Suy niệm Mùa Vọng 2005

Tỉnh thức giữa những nguy hiểm
liên tục xảy đến

1. Sống là chờ đợi. Bởi thời gian sống của đời người cũng là thời gian chờ đợi. Chờ đợi từ những điều nhỏ nhặt nhất đến những điều trực tiếp liên quan vận mạng vĩnh cửu của mỗi người. Có những sự chờ đợi trong mệt mỏi, có những sự chờ đợi mà lòng đầy háo hức, hy vọng…

Đời thường, ta vẫn cứ chờ đợi: chờ một cái hẹn được thực hiện, chờ một thiết bị đang sữa chữa, chờ một trận cầu. Người mẹ tần tảo nuôi con chờ một ngày con thành tài, thành nhân. Người chồng đi xa, chờ ngày hoàn thành công tác để được sum họp gia đình…

Đời sống đức tin, ta lại càng chờ đợi. Đó là sự chờ đợi những điều tốt đẹp mà đức tin mách bảo: niềm an ủi thiêng liêng khi gặp trắc trở, ơn Chúa để được thánh thiện, được hạnh phúc ngày sau trong cuộc đời bất diệt…

Sự chờ đợi nào, dù vui tươi hay mệt mỏi đều có ý nghĩa: Cho ta sống trong hy vọng. Dù niềm hy vọng ấy có khi mong manh, đó vẫn là hy vọng, vẫn cần thiết cho cuộc đời làm người. Chính nhờ hy vọng trong sự chờ đợi, ta biết làm mọi cách để gìn giữ và phát triển niềm hy vọng đó, cho nó vươn tới hiện thực. Cách riêng, đối với niềm hy vọng sống vĩnh cửu, chúng ta càng ra sức bảo vệ nó bằng cả một cuộc đời gắn bó với Chúa Kitô, sống trong Chúa Kitô và sống như Chúa Kitô.

Chúa Kitô đúc kết cách thức bảo vệ niềm hy vọng vĩnh cửu, một niềm hy vọng lớn không thể tả của đời người trong một bài học ngắn gọn và súc tích không thể tả: “Hãy tỉnh thức”.

Vì tỉnh thức luôn là chân lý cần thiết vô cùng cho những ai chờ đợi. Chờ đợi niềm hy vọng vĩnh cửu, lại càng đòi hỏi người Kitô hữu phải tỉnh thức. Tỉnh thức luôn luôn, tỉnh thức không lúc nào dừng để không rơi vào bóng tối của tội, là cách tốt nhất bảo vệ niềm hy vọng vĩnh cửu.

Hôm nay, một lần nữa, bước vào mùa Vọng, Hội Thánh lặp lại chính bài học “tỉnh thức” mà Chúa Kitô đã dạy để nhắc nhở ta bảo vệ đời vĩnh cửu của mình. Tôi nhìn thấy bài học tỉnh thức này ở nhiều khía cạnh của đời sống xã hội và tôn giáo, đời sống cá nhân và tập thể, đời sống tinh thần và vật chất, có khi phân biệt, nhưng cũng có khi đan xen vào nhau. Xin kể ra vài nguy hiểm đang đe dọa, buộc chúng ta phải sống tỉnh thức.

2. Thông tin thời sự từ khắp nơi trên thế giới liên tục cho ta biết những nguy hiểm rình rập đe dọa cả thế giới. Chẳng hạn bất ngờ có những thiên tai như động đất, bão lũ, hạn hán, lỡ đất, lỡ núi, trượt bùn… giết chết cùng một lúc, ít thì cũng là vài chục người, nhiều cũng có đến từ vài ngàn người đến vài trăm ngàn người.

Thời gian gần đây những căn bệnh lạ, cũng như chẳng còn lạ, nhưng nguy hiểm như bệnh sác, cúm gia cầm, HIV/AIDS, ung thư… cứ tiếp tục giết chết không biết bao nhiêu người. Các loại bệnh nguy hiểm ấy không có chiều hướng giảm sút, ngược lại còn có vẻ như phát triển mạnh hơn.

Những tệ nạn xã hội cũng có chiều hướng gia tăng, nếu không muốn nói là tăng mạnh như: tham ô, hối lộ, trộm cướp, ma túy, mại dâm, các loại cờ bạc, dị đoan, ngừa thai, phá thai, đồng tính luyến ái, nhất là tìm hưởng thụ trên thân xác con người. Chính tất cả những tệ nạn ấy đã khiến con người khinh thường tư cách làm vợ chồng, làm cha mẹ khi hai người đến với nhau chỉ để thỏa mãn dục tính mà không kể đến sự tổn thương của hôn nhân đúng nghĩa. Sự khinh thường ấy, kéo đến những thảm trạng kinh khủng khác như: nuôi con nuôi, ly dị, trẻ em mồ côi cha mẹ trong khi cha mẹ còn sống, trẻ em lang thang, bụi đời, lạm dụng quyền trẻ em trong các vấn đề về tính dục, lao động, chiến trường…

Những tội ác rùng rợn như: phá hủy môi trường cách vô tội vạ, khủng bố, thù hận, kỳ thị, gieo chiến tranh, buôn người, đánh bom tự sát, nổi loạn phá hoại an ninh… là những nguy hiểm vô cùng không chỉ nơi mạng sống mà còn nơi tinh thần vì phải luôn sống trong cảnh bất an…

Óc hưởng thụ, óc bè phái, chủ nghĩa cá nhân cùng với những quan niệm về tự do sai lạc dẫn đến sự tìm cách tự giải thoát mình khỏi những ràng buộc đạo đức, chà đạp nhân phẩm của mọi người… đang lan rộng vào tâm thức con người, kể cả những kẻ có nhiệm vụ bảo vệ đạo đức, lẽ ra phải sống nêu gương, cũng bị lây nhiễm.

Lương tâm người thời đại xuống cấp trầm trọng đến mức đáng lo ngại. Bởi chính sự xuống cấp của lương tâm, đã gây ra không biết bao nhiêu quan niệm về những cái bình thường trở thành không bình thường, những cái bất thường trở thành bình thường.

Chẳng hạn, chiếm đoạt của cải, bóc lột sức lao động là điều bất thường, nhưng hiện nay rất nhiều người vẫn sống ung dung nhờ sự cướp của và cướp sức ấy.

Chẳng hạn, xúc phạm thân thể của người khác không những là điều bất thường, mà còn là điều không bao giờ được phép, lại trở nên bình thường trong các nhà tù, trong những cuộc điều tra của những kẻ có thẩm quyền, thậm chí dùng những hình thức tra tấn để bức cung.

Chẳng hạn, nạn ăn hối lộ, ăn cắp của công, là điều xấu, là tai hại, làm nghiêng cán cân công lý, làm đảo ngược chân lý và làm khổ sở vô cùng cho những người nghèo, người không quyền lực…, lẽ ra bất thường, lại cứ nhan nhãn, hầu như bình thường.

Không thể kể hết những đảo ngược của những điều bình thường và bất thường. Sự đảo ngược đó đem lại một số giá trị vật chất, một số lợi nhuận cho một số người, nhưng lại là sự tàn nhẫn vì làm cho nhiều người khốn đốn, thậm chí đau khổ; làm cho cả xã hội bị tha hóa; làm băng hoại đạo đức và bôi đen nền văn hóa thời đại; làm cho niềm tin giữa người với người vốn quý giá và cần thiết bị tổn thương, nặng hơn, đã dần dà biến mất…

3. Từ những chứng minh thực tế về những nguy hiểm liên tục xảy đến, gây nên nhiều cái chết về đời sống vật chất và tinh thần, đòi chúng ta càng phải tỉnh thức hơn bao giờ hết. Đó chính là sự khôn ngoan của ta. Đó chính là sứ điệp khẩn cấp trong mùa Vọng buộc ta phải nắm lấy.

Trong khi nhắc lại bài học “Hãy tỉnh thức” của Chúa Giêsu, mùa Vọng hướng ta về sự sống vĩnh cửu, để ta biết rằng, chờ đợi để đạt tới niềm hy vọng vĩnh cửu không bao giờ là sự chờ đợi suông, nhưng luôn luôn có phần cộng tác của ta bằng thái độ tỉnh thức.

Vậy, tôi thử gợi một vài việc đạo đức để chúng ta thực hành bài học tỉnh thức trong mùa Vọng nói riêng và trong sự chờ đợi niềm hy vọng vĩnh cửu suốt cuộc sống gian trần nói chung:

Một vài gợi ý nhỏ nhặt bên trên giúp chúng ta sống tâm tình mùa Vọng, mùa Vọng của năm 2005 và mùa Vọng của cuộc đời mình đang khi tiến về vĩnh cửu, chắc chưa phải là tất cả của một đời sống đạo đức. Nhưng đó cũng là những điểm cần thiết cho sự thức tỉnh của bản thân mình.

Hãy nhớ rằng, nếu sống là chờ đợi, thì sống hướng về vĩnh cửu là một sự chờ đợi gây không ít mỏi mòn, làm nhiều người lạc lối. Để cho sự chờ đợi của ta trên đường về vĩnh cửu luôn luôn đúng, luôn luôn hợp ý Chúa, ta hãy thực hành bài học tỉnh thức suốt đời như Chúa dạy và Hội Thánh mời gọi.

Lm. Vũ Xuân Hạnh