Suy Niệm của Lm Việt Hùng, năm A

THỐNG HỐI

(Is 11, 1-10; Rm 15, 4-9; Mt 3, 1-12.
Lm. Giuse Trần Việt Hùng December 12, 2013

************

Bạn sẽ làm gì nếu bạn biết rõ bạn chỉ còn sống đúng một ngày nữa thôi? Đây là câu hỏi của một nhà giáo đã đặt cho 625 học sinh người Đức trong 12 trường học và có kết qủa như sau: 20% trả lời rằng các em sẽ dùng thời gian còn lại để vui chơi và ăn uống say sưa cho thỏa thích. Có một số em muốn về gặp gỡ những người thân trong gia đình. Một số khác không thể quyết định sẽ thực hiện điều gì. Cuối cùng có một nữ sinh 18 tuổi trả lời: Tôi sẽ dành thời giờ còn lại để chuẩn bị cho giờ cuối cùng của tôi. Tôi sẽ dành buổi tối cuối cùng để đến gặp Chúa và cảm tạ Chúa đã ban cho tôi một đời sống hạnh phúc và đầy đủ.

Vào Mùa Vọng, mọi người tín hữu lại có cơ hội nghe lời Chúa khuyên dạy: "Hãy ăn năn thống hối, vì nước trời gần đến" (Mt 3, 2). Ăn năn thống hối là một diễn tiến đi vào nội tâm của chính mình. Thống hối ăn năn là một trong những sự việc ngại ngùng và khó khăn nhất trong đời sống. Bước tới và lăn xả vào cuộc sống thì dễ dàng hơn là dừng lại và kiểm điểm xét mình. Tâm hồn của chúng ta rất dễ hướng ngoại và nhìn vào cuộc sống của người khác. Chúng ta nhận diện những sai lầm và tội lỗi của người khác rất nhạy bén. Sự phê bình chỉ trích và kết án tha nhân thật dễ dàng. Nhưng để nhìn lại mình và xét mình lại là điều không dễ thực hiện. Chúng ta có thể tán gẫu hằng giờ về những tật hư, thói xấu và truyện riêng của người khác nhưng dừng lại đôi chút để xét mình thì thật khó. Xét mình để nhận ra lỗi lầm của mình. Có lỗi mới có lời xin lỗi. Xin lỗi là tự biết mình đã làm một điều gì không đúng. Nhận lỗi và xin lỗi là bước đầu để tiến tới việc sửa lỗi.

Xét mình giúp chúng ta biết mình đang ở đâu và sống trong bậc thang nhân đức nào. Một người thánh thiện, tốt lành và kiên vững hệ tại đời sống nội tâm chân thành. Chúng ta khó có thể đo lường được sức mạnh của ý chí và đời sống tâm linh của người khác. Xét về diện mạo và cách cư xử bên ngoài thì nhiều người có vẻ giông giống nhau, nhưng đời sống nội tâm, người ta có thể khác nhau một trời một vực. Có sự khác biệt tâm linh giữa người đại tâm và tiểu tâm, giữa sự thánh thiện và tội lỗi, giữa sự quảng đại rộng lượng và bủn xỉn ích kỷ. Sự sâu thẳm của lòng người là một bí nhiệm không thể dò thấu. Mỗi con người là một huyền nhiệm. Đôi khi chúng ta thấy vậy mà không phải vậy. Tiên tri Isaia đã diễn tả sự xét đoán của Thiên Chúa: Ngài không xét đoán theo như mắt thấy, cũng không lên án theo điều tai nghe, nhưng Ngài sẽ lấy đức công minh mà xét xử những người nghèo khó, và lấy lòng chính trực mà bênh đỡ kẻ hiền lành trong xứ sở (Is 11, 3-4). Thiên Chúa thấu suốt mọi tâm can. Chúng ta có thể đóng kịch lừa dối người khác, nhưng trước sự sáng láng của Thiên Chúa, chúng ta chỉ là thụ tạo trần trụi và yếu đuối tội lỗi.

Mỗi người chúng ta có kinh nghiệm bản thân cả về thân bệnh và tâm bệnh. Về thân bệnh, có nhiều người sợ hoặc ngại đi khám bác sĩ. Nói rằng tôi đang khỏe, cần gì đi khám bệnh. Đi khám, lại sinh ra đủ thứ bệnh và lo lắng. Có người than rằng bác sĩ chỉ bới ra bệnh để kiếm tiền của các bệnh nhân. Thế là chúng ta cứ khất lần để nuôi con bệnh trong người. Thực tế, ai trong chúng ta cũng có chút bệnh nào đó, không nặng thì nhẹ. Nếu được phòng ngừa hay chữa trị sớm sẽ mau bình phục. Đời sống tâm linh cũng giống như thế, đôi khi chúng ta ngại xét mình và sửa mình. Biết rằng chúng ta có tâm bệnh nhưng không muốn động chạm vào, sợ nó quấy rầy lương tâm. Và thế là chúng ta để tâm bệnh ngủ yên cho lòng bớt gợn sóng. Chúng ta cố gắng ẩn dấu những vết thương âm ỉ trong lòng. Đôi khi còn muốn phấn son lớp da non mịn màng bên ngoài để trình làng. Để rồi cứ tháng này qua tháng khác hoặc năm này qua năm kia, chúng ta chôn vùi, khỏa lấp và che dấu những lỗi lầm và tội lụy. Mùa Vọng, Giáo Hội quan tâm giới thiệu cho chúng ta nhiều phương thế, cơ hội và dược phẩm để chữa lành tâm linh.

Khi bắt đầu ra rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu đã gặp ông Gioan Tẩy Giả. Gioan là vị Tiền Hô đi trước dọn đường cho Chúa. Chính ông là người mà Tiên tri Isaia đã tiên báo: "Có tiếng kêu trong hoang địa rằng: Hãy dọn đường Chúa, hãy sửa đường Chúa cho ngay thẳng" (Mt 3, 3). Văng vẳng bên tai lời mời gọi chuẩn bị dọn đường đón Chúa. Con đường nội tâm rẽ ra muôn nẻo. Đời sống nội tâm nơi mỗi người không khác gì những hình ảnh đồi núi của sự kiêu hãnh, những hố sâu của sự tham lam, gian tà và dâm ô, những quanh co của gian dối và những khúc mô gồ ghề của tị hiềm, ghen ghét. Hãy sửa đường cho ngay thẳng, có nghĩa là chúng ta phải bỏ công gắng sức lấp san cho bằng phẳng để trở nên hồn trong tâm sạch. Chúng ta có thể đã nhận biết, suy gẫm và thấu hiểu tình trạng nội tâm, nhưng điều quan trọng là chúng ta phải thực sự bước vào sự phấn đấu tinh luyện. Đòi hỏi sự chiến đấu liên lỉ và bền tâm vì ngày tháng cuộc đời tiếp tục làm soi mòn và vỡ lở tâm can. Hãy nhắm hướng mà tiến tới trên con đường trọn lành. Đừng bỏ cuộc!

Trước mỗi thánh lễ, chúng ta cùng xưng thú các tội trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu xót. Và đấm ngực lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng nhưng ra khỏi thánh đường, chứng nào lại hoàn tật đó. Có một sự thật không mấy vui là ý chí phấn đấu của chúng ta trên đường trọn lành còn qúa non yếu. Chúng ta không thể dứt khoát ngay với các cơn cám dỗ hướng về đàng xấu và tội lỗi. Hình như có một ma lực nào đó luôn cuốn hút chúng ta đòi hỏi thỏa mãn tham sân si và nhục dục. Chúng ta dễ dàng gieo mình vào những sự dối trá, bất công, ghen tương, hận thù, gièm pha, gây rối và dục tình. Mỗi ngày chúng ta đối diện với nhiều cám dỗ mới, mỗi dịp tội này lại mang một vẻ mặt mới và với sự hấp dẫn riêng. Hầu như khi đối diện với các cơn cám dỗ, tâm chúng ta lại yếu xìu và buông thả. Ý chí phấn đấu hầu như co cụm và đầu hàng. Thế là chúng ta lại rơi vào lỗi lầm. Ý chí quyết định của chúng ta qúa mỏng dòn và yếu nhược.

Với thời gian, cuộc sống đạo của chúng ta rơi vào nhiều thói hư và tật xấu. Nhiều thói xấu đã bám rễ dần dần. Minh họa: Nếu bạn để một con nhái vào trong bình nước nóng, nó sẽ lập tức phóng ra ngoài. Nhưng nếu bạn để nó trong một bình nước lạnh, rồi đun nóng lên từ từ. Con nhái không cảm thấy gì lạ cả vì nước âm ấm, cứ ở yên trong đó. Nó quen dần nên không cảm thấy nguy hiểm gì cả. Muốn nó nhảy ra, thì cần phải lấy một vật gì chọc vào thân nó. Đối với các dịp tội cũng thế, những cách tốt nhất có thể thắng được các cơn cám dỗ là tỉnh thức, cầu nguyện và đào vi thượng sách. Hãy tránh khỏi, chạy trốn, cắt ngang và dứt khoát không nhùng nhằng, không nhìn, không nghe và không nói thêm bớt những điều không đúng, không thật và không thanh lịch.

Thánh sử Matthêô đã viết: Đây cái rìu đã để sẵn dưới gốc cây. Cây nào không sinh trái tốt, sẽ phải chặt đi và bỏ vào lửa (Mt 3, 10). Lời nhắn nhủ này là một lời cảnh cáo mạnh mẽ và mời gọi mọi người hãy biết làm sinh lợi số vốn đã lãnh nhận. Mục đích của chủ vườn trồng cây là mong rằng cây sẽ sinh hoa kết trái tốt lành. Thiên Chúa cũng mong con người sinh hoa trái tốt qua việc thực hành các nhân đức, làm việc phúc thiện và sống đạo tốt. Ai trong chúng ta cũng có khả năng làm thiện và sống tốt lành. Hãy bước theo đường lối Chúa, Chúa Giêsu đã nêu gương sống hòa đồng, yêu thương và quan tâm đối với mọi người dù họ là những kẻ tội lỗi, nghèo hèn và cùng đinh trong xã hội. Thánh Phaolô đã khuyên dạy: Vì thế, anh em hãy tiếp rước nhau như chính Chúa Giêsu đã tiếp nhận anh em, để làm rạng danh Thiên Chúa (Rm 15, 7). Sinh hoa trái trong Chúa Kitô qua việc bái ái yêu thương lẫn nhau. Đức ái là đầu mối của tất cả các nhân đức.

Lạy Chúa, tâm hồn chúng con đã bị vương nhiễm bụi trần đời, xin giúp chúng con can đảm san bằng chỗ gồ ghề, lấp đầy nơi hố sâu vũng lầy và uốn ngay mọi khúc quanh co gian xảo. Xin ban ơn phù trợ để chúng con dọn đường ngay thẳng đón Chúa.

Lm. Giuse Trần Việt Hùng
Bronx, New York

 

Chúa Nhật Thứ II Mùa Vọng. Năm A.
Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng12/5/2013

BIẾN ĐỔI

Mỗi năm, đến mùa Vọng, Giáo Hội lại trình bày khuôn mặt khả ái của thánh Gioan Tẩy giả, người dọn đường của Chúa.

Người dọn đường cũng chính là người kêu gọi người khác dọn đường bằng sự “ăn năn thống hối”. Lý do mạnh để thánh Gioan mời gọi ăn năn sám hối đó là: “Nước trời đã gần đến”. Nghĩa là Chúa chúng ta sắp đến rồi, bởi thế phải dọn đường, phải ăn năn sám hối, làm cho con đường tâm hồn của mỗi cá nhân nên thanh sạch, xứng đáng Chúa ngự đến.

Khi kêu gọi dọn đường, chính là lúc thánh Gioan dọn đường cho Chúa. Nói cách khác, nhiệm vụ dọn đường của thánh Gioan là kêu gọi dọn đường.

Có hai con đường phải dọn:

- Thứ nhất: Nghe lời thánh Gioan, dọn chính tâm hồn mình.

- Thứ hai: Như thánh Gioan đã làm, chúng ta còn có nhiệm vụ giúp anh chị em xung quanh dọn tâm hồn cho Chúa.

Dọn tâm hồn mình đã khó, giúp anh chị em dọn tâm hồn họ còn khó hơn. Cả hai đều đòi chúng ta phải khiêm nhu, chân thành, trung thực, biết mình, biết anh chị em, tôn trọng anh chị em. Trên tất cả những cái biết ấy, người dọn đường phải biết cầu nguyện.

Trong một đoản văn ngắn, tác giả Jack Canfield – Mark Hansen kể rằng, một ngày nọ, bạn của anh đi dạo trên một bờ biển ở Mêhycô. Từ xa, anh ta nhìn thấy một người mải nhặt cái gì đó trên cát rồi ném ra xa. Anh tò mò đến gần xem cho rõ. Hóa ra người ấy lượm từng con sao biển mắc cạn ném xuống biển. Người đang đi dạo ngạc nhiên: “Xin chào ông, ông làm gì vậy?”. Người đàn ông đang lượm sao biển trả lời: “Tôi ném những con sao biển tội nghiệp này về với đại dương. Thủy triều đã xuống thấp, chúng đang kẹt lại trên bãi cát. Nếu không giúp chúng trở lại biển cả, chúng sẽ chết mất”. Người đàn ông đi dạo càng thấy khó hiểu: “Có đến cả ngàn sao biển mắc cạn, ông đâu có thể nhặt cho hết. Lại còn hàng trăm bãi biển khác trên khắp duyên hải này! Ông không thấy là ông không thể một mình thay đổi số phận những con sao biển sao?”. Người lượm sao biển tiếp tục cúi xuống với nụ cười hiền lành, lượm một con sao biển và ném về phía biển xanh, từ tốn đáp lại: “Nếu thế, ít ra thì ta cứ hãy thay đổi số phận con sao biển này vậy!”.

Ai đó nói rằng: Thà đốt lên một ngọn nến còn hơn ngồi nguyền rủa bóng đêm. Đúng là cá nhân sẽ khó thay đổi một tác động to tác, khó làm rung chuyển một nếp nghĩ, nếp sống nào. Nhưng “khó” không có nghĩa là không thể. Thực tế xã hội cũng như Giáo Hội cho thấy, có những cá nhân làm nên những điều lớn lao từ cung cách sống, sự suy nghĩ, việc làm… có thể lẫy lừng, nhưng cũng có thể thầm lặng, nhỏ bé, đơn hèn.

Chẳng hạn, có ai ngờ, một nữ tu yếu ớt, chỉ sống trên trần gian 24 năm như thánh nữ Têrêsa Hài Đồng, theo cách nhìn của người đời: chỉ là một người chôn mình trong bốn bức tường của dòng Kín, lại có thể để lại cho đời một lối đi lên siêu phàm chỉ bằng con đường tình yêu đơn sơ, bé nhỏ. Một con đường nên thánh mà cả Giáo Hội, có biết bao nhiêu người tài ba lỗi lạc, lại không thể khám phá. Một con đường mà Giáo Hội cứ phải nhắc nhở và mỗi Kitô hữu cứ phải học tập không ngừng.

Chúng ta vẫn bắt gặp những cá nhân thắp lên ngọn nến đời mình, nhằm xóa hay làm giảm bớt bóng đêm của thù hận, nuôi lòng thù hận, của ganh tỵ, của hiềm khích trong chính hiện tại này như: Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II; Mẹ Têrêsa thành Calcutta; Đức Hồng Y Phanxicô Saviê Nguyễn Văn Thuận…

Đành rằng cá nhân sẽ khó có thể ném hết những con sao biển về với biển, nhưng vẫn làm cho rất nhiều con sao biển sống.

Những người vĩ đại như thánh Têrêsa, Đức Thánh Cha, Mẹ Têrêsa, Đức Hồng Y, chắc không thể lôi kéo hết mọi người. Nhưng đã, đang và sẽ có biết bao nhiêu tâm hồn thiện chí ấp ủ những tấm gương tuyệt vời ấy trong lòng từng giây phút, để mỗi giây phút đi qua, họ được nên thánh hơn.

Nếu chúng ta khó biến đổi cả một não trạng hay một nếp sống, đó không là điều lạ. Chắc không ai dám mơ mình làm được như thế. Nhưng bạn và tôi có thể mơ ước tự biến đổi chính mình, để nhờ biến đổi mình, ta làm lây lan sự biến đổi ấy nơi anh chị em. Chỉ có thể biến đổi người khác khi mình đã là người biến đổi! Tự biến đổi chính mình, dẫu khó, nhưng không ai có quyền cho rằng, mình không làm được. Vì như thế là cố chấp trong tình trạng cũ kỹ, có khi tội lỗi. Nếu cố chấp, ta là kẻ tự mình tách khỏi Thiên Chúa, từ chối ơn của Người.

Thông thường, chúng ta hay đổ lỗi cho số đông để không làm gì nên tốt hơn, ngay cả khi cần phải vượt qua tình trạng sống nửa vời của bản thân. Chẳng hạn, sống giữa những kẻ tham lam, hối lộ, lưu manh…, thay vì phải vươn lên cho lòng mình thanh thoát, ta lại ngã nhào vào đám đông ấy, để chước cám dỗ lôi kéo mình. Miệng thì nói mình có đức tin, còn biểu hiện của hành vi, lối suy nghĩ lại đi xa đức tin, nhưng vẫn cho rằng nhiều người cũng sống như tôi, vì thế “ai sao tôi vậy”, không hề nuôi một chút ý thức biến đổi nào. Nếu để cho suy nghĩ loại này len lỏi vào đời sống đức tin, đó là một mối nguy khó lường. Như thế là tự mình giết chết đức tin của mình. Ta không bao giờ được phép cho rằng, mình là người Công Giáo, là người của Thiên Chúa, mà không cần cố gắng. Vì không ai tự hào mình có đức tin, nhưng trong thực tế không sống đức tin, lại có thể đạt được lý tưởng ơn phần rỗi. Chính thánh Gioan Tẩy giả khẳng định điều đó, khi dùng những lời rất cứng rắn, đến nỗi như một lời răn đe mạnh: “Hỡi nòi rắn độc, ai bảo các ngươi trốn lánh cơn thịnh nộ hòng đổ xuống trên đầu các ngươi. Hãy làm việc lành cho xứng với lòng thống hối; chớ tự phụ nghĩ rằng: tổ tiên chúng ta là Abraham. Vì ta bảo cho các ngươi hay: Thiên Chúa quyền năng có thể khiến những hòn đá trở nên con cái Abraham. Đây cái rìu đã để sẵn dưới gốc cây. Cây nào không sinh trái tốt, sẽ phải chặt đi và bỏ vào lửa…”.

Có nhiều con đường. Nhưng đường quan trọng là đường dẫn đến cõi lòng. Con đường không chăm sóc sẽ sinh nhiều bụi cây, bờ cỏ, rác rưởi…, cản mất lối. Cũng vậy, đường vào tâm hồn phải là con đường quang đãng, sạch sẽ. Đó là con đường đưa Chúa đến lòng ta. Để Chúa có thể ngự đến, mỗi một người hãy biến đổi bằng cách bạt phẳng núi đồi của tự kiêu, tự mãn; lấp đi những mấp mô, hay hố sâu ngăn cách tình yêu, lòng tha thứ. Ăn năn thống hối là dọn lòng mình. Hãy ăn năn thống hối vì Chúa đã gần đến. Nếu không, ta sẽ rơi vào nguy hiểm. Bởi “Cái rìu đã để sẵn dưới gốc cây. Cây nào không sinh trái tốt sẽ phải chặt đi và bỏ vào lửa”.

- dongcong.net December 12, 2013