ĐỨC THÁNH CHA PHANXICO
Thượng Hội Đồng Giám Mục thế giới

October 15, 2014

Vatican

Tóm lược tham luận phiên họp khoáng đại thứ 11 của Thượng Hội đồng Giám Mục thế giới về gia đình

VATICAN. Văn phòng Tổng thư ký THĐGM đã công bố bản tóm lược ý kiến của 41 nghị phụ phản ứng trong phiên khoáng đại thứ 11 sáng thứ hai 13-10-2014, sau khi nghe ĐHY Peter Erdoe, Tổng tường trình viên, đúc kết các bài phát biểu của 180 nghị phụ trong tuần lễ đầu tiên của Công nghị Giám mục thế giới.

Bản tóm lược nói rằng:

”Nói chung, bản tường trình đúc kết được đánh giá cao vì diễn đạt tốt các bài phát biểu. Qua tường trình này, người ta thấy phản ánh lòng yêu mến của Giáo Hội đối với các gia đình trung thành với Chúa Kitô, và cả khả năng của Giáo Hội gần gũi con người trong mọi lúc của cuộc sống, khả năng hiểu rằng đằng sau những thách đố mục vụ, có bao nhiêu người đang chịu đau khổ. Cái nhìn của Thượng HĐGM phải là cái nhìn của vị mục tử hiến mạng sống mình vì đoàn chiên, chứ không phải thái độ tiên thiên xét đoán đoàn chiên.

Ngoài ra, vì Bản tường trình của ĐHY Erdoe thu thập nhiều quan điểm khác nhau để cung cấp căn bản làm việc cho các nghị phụ trong các nhóm nhỏ, trong phần góp ý và phản ứng, các nghị phụ đã đề nghị thêm một số suy tư: ví dụ, tuy Giáo Hội phải đón tiếp những người gặp khó khăn, nhưng cũng nên nói nhiều hơn về những gia đình trung thành với giáo huấn của Tin Mừng, cám ơn và khích lệ họ vì chứng tá của họ. Từ Thượng HĐGM này người ta phải thấy rõ hôn phối là bất khả phân ly, hạnh phúc và chung thủy, đẹp đẽ, là có thể, và hiện diện trong xã hội, vì thế tránh tình trạng chỉ chú ý đến những hoàn cảnh gia đình bất toàn.

- Một số nghị phụ khác đề nghị nhấn mạnh nhiều hơn về đề tài phụ nữ, việc bảo vệ phụ nữ và tầm quan trọng của phụ nữ trong việc thông truyền sự sống và đức tin; ghi thập vài nhận xét về vai trò của các ông bà giữa lòng gia đình; nhắc đến rõ rằng gia đình như ”Giáo Hội tại gia” và giáo xứ như ”gia đình của các gia đình”, cũng vậy, nên đề cao Thánh Gia như mẫu gương cần tham chiếu chắc chắn. Trong viễn tượng đó, có nghị phụ đề nghị đề cao viễn tượng truyền giáo của gia đình, gia đình loan báo Tin Mừng trong thế giới hiện nay.

- ”Cần đào sâu và làm sáng tỏ sự tiệm tiến, vì điều này có thể là nguồn gây ra một loạt những hỗn độn. Ví dụ, về việc cho những người ly dị tái hôn được lãnh nhận các bí tích, có nghị phụ nói thật là khó chấp nhận những luật trừ mà không làm cho nó trở thành một qui luật chung.

- Có nghị phụ cũng nhận xét rằng từ ”tội lỗi” hầu như vắng bóng trong bản tường trình đúc kết. Cũng vậy giọng văn ngôn sứ của những lời Chúa Giêsu, cần phải được nhắc nhớ để tránh nguy cơ rập theo não trạng của thế giới ngày nay.

- Về những người đồng tính luyến ái, các nghị phụ đồng ý về sự cần tiếp phải đón tiếp, nhưng với sự thận trọng đúng đắn, để không tạo nên cảm tưởng là Giáo Hội đánh giá tích cực xu hướng đồng tính luyến ái. Cũng cần chú ý như thế đối với những cặp sống chung không kết hôn.

- Một số phản ứng khác của các nghị phụ nhấn mạnh sự cần thiết phải tái khẳng định tầm quan trọng của bí tích rửa tội, là điều thiết yếu để hiểu tường tận đặc tính bí tích của hôn phối và bản chất của nó là ”một thừa tác vụ” trong việc loan báo Tin Mừng.

- Về việc tiến hành mau lẹ thủ tục giải hôn phối, một vài nghị phụ bày tỏ sự ngỡ ngàng về đề nghị ủy thác nhiều thẩm quyền hơn cho GM giáo phận, đè nặng thái quá trên vai các vị.

- Một số nghị phụ khác đề nghị suy tư sâu xa và chi tiết hơn về những vụ đa thê, nhất là những người trở lại đạo và muốn lãnh nhận các bí tích. Cũng vậy cần suy tư thêm sự lan tràn nạn dâm ô, nhất là qua Internet, là nguy cơ thực sự đối với đời sống vợ chồng.

- Sau cùng cần đề cập một cách sâu rộng và quyết liệt hơn không những vấn đề phá thai, nhưng cả vấn đề mang thai mướn.

Nhận định phê bình của Đức Cha Chủ tịch Hội đồng Giám Mục Ba Lan

Đức Cha Stanislaw Gadecki, TGM Poznan, Chủ tịch HĐGM Ba Lan, mạnh mẽ phê bình bản tường trình đúc kết hôm 13-10-2014 tại Thượng HĐGM thế giới về gia đình.

Trong cuộc phỏng vấn dành cho chương trình tiếng Ba Lan của Đài Vatican, Đức TGM Gadecki nói: tôi không dám nói bản tường trình này là một sự xa rời giáo huấn của Đức Gioan Phaolô 2, nhưng trong đó người ta thấy dấu vết của ý thức hệ chống hôn nhân.

Theo Đức TGM, Bản tường trình chứng tỏ người ta không có một cái nhìn rõ ràng về mục đích của chính Thượng HĐGM này. Ngài nói:

”Mục đích mục vụ chủ yếu của chúng ta là nâng đỡ gia đình, chứ không đánh vào gia đình bằng cách chỉ trình bày những hoàn cảnh khó khăn, các hoàn cảnh này tuy có thực, nhưng không phải là nòng cốt chính yếu của gia đình và không xóa bỏ sự cần thiết phải nâng đỡ các gia đình tốt lành, bình thường và chiếm đại đa số, đang chiến đấu không phải để sống còn, nhưng để trung thành”.

Đức TGM Chủ tịch HĐGM Ba Lan cũng phê bình sự kiện khi nói về gia đình và hôn nhân, người ta dùng một số tiêu chuẩn đáng nghi ngờ. Ví dụ tiêu chuẩn ”tiệm tiến” (gradualità). Nhưng phải chăng người ta có thể thực sự coi việc nam nữ sống chung không kết hôn như một sự tiệm tiến và là một con đường để thánh hóa hay sao?

Vị Chủ tịch HĐGM Ba Lan nhận xét: trong bản tường trình người ta bỏ qua đề tài tội lỗi, như thể quan điểm trần thế đã thắng và tất cả những gì dẫn đến sự hoàn hảo là bất toàn..

Ngoài ra, theo Đức TGM Gadecki, những đoạn nói về việc việc ủy thác các trẻ em cho các cặp đồng phái tính được trình bày như thể có sự chấp thuận một tình trạng như vậy. Đó cũng là một thiếu sót trong bản tường trình: thay vì cổ võ sự chung thủy, giá trị của gia đình, dường như người ta chấp nhận mọi sự như nó xảy ra. Thậm chí người ta có cảm tưởng cho đến nay giáo huấn của Giáo Hội không có lòng từ bi thương xót, trong khi bây giờ ngươi ta bắt đầu giáo huấn về lòng từ bi thương xót”.

Họp báo minh định

Trọn ngày 14-10-2014, cả sáng lẫn chiều, các nghị phụ Thượng HĐGM đã nhóm họp trong các nhóm nhỏ, tùy theo sinh ngữ, để đào sâu các vấn đề.

Ban trưa, Cha Lombardi cùng với hai vị trưởng nhóm đã mở cuộc họp báo. Cha Lombardi đã thông báo một tuyên ngôn của Văn phòng Tổng thư ký Thượng HĐGM về những phản ứng báo chí đối với Bản tường trình của ĐHY Peter Erdoe. Theo Văn phòng, người ta không hiểu bản chất của bản tường trình này. Đó chỉ là một văn kiện làm việc, tóm tắt những bài phát biểu và thảo luận trong tuần làm việc đầu tiên và giờ đây các điều đó được đề nghị cho cuộc thảo luận trong các nhóm nhỏ, như qui luật của Thượng HĐGM qui định. Kết quả các cuộc thảo luận nhóm sẽ được công bố vào sáng thứ năm tới đây, 16-10. Mỗi bản tóm lược của mỗi nhóm được trình bày khoảng 10 phút.

Trưởng của một nhóm tiếng Ý, ĐHY Filoni, Tổng trưởng Bộ truyền giáo, nhận xét rằng nhiều báo chí đã phản ứng về Bản tường trình của ĐHY Erdoe và nhiều người khác cảm thấy ngỡ ngàng như thể ĐTC đã nói hoặc đó là quyết định của Thượng HĐGM, trong khi văn bản đó chỉ là một văn kiện làm việc, để thảo luận.

G. Trần Đức Anh OP

 

Tường trình đúc kết các bài phát biểu tại Thượng Hội đồng Giám Mục tế giới về gia đình

VATICAN. Lúc 9 giờ sáng thứ hai 13-10-2014, Thượng HĐGM thế giới khóa đặc biệt về gia đình đã nhóm phiên khoáng đại thứ 11 để nghe bản Tường trình đúc kết ý kiến của các nghị phụ phát biểu trong tuần qua.

Trước sự hiện diện của ĐTC và các nghị phụ, ĐHY Peter Erdoe, người Hungari, Tổng tường trình viên, đã đọc bản tường trình đúc kết các ý kiến chính trong các bài phát biểu và suy tư của 180 nghị phụ trong tuần đầu của Công nghị GM thế giới. Văn bản này được dùng làm căn bản cho cho việc soạn Văn kiện chung kết của Thượng HĐGM này.

Bản tường trình đề ra 3 đường hướng chỉ đạo, đó là lắng nghe bối cảnh xã hội và văn hóa trong đó các gia đình ngày nay đang sống; sau đó là đối chiếu với những viễn tượng mục vụ cần đề ra và nhất là nhìn lên Chúa Kitô, lắng nghe Tin Mừng của Chúa về gia đình.

- Gia đình là thực tại ”quan trọng và quí giá”, ”là nguồn vui mừng và cũng là nơi có thử thách, những tình cảm sâu và và những quan hệ nhiều khi bị thương tổn, là trường dạy về lòng nhân đạo. Trước tiên cần lắng nghe gia đình trong toàn bộ phức tạp của thực tại này. Chủ nghĩa cá nhân thái quá, thử thách lớn về cô đơn, tình cảm tự kỷ gắn liền với những tình cảm mong manh, ”ác mộng” vì công ăn việc làm bấp bênh, cùng với chiến tranh, nạn khủng bố, di cư, ngày càng làm cho tình trạng nhiều gia đình bị suy thoái. Chính trong bối cảnh đó, Giáo Hội phải mang lại hy vọng và ý nghĩa cho đời sống con người ngày nay, giúp họ ngày càng hiểu biết giáo lý đức tin nhưng đồng thời cũng đề nghị với họ lòng từ bi Chúa”.

Tiếp đến là hướng nhìn lên Chúa Kitô, Đấng tái khẳng định sự kết hiệp bất khả phân ly giữa một người nam và một người nữ, nhưng cũng cho phép đọc giao ước hôn phối trong sự liên tục và mới mẻ. Nguyên tắc ở đây phải là nguyên tắc tiệm tiến đối với các đôi vợ chồng bị thất bại tronog hôn nhân, trong một viễn tượng bao gồm đối với những hình thức bất toàn của thực tại hôn phối”.

- Bản tường trình được ĐHY Erdoe tuyên đọc cũng đề cập đến những trường hợp mục vụ khẩn cấp nhất, cần ủy thác việc cụ thể hóa trong các Giáo Hội địa phương, luôn luôn ở trong tình hiệp thông với ĐTC. Trước hết có việc loan báo Tin Mừng gia đình cần thực hiện, không phải để lên án, nhưng là chữa lành sự dòn mỏng của con người. ”Loan báo Tin Mừng là trách nhiệm chung của toàn thể Dân Chúa, mỗi người theo sứ vụ và đoàn sủng riêng. Nếu không có chứng tá vui mừng của các đôi vợ chồng và của các gia đình, thì việc loan báo, cho dù là đúng đắn, cũng có nguy cơ không được hiểu hoặc bị chìm đắm trong biển cả những lời nói vốn là đặc tính của xã hội chúng ta. Các gia đình Công Giáo được kêu gọi trở thành những chủ thể tích cực trong việc mục vụ gia đình”.

- Bản tường trình nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị hôn nhân Kitô là điều thiết yếu, vì hôn nhân này không phải chỉ là một truyền thống văn hóa hoặc một đòi hỏi xã hội, nhưng là một quyết định theo ơn gọi. Không nhắm làm cho chu kỳ huấn luyện trở nên phúc tạp, mục đích nhắm tới ở đây là đi vào chiều sâu, chứ không giới hạn vào những đường hướng tổng quát, trái lại cũng cần canh tân việc đào tạo linh mục về vấn đề gia đình, nhờ sự can dự của chính các gia đình. Các nghị phụ cùng đề nghị phải tháp tùng các gia đình sau khi hết hôn, là thời kỳ sinh tử và tế nhị, trong đó các đôi vợ chồng chín mùi sự ý thức về bí tích, ý nghĩa và những thách đố về bí tích này.

Đồng thời Giáo Hội cũng phải khích lệ và nâng đỡ các giáo dân dân thân trong lãnh vực văn hóa, chính trị và trong xã hội, để không quên tố giác những yếu tố ngăn cản đời sống gia đình chân thực, vạch rõ nhưng kỳ thị, nghèo đói, loại trừ và bạo lực.

- Về những người ly thân, ly dị và ly dị tái hôn, ĐHY Erdoe nhấn mạnh rằng 'không phải là điều khôn ngoan khi nghĩ đến những giải pháp độc nhất, theo tiêu chuẩn 'hoặc phải có tất cả hoặc không được gì hết'; vì thế phải tiếp tục cuộc đối thoại trong các Giáo Hội địa phương, trong niềm tôn trọng và yêu mến đối với mỗi gia đình bị thương tổn, nghĩ ngay đến người vợ hoặc chồng bị bỏ rơi một cách bất công, tránh những thái độ kỳ thị và phải bảo vệ các trẻ em. ”Điều quan trọng là chấp nhận một cách lương thiện và xây dựng những hậu quả của việc ly thân hoặc ly dị đối với con cái: con cái không thể trở thành một ”đồ vật” để tranh giành, và cần phải tìm kiếm những hình thức tốt đẹp nhất để con cái có thể vượt thắng chấn thương do sự phân rẽ gia đình và có thể tăng trưởng bao nhiêu có thể trong thanh thản”.

- Về việc cứu xét nhanh chóng các đơn xin tuyên bố hôn nhân vô hiệu, ĐHY Erdoe nhắc lại những đề nghị đã được các nghị phụ đề ra trong khóa họop: nghĩa là không cần phải có 2 phán quyết đồng thuận với nhau, xác định thể thức hành chánh ở cấp giáo phận để tuyên bố hôn nhân vô hiệu, khởi sự việc xét xử đơn giản trong trong những vụ hôn phối vô hiệu tỏ tường, đặc biệt chú ý đến đức tin của những người kết hôn để nhận xét xem bí tích hôn phối của họ có thành sự hay không. Tất cả những điều đó đòi nhân viên giáo sĩ và giáo dân tại tòa án hôn phối được chuẩn bị thích hợp, và các GM địa phương có trách nhiệm nhiều hơn”.

- Về việc cho những tín hữu ly dị tái hôn được rước lễ, vị Tổng tường trình viên liệt kê những đề nghị chính được trình bày trong Thượng HĐGM như: duy trì kỷ luật hiện hành, thực hiện một sự cởi mở nhiều hơn đối với những trường hợp đặc biệt, bất khả phân ly mà không gây ra những bất công hoặc đau khổ mới; hoặc chọn con đường thống hối: cần thực hiện hành trình này dưới trách nhiệm của GM giáo phận, trước khi được lãnh nhận các bí tích.

Vấn đề rước lễ thiêng liêng vẫn còn bị bỏ ngỏ, và các nghị phụ kêu gọi đào sâu hơn về thần học, cũng vậy cần suy tư sâu hơn về các cuộc hôn nhân hỗn hợp và những vấn đề hệ trọng liên quan tới kỷ luật khác của các Giáo Hội Chính Thống về hôn phối.

- Về những người đồng tính luyến ái, trong Thượng HĐGM, có các nghị phụ nhấn mạnh rằng những người đồng tính luyến ái là những người có năng khiếu và chất lượng có thể cống hiến cho cộng đoàn Kitô: Giáo Hội phải trở thành căn nhà đón tiếp họ; nhưng Giáo Hội vẫn quyết liệt không chấp nhận sự kết hiệp đồng tính luyến ái và những sức ép của cac tổ chức quốc tế đặt điều kiện một quốc gia phải ban hành các qui luật chịu ảnh hưởng của ý thức hệ gender, giới tính, thì mới được nhận viện trợ tài chánh... Giáo Hội cũng đặc biệt chú ý đến các trẻ em sống với các cặp đồng phái, và tái khẳng định rằng cần đặt lên hàng đầu những yêu sách và quyền lợi của các trẻ em.

- Phần cuối của bản tường trình có đề cập đến các đề tài của thông điệp Humanae vitae (Sự sống con người) do Đức Phaolô 6 ban hành năm 1968, và tập trung vào vấn đề cởi mở đối với sự sống, và định nghĩa sự cởi mở này như một ”đòi hỏi nội tại của tình yêu vợ chồng”.

- Nhiều nghị phụ nhấn mạnh sự cần thiết phải có một ngôn ngữ thực tế cụ thể, biết giải thích vẻ đẹp và chân lý cởi mở đón nhận hồng ân con cái, và nhờ sự giáo dục thích hợp về các phương pháp điều hòa sinh sản tự nhiên, và sự đả thông hài hòa và ý thức giữa đôi vợ chồng trong mọi chiều kích.

ĐHY Erdoe không quên ghi nhận rằng cuộc đối thoại trong Thượng HĐGM diễn ra trong bầu không khí tự do và lắng nghe nhau. Ngài cho biết những suy tư trình bày trên đây chưa phải là quyết định, vì hành trình của Thượng HĐGM sẽ được tiếp nối trong khóa họp thường lệ nhóm vào tháng 10 năm tới, 2015, cũng về đề tài gia đình.
Sau bài tường trình của ĐHY Erdoe, các nghị phụ được 10 phút giải lao trước khi trao đổi ý kiến về bài này. Rồi ban chiều, từ lúc 4 giờ rưỡi, các nghị phụ nhóm họp và thảo luận trong các nhóm nhỏ theo các sinh ngữ khác nhau (SD 13-10-2014)

G. Trần Đức Anh OP

 

Sứ điệp Thượng Hội Đồng Giám Mục gửi các gia đình đau khổ vì xung đột

VATICAN. Các nghị phụ Thượng HĐGM thế giới đang nhóm tại Roma gửi sứ điệp liên đới với các gia đình đang chịu đau khổ trên thế giới, nhất là tại Irak và Siria.

Trong sứ điệp công bố sáng ngày 10-10-2014, các nghị phụ khẳng định rằng:

”Họp nhau quanh Đấng Kế Vị Thánh Phêrô Tông Đồ, chúng tôi, các nghị phụ của Thượng Hội Đồng Giám Mục khóa đặc biệt thứ III, cùng với tất cả các tham dự viên, chia sẻ mối quan tâm hiền phụ của Đức Thánh Cha, bày tỏ sự gần gũi sâu đậm với tất cả các gia đình đang chịu đau khổ vì nhiều cuộc xung đột hiện nay.

”Đặc biệt chúng tôi dâng lên Chúa lời khẩn nguyện cho các gia đình Irak và Siria, vì niềm tin Kitô mà họ tuyên xưng hoặc vì thuộc các cộng đồng chủng tộc và tôn giáo khác, buộc lòng phải bỏ lại tất cả và trốn chạy hướng về một tương lai bất định. Cùng với Đức Thánh Cha Phanxicô, chúng tôi tái khẳng định rằng ”không ai có thể dùng danh Thiên Chúa để thi hành bạo lực” và “giết người nhân danh Thiên Chúa là một tội phạm thánh nặng nề!” (Diễn văn với các vị lãnh đạo tôn giáo khác và các hệ phái Kitô khác, Tirana, 21-9-2014).

”Trong khi cảm ơn các Tổ chức Quốc tế và các nước vì tình liên đới, chúng tôi mời gọi những người thiện chí cống hiến những trợ giúp cần thiết cho các nạn nhân vô tội của những hành vi man rợ hiện nay, và đồng thời chúng tôi xin Cộng đồng quốc tế nỗ lực làm việc để tái lập sự sống chung hòa bình ở Irak, Siria và trong toàn vùng Trung Đông. Cũng vậy, chúng tôi nghĩ đến tất cả các gia đình đang bị xâu xé và đau khổ tại các nơi khác trên thế giới, phải chịu bạo lực trường kỳ. Chúng tôi muốn cam đoan với họ về kinh nguyện liên lỷ của chúng tôi, xin Chúa từ bi hoán cải tâm hồn và ban hòa bình và ổn định cho những người đang sống trong thử thách. Nguyện xin Thánh Gia Nazareth, đã từng chịu ”con đường đau khổ vì lưu vong” (Kinh Truyền Tin 29-12-2013), biến mỗi gia đình thành ”cộng đoàn yêu thương và hòa giải” (Ibid.), thành một nguồn hy vọng cho toàn thế giới”.

(G. Trần Đức Anh OP chuyển ý)

- Vietvatican.net-dongcong.net October 15, 2014