Suy niệm của Lm. Anmai, CSsR 

Chúa nhật 7 PS C Thăng thiên (2013)
SỐNG MẦU NHIỆM NƯỚC TRỜI
Cv 1, 1-11; Dt 9, 24-28; 10, 19-23; Lc 24, 46-53

Cuộc đời, ai trong chúng ta cũng đã hơn một lần "nếm" được cảnh chia ly.

Ngày còn bé, năm lớp 12 xong, lần đầu tiên ra sân bay để tiễn cô bạn học qua Mỹ theo diện HO. Chỉ là bạn học thôi nhưng chẳng hiểu sao hai hàng nước mắt lưng trào. Có lẽ vì chơi thân với nhau quá và khi ra sân bay những hình ảnh đẹp của tuổi teen còn đó trong những lần đạp xe đạp đi ăn bột chiên ở đường Võ Văn Tần hay ăn xôi ngay đầu đường Bùi Thị Xuân và Cống Quỳnh hay lại nhớ đến ăn bún bò bình dân ở cư xá Tự Do ... Thời đó nghèo lắm, thi thoảng góp tiền lại đi ăn với nhau và vì học chung với nhau nên thân nhau.

Ra sân bay tiễn bạn học mà nước mắt nó rưng rưng. Có lẽ xúc cảm của sự chia ly nó dâng trào.

Trong tâm tình đó, nhà thơ Nguyễn Bính bộc bạch tâm tình khi chia xa giữa người thân yêu như bạn bè, như người yêu, như bà mẹ như thế này :

“Có lần tôi thấy một người yêu 
Tiễn một người yêu một buổi chiều 
Ở một sân ga nào xa vắng lắm 
Họ cầm tay họ bóng liêu xiêu…“ 
“Hai người bạn cũ tiễn chân nhau 
Kẻ ở trên toa kẻ dưới tầu 
Họ giục nhau về ba bốn bận 
Bóng nhòa trong bóng tối từ lâu…“ 
“..Có lần tôi thấy một bà già 
Đưa tiễn con đi trấn ải xa 
Tàu chạy lâu rồi, bà vẫn đứng 
Lưng còng đổ xuống bóng sân ga..“ 
“Có lần tôi thấy một người đi 
Chẳng hiểu về đâu nghĩ ngợi gì ? 
Chân bước hững hờ theo bóng lẻ 
Một mình làm cả cuộc phân ly.. „ 

Hay là đậm đà, nặng nề hơn một tí đó là tâm trạng của Hàn Mạc Tử trong bài thơ "Những giọt lệ" :

Họ đã xa rồi không níu lại 
Lòng thương chưa đã, mến chưa bưa.... 
Người đi một nữa hồn tôi mất 
Một nữa hồn tôi bỗng dại khờ. 

Vâng ! Ai đã một lần phải chia xa người thân thì sẽ cảm nhận được tâm trạng của chia xa. Ra sân ga, ra sân bay hay ra bến tàu đi thì tâm trạng còn nhẹ nhàng một tí bởi lẽ ít lâu sau hay cùng lắm là lâu ơi là lâu nhưng cũng có ngày gặp lại. Nhưng nếu chia ly luôn thì thật là cay nghiệt.

Và, ai nào đó đã hơn một lần phải ly biệt người thân ở ngay huyệt mổ hay ngay dàn hỏa thiêu thì mới cảm nhận được đau đớn.

Hôm nay, các môn đệ hết sức đau đớn khi phải chứng kiến cảnh chia ly với thầy mình, với người mà mình thương mến, tin tưởng. Đau đớn là cảm xúc của con người nhưng lòng các môn đệ bình an khi được thầy chúc lành.

Trước đó thầy Giêsu đã nói với các môn đệ "Có lời Kinh Thánh chép rằng : Đấng Kitô phải chịu khổ hình, rồi ngày thứ ba, từ cõi chết sống lại ;  phải nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân, bắt đầu từ Giêrusalem, kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội. Chính anh em là chứng nhân về những điều này. "Phần Thầy, Thầy sẽ gửi cho anh em điều Cha Thầy đã hứa. Còn anh em, hãy ở lại trong thành, cho đến khi nhận được quyền năng từ trời cao ban xuống."

Trong tư cách Đấng Phục sinh, Chúa Giêsu giải thích cho các môn đệ hiểu rằng toàn thể định mệnh của Ngài. Thiên Chúa muốn Ngài thi hành sứ vụ như vậy và Ngài giúp các ông hiểu ý nghĩa của Kinh Thánh, như Ngài đã làm cho hai môn đệ trên đường Emmau. Ngài cũng nhắc lại cái chết của Ngài trên thập giá và Ngài trỗi dậy từ cõi chết đã làm trọn nội dung sau Tin Mừng này phải được loan báo cho mọi dân tộc. Nhân danh Ngài, nghĩa là trong chứng từ về Ngài muôn dân sẽ được loan báo sự hoán cải và sự tha thứ tội lỗi. khởi đi từ tất cả những gì đã được biểu lộ qua công trình cứu độ và đặc biệt nhất trong hành trình thập giá và sự sống lại. Thiên Chúa  đã nhờ cuộc sống, cái chết và sự sống lại của Chúa Giêsu để bày tỏ tình yêu và quyền lực của Ngài để mọi người trở về với Thiên Chúa. Rồi Đấng Phục Sinh biến các môn đệ trở thành chứng nhân của Ngài. Các môn đệ sẽ phải làm chứng về các biến cố trong cuộc đời của Ngài cũng như cuộc gặp gỡ với Ngài đây và việc Ngàii trở về trời (Cv 1,21t). Mỗi lời loan báo đều phải phát xuất từ các chứng nhân này, nghĩa là không dựa trên những suy diễn, những ý tưởng hoặc ý kiến cá nhân, nhưng trên các biến cố lịch sử và trên những giáo huấn do Chúa Giêsu ban cho. Do đó, lời loan báo chỉ có thể phát xuất từ những người đã dõi bước cuộc đời theo Chúa, lắng nghe tiếng Chúa và đã hiểu ý nghĩa của cuộc đời Ngài nhờ được Ngài giải thích.

Các môn đệ không đủ sức để hiểu nhiệm vụ cao cả này bằng sức lực con người của mình. Bởi thế, Chúa Giêsu báo cho các ông là Ngài sẽ gửi cho các ông điều Chúa Cha đã hứa, tức là Thánh Thần. Chính Thánh Thần, là quyền lực của Thiên Chúa, sẽ giúp cho các ông có khả năng loan báo với xác tín và can đảm công trình và sự Phục Sinh của Chúa Giêsu (Cv 2,22-36). 

Sau khi đã dùng nhiều cách để làm cho các môn đệ tin chắc vào sự sống lại của Ngài và sau khi đã chuẩn bị các ông đi vào nhiệm vụ, Chúa Giêsu từ biệt các ông. Ngài sẽ không hiện diện bên các ông theo kiểu hữu hình nữa. Nhưng Ngài sẽ cùng đi với các ông trên mọi nẻo đường. Người giơ tay lên để từ biệt các ông. Trong khi Ngài đi xa dần khỏi mắt các ông, Ngài chúc lành cho các ông. Ngài gửi đến cho các ông sức mạnh của hành vi chúc lành của Người, để sức mạnh này ở lại với các ông và nâng đỡ các ông suốt đời trong mọi hoạt động.

 Chỉ đến lúc này, tác giả mới nhắc đến niềm vui của các môn đệ và việc các ông chúc tụng Thiên Chúa. Dacaria (Lc 1,64.68-79) và ông Simêôn (2,28-32) đã chúc tụng Thiên Chúa. Lời chúc tụng Thiên Chúa liên tục vang lên khi dân chúng chứng kiến những hành vi quyền lực của Chúa Giêsu (7,16; 13,13; 17,15; 18,43). Sau khi đã trải nghiệm qua Đấng Phục Sinh hành vi quyền lực lớn lao nhất của Thiên Chúa, nghĩa là sự Phục Sinh của Chúa Giêsu, các môn đệ chỉ có một câu trả lời đúng đắn: ca ngợi trong niềm hoan hỷ và chan hòa tâm tình biết ơn đối với Thiên Chúa.

 Nếu để ý, chúng ta thấy Thánh Luca đã bắt đầu tác phẩm với việc Dacaria dâng hương và dân chúng cầu nguyện trong Đền Thờ (Lc 1,8-10), để xin Thiên Chúa nhớ lại dân Ngài và tỏ lòng nhân ái. Bây giờ thánh Luca kết thúc Tin Mừng với việc các môn đệ của Chúa Giêsu chúc tụng Thiên Chúa trong Đền Thờ. Các ông đã cùng đi với Chúa Giêsu cho đến khi Ngài lên trời, các ông đã biết hơn bất cứ ai rằng Thiên Chúa đã nhớ đến dân Ngài thế nào. Và tất cả những ai nhờ chứng tá của các môn đệ và qua tác phẩm Lc mà trải nghiệm lòng từ bi cao cả của Thiên Chúa, thì không thể làm gì hơn là tham gia vào việc ca ngợi chúc tụng Thiên Chúa.   

Hôm nay mừng đại lễ Chúa Giêsu lên trời, chúng ta tưởng niệm lần cuối cùng Chúa Giêsu tỏ mình ra hữu hình với các môn đệ. Ngài chọn một cách thức hiện diện khác để hỗ trợ các môn đệ trong hoạt động truyền giáo. Từ nay, Người sẽ đồng hành với họ, sẽ hiệp thông với họ khi chia sẻ bữa ăn, sẽ sống động khi họ giải thích Sách Thánh và khi họ ý thức rằng họ đang được đón nhận sự sống viên mãn của Ngài. Ngài bỏ cách hiện diện trước đây bằng thân xác, để từ nay hiện diện mãi mãi với mỗi môn đệ.

Khi đi về trời, Chúa Giêsu cũng chỉ cho chúng ta biết mục tiêu của đời sống chúng ta. Chúng ta sẽ phải quy hướng trọn cuộc sống chúng ta về đó nếu chúng ta xác tín rằng chúng ta thuộc về “trên cao”. Chúng ta vẫn sống giữa các thực tại trần gian, chúng ta vẫn phải sử dụng các yếu tố trần gian, nhưng không bám víu vào các phương tiện ấy, trái lại, biết dùng chúng cách tích cực mà chuẩn bị cho mình và người khác đi vào cuộc sống vĩnh cửu. Chúa Giêsu đã cầu nguyện với Chúa Cha trước ngày lên Giêrusalem: “Lạy Cha, con muốn rằng con ở đâu, thì những người Cha đã ban cho con cũng ở đó với con, để họ chiêm nhưỡng vinh quang của con” (Ga 17,24).

Đọc sách Công vụ tông đồ, chúng ta nhận ra được sức năng động của Thánh Thần bởi vì Thánh Thần là Đấng mà Chúa Giêsu hứa sẽ ban cho các môn đệ.. Thánh Thần, là quyền năng của Chúa Cha và của Chúa Giêsu, luôn ở với Hội Thánh để hỗ trợ Hội Thánh trong sứ mạng đã nhận từ Chúa Giêsu.

Quyền lực vô song của Thiên Chúa trong mầu nhiệm Phục Sinh, khi và chỉ khi gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu họ mới nhận ra mầu nhiệm này. Và khi đó, họ chỉ có thể cảm thấy tưng bừng hoan hỷ và lời chúc tụng ngợi khen Thiên Chúa sẽ hồn nhiên từ đáy lòng trào dâng lên môi miệng họ. Và trọn cuộc sống của họ là một chứng từ về quyền lực cứu độ của Thiên Chúa mà họ đã trải nghiệm.

Anmai, CSsR May 9, 2013

 

Ở LẠI ĐỀN THỜ
Chúa nhật 7 PS C Thăng thiên (2010)
Cv 1, 1-11; Dt 9, 24-28; Lc 24, 46-53

Chuyện hết sức bình thường như là quy luật tự nhiên của con người đó là sinh - bệnh - lão - tử. Chúa Giêsu là Thiên Chúa thật nhưng cũng là người thật. Ngài cũng trong cái thân phận thể lý thật như chúng ta để rồi Ngài cũng chết thôi. Giả như không chết treo trên thập giá thì đến lúc nào đó Ngài cũng phải ra đi như như một con người bình thường. Gọi là bình thường nhưng khác thường vì lẽ Chúa Giêsu ra đi là Ngài đi về cùng Cha, trở lại cùng Cha, trở lại với Đấng đã sai Ngài xuống trần gian để cứu độ trần gian. Chúa Giêsu ra đi để dọn chỗ cho những ai muốn ở với Ngài.

Các bài đọc trong Thánh Lễ hôm nay tả lại sự ra đi của Chúa Giêsu và thái độ của các môn đệ sau khi “xa” Chúa.

Thánh Luca, trong Tin Mừng mà chúng ta được nghe hôm nay giới thiệu biến cố Thăng Thiên ngay chiều hôm Phục sinh, và chác chắn ngay trong đêm tiếp theo ngày thứ nhất trong tuần (Lc 24, 1.24, 13.24, 36.24, 50), nếu ta nhớ lại khi các môn đệ làng Em-mau vào bàn ăn, thì “trời đã xế chiều " (Lc 24, 29), và các ông phải đi bộ khoảng 12 cây số trong “hai tiếng đồng hồ " (Lc 24, 13) để trở lại Giêsusalem. Còn Chúa Giêsu đã mất hàng giờ đồng hồ để giải thích Lề luật, các ngôn sứ và Thánh Vịnh liên hệ đến Người, với các môn đệ (Lc 24, 44) ngay chiều Phục sinh. ..

Với Luca thì trước khi dẫn họ đến Bê-tha-ni-a, ở đó Người được đem về trời (Lc 24, 50). Trái lại, trong Công vụ Tông đồ, cũng chính Luca xác định biến cố Thăng Thiên vào lúc kết thúc “bốn mươi ngày" (Cv 1, 3). Ngoài những tưởng tượng có tính cách ấu trĩ mà ta cần phải từ bỏ, hiển nhiên là giữa những lần “hiện ra" khác nhau của Người, Chúa Giêsu không lánh ẩn trong một khu phố tại Giêrusalem, trong một nơi bí mật, để chờ đợi “lên" trời về cùng Chúa Cha ! Thực sự, Phục sinh, Thăng Thiên và Hiện xuống, là ba khuôn mặt của cùng một “mầu nhiệm" duy nhất: bởi vì vừa sống lại, theo kiểu nói của khải huyền thì Chúa Giêsu đã bước vào vinh quang của Chúa Cha và ngự bên hữu Người. Đặc biệt, Luca nhấn mạnh đến sự kiện Chúa Giêsu “rời bỏ” những kẻ mà Ngài đã cho họ được gặp mặt. .. Người biến mất trước cái nhìn của họ (Lc 24, 31-24, 51).

Như vậy, Thăng thiên vào chiều tối Phục sinh xảy ra để gắn liền cuộc sống nhân loại của Chúa Giêsu với việc tôn vinh quyền năng Thiên Chúa của Người … và đây cũng là trang cuối cùng của Tin Mừng ! Trong khi biến cố Thăng Thiên vào “ngày thứ bốn mươi" để bắt đầu cuộc sống mới của Chúa Giêsu vượt qua không gian và thời gian... thì cũng là lúc khởi sự trang đầu tiên của Công vụ Tông đồ ! Kết thúc thời gian của Đức Giêsu Nadarét. .. cũng là bắt đầu thời kỳ mới của Giáo hội.

Rồi Người bảo: "Khi còn ở với anh em, Thầy đã từng nói với anh em rằng tất cả những gì sách Luật Môsê, các sách Ngôn sứ và các Thánh Vịnh đã chép về Thầy đều phải được ứng nghiệm". Bấy giờ Người mở trí cho các ông hiểu Kinh Thánh và bảo: "Có lời Kinh Thánh chép rằng: Đấng Kitô phải chịu khổ hình, rồi ngày thứ ba từ cõi chết sống lại, và phải nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân, bắt đầu từ Giêrusalem, kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội".

Chúa Giêsu nói: "Khi Thầy còn ở với anh em". Điều này chứng tỏ rằng Người không còn ở trần gian, ở với anh em như trước nữa. Thăng thiên sắp tới chỉ lặp lại những gì đã diễn ra do biến cố Phục sinh: từ đây trở đi, sự hiện diện của Chúa Phục sinh, dù có thực sự đi nữa, thì cùng ở trong một trạng thái khác. .. Người đã bước vào “cõi” của Thiên Chúa rồi.

“Việc ứng nghiệm. .. và hiểu biết Kinh Thánh !”. Đức tin là phương thế duy nhất để đạt được "thế giới của 'Thiên Chúa" mà Chúa Giêsu đang hiện diện, vì giờ đây Người “không còn ở với chúng ta theo cùng một cách thức như trước nữa". Ngay trên bước đường đi đến Em-mau, Chúa Giêsu đã khiển trách hai người đồng hành với Người là những kẻ tối dạ, những lòng chậm tin" (Lc 24, 25).

“Như sách Luật Môsê, các sách Ngôn sứ và các Thánh Vịnh đã chép về Thầy". Chỉ khi sống lại, Người mới giải thích Kinh thánh: thực vậy, cần phải "chết đi sống lại", để khi người ta đọc lại Kinh Thánh, mới có thể nhận ra điều đó đã được loan báo. Do đó, trong đời sống của chúng ta, có một số những biến cố đột nhiên xảy đến, soi sáng trở lại những sự việc, những lời nói mà trước đó chúng ta chưa hiểu được cách sâu xa.

Có lời Kinh Thánh chép rằng: “Đấng Kitô phải chịu khổ hình, rồi ngày thứ ba, từ cõi chết sống lại, và phải nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân, bắt đầu từ Giêrusalem, kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội. Chính anh em là chứng nhân của những điều này".

Luca nhấn mạnh đến sự kiện: chỉ nhờ biến cố Phục sinh, các môn đệ mới hiểu được "những lời Kinh Thánh chép". Tất cả mọi biến cố của cuộc đời, tất cả những sự kiện chỉ sáng tỏ trong ngày của Chúa. Tất cả những việc Chúa Giêsu làm, những lời Chúa Giêsu nói, những biến cố liên hệ đến cuộc đời của Chúa Giêsu, trước ngày đó, vẫn làm cho các môn đệ hoang mang, khó hiểu ! "Con đường khổ nạn" của Chúa Giêsu và kết thúc trên thập giá có vẻ như một sự ngẫu nhiên, một tai nạn, một thất bại nhưng giờ đây họ mới khám phá ra. Tất cả là để ứng nghiệm chương trình mầu nhiệm của Chúa Cha: "Cần phải ứng nghiệm không gì đã được Kinh Thánh báo trước. .. ". Đó không phải là một định mệnh, cũng không phải là một số mệnh nghiệt ngã và khắt khe. .. mà là một chương trình yêu thương ! Thế nhưng mà đến ngày đó, họ vẫn chưa nhận ra. Giờ đây, họ sắp trở nên chứng nhân cho những điều đó. "Ngày Phục sinh ngày dài nhất của thời gian. .. "Ngày thứ nhất" đó sẽ kéo dài, tới vô tận ! Không có ngày nào khác như thế nửa. Ta hiểu ra rằng, Luca đã muốn gom cách tiêu biểu để cả trong ngày duy nhất đó, và ngày này sẽ được kéo dài qua đời sống chứng tá của Giáo hội suốt dòng lịch sử.

Và đây chính Thầy sẽ gửi cho anh em điều Cha Thầy đã hứa. Còn anh em, hãy ở lại trong thành, cho đến khi nhận được quyền năng từ trời cao ban xuống.

Các môn đệ rất cần điều mà Cha Thầy đã hứa đó. Chúng ta cũng rất cần điều đó. Cần "quyền năng" không do ta nhưng do chứng từ trời cao ban xuống ! Bởi vì các môn đệ sắp phải sống và rao giảng trong một thế giới, bề ngoài chưa có gì thay đổi cả: sự dữ bạo lực, hận thù, chết chóc. .. độc ác, tà thuyết, sai lầm, dốt nát, áp lực đủ thứ. .. vẫn còn tiếp diễn.

Đấng sẽ trao ban quyền năng đó. .. ở đây không nêu tên. .. bởi vì, cũng như Chúa Cha "không ai trông thấy bao giờ”. .. và khác với Chúa Giêsu, Đấng là khuôn mặt hữu hình của Thiên Chúa. .. Thần Khí không có dạng hình. Hay, đúng hơn Ngài mang bộ mặt của ta, theo cách nói của Thánh Phaolô: "Anh em là thân thể của Đức Kitô. Khi cây nến Phục sinh được tắt đi vào Lễ Thăng Thiên, thì độ là lúc các ngọn lửa được thắp sáng: để xâm chiếm mỗi người môn đệ vào Lễ Hiện Xuống.

Sau đó, Người dẫn các ông tới gần Bê-ta-ni-a, rồi giơ tay chúc lành cho các ông. Và đang khi chúc lành, thì Người rời khỏi các ông và được lên trời.

So sánh với cùng một trình thuật trong Công vụ Tông chúng ta nhận thấy có nét giản dị hơn. Ở đây, không có yếu tố mô tả nào, không có "đám mây" cũng không có hai Người mặt áo trắng". Không phải là Luca không hay biết tới ngôn ngữ khải huyền. Trong một trình thuật khác, ông sẽ sử dụng thứ ngôn ngữ này. Nhưng trong đoạn văn trên, ông muốn tương đối hóa, đơn giản hóa nó.

Chúng ta tiếp tục thử dõi theo Chúa Giêsu thì chúng ta thấy tất cả đều rất bí mật, và sao: "Người dẫn các ông. .. ", "Người giơ tay chúc lành cho các ông". "Người rời khỏi các ông để trở về với Chúa Cha trên trời". Bấy giờ các ông bái lạy Người, rồi trở lại Giêrusalem, lòng đầy hoan hỉ và hằng ở trong Đền thờ mà chúc tụng Thiên Chúa.

Có nghịch lý không khi Chúa Giêsu rời khỏi các môn đệ mà các môn đệ không buồn mà vui. Họ không buồn mà lại vui tươi. Cộng đoàn các môn đệ của Chúa Giêsu đã trở thành nhóm người "tôn thờ" Đức Giêsu và cùng nhau "ca tụng Thiên Chúa". Chúa Giêsu ở "trên trời" còn các môn đệ của Người ở "trong Đền Thánh”.

Các môn đệ trước khi Chúa Giêsu về trời vẫn tán loạn mỗi người một ngã nhưng khi Chúa Giêsu về Trời thì các ôn ở lại trong Đền Thờ. Chắc có lẽ các ông đã cảm, đã nghiệm và đã nếm được Đền Thánh để rồi từ cái Đền Thờ ở trần gian là hình ảnh, là bóng dáng của Giêrusalem Thiên Quốc nơi Chúa Giêsu đã mở lối cho những ai đi theo Ngài.

Là kitô hữu, chúng ta cũng được mời gọi đi theo con đường của các môn đệ ngày xưa là “nên” ở lại Đền Thờ để ca tụng Chúa hơn là cứ mãi loay hoay thế sự mau qua chóng tàn này.

Anmai, CSsR