SUY NIỆM chúa nhật 16a thường niên
CHÚA NHẬT 16 THƯỜNG NIÊN A
SỰ
KIÊN NHẪN CỦA THIÊN CHÚA
+++
A. DẪN NHẬP.
Tuần vừa qua, chúng ta
đã suy niệm về dụ ngôn Lời Chúa, hạt
giống Lời Chúa phải được sinh hoa kết
quả trong lòng chúng ta. Hôm nay, chúng ta suy niệm về
dụ ngôn hạt giống và cỏ lùng. Trong đồng lúa
tốt lại có xen cỏ lùng do hạt giống xấu
sinh ra, cỏ dại này cùng mọc bên cạnh lúa tốt,
cả hai cùng mọc lên xanh tốt.
Cũng thế, trong trần
gian cũng như trong Giáo hội luôn có những
người xấu sống
bên cạnh những người tốt, cái thiện và cái
ác lẫn lộn, và trớ trêu thay, có khi người
xấu lại được gặp may mắn hơn cả
người tốt. Chúng ta
phải có thái độ nào đối với những người
xấu ? Phải tiêu diệt người xấu đi
chăng để chỉ còn lại người tốt ?
Câu trả lời sẽ là :
theo gương Chúa, chúng ta phải có thái độ như trong bài Tin mừng hôm nay : hãy
bắt chước lòng kiên nhẫn của Chúa. Thiên Chúa cho
kẻ lành người dữ sống chung với nhau,
cũng như cho cỏ lùng và lúa cùng mọc lên, đến
ngày tận thế Thiên Chúa mới phân xử, mới tách
biệt chiên ra khỏi dê, người lành khỏi kẻ
dữ. Trong khi chờ đợi ngày phân xử, chúng ta hãy
yêu thương mọi người, nhất là tạo
điều kiện cho những kẻ tội lỗi
biết sám hối trở về đường lành, còn
việc xét xử thì dành cho Thiên Chúa.
B. TÌM HIỂU LỜI CHÚA.
+ Bài
đọc 1 : Kn 12,13,16-19.
Các chương 10-19 của
sách Khôn ngoan chứa đựng những suy tư về
cách hành xử của Thiên Chúa qua những biến cố
lịch sử. Dân Do thái bị kẻ thù hãm hại
đủ điều, họ tưởng rằng Thiên Chúa
sẽ dùng sức mạnh, dùng bạo lực để tiêu
diệt quân thù của họ, nhưng ngược lại,
Ngài hành xử với chúng bằng sự kiên nhẫn và nhân
hậu.
Sự kiện này làm cho dân Do
thái hiểu lầm rằng Thiên Chúa quá yếu ớt không
thể can thiệp giúp họ. Nhưng câu trả lời cho họ là những kể
thù ấy cũng là thụ tạo của Chúa, nên cũng
được Ngài yêu thương. Ngài có đủ uy
quyền phá tan kẻ dữ, nhưng Ngài chỉ dùng sức
mạnh ấy đối với những kẻ ngoan
cố. Còn đối với những người mà Ngài còn
hy vọng họ hoán cải thì Ngài luôn kiên nhẫn chờ
đợi cho họ sám hối để được
tha thứ.
+ Bài
đọc 2 : Rm 8,26-27 (Chủ đề phụ)
Thánh Phaolô đề cao vai trò
Chúa Thánh Thần trong đời sống Kitô hữu,
nhất là trong việc cầu nguyện. Vì chúng ta yếu đuối
không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp
với ý Chúa, nên Chúa Thánh
Thần sẽ ở trong chúng ta, Ngài giúp chúng ta cầu
nguyện thế nào cho xứng hợp. Ngài sẽ dạy
chúng ta cầu nguyện thế nào cho có hiệu quả
bằng những “tiếng than khôn tả” như lời
thánh Phalô đã nói.
+ Bài
Tin mừng : Mt 13,24-43.
Chúa Giêsu hay dùng dụ ngôn
để nói đến từng khía cạnh của
Nước Trời. Trong bài Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu
đưa ra ba dụ ngôn để ta suy gẫm , đó là
dụ ngôn hạt giống và cỏ lùng, dụ ngôn hạt
cải và dụ ngôn men bánh.
Dụ ngôn cỏ lùng giải
thích cho chúng ta lý do tại sao lại có sự thiện và
sự ác trên trần gian, tại sao trong Hội thánh lại
có người lành kẻ dữ ? Và tại sao Thiên Chúa
lại để cho người dữ sống chung
với người lành mà không tiêu diệt nó đi.
Hai dụ ngôn hạt cải
và men bánh nói lên sự tăng triển của Nước
Trời. Nước Trời hay Hội thánh chỉ là
cộng đoàn nhỏ nhưng sẽ phát triển mạnh
trong âm thầm và trong những hoàn cảnh khó khăn,
như những cuộc cấm cách, bách hại đạo.
Qua những dụ ngôn này,
chúng ta có thể rút ra được một kết
luận để cảnh giác chúng ta : đừng có ảo
tưởng là có thể có một Hội thánh hoàn hảo
ở trên trần gian này, trong đó chỉ còn có toàn
những người thánh thiện. Trái lại, kẻ lành
người dữ sống chung với nhau. Thiên Chúa kiên
nhẫn chờ đợi cho kẻ dữ biết ăn
năn sám hối để được tha thứ.
C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA.
Chúa
kiên nhẫn chờ đợi.
I. DỤ NGÔN
CỎ LÙNG.
1. Ý nghĩa dụ ngôn :
Dụ ngôn này cho biết trong
các công việc của Nước Thiên Chúa, vẫn có xen
lẫn những công việc của ma qủi, mà trong giai
đoạn sống ở trần gian, nguời ta không
thể nào triệt bỏ hết được, chỉ
đến ngày tận thế sự phân định mới
rõ ràng. Vì thế, dụ ngôn cỏ lùng có mục đích
diễn tả lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa, Ngài chấp
nhận tốt xấu pha trộn, đợi đến
ngày cuối cùng Chúa mới lấy quyền phân xử.
2. Lúa
và cỏ lùng.
Những hình ảnh trong
dụ ngôn này rất rõ ràng và quen thuộc với
người Palestine. Cỏ
lùng là một thứ cỏ dại mà nhà nông phải
diệt trừ. Lúc còn nhỏ, cây cỏ lùng giống như
cây lúa mì nên khó phân biệt hai thứ, cho đến khi
cả hai đâm bông thì có thể nhận ra cách dễ dàng, nhưng lúc đó rễ cỏ lùng
và rễ lúa đã mọc quyện vào nhau đến nỗi
hễ nhổ cỏ lùng thì lúa cũng dễ dàng bị
trốc theo.
Lúa và cỏ lùng không thể
tách riêng ra một cách an toàn khi cả hai đang phát
triển nhưng cuối cùng chúng phải được
tách riêng ra. Cần phải tách riêng chúng ra bởi vì (khác với cỏ
lồng vực bên chúng ta) hạt cỏ lùng rất
độc, nó gây chóng mặt, đau ốm và hôn mê. Một
số lượng nhỏ của nó cũng có thể gây
vị đắng khó chịu. Rốt cuộc người
ta thường tách riêng nó ra bằng tay.
Ông Levison mô tả diễn
tiến như sau : người ta thuê đàn bà lượm
hạt cỏ lùng trong lúa trước khi đem đi xay. Theo
nguyên tắc thì người ta tách cỏ lùng với lúa mì
sau khi đập xong. Người ta bầy hạt lên trên
một cái nia to và các bà có thể lựa ra những hạt
cỏ lùng có kích thước và hình dáng y như hạt lúa mì
nhưng có mầu xám nhạt.
3. Người tốt và
người xấu.
Ánh sáng và bóng tối trong
thế giới ta đang sống, thiện và ác trong lòng
mọi người, đó là cánh đồng lúa mì mà trong
đó cỏ lùng mọc lẫn lộn bên cạnh cây lúa
tốt. Còn đối với con người, xấu
tốt ở xen lẫn với nhau, vàng thau lẫn lộn,
không phân biệt được tốt xấu, hoặc
đôi khi đánh giá lầm mà coi người tốt ra
người xấu, hoặc người xấu ra
người tốt.
Trong Hội thánh và nơi
mỗi người có một sự pha trộn thánh
thiện và tội lỗi, thiện và ác đó là điều không tránh
được. Hội thánh là thánh thiện tự bản
chất, nhưng Hội thánh cũng có những con
người yếu đuối và tội lỗi, và chúng ta, mặc dầu đã nhận
nhiều ân sủng qua phép Rửa tội cũng có khuynh
hướng phạm tội. Thánh Phaolô đã nói :”Tôi không làm được
điều thiện mà tôi muốn, mà điều ác tôi không
muốn, tôi lại làm”.
II. THIÊN CHÚA KIÊN
NHẪN CHỜ ĐỢI.
1. Cách hành xử của con
người.
Chúng ta là những con
người bất toàn nhưng lại muốn tiêu diệt
những kẻ bất toàn vì chúng ta mang một thái
độ bất bao dung. Chúng ta cảm thấy khó chịu
tại sao trong Hội thánh lại có những kẻ
xấu, những kẻ bách hại Hội thánh, gây đau
khổ cho nhiều người mà họ cứ sống
nhởn nhơ con cá vàng, đôi lúc lại còn may mắn
hơn người chịu đau khổ ? Chúng ta
thường có thái độ như những đầy tớ của
ông chủ trong Tin Mừng :”Vậy ông có muốn chúng tôi
nhổ cỏ đi không”?
Đây là thái độ chung
của mọi tín hữu chúng ta. Đó cũng là phản
ứng của thánh Gioan Tẩy giả, người đã
vẽ nên bức tranh gây ấn tượng về việc
Đấng Messia sắp đến :”Tay Người cầm
nia. Người rê sạch lúa trong sân : thóc mẩy thì thu vào
kho lẫm,còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt
mà đốt đi” (Mt 3,12). Hụt hẫng vì không thấy cách xét xử của
Chúa diễn ra y như mình đã loan báo, nên từ trong
ngục tù, Ngài sai hai môn đệ đến hỏi Chúa
Giêsu rằng :”Thầy có
thật là Đấng phải đến không, hay là chúng tôi
còn phải đợi ai khác “?
Đó là phản ứng
ngỡ ngàng của tất cả những ai đã nghe
lời Đức Giêsu loan báo :”Nước
Trời đã đến gần”, thế mà họ
lại chẳng thấy có gì được phác họa
giống như sự xét xử vẫn trông đợi khi
Nước này tới.
(Fiches dominicales, năm A, tr 230)
2. Cách hành xử
của Thiên Chúa.
Phản ứng
tự nhiên của con người là muốn tiêu diệt
ngay cái xấu, diệt cả con người xấu.
Nhưng Thiên Chúa lại có một lối hành xử khác
với con người. Theo Tin mừng, đáp lại
lời hỏi của đầy tớ, ông chủ nói :”Đừng,
cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt...
sợ rằng khi nhổ cỏ lùng, các anh làm bật luôn
rễ lúa”.
Từ mùa gieo – hình
ảnh Nước Thiên Chúa đến – đến mùa
gặt kèm theo việc đập lúa – hình ảnh việc
xét xử – có một khoảng thời gian : Lúc này đang là
thời kỳ lúa lớn lên là thời gian nhẫn nại
của Thiên Chúa : nếu Thiên Chúa gớm ghét sự ác, thì
Người vẫn cứ phải yêu thương con
người – kẻ tội lỗi cũng như
người công chính – và Người biết rõ tiềm
năng lạ lùng của Lời trong lòng họ. Ngày thu hoạch mùa và lựa
lọc sẽ đến vào giờ của Người ;
ngày đó không thể dự đoán trước. Ông chủ
nói với các đầy tớ ông rằng :”Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt :
hãy nhặt cỏ lùng trước đã, bó thành bó mà
đốt đi, còn lúa thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi”.
(Fiches dominicales, năm A, tr 231)
Trong Thánh vịnh chúng
ta thấy có câu :”Chúa chậm bất bình và giầu lòng
khoan dung”. Chúa kiên nhẫn đợi chờ
con người sám hối. Cỏ lùng thì không có cách nào thay
đổi đuợc chỉ chờ đến ngày là thu
hoạch cho vào lửa ; còn con người thì khác, con
người có thể cải tà qui chính, có thể từ
một thằng qủi biến thành một vị thánh. Trong lịch sự Giáo hội, có biết
bao “cỏ lùng”, nhờ ơn Chúa, đã trở nên hạt
lúa tốt. Những Augustinô, những Charles de Foucauld,
những Ève Lavallìere là những chứng tích sáng chói.
Truyện : Cải tà qui chính
Piri Thomas có viết
một tác phẩm nhan đề :”Hãy
xuống những con đường tồi tàn này” Tác
phẩm thuật lại việc ông cải tà qui chính từ
một người bị kết án tù vì nghiện ma túy và
cố tình giết người, cuối cùng đã sám
hối để trở thành một tín hữu Kitô gương
mẫu.
Một đêm kia, Piri
đang nằm trong phòng giam chuẩn bị ngủ.
Đột nhiên, anh nghĩ tới tình trạng tệ
hại xấu xa mà anh đã gây ra trong đời mình. Anh
cảm thấy có một ước muốn mãnh liệt
cần phải cầu nguyện. Nhưng anh đang nằm
chung với một tù nhân khác tên là Chicô. Nên anh phải đợi
cho Chirô ngủ đã, anh mới qùi gối trên sàn nhà và
cầu nguyện. Anh kể lại rằng :”Tôi bầy tỏ với Chúa
những gì có trong trái tim tôi... Tôi nói với Ngài những
điều tôi muốn, những thiếu thốn của tôi,
những hy vọng và thất vọng... Tôi cảm thấy
dường như có thể khóc đuợc... đó là
một điều mà bao nhiêu năm nay tôi không thể làm được”.
Sau khi Piri vừa
cầu nguyện xong, một tiếng nói đáp lại :”Amen”. Đó là tiếng của
Chicô. Rồi Chicô nói nhỏ với Piri :”Tôi cũng tin Chúa”. Thế là hai người
bạn tù dốc cạn quá khứ tội lỗi xấu xa
và cùng chia sẻ quyết tâm sám hối trở về. Không biết họ đã tâm
sự với nhau bao lâu, nhưng trước khi đi
ngủ lại, Piri đã nói :”Chúc
Chicô ngủ ngon nhé ! Tôi nghĩ rằng Thiên Chúa luôn luôn
ở với chúng ta, chỉ có chúng ta là không ở với
Ngài thôi”.
III. THÁI ĐỘ CỦA CHÚNG TA.
1. Tích cực hay tiêu cực.
Đứng
trước tình trạng như thế trong trần gian và
trong Giáo hội , chúng ta phải có thái độ nào ?
Chỉ có hai thái độ : hoặc là tiêu cực, hoặc
là tích cực. Nếu có thái
độ tiêu cực thì cho thế gian này là đồ
bỏ đi, một thế giới hư hỏng
đầy tội lồi, cứ để cho nó qua đi.
Thái độ tiêu cực này làm cho chúng ta tuyệt vọng,
không còn tin vào cái gì nữa, chỉ còn biết ngồi mà
rủa bóng tối. Chắc chắn Chúa không cho chúng ta có thái
độ tiêu cực này.
Chúng ta phải có thái
độ tích cực. Thái độ này giúp chúng ta hãy
hướng lòng lên, không ngồi đấy mà nguyền
rủa bóng tối, mà chấp nhận nó, đồng
thời cố gắng đốt lên một ngọn
nến. Trong bài giảng trên núi, Chúa Giêsu đã nói với các
môn đệ :”Các con là ánh sáng
cho thế gian, không ai đốt đèn rồi đặt
dưới đáy thùng, ngược lại người
ấy sẽ đặt trên giá đèn để soi sáng cho
mọi người trong nhà. Ánh sáng các con cũng phải
tỏa sáng trước thiên hạ như thế”(Mt 5,14-16).
Nhưng một cách
thực tế, làm sao chúng ta có thể thắp lên một
ngọn nến giữa đêm đen tối tăm của
thế giới hôm này ? Trước
hết, chúng ta có thể cầu nguyện. Một thi sĩ đã nói :”Lời cầu nguyện mang
lại nhiều điều hơn những điều
thế giới dám mơ ước”. Thứ đến
và tích cực hơn, chúng ta có thể xắn tay áo lên làm
một điều gì đó chống lại sự ác trong
thế giới chúng ta.
2. Tấm lòng khoan dung.
Chúa để
người lành kẻ dữ sống chung với nhau là
để gây ích lợi cho nhau như lời thánh Augustinô đã nói :”Kẻ dữ người lành
đều là con cái Chúa, được Chúa thương yêu
tất cả, chúng ta cũng phải thương yêu nhau và
phải có thái độ khoan dung”.
Có lần Liên hiệp
quốc đã chọn nguyên một năm làm “năm quốc tế về lòng
khoan dung” để giảm thiểu khuynh hướng
bất bao dung ngày càng gia tăng trong nhân loại. Bao dung là
nhân từ, kiên nhẫn chịu đựng những
điều xấu của người khác để dần
dần tìm cách hoán cải họ.
3. Kiên nhẫn chịu đựng.
Sự kiên nhẫn mà
Chúa khuyên chúng ta phải có là phản ảnh sự kiên
nhẫn của Thiên Chúa. Đây không phải là sự cam
chịu vô ích là đè nén cơn giận và cay cú thất
vọng. Sự kiên nhẫn phải cóù là sự bình thản
đợi chờ để kẻ tội lỗi có cơ may quay trở lại.
Chúa ghét tội
nhưng lại yêu tội nhân vì họ còn có thể
thống hối để được tha thứ (Rm
2,4). Nếu Chúa không kiên nhẫn với ta, ta sẽ thế
nào ? Ta có cần kiên nhẫn
với người gây phiền hà cho ta không ? Nhưng nên
nhớ rằng Chúa kiên nhẫn chịu đựng là
để giải thoát chứ không phải để dung
túng.
Truyện : Giai thoại về thánh Antôn.
Một hôm thánh nhân
nghe tin một người thợ giầy tiến bộ
hơn Ngài về đường nhân đức. Lòng hăm
hở tiến đức đã thúc đẩy Ngài quyết
chí đi tìm người thợ giầy kia để
học hỏi cách tu đức của người ấy.
Sau những ngày
cố công tìm tòi, Ngài đã gặp được
người thợ giầy kia. Thoạt thấy công
việc của người thợ giầy, thánh nhân hơi
nản lòng, vì thấy sinh hoạt duy nhất của
người này là đóng giầy. Nhưng để cho bõ
công đi tìm kiếm, thánh nhân đã trao đổi với
người thợ giầy kia về lối sống tu
đức.
Thánh nhân hỏi
người thợ giầy về chương trình
sống hằng ngày của người thợ ấy.
Người này cho biết một ngày của ông
được chia ra làm ba phần như sau :
- 8 giờ cho công
việc của người thợ giầy.
- 8 giờ cho việc
cầu nguyện.
- 8 giờ cho việc
ăn uống nghỉ ngơi.
Sau khi nghe
người thợ giầy nói, thánh nhân nản lòng vì chính
Ngài đã dành cho hết cả ngày để cầu
nguyện chứ không phải chỉ tám tiếng.
Thánh nhân hỏi cách
xử dụng tiền của ông ta. Người này cho
biết 1/3 dành cho ông, 1/3 dành cho Giáo hội, 1/3 dành cho người
nghèo.
Nghe vậy thánh nhân
cho rằng người thợ giầy này không thể nhân
đức hơn Ngài được vì Ngài đã dành
tất cả của cải của Ngài cho người
nghèo chứ không phải chỉ 1/3.
Cuối cùng thánh nhân
khám phá ra người thợ giầy phải sống
giữa một thành phố sa đọa, chung quanh
đầy những người tội lỗi và
gương xấu, và ông thợ giầy đau khổ
về chuyện đó, ông không ngớt kêu cầu cùng Chúa cho
họ, và ông hằng cầu nguyện cho kẻ có tội
chung quanh ông. Và thánh nhân chợt nhận ra rằng đó là
điều mà Ngài thua kém người thợ giầy. Ngài
thấy rằng Ngài chưa có được sự thao
thức về những nỗi khổ đau của
những người chung quanh, trái lại, Ngài lại
đi tìm cho một mình một cuộc sống an phận
với nếp sống ẩn tu.
(Cử hành phụng vụ
Chúa nhật, năm A, tr 67-68)
Các bài đọc hôm
nay dạy chúng ta rằng : luôn luôn có một thế lực
thù địch ở trong thế gian, tìm kiếm và chời
đợi để phá hủy hạt giống tốt.
Kinh nghiệm đời sống chúng ta có hai loại
ảnh hưởng và cùng tác động trên đời
sống chúng ta : ảnh hưởng giúp cho hạt giống
Lời Chúa được nảy nở tăng trưởng
và ảnh hưởng tìm hủy hoại hạt giống
tốt trước khi nó có thể đâm bông kết trái.
Đó là bài học nhắc nhở chúng ta phải luôn
đề cao cảnh giác.
Không có vinh quang nào mà
không phải trải qua đau thương, không có vinh
dự nào mà không đòi hỏi phải chiến đấu.
Bởi đó, khi sống trong trần gian đối
diện với cái ác, chúng ta không run sợ đầu hàng,
hoặc thất vọng nản chí, nhưng hãy kiên tâm
chiến đấu để luôn đứng vững trong
hàng ngũ con cái Chúa, rồi chắc chắn Chúa sẽ
đội mũ triều thiên cho ta. Trong khi chiến
đấu với cái ác, chúng ta cũng phải luôn có cái nhìn
bao dung với những người tội lỗi, phải
có lòng quảng đại, biết cảm thông, và luôn giúp
họ tìm dịp trở về. Có như thế chúng ta
mới thực sự là những Kitô hữu hoàn thiện
như người thợ đóng giầy trong câu chuyện
trên.
Lm Giuse
Đinh lập Liễm
Giáo xứ Kim phát
Đà lạt