nếu như không khéo ta sẽ chạy theo cái của cải vật chất hưởng thụ chứ ta không còn theo Chúa nữa.

Đời sống hôn nhân cũng vậy, ngày mới yêu, ngày mới cưới thì người ta rất chung thủy nhưng rồi sau đó một thời gian thì lời hứa đó như thế nào ? Ta còn chung thuỷ với người bạn đời mà ta đã dắt tay nhau ra thề hứa thuở nào hay không ? Khi ta còn sống chung thuỷ thì khi ấy ta còn theo Chúa và sống kết hợp mật thiết với Chúa. Khi ta không còn chung thuỷ trong đời sống hôn nhân thì khi ấy ta đã bỏ Chúa ra khỏi cuộc đời của ta để ta chạy theo tình cảm của người đời, ta phá vỡ hôn ước giữa ta và Thiên Chúa là sống chung thuỷ với người ta đã chọn.

Theo Chúa không phải là chuyện dễ, theo Chúa không phải là chuyện một sớm một chiều mà là một hành trình dài của đời người. Thánh Phaolô, một người đã quá sức kinh nghiệm về chính bản thân mình, về chính cuộc đời mình. Trong thư gửi tín hữu Galat mà chúng ta vừa nghe, Thánh Phaolô khuyên nhủ hết sức chân thành với chúng ta rằng: Chính để chúng ta được tự do mà Đức Ki-tô đã giải thoát chúng ta. Vậy, anh em hãy đứng vững, đừng mang lấy ách nô lệ một lần nữa. Quả thế, thưa anh em, anh em đã được gọi để hưởng tự do. Có điều là đừng lợi dụng tự do để sống theo tính xác thịt, nhưng hãy lấy đức mến mà phục vụ lẫn nhau. Vì tất cả Lề Luật được nên trọn trong điều răn duy nhất này là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Nhưng nếu anh em cắn xé nhau, anh em hãy coi chừng, anh em tiêu diệt lẫn nhau đấy! Tôi xin nói với anh em là hãy sống theo Thần Khí, và như vậy, anh em sẽ không còn thoả mãn đam mê của tính xác thịt nữa. Vì tính xác thịt thì ước muốn những điều trái ngược với Thần Khí, còn Thần Khí lại ước muốn những điều trái ngược với tính xác thịt, đôi bên kình địch nhau, khiến anh em không làm được điều anh em muốn. Nếu anh em để cho Thần Khí hướng dẫn, thì anh em không còn lệ thuộc Lề Luật nữa.

Chỉ có một con đường tốt nhất đó là để cho Thần Khí, để cho Thiên Chúa hướng dẫn cuộc đời chúng ta mà thôi.

Vốn dĩ là thân phận yếu hèn, chúng ta năng chạy đến Chúa qua Bí Tích Thánh Thể, qua đời sống cầu nguyện để chúng ta được Thần Khí hướng dẫn cuộc đời của mỗi người chúng ta. Chỉ có nhờ Thần Khí chúng ta mới đủ sức để theo Chúa trọn vẹn con đường mà Chúa đã mời gọi.

Anmai, CsSR 27-6-2010

 

Chúa nhật XIII TN năm C-2013
1 V 19, 16b.19-21; Gl 5, 1.13-18; Lc 9, 51-62
BƯỚC THEO THẦY !
Trong kho tàng chuyện ngụ ngôn có một câu chuyện dí dỏm như sau: Một con khỉ cầm hai nắm đậu, một hạt đậu rơi xuống đất. Nó tính nhặt hạt đậu đó lên, không ngờ vừa nhón tay lại rơi thêm hai mươi hạt nữa. Nó định nhặt hai mươi hạt đậu đó lên, ai ngờ vừa mở ngón tay, cả nắm đậu trong tay bị bung ra hết. Con khỉ hoảng hốt làm bung nốt nắm đậu ở trong tay kia, nó dùng cả tay lẫn chân vét đậu lại, nhưng càng khều thì đậu càng văng ra xa. Cuối cùng cả hai nắm đậu tản ra trên mặt đất như một đám khói.
Cuộc sống không ngừng đòi hỏi chúng ta phải chọn lựa. Và chọn lựa nào cũng phải chịu thiệt thòi mất mát. Kẻ bắt cá hai tay vẫn luôn là người thua thiệt nhiều nhất. Con khỉ vì tiếc một hạt đậu mà mất cả hai nắm đậu trên tay.
Câu chuyện dí dỏm về sự lựa chọn vật chất. Con người cũng như con khỉ, cũng cần hạt đậu, cũng cần hạt gạo cho cuộc sống nhưng con người hơn con khỉ đó là chọn những giá trị tinh thần và hơn giá trị tinh thần đó là con đường mà mình đi theo, tin vào đấng nào, tin vào ai ?
Chúa Giêsu, trong hành trình làm người, do vâng theo Thánh ý Chúa. Quyết định nhất, căn cốt nhất của Chúa Giêsu đó là “Con đường lên Giêsuralem”. “Con đường lên Giêsuralem” chính là con đường tiến về cái chết. Chúa Giêsu cũng phải đối diện với thánh ý của Thiên Chúa để bày tỏ niềm tin vào Cha của ngài.
Chúa Giêsu biết điều đó. Ngài đã thấy nổi lên sự chống đối, một liên minh các thù địch đang chờ đợi Ngài trong thành phố “là nơi người ta giết chết các tiên tri” (Lc 13,34). Có lẽ Ngài đã có thể tránh được thảm cảnh trong khi ở lại Galilê, nhưng Ngài không tránh né sứ mạng cứu độ và những hậu quả của nó. Nơi mà Gioan nói Ngài đi “cho đến cùng” thì Luca nói rằng Ngài “quyết định” đi (trong bản dịch nghĩa đen: “Ngài nghiêm mặt lại”).
Cái “quyết định” này cũng phải đánh dấu những người muốn đi theo Ngài. Điều này đặc biệt đúng đối với những “ơn gọi”, nhưng mọi Kitô hữu, theo cách và trong hoàn cảnh của mình, được mời gọi “đi theo Đức Kitô”, nghĩa là sống theo Tin Mừng. Do đó chúng ta có thể làm một cuộc xem lại cuộc sống Tin Mừng bằng cách đi từ những câu trả lời sống động do Chúa Giêsu nói với ba người.
Trang Tin mừng hôm nay là nỗi khó khăn khi theo Chúa Giêsu và gồm ba hoạt cảnh nhỏ. Cảnh chót giống với cảnh đầu tiên: những người vô danh tự nguyện xin làm môn đệ, trong khi chính Chúa Giêsu lên tiếng mời gọi trong cảnh giữa; nhưng cũng như trong cảnh giữa này, người ở cảnh thứ ba cũng đặt điều kiện.
Ở những câu 57-58 –như ở câu 61- chúng ta tham dự một cảnh cổ điển trong Do Thái giáo: người học trò chọn Thầy mà mình muốn theo học, bỏ gia đình hoặc nhiều năm để đến trú ngụ trong nhà Thầy (x. Ga 1,37-39). Câu trả lời cho thấy Chúa Giêsu không giống như những Kinh sư khác: cuộc sống của Ngài lưu động bởi Ngài là một kẻ bị khước từ. Bị truy nã, Ngài không có chỗ dựa đầu để nghỉ ngơi cho yên ổn mà phải trốn lánh. Để ám chỉ mình, Chúa Giêsu nói về Con Người, một diễn ngữ để vừa chỉ sự bất lực của kẻ bị ruồng bỏ và bị giết (9,22-44; chính là trường hợp ở đây) vừa chỉ quyền lợi mà Ngài sẽ thừa hưởng khi Ngài được nâng lên trên trời (9,26; 12,8). Như vậy, những ai muốn đi theo Ngài, muốn làm môn đệ, sẽ san sẻ cuộc đời của một kẻ vô gia cư, không biết ngày nào sẽ có được mái nhà để qua đêm.
Trong những câu 59-60 Chúa Giêsu chủ động khởi xướng (x. các trình thuật ơn gọi 5,27). Yêu cầu của người ẩn danh chứng tỏ rằng đối với ông ra có một ưu tiên (trước hết): việc thi hành bổn phận hiếu thảo là chôn cất cha ưu tiên hơn việc đi theo Chúa Giêsu và chỉ cần vài tiếng đồng hồ… Chúa Giêsu đáp lại bằng một châm ngôn gây sửng sốt gắn liền với hoàn cảnh đó:”Cứ để kẻ chết –những kẻ khước từ Chúa Giêsu và Tin Mừng Nước Thiên Chúa- chôn kẻ chết của họ!”. Điều này dẫn đến chuyện”làm bật rễ” giới răng của Chúa về sự hiếu thảo (Xh 20,12), chính là sự cấp bách phải loan báo Triều Đại Thiên Chúa; việc phục vụ Tin Mừng này là trước hết và vượt qua cả những liên hệ gia đình, tuy vẫn được Chúa chúc phúc (x. 14,26).
Cảnh sau cùng (cc. 61-62) nhắc đến việc Êlisê trở thành đệ tử của ngôn sứ Êlia (1V 19,19-21), trong khi ông cày với một đôi bò, ông đã xin phép về ôm hôn cha mẹ ông trước khi theo Êlia. Sau khi giết bò và sau bữa tiệc từ giã người thân ông bắt đầu theo Êlia. Nhưng Chúa Giêsu lại đòi hỏi hơn vị đại ngôn sứ xưa kia; ở đây lời dạy của Ngài cũng gắn liền với mạch văn (ở đây, câu chuyện 1V) và đưa ra lý do của việc đòi hỏi quyết liệt ấy: khi đã bắt đầu cày bừa cánh đồng của Thiên Chúa, trong đó Chúa làm cho khai mở triều đại của Ngài; người ta không có thể ngoái lại đàng sau. Chính gia đình cũng thuộc những thứ người ta bỏ lại đàng sau (x. 18,29). Phải coi chừng:”Quyết định theo Chúa Giêsu không chỉ là kết quả nhất thời của phấn khởi nhiệt tình; điều đó đòi hỏi một quyết định có tính cách kiên quyết”.
Nhìn lại cuộc sống, chúng ta luôn cảm nhận rằng con người muốn vươn lên thật khó. Có nhiều thứ vướng mắc ngăn cản bước chân. Vướng mắc kéo theo ràng buộc. Những vướng mắc ràng buộc đan nhau thành một tấm lưới khổng lồ vây bọc con người. Muốn tự do bay lên, phải có can đảm phá tung những mắt lưới trói buộc.
Tiên tri Êlisa là người biết phá vỡ những trói buộc đó. Ông là một nhà nông. Khi Thầy Êlia đến tìm, ông đang cày ruộng với 12 cặp bò. Có 12 đôi bò tức là khá giàu có. Thế mà, khi nghe Thầy Êlia kêu gọi, Êlisa đã chẻ cày làm củi, giết bò làm lễ vật, thiêu đốt tất cả để dâng tiến Chúa, rồi lên đường theo Thầy.
Làm nghề nông thì tài sản là ruộng đất, trâu bò, cày cuốc. Đốt cày cuốc, giết trâu bò có nghĩa là từ bỏ tài sản của mình. Đốt cày cuốc, giết trâu bò cũng có nghĩa là đoạn tuyệt với nghề nghiệp cũ để theo đuổi nghề nghiệp mới. Đốt cày cuốc, giết trâu bò cũng có nghĩa là đoạn tuyệt với quá khứ để phóng mình vào tương lai. Đó là một lựa chọn dứt khoát. Ra đi không vướng bận, vì chẳng còn gì gắn bó, ràng buộc. Ra đi không trở lại vì đốt cày, giết bò rồi thì đâu còn chỗ trở về nữa.
Thái độ của tiên tri Êlisa là thái độ mà Chúa Giêsu đòi hỏi trong bài Tin Mừng hôm nay.
Chúa Giêsu mời gọi ta bước theo Người. Để theo Người, ta phải dứt khoát quyết liệt. Không khoan nhượng. Không lưỡng lự dùng dằng. Sở dĩ Chúa đòi chúng ta phải dứt khoát vì Chúa biết xác thịt chúng ta yếu đuối. Tinh thần muốn vươn cao nhưng xác thịt cứ muốn kéo ghì chúng ta xuống. Thánh Phaolô khuyên chúng ta hãy sống theo Thần Khí chứ đừng theo xác thịt. Hơn nữa, ma quỷ rất tinh khôn, nó cám dỗ ta từng bước, đưa ra những lý do rất hợp lý để khiến ta nhượng bộ. Nhượng bộ xác thịt một lần rồi sẽ dẫn đến những nhượng bộ khác. Những nhượng bộ đó kéo ta dần dần xa Chúa. Đến khi tỉnh lại thì đã muộn rồi. Như câu chuyện người đệ tử muốn giữ manh áo rách mà ta đã nói ở đầu.
Khi bước theo Đức Giêsu, người ta không được nhìn lại đàng sau, nhưng phải dứt khoát nhìn tới trước, nhìn vào chính Đức Giêsu và tất cả những gì được hàm chứa trong quan hệ với Người. Không những trong lãnh vực của cải vật chất, cả trong lãnh vực các tương quan người với người, liên hệ với Người đòi hỏi một số những từ bỏ đau đớn. Nhưng phải biết vấn đề ở đây là gì: đó là gắn bó với Người, phục vụ Người, sống thân tình với Người. Phần Người, Đức Giêsu đề nghị, nhưng luôn tôn trọng tự do của từng người.
Ai muốn đi theo Đức Giêsu, phải dứt khoát chọn Người và liên kết với Người. Chỉ có sự cương quyết này và một quyết định như vậy mới giúp ta bước đi với Đức Giêsu và cùng với Người phục vụ việc loan báo Nước Thiên Chúa. Bước theo Đức Giêsu thường xuyên bao hàm những từ bỏ đau đớn.
Lm Anmai 30-6-13

Anmai, CSsR - dongcongnet June 28, 2013