TÌNH HUYNH ĐỆ LINH MỤC

Tôi muốn viết bài này để tặng anh em của tôi, những linh mục, chủng sinh khóa III, thuộc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn, nhân dịp họp mặt lần thứ VI, năm 2005. Dù nhỏ nhoi, nhưng tôi vui mừng vì đã có thể làm một cái gì đó cho anh em mình, điều mà tôi luôn ấp ủ bấy lâu. Chẳng phải một ý tưởng, hay một món quà tầm cở nào, đơn giản chỉ là những suy nghĩ tầm thường được dàn trải trên trang giấy mà thôi. Ước mong được mọi người đón nhận.

I. Nghĩa Bạn

Hai ngày 18 và 19.10.2005, các linh mục và chủng sinh thuộc khóa III Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn đã họp mặt tại Nhà Chung giáo phận Phú Cường. Họ gồm tất cả sáu giáo phận: Phú Cường, Sài Gòn, Đà lạt, Mỹ Tho, Phan Thiết, Xuân Lộc. Mỗi năm một lần, cứ vào tháng 10, họ lại hẹn nhau ở đâu đó, để cùng gặp gỡ, cùng sống chung. Dù từ ngày ra trường, chưa bao giờ họ họp mặt đầy đủ, nhưng khá đông đảo. Năm nay, khóa III hiện diện 38 người, trong đó có một linh mục đã hoàn thành thời gian du học tại Mỹ và đã bắt đầu làm giáo sư của Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn. Ngoài ra, trong năm qua, có một linh mục đã qua đời do tai nạn giao thông, 13 người hiện còn đang du học tại các nước Ý, Mỹ, Pháp, Úc, Bỉ và 15 người vắng mặt.

Họ đã cùng nhau dâng thánh lễ, cùng đọc kinh chung, dùng bữa chung và trao đổi với nhau những vui buồn, sướng khổ của những năm tháng làm linh mục đã qua. Họ tiếp sức cho nhau để mỗi người trong họ bớt đi những sức nặng có lúc tưởng chừng quá tải của trách nhiệm, của công việc, nhất là của cuộc sống, khi hiện diện ở giữa nhiều anh chị em trong cộng đoàn và những anh chị em không cùng niềm tin thuộc địa bàn nơi mà mình đang coi sóc, với tất cả những hoàn cảnh, những tính tình, những bận rộn, những lối sống, những nếp nghĩ… không ai giống ai.

Trước giờ cơm trưa của ngày đầu gặp gỡ, Cha Micae Lê Văn Khâm, Tổng Đại diện giáo phận Phú Cường đã ngỏ lời với cả lớp: “Chúng tôi vui mừng được đón tiếp anh em. Gọi là giáo phận Phú Cường, chúng tôi cố gắng ra sức làm giàu về nhiều mặt của việc sống đạo, nhưng về vật chất, vẫn còn dưới mức… phú cường. Thôi thì chúng ta gặp nhau đã là vui, và chúng tôi được đón tiếp anh em đã là niềm vinh dự. Chúng tôi chia vui với anh em trong những ngày anh em gặp gỡ và gắn bó này. Ước mong khi có dịp chung sống thế này, anh em chia sẻ cho nhau và thu lượm từ nhau những kinh nghiệm quý báu của đời linh mục…”.

Họ đến thăm trường nuôi dạy trẻ khuyết tật khiếm thính và nơi giúp đỡ người dân tộc thiểu số tại Lái Thiêu, do các Soeurs dòng thánh Phaolô thành Chartres coi sóc. Họ cũng đã có một buổi tối ngồi quay quần bên nhau để cùng nhau uống cạn ly mừng. Có phải vị cay nồng của rượu, vị đắng của giọt cà phê trong buổi tối ấy hay chính tình yêu thương bạn bè, hay niềm vui của ngày gặp gỡ đã cho họ ý thức nhiều hơn, như là một sự nhắc nhở không lời về ơn gọi mà chính họ đã chọn để dấn thân suốt đời? Chắc là tất cả những điều ấy cộng lại đã hun đúc thêm trong họ niềm xác tín tận hiến của từng người, để ngày mai chia tay, dù sống giữa dòng sông thế gian có con nước đục và con nước trong lẫn lộn hay phân biệt, chảy xiết hay lặng lờ, họ vẫn mãi mãi trung thành và giữ vững nghĩa khí của người linh mục, giữ vững lời thề ước mà ngày chịu chức chính lòng họ đã thốt lên...

Đêm nay họ ngủ ít hơn bình thường để kéo dài những câu chuyện của mình, của người và của đời, để đâu đó, còn những gút mắc, hay những niềm đau vương mang được vơi đi và được lấp đầy bằng những thành công, những niềm vui của người anh em bên cạnh. Bởi ai mà chẳng biết, niềm vui được chia sớt, niềm vui tăng lên, còn niềm đau được chia sớt, niềm đau vơi đi. Và ai mà chẳng biết, một khi sống có nhau, người ta sẽ lớn lên trong nghị lực, lớn lên trong tầm nhìn, trong sự phán đoán, sự tự tin, cả đến quyết đoán. Sống có nhau, họ cũng sẽ lớn lên rất nhiều trong niềm tin vào lòng người, vào cuộc đời…

II. Tình Thầy

Nhân dịp họp mặt này, sáng ngày 19.10.2005, các linh mục khóa III đã đến thăm Cha Bề Trên Phaolô Lê Tấn Thành, Giám Đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn, người Thầy khả kính và khả ái của mình tại nhà hưu dưỡng Chí Hòa, nơi hưu dưỡng dành cho các linh mục của giáo phận Sài Gòn.

Những ngày họp mặt của các linh mục, chủng sinh khóa III cũng là dịp tròn một tháng Cha Bề Trên rời Đại Chủng viện (sáng Chúa nhật 19.9.2005) đi nghỉ hưu.

Chịu chức linh mục đúng vào ngày lễ thánh bổn mạng 29.6.1955 trong khi còn đang du học tại Paris, suốt 50 năm qua, Cha Bề Trên đã dành trọn thời gian linh mục của mình cho việc đào tạo linh mục của Giáo Hội với 45 năm làm Giáo Sư và 30 năm làm Giám Đốc Đại Chủng viện.

Mặc cho ai đó, bây giờ thích gọi Cha Bề Trên là cựu Giám Đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn. Có lẽ không sai. Nhưng với chúng tôi, hình ảnh của một Giám Đốc đầy độ lượng và tình yêu, không bao giờ cư xử với học trò của mình bằng quyền hành, nhưng chỉ bằng lòng yêu thương mà thôi, vẫn sống và sống động đến vô cùng trong tâm hồn của mỗi chúng tôi, những học trò của Cha ngày ấy.

Sở dĩ Cha Bề Trên có một tình yêu lớn như thế là bởi, Cha là Thầy, nhưng Cha yêu học trò bằng tình yêu của một người cha. Cha ân cần lo lắng từ miếng ăn, chỗ ở, sức khỏe đến đời sống văn hóa, kiến thức và tu đức cho biết bao nhiêu thế hệ chủng sinh đã đi qua từ bàn tay đào tạo thuần thục của Cha. Trong số đó đã có nhiều người làm giám mục, giáo sư, và tân giám đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn hôm nay cũng là người học trò của Cha Bề Trên. Chức vụ càng lớn bao nhiêu, những học trò của Cha Bề Trên, của nhiều Cha Giáo Sư khác càng không thể vô ơn trước những công lao của các nhà đào tạo ấy. Tất cả những lớp lớp học trò, dù là giám mục, giám đốc, linh mục hay chỉ là một cựu tu sinh nào đó, hãy cố mà ghi khắc công ơn trời bể này của Cha Bề Trên nói riêng và của các Cha Giáo Sư nói chung, bằng tất cả sự nỗ lực và hăng say phục vụ Nước Chúa, phục vụ tha nhân với tất cả những gương lành, gương sáng của mình trong chức vụ linh mục, giám mục, hay một Kitô hữu giữa đời.

Biết bao nhiêu lời ngọc ngà Cha Bề Trên giảng dạy, những gương sáng Cha Bề Trên đã sống, các linh mục học trò của Cha hôm nay cứ phải khắc ghi, cứ phải học, học mãi, học suốt đời.

Cha Bề Trên là hạt giống, Thiên Chúa đã gieo vào cánh đồng Giáo Hội, để từ nơi Cha, phát sinh nhiều hạt giống khác, tưới bón không ngừng cho cánh đồng Giáo Hội xanh tươi. Cha Bề Trên là muối mặn, men nồng của đức tin, của lòng mến, của sự tín thác vào Thiên Chúa, để hết lớp học trò này đến lớp học trò khác tiếp nối bước chân của Cha gieo vào lòng người ở mọi nơi chất muối, chất men ấy.

Bởi vậy, dù thực tế, có thể Cha Bề trên đã giã từ chức vụ Giám Đốc, nhưng vẫn mãi mãi là Bề Trên, người đã đào tạo, chăm bón, đã góp phần lớn vô cùng đưa chúng tôi tiến đến chức linh mục hôm nay. Vì thế, dẫu đã tự nguyện xin nghỉ hưu, Cha Bề Trên vẫn là Bề Trên không thể thiếu của tâm hồn chúng tôi. Bởi những lúc cần đến sự cố vấn cho bao nhiêu khó khăn trong chức vụ của mình, chúng tôi có Cha là người dẫn lối sáng suốt và tín cẩn. Dẫu đã nghỉ hưu, Cha Bề Trên vẫn là “cây cao bóng cả” cho bất cứ linh mục học trò nào ngã vào tìm sự che chở cảm thông. Chính vì thế, khi ghi lại hình ảnh của Cha lúc này, chúng tôi vẫn kính trọng gọi Cha bằng danh hiệu cao quý mà bao nhiêu năm chúng tôi vẫn gọi: Cha Bề Trên!

Trở về thăm lại người Thầy xưa, chúng tôi như không ngăn nổi dòng cảm xúc khi bắt gặp lại nơi chính bản thân người Thầy ấy là cả một khung trời lý tưởng mà ngày nào cả Thầy và mỗi chúng tôi ra sức vun bồi cho lý tưởng thành hiện thực như hôm nay: Làm linh mục nối tiếp bước chân Thầy theo Chúa Kitô.

Nơi Cha Bề Trên, vẫn giọng nói ôn tồn và lời nói dí dỏm, thích chơi chữ ấy. Vẫn cái dáng cao gầy rất nhanh nhẹn, rất hiểu biết, và hiểu biết đa kiến thức trên mọi lãnh vực, luôn luôn mới, luôn luôn được cập nhật như thuở nào. Vẫn chất chứa cả một bầu tim yêu thương trong một cái tâm nghèo khó, đơn sơ, thanh bạch, thẳng thắn. Vẫn đôi mắt kính trắng, lâu lâu ngước lên một chút như để suy nghĩ rồi lại nhìn xuống lũ học trò trong tâm tình của một người Thầy đầy bao dung. Vẫn là cái chống tay trên hông, là mái đầu bạc trắng, là vầng tráng rộng và đôi mắt sáng. Tất cả đều sáng ngời nét tinh anh của một lý trí quá minh mẫn, quá sáng suốt. Phải chăng, chính vì nét tinh anh ấy cùng với sự thẳng tính nơi Cha Bề Trên, đã làm nhiều kẻ sợ sự thật ái ngại khi phải đối diện hoặc chuyện trò với Cha!

Trở về thăm lại người Thầy uý kính của mình, họ, những linh mục khóa III và tôi, như đang sống lại những ký ức của những năm tháng dưới mái trường Chủng Viện, nơi đầy ắp yêu thương đã khắc sâu ở một góc trái tim không thể có gì xóa nhòa, dù là năm tháng, dù là dòng đời xuôi ngược hay nỗi lo toan bộn bề của cuộc sống đầy khó khăn hay thuận lợi. Kỷ niệm đã xiết chặt vòng vây trong tâm khảm của những người đã từng đi qua ngôi nhà Chủng Viện thân thương ấy. Xiết chặt đến nỗi hình như chưa một phút rời xa.

Cha Bề Trên đi nghỉ hưu, nhưng ảnh hưởng của Cha trên nhiều thế hệ học trò và lòng thương yêu, sự kính trọng của nhiều người dành cho Cha thì chưa bao giờ ngơi nghỉ. Và tôi biết, chính lúc này đây, cả bản thân tôi cùng các linh mục khóa III, những kẻ đang hiện diện với Cha Bề Trên nơi nhà hưu này, sẽ cố gắng ngày một hơn, làm cho nhiệm vụ, lời dạy bảo và gương lành của Cha tiếp nối trong sứ vụ hôm nay của chính chúng tôi. Có như vậy, dù Cha Bề Trên đã dừng chức Giám Đốc của mình, nhưng mọi công tác đào tạo và kết quả mà Cha gieo nơi mỗi chúng tôi sẽ tiếp tục không ngừng, sẽ kết hoa đơm trái tươi tốt nhất…!

III. Và lợi ích cho tôi

Theo chân họ, các linh mục khóa III và được dự phần với họ, tôi cùng chia sẻ niềm vui đoàn kết và tương thân, tương ái ấy. Tôi thấy lòng mình ấm áp và cảm động. Niềm rung cảm của tôi trước hết là được củng cố ơn gọi của mình. Bởi năm tháng đi qua, lớp bụi thời gian cùng những tính toán giữa đời làm cho những dự định thánh thiện cho riêng mình, hay cho cộng đoàn của mình đã bị che phủ nhiều, nếu không muốn nói là đã mất hút tự lúc nào.

Sau nữa, tôi thấy đời linh mục của mình không bao giờ lẻ loi, không bao giờ tối tăm nếu bản thân tôi biết gắng bó với anh em cùng lý tưởng, biết sống thật với lương tâm, biết chia sớt những ẩn khuất của lòng mình, nhất là những ưu tư nặng nề khó có thể thổ lộ với bất cứ ai, lại có thể rất dễ dàng thổ lộ với những anh em đồng chí hướng.

Dĩ nhiên, ta không bao giờ được phép bỏ quên đời sống cầu nguyện. Nhưng giữa dòng chảy xiết của cuộc đời, dễ cuốn ta trôi theo nó. Vì thế ta quên mất, nặng hơn, ta đã đánh mất sự cầu nguyện, đánh mất luôn cả những giờ nguyện gẫm, lần chuỗi, viếng Thánh Thể, và cả đến kinh thần vụ mỗi ngày…, thì mỗi lúc gặp nhau như thế này, cùng đọc kinh, cùng dâng thánh lễ, cùng kể cho nhau những thành công thất bại trong đời mục vụ của mình, lại thêm một lần hun đúc trong tôi niềm yêu mến Chúa, sẽ bồi thêm vào tâm hồn tôi niềm tín thác qua tất cả những nghĩa vụ đạo đức, mục vụ, dâng thánh lễ, cử hành bí tích và giảng dạy của tôi.
Thêm một lần gặp gỡ nhau trong tình anh em của những người đồng lý tưởng, sẽ cho tôi sự kiên gan bền chí trong tất cả mọi nghĩa vụ đạo đức nhằm sáng danh Chúa và mưu ích phần rỗi con người.

Hơn nữa, thêm một lần gặp lại người Thầy kính yêu, Cha Bề Trên Phaolô Lê Tấn Thành, Giám Đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn, tôi lại càng cảm nhận sự thanh thoát và bình an nhất mà đời linh mục cần có, đó là lối sống thanh đạm, biết chấp nhận những giá trị vật chất mà mình đang có, chứ đừng tìm kiếm những thứ trang điểm cho cái gọi là “sự giàu có của bản thân”, để không bao giờ đua đòi, se sua, cả đến xu nịnh, luồng cúi, nhằm đáp ứng những tiện nghi vật chất thời thượng theo kiểu “người khác có, tôi cũng phải có”.

Tôi cũng học được nơi người Thầy của tôi cách chấp nhận sự thanh bần, để không bao giờ, trong sự tiếp xúc hằng ngày với biết bao anh chị em quanh tôi, họ phải than thở rằng: “Vị linh mục ấy trọng sang khinh bần”. Học được nơi người Thầy của mình sự chấp nhận hiện tại, tôi sẽ bình an và vui sống với những gì Chúa ban cho tôi hôm nay.

Xin chân thành cám ơn các anh em linh mục và chủng sinh khóa III đã cho tôi cùng đồng hành để tôi có được những suy nghĩ quý báu này.

Xin cám ơn Cha Bề Trên, các Cha Giáo Sư, vì nhờ bàn tay xới bón hết tình của quý Cha, tôi mới có sức vóc của ngày hôm nay.

Xin cám ơn rất nhiều anh chị em, trong đó có tất cả những người thân của tôi và rất nhiều người già trẻ, lớn bé đã âm thầm hay lộ diện, bằng cách này hay cách khác giúp tôi trưởng thành trong ơn gọi của mình.

Xin cám ơn cuộc đời đã ưu ái cho tôi được làm thành viên, để mỗi giây phút rong ruỗi trong cuộc đời, tôi hiểu biết bao nhiêu tình sâu nghĩa nặng chen lẫn những bất hòa hay chống đối, làm cho tôi cứng cát, tạo nên trong tôi ý chí và nghị lực.

Xin cám ơn Thiên Chúa, Đấng đã yêu thương trao ban ơn gọi cao cả này cho tôi, để tôi được vinh dự dự phần vào tác vụ Linh Mục Thượng Phẩm của Chúa Kitô. Cám ơn Chúa vì Chúa đã ban cho tôi những người bạn và những người Thầy đáng trân, đáng quý hết sức, góp phần dẫn lối cho tôi trên con đường mà tôi đang bước đi.

Lm. Vũ Xuân Hạnh