SUY
GẪM MÙA CHAY
Bước
vào thứ tư Lễ Tro đầu mùa Chay, Hội Thánh cho chúng ta nghe
lời dạy khuyên của Tin Mừng về ba việc cần làm: bố thí, cầu
nguyện, ăn chay. Mùa Chay nào mà giáo dân chẳng được nhắc nhớ
điều này. Ấy thế mà gẫm lại nào phải chuyện “thường ngày ở huyện”.
Chắc hẳn lại nghe ai đó thở dài thườn thượt mà rằng: “biết rồi!
khổ lắm! nói mãi!”. Vấn đề không chỉ
là thực hiện ba việc trên mà là thực hiện như thế nào kìa! Đó
là phải thực hiện cả ba một cách Kín Đáo!
1.
Bố thí kín đáo
Đời
thuở nào rút ruột tượng để chia sẻ cho kẻ khó như rút ruột chính
mình (các cụ chẳng bảo: “tiền liền
khúc ruột” là gì?) mà phải lặng lẽ, kín đáo không
khoa trương! Thật khó! Ngày Chúa nhật, trong Thánh lễ, nhà thờ
có giỏ/thau quyên tiền, thật hiếm khi thấy tờ bạc lớn. Trong
siêu thị, vài điểm công cộng cũng có những thùng quyên (với
các mục đích xã hội), người ta thường bỏ vào đấy những tờ bạc
lẻ, những đồng nhỏ thối lại, thậm chí là những tờ cũ nát, không
thể sử dụng được nữa! Vậy mà trong các chương trình vận động
các nhà tài trợ, không hiếm khi người ta sửng sốt về những khoản
tiền kếch xù của Công ty này, Doanh nghiệp kia, Nhà thiết kế
này, ông/bà lớn nọ … Đấy cũng là một hình thức tiếp thị cho
doanh nghiệp, công ty hoặc cho chính mình mà! “Trước mua danh,
sau làm nghĩa”. Trong các loại cám dỗ thì “danh vọng” có lẽ
mãi là cơn cám dỗ truyền kiếp. Cho đi “khúc ruột của mình” âm
thầm lặng lẽ ngoài việc học hỏi đức khiêm tốn, chúng ta còn
buộc phải hy sinh! Kín đáo chia sẻ, cho đi một phần tài sản
của mình là tập cống hiến mà không nhận lãnh. Đó là hy sinh
phần khoa trương, phần danh vọng mà thiên hạ trả lại cho ta
dẫu chỉ bằng một ánh mắt!
2.
Cầu nguyện kín đáo
Từ
nhỏ cho đến lúc trưởng thành, tôi có một tật xấu ghê gớm là
rất biếng nhác đọc kinh. Cứ mãi đổ thừa cho công việc bừa bộn,
chạy “sô” mệt mỏi, về nhà, leo được lên giường, nằm vật xuống
là chỉ muốn “thăng”. Kinh kệ càng đọc càng như … “ru em từng
ngón xuân nồng”! Ấy vậy nhưng tôi lại rất sốt sắng trong việc
cầu nguyện. Chúa nhật đi tham dự Thánh lễ, tôi trút hết tâm
tư cho Chúa, cho Đức Mẹ. Vậy mà Đức Giêsu qua Thánh Sử Mátthêu
hôm nay đã phán chắc cho một câu: “Khi
cầu nguyện đừng làm như bọn đạo đức giả cầu nguyện trong các
hội đường …” Thực lòng, tôi không biết “cầu nguyện
nơi kín đáo” và “cầu nguyện như bọn đạo đức giả trong các Hội
đường” sẽ có những kết quả khác nhau ra sao? Tôi thành tâm muốn
“bàn bạc” với Thánh Sử Mátthêu về điểm này. Vì nếu phải giữ
vững lập trường của Thánh Sử “cầu nguyện nơi kín đáo” thì tôi
không thể!! Mỗi khi khi có dịp ghé vào Nhà thờ tìm một linh
mục trao đổi công việc (không phải để xưng tôi hoặc tâm tình,
chia sẻ), tôi thường bắt gặp những anh chị em, những cụ già
thinh lặng cầu nguyện hoặc tụ thành một nhóm nhỏ cùng đọc kinh.
Tôi rất “ngưỡng mộ” họ. Thậm chí, cũng có lúc phải đợi ít phút
chờ linh mục, tôi không dám cả cầu nguyện, đọc kinh riêng gì
cho mình vì e rằng “phá đám” nhóm cầu nguyện của họ. Tôi chỉ
đứng ngoài và nhìn thôi!
Trong
giáo xứ X. có một chị rất thường xuyên đi “tĩnh tâm”, không
cứ đến dịp đại lễ trong năm nhưng là … suốt năm. Mỗi khi chị
ra đi, tôi đều được chị thông báo. Dĩ nhiên, ban đầu tôi rất
ngưỡng mộ chị (tôi thì biếng nhác mà), nhưng lần lần, qua những
việc phiền muộn trong cộng đoàn, tôi “định nghĩa” rằng: “tĩnh
tâm” dành cho … ai tâm không tĩnh!” Nói thế, không nhằm mục
đích phản bác, phê phán, nhưng tôi muốn hiểu cho ra việc “cầu
nguyện kín đáo” của Thánh Mátthêu. Chúng ta phải dọn lòng vẹn
sạch, khiêm nhu không khoa trương khi cầu nguyện?? Nhìn nhận
sự mọn hèn của mình để nguyện cầu lên Thiên Chúa, không phải
chỉ để chứng tỏ sự đạo đức cho mọi người? Vậy theo tôi “kín
đáo cầu nguyện” ngoài ý nghĩa bình thường của hai từ “kín đáo”
chỉ nơi chốn còn là sự tương thông riêng giữa một người cầu
nguyện và một Thiên Chúa và chỉ hai mà thôi !
3.
Ăn chay kín đáo
Đạo
Phật ăn chay vào những ngày rằm, những ngày lễ Tết, lễ Phật
đản, tháng Vu Lan… tùy tâm niệm ý của từng người. Người không
có đạo cũng nhiều lúc phải ăn chay như do bịnh (ăn kiêng), do
nhu cầu thẩm mỹ (muốn giảm béo), do nhu cầu sức khỏe… Riêng
giáo dân chúng ta thì việc ăn Chay chỉ diễn ra trong hai ngày,
thứ Tư lễ Tro và ngày thứ Sáu Chúa Chịu nạn. Có lẽ chỉ có đạo
Công giáo và dựa theo lời dạy của Chúa theo Thánh sử mới ra
việc “Ăn chay kín đáo”! Việc ăn chay của Phật tử và người ăn
kiêng là cộng đồng hóa. Họ ăn chay tự nhiên, tự tại, không khoe
mẽ, không quan trọng hóa và cũng chẳng “kín đáo”. Đi vào tiệm
Cơm Chay (thường phải trương bảng hiệu thật to) thì biết ngay
là “ăn chay”, vô bàn cơm (tập thể) thấy lỉnh kỉnh lôi ra hũ
chao, là biết “ăn chay”, ngồi chung bàn ăn không gắp thịt, cá,
chỉ ăn rau và xin chút tương là …“ăn chay”! Không nghe Phật
đạo khuyên “kín đáo ăn chay”!! Ở đây cái tâm của người ăn chay
là trọng. Tự cho rằng việc ăn chay là nâng tầm đạo đức, đạo
hạnh là đi ngược lại với tinh thần chay. Không chỉ là việc kiêng
thịt mà “ăn chay” của Kitô hữu còn là giữ thanh tịnh trong tinh
thần ăn uống, không tìm sự vui thích, thỏa mãn trong ẩm thực.
Hồn nhiên giữ chay, không làm vẻ khổ hạnh, không làm vẻ tu trì,
kiêng khem theo tôi đó là “kín đáo”.
Như
Lão tử đã nói: “Vô vi nhi vô bất vi”,
không làm nhưng không có gì không làm! Thuận theo tự nhiên!
Bố thí, cầu nguyện, ăn chay với tâm tình hồn nhiên thì yêu cầu
“kín đáo” của Lời Chúa không còn chịu gò bó trong không gian
và ý thức mà chính là ở cái tâm “vô ngã”.