Câu Chuyện Thầy Lang

Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức

âm thanh ồn : ô nhiễm vô hình

Ngày 22 tháng 8 năm 2007, tập san kỹ thuật khoa học New Scientist có bài viết như sau:

“Cụ Frank Parduski có lẽ là liệt sĩ đầu tiên trên thế giới chống lại với âm thanh quá ồn. Cụ mất ngày 5 tháng 6 tại Landcaster, tiểu bang Pennsylvania, trong khi cố gắng làm giảm tốc độ xe gắn máy của một thanh niên 19 tuổi lượn qua lượn lại trước căn nhà cụ đang trú ngụ. Bị xe đụng, hất ra xa tới 10 thước, lão nhân 82 tuổi thiệt mạng tại chỗ với nhiều thương tích.

Cái chết của cụ là hậu quả của sự bất mãn với những âm thanh không muốn.

Theo cơ quan Y tế Thế Giới, cả nhiều ngàn người khác khắp thế giới sớm mệnh một hoặc không chống nổi với bệnh tật vì hậu quả kín đáo của các loại tiếng động.

Qua nghiên cứu sơ khởi, cơ quan Y tế Thế giới gợi ý rằng tiếp xúc lâu ngày với tiếng động trên trục lộ giao thông có thể là nguyên nhân đưa tới 3% tử vong vì nhồi máu cơ tim ở Âu châu, tiêu biểu là cơn suy tim (heart attack)”. 

Từ Việt Nam, ký giả Văn Dũng, điện báo Dân Trí ngày 3 tháng 5, 2008 loan tin:

“Tại trường Trung học Hương Khê, Hà Tĩnh, ve đậu kín cây bàng và phượng. Tiếng ve kêu quá mức đã ảnh hưởng ít nhiều đến cả thầy và trò.

Một giáo viên cho biết, đúng thật là chúng tôi đang khổ vì tiếng ve, vào lúc cao điểm tiếng ve kêu to hơn cả giọng giảng bài của thầy cô.

Nhiều cư dân thị trấn Hương Khê cũng bày tỏ sự mệt mỏi vì tiếng ve.

Bà Lê Thị Thảo, một người bán nước giải khát bên hồ Bình Sơn than: “Đau đầu qúa, cứ mở mắt ra là nghe tiếng ve. Chúng kêu suốt ngày”.

Một người khác cho biết “Có tiếng ve cũng vui tai, nhưng cứ mật độ như chúng kêu hiện nay thì thật sự rất đau đầu. Có hôm nghỉ trưa không được, bực bội quá bọn tôi phải dùng gậy xua đuổi”.  

Đây là vài tin tức đáng để mọi người lưu tâm.

Họa sĩ kiêm nhà soạn nhạc tài danh nước Ý Luigi Russolo (1885-1947) đã kêu lên “Vào thời cổ đại, chỉ có sự tĩnh mịch.Tới thế kỷ thứ 19, với sự phát minh cơ khí, Tiếng Ồn xuất hiện. Ngày nay, Tiếng Ồn đã chiến thắng và ngự trị trong sự nhạy cảm của loài người”.

Thực vậy, kể từ khi có cuộc cách mạng kỹ nghệ vào đầu thế kỷ trước, âm thanh phiền nhiễu, không muốn đã thường xuyên xâm nhập, quấy rầy đời sống con người hơn bao giờ hết.

Hai ba giờ sáng đang mơ màng giấc điệp là bừng tỉnh vì tiếng chó hàng xóm sủa ma om sòm, tiếng rồ máy xe của ai đó đi làm sớm.

Rồi tiếng xe quần quật chạy trên đường phố, tiếng rầm rầm từ nhà máy, tiếng xé bầu không khí của phản lực cơ cất cánh, tiếng chọc thủng lỗ tai của nhạc rock, nhạc rap…

Tối về căn nhà êm ấm thì đã vang lên tiếng TV, tiếng máy giặt, máy hút bụi, sấy tóc.

Ôi thì đủ thứ tiếng ồn ào tự do lên bổng, xuống trầm.

Liên Hiệp Quốc cũng như nhiều quốc gia đã nghiên cứu hậu quả này và đưa ra các biện pháp để đối phó. Như là đã đối phó với ô nhiễm hóa chất, với khói thuốc lá do người khác hút…

 Tiến sĩ Alan Gertner, giáo sư về đối thoại và khiếm khuyết thính giác Đại học Kean, New Jersy có ý kiến: “Tiếng ồn là âm thanh mà ta không lựa chọn để nghe. Ngoài sự quấy rầy, tiếng ồn còn là mối đe dọa cho thính giác, sức khỏe thể chất và bình an tinh thần”.

 Vậy thì xin cùng tìm hiểu về câu chuyện âm thanh không muốn này. Vâng, chỉ nhấn mạnh ở chữ “không muốn” mà cứ “vô tư” ra vào lỗ tai.

Và chỉ lướt qua một mẩu nhỏ xíu trên phần nổi của núi băng trôi tiếng ồn. Vì có quá nhiều nghiên cứu về vấn nạn.  

Âm thanh là gì?

Âm thanh là một sự xáo trộn sức ép xuất phát từ một vật rung động và truyền lan qua các phân tử của môi trường đàn hồi như nước, không khí, chất đặc. Sự rung động này làm các phân tử không khí ở xung quanh xô đẩy tới lui, tạo ra các đợt sóng âm thanh mà khi tới tai ta có thể nghe được. Rung động sẽ được các tế bào lông ở tai trong chuyển thành kích thích điện năng, theo dây thần kinh thính giác lên não để nhận diện ra loại âm thanh.

Sự rung động càng nhanh thì âm thanh càng cao và ngược lại khi rung động chậm, âm thanh nhỏ hơn.

Đơn vị đo cường độ âm thanh là decibel (dB).

Âm thanh của cuộc nói chuyện thân mật là 50dB. Hoàn toàn tĩnh lặng là 0dB mà 130dB là âm thanh ồn ào tới mức độ có thể gây ra đau đớn, khó chịu cho tai.

Âm thanh hậu trường trong thành phố thường là 70dB, còn một ban nhạc rock có âm thanh trung bình 110dB.

Phản lực cơ cất cánh, tiếng còi xe cứu hỏa có cường độ tới trên 140dB.  

Hơi thở có cường độ kín đáo là 10dB trong khi đó tiếng lá thu sào sạc rơi là 20dB.

Trong nhà, tiếng động bình thường là 40dB, nhưng khi hút bụi âm thanh lên tới 75dB, gây ra trở ngại cho mọi cuộc đối thoại.

Âm thanh lên tới 160-170 dB gây điếc hoàn toàn, dù chỉ một lần nghe.

Âm thanh cũng cần có tần số thích hợp, đo bằng đơn vị Hertz. Đây là số lần mà sóng âm thanh đi qua một điểm trong 1 giây đồng hồ.

 Khi sinh ra, con người nghe được từ 16,000-30,000 hertz. Tới tuổi 12, thính lực giảm xuống 20,000 hertz. Từ tuổi 50 trở đi, thính lực còn lại khoảng 400 hertz và âm thanh có tần số cao thường bị ảnh hưởng trước. Đó là sự thoái hóa tự nhiên của thính giác.

 Ngoài cường độ lớn nhỏ và chu kỳ của tiếng động, thời gian, nơi xuất phát, kéo dài lâu hay mau và tâm trạng người nghe lúc đó.

 Chẳng hạn đang ngủ ngon giấc vào 2 giờ sáng mà nghe tiếng nhạc rên rỉ, dù rất nhỏ, rất “mùi mẫn” xuyên qua bức vách mỏng từ nhà bên cạnh, chắc là bực mình lắm.

 Tiếng cười trẻ em nô đùa ngoài sân trường khiến nhiều người vui nhưng nếu chúng ồn ào chạy vào thư viện thì nhiều người sẽ cau mày, nhăn mặt.

 Muốn nghe được, rung động phải có một môi trường để di chuyển từ nguồn xuất phát tới tai. Nước là môi trường truyền mang âm thanh rất tốt nhưng đa số âm thanh ta nghe truyền trong không khí.

 Âm thanh có thể nhẹ nhàng, thanh thoát như tiếng nói êm dịu, tiếng “nhạc vàng” rót vào tai nhưng cũng có thể ồn ào, chát chúa gây khó chịu như tiếng phi cơ bay, búa đập trên kim loại.

 Ô nhiễm tiếng động có tính cách giai đoạn vì sau khi không còn nguồn gây ra tiếng động thì không gian trở lại im lặng. chứ không phảng phất tồn tại như hóa chất, hơi độc.

 Ý nghĩa của tiếng động cũng thay đổi tùy người.

 Với tay đua xe hơi thì tiếng dộng cơ rú mạnh tạo ra cảm hứng phấn khởi, kích thích nhưng với người khác thì lại cho là ồn ào.

 Cùng ban nhạc kích động, người ưa thích thì nhún nhẩy thưởng thức mà người khác lại bịt tai kêu nhức đầu. Riêng với Moliere (1622-1673) thì “Trong số các tiếng ồn mà con người biết, opera là tiếng ồn cao giá nhất”

Âm thanh mang lại sinh động cho sự sống.

Không có tiếng nói, tiếng cười, giai điệu âm nhạc, tiếng chim kêu vượn hót thì con người sẽ rơi vào tâm trạng mất định hướng, lạc lõng xã hội, buồn tẻ.

Nhưng quá ồn, âm thanh lại gây ra nhiều rủi ro.

Hậu quả của âm thanh quá ồn

Theo nghĩa thông thường, Tiếng Ồn (Noise) là âm thanh không muốn. Đây là một loại ô nhiễm, những kích thích độc hại, không muốn, xâm nhập vào môi trường sinh sống của con người.

Tiếng Anh Noise có nguồn gốc Latin NOXIA, nghĩa là tổn thương hoặc đau đớn

Tiếng động không cần phải mạnh khiến kính vỡ, mái nhà tung nhưng ầm ì liên tục như tiếng của xe hơi di chuyển, tiếng từ nhà máy cơ khí, tiếng âm nhạc oang oang…

 Theo Cơ quan Y tế Thế giới, các rủi ro của tiếng ồn là cảm giác đau và khiếm khuyết thính giác kể cả ù tai; khó chịu bực bội trong lòng; rối loạn cho hành vi xã hội như gây gổ, chống đối, cảm thấy bất lực; cản trở các cuộc đối thoại; rối loạn giấc ngủ với hậu quả lâu dài; tác hại tim mạch; tăng sản xuất hormon, ảnh hưởng tới hệ miễn dịch, sự tiêu hóa và ngay cả tới việc học của trẻ em, việc làm của người lớn.

Các ảnh hưởng này có thể xảy ra âm thầm, từ từ hoặc tức thì, tùy theo cường độ lớn nhỏ của tiếng ồn và thời gian tiếp xúc lâu, mau.

1- Ảnh hưởng tới tai

Ảnh hưởng của tiếng ồn lên thính giác đã được biết tới từ thuở xa xưa, khi người thợ rèn, thợ hầm mỏ hoặc người giựt chuông nhà thờ làm việc lâu năm với nghề của mình. Thính giác của họ giảm dần, rồi đưa tới “điếc đặc cán mai”.

 Ngày nay, nguy cơ bị điếc vì tiếng động nghề nghiệp, môi trường gia tăng nhiều hơn.

 Theo nhà nghiên cứu A.J. Hudspeth, Đại học Y khoa California , sự tiếp xúc lâu ngày với tiếng ồn mạnh sẽ “đẵn, cắt, gọt” tan hoang những tế bào lông ở tai trong -(chop, dice, hack apart)-. Các tế bào này sẽ bị bứng gốc, hủy hoại. Đây là những tế bào có nhiệm vụ thu nhận các đợt sóng âm thanh, chuyển lên não bộ để được nhận rõ đó là âm thanh gì và từ đâu phát ra.

Tiếng động mạnh cũng gây tổn thương cho dây thần kinh thính giác, đưa tới điếc tức thì và vĩnh viễn với cảm giác ù tai.

Tiếp xúc với tiếng động đột ngột và liên tục có thể gây ra mất thính lực tạm thời, nhưng thường thì thính lực trở lại bình thường sau 16-18 giờ khi không còn tiếng động.

Chỉ vì tiếng ồn quấy phá mà tại Hoa Kỳ, có khoảng 22 triệu người mất thính giác trong khi đó toàn thế giới có khoảng 120 triệu nạn nhân.

Ảnh hưởng của tiếng động lên tai tùy thuộc ở cường độ của tiếng động và số lượng thời gian tiếp cận với chúng. Hậu quả có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn.

Nhiều khi cần nghe một tiếng động cực mạnh cũng đủ bị điếc vĩnh viễn, trong khi đó, nếu liên tục nghe những âm thanh trên 80-90 dB trong một thời gian lâu có thể gây ra giảm thính lực dần dần. Âm thanh càng to thời gian đưa tới điếc càng ngắn.

Tác hại của âm thanh khởi sự với cường độ 75 dB tương đương với tiếng ồn ào ở ngã tư nhiều xe cộ lưu thông. Theo cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, cường độ 75dB là âm thanh cao nhất mà đa số người trưởng thành có thể chịu đựng được mà không sợ bị hư hại tai khi tiếp xúc 8 giờ một ngày trong 40 năm làm việc.

 Lại còn những tiếng ồn mà ta tự ý tiếp nhận như là ngồi nghe nhạc hòa tấu ầm ầm tới 129dB thì chỉ 10 phút đã bị tổn thương thính lực; mang bộ nghe sát tai (headphone hoặc earphone), tiếng ồn có thể lên tới 135 dB dội trực tiếp vào màng nhĩ thì màng này phải mau rách.

 Mất thính giác vì tiếng động thường xảy ra từ từ, không đau đớn. Mới đầu, không nghe được âm thanh có cường độ cao như tiếng chim hót, tiếng nói của phụ nữ hoặc trẻ thơ. Nếu tổn thương tiếp tục thì nghe âm thanh trầm như tiếng nói đàn ông bắt đầu bị ảnh hưởng.

 Ngay sau khi nghe tiếng động cực mạnh, ta có cảm giác lờ mờ như hơi ù tai, đầy đầy, tiếng nói như xa ra. Cảm giác này kéo dài mươi phút rồi hết đi. Tuy nhiên, nếu tiếp tục nghe những tiếng động như vậy, thì điếc sẽ trở thành vĩnh viễn.

 iPod, một sản phẩm thời trang hiện nay, cũng được chiếu cố vì “với cường độ gần 100dB, dụng cụ này dễ dàng đưa tới hư hao thính giác.

 Một số dấu hiệu báo động:

 - Cảm thấy ù tai, tai như đầy đầy khi rời nơi có nhiều tiếng ồn.

 - Nếu vì tiếng động mà ta phải lên cao giọng để có thể nghe được.

 - Nếu ta không nghe và hiểu điều mà một người đứng cách mình nửa thước nói

 - Nếu người nào đó đứng cạnh mình mà nghe được âm nhạc phát ra từ bộ máy áp tai của ta

2- Ảnh hưởng tinh thần

Tiếng ồn gây bực mình tức giận, đôi khi sợ hãi vì đã chúng xâm lấn vào đời tư của con người.

Theo bác sĩ Tâm bệnh Jack C Westman, Đại học Wisconsin, tiếng quá ồn gây ra căng thẳng trong gia đình và là nguyên nhân của những gấu ó, cãi cọ. Điều này rõ ràng nhất là ở người làm việc nơi ồn ào, về nhà để tìm sự yên lặng thư giãn thì lại gặp những hỗn độn ồn ào gia dụng.

Và đang tỉ tê tâm sự mà tiếng máy bay như xé không gian, tiếng nhạc từ hàng xóm ong ỏng chĩa sang thì chắc là phải bực tức tràn hông

3- Rối loạn giấc ngủ

Nhiều nghiên cứu chứng minh tiếng ồn từ 35dB trở lên đã đủ để gây ra rối loạn cho giấc ngủ bình thường.

Tiếng động ban đêm tạo ra những cơn thức giấc bất thường và thay đổi chu kỳ các giai đoạn của giấc ngủ và gây khó khăn đi vào giấc ngủ.

Nhiều thức giấc bất thường sẽ đưa tới thiếu ngủ và hậu quả là sự mệt mỏi, bải hoải, buồn chán vào ngày hôm sau.

Tiếng ồn liên tục xẩy ra sẽ đưa tới tình trạng xấu cho sức khỏe, đặc biệt là với người tuổi cao, người đau ốm, mất ngủ kinh niên, hay bị trầm cảm, căng thẳng, phụ nữ có thai, người làm việc theo ca và trẻ em.

Tiếng động trong khi ngủ cũng làm tăng huyết áp, nhịp tim, co mạch máu ngoại vi và các cử động của cơ thể như dằn dọc giở mình, co chân duỗi tay.

Một điểm đáng lưu ý là trẻ em dường như có một cơ chế bảo vệ với tiếng động khi ngủ ban đêm, nên các cháu vẫn ngủ ngon, ít bị quấy rối thức giấc như người lớn. Tuy nhiên hệ thần kinh các cháu vẫn dễ bị ảnh hưởng và phản ứng.

Và cũng có nhiều người chỉ ngủ được khi có tiếng ồn. Họ bừng tỉnh, ngơ ngác khi tiếng ồn chấm dứt.

4- Với bệnh tim mạch

Tiếp xúc lâu ngày với tiếng ồn đưa tới thay đổi chức năng của hệ thần kinh tự chủ, làm tăng nhịp tim, huyết áp, sức cản mạch máu ngoại vi.

Khoa học gia Ying Ming Zhao và đồng nghiệp, Đại học Bắc Kinh, đã nghiên cứu hậu quả của tiếng động đối với hơn 1000 công nhân dệt vải và thấy rằng sau 5 năm tiếp cận, huyết áp của họ lên cao đáng kể.

Nghiên cứu của tiến sĩ Wolfgang Babisch, Đức Quốc,  cho thấy liên tục nghe tiếng ồn giao thông ở mức độ 70dB có thể tăng rủi ro bệnh nhồi máu cơ tim.

5- Với cơ quan nội tiết

Tiếng ồn xí nghiệp tăng sản xuất noradrenaline và adrenaline ở công nhân nhưng khi họ mang vật bảo vệ tai thì adrenaline trở lại bình thường. (A Cavatorta, Falzoi M).

Nghiên cứu tại Việt Nam do Nguyễn An Lương, Ayako Sudo, Hoàng Minh Hiển cũng tìm thấy kết quả tương tự ở công nhân xưởng dệt.

Thử nước tiểu ở người tiếp cận lâu ngày với tiếng xe cộ giao thông, Tiến sĩ Wolfgang Babisch, cơ quan bảo vệ môi trường Đức quốc và cộng tác viên nhận thấy lượng catecholamine tăng cao.

6- Ảnh hưởng trên sự học hỏi của trẻ em

Mặc dù chưa có bằng chứng xác đáng nhưng nhiều nhận xét, nghiên cứu cho thấy tiếng ồn ảnh hưởng tới sự học hỏi của con em.

Theo Sheldom Cohen, Đại học Oregon , trẻ em sống trong các căn phòng ở tầng thấp trong một cao ốc gần trục lộ giao thông có khó khăn tập đọc, làm toán, phân biệt chữ có âm tương tự, so với các em sống ở tầng trên cao, xa tiếng ồn.

Nghiên cứu do khoa học gia Peter Lercher, Đại học Innsbruck , Austria công bố trên tạp san Occupational and Environmental Medicine, học sinh các trường gần xa lộ ồn ào đều gặp khó khăn trong việc học hỏi, vì các em chia trí, bận tâm tìm cách gạt bỏ tiếng ồn khó chịu.

Nghiên cứu cho hay, tiếng ồn có thể ảnh hưởng tới bào thai còn trong lòng mẹ và thai nhi đáp ứng bằng tăng nhịp tim và chuyển động thân mình.

Một nghiên khác cho hay bà mẹ sống gần phi trường có tỷ lệ sanh non cao hơn.

7- Trên sự tiêu hóa

Donald Eric Broadbend, Anh Quốc, nhận thấy tiếng ồn cũng ảnh hưởng tới sự tiêu hóa với giảm co bóp của dạ dày, giảm dịch vị bao tử và nước miếng. May mắn là ta có thể quen với sự ồn ào đó và không gây ra thương tổn gì.

Chụp x-quang bao tử tại Ý Quốc cho thấy 65% những người tiếp cận lâu ngày với tiếng bị thương tổn dạ dày.

Etienne Grandjean, Viện Kỹ Thuật Thụy sĩ, cho hay tỷ lệ dân chúng sống gần phi trường lạm dụng thuốc cấm, dùng nhiều các loại thuốc như thuốc ngủ, chống acit bao tử, cao huyết áp nhiều hơn.

Nghiên cứu tại Anh nhận thấy dân chúng sống gần phi trường Heathrow nhập bệnh viện nhiều hơn.

8- Ảnh hưởng lên sự thi hành công việc

Tại nơi làm việc, tiếng ồn gây khó khăn cho sự đối thoại, giảm tập trung vào công việc và giảm sản xuất, tăng thương tích tai nạn. Theo Ci7 Quan An Toàn Nghề Nghiệp Hoa Kỳ (NIOSH), tiếng ồn tại nơi làm việc là rủi ro lớn cho sức khỏe

Kết quả nghiên cứu thực tế và trong phòng thí nghiệm cho thấy tiếng ồn nghề nghiệp có ảnh hưởng lên khả năng làm việc của công nhân. Họ sẽ bị chia trí, không tập trung vào các công việc có nhiều chi tiết hoặc công việc cần nhiều trí nhớ.

Nghiên cứu khác cho thấy tiếng ồn có thể giảm sự chính xác của công việc hơn là số lượng việc làm.

Theo giáo sư Stephen A. Stanfeld, Đại học Queen Mary-Luân Đôn, tiếng ồn ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày của con người: họ phạm lỗi lầm nhỏ trong khi làm việc, hay quên, đánh rơi vật dụng.

Theo Viện Quốc gia Sức khỏe và An toàn nghề Nghiệp Hoa Kỳ, công nhân tiếp xúc với âm thanh cường độ 75dB trong 3 năm sẽ làm tăng nhịp tim và nhịp thở và trong tương lai có thể gây ù tai, cao huyết áp, loét bao tử, tâm trạng bất ổn vì căng thẳng. Họ trở nên bẳn tính, khó chịu, hay gây gổ hơn là người làm việc nơi yên tĩnh. Họ cũng hay vắng mặt tại sở làm và tai nạn lao động cũng thường xảy ra.

Tuy nhiên cũng có nghiên cứu cho hay, âm thanh vừa phải kích thích sự hứng khởi khi đang làm một công việc có tính cách đơn điệu, đều đều.

9- Tương tác với căng thẳng, khó khăn khác

Hậu quả của tiếng ồn có thể gia tăng bởi vài rủi ro của sức khỏe đồng thời cũng có thể làm tăng ảnh hưởng của rủi ro này. Các rủi ro có thể là hóa chất, vật thể, hoàn cảnh xã hội môi trường.

10- Ảnh hưởng lên hành vi con người trong cộng đồng

Sống trong khu xóm ồn ào, nhiều tiếng động, con người trờ nên bực bội, giận giữ, khó chịu, hay gây gổ, ít giao thiệp với lối xóm.

David Glas và Jerome Singer cho biết tiếng ồn có ảnh hưởng rất nhiều lên con người dù là sau khi không còn tiếng ồn. Tiếng ồn bất ngờ có tác hại nhiều hơn biết trước.

Tiếng ồn dường như cũng khiến con người giảm đặc tính giúp đỡ và tăng sự hung hổ, gây hấn. Một quan sát cho thấy, khi đang định giúp nhặt một vật rơi cho người khác mà có tiếng ồn dội tới, thì động tác giúp đỡ này ngưng lại.

Kết luận

Văn hào Albert Camus có nhận xét: “Thế giới không bao giờ im lặng. Dù trong sự tĩnh mịch vĩnh cửu vẫn vang lên cùng nốt nhạc qua những rung động thoát khỏi tai ta. Với các rung động mà tai nhận được, chúng mang âm thanh đến cho ta, đôi khi là hợp âm nhưng không bao giờ là giai điệu du dương”.

Đối phó với các khách mời không muốn này là ngoài tầm tay của con người. Tuy nhiên, có một vài phương thức để bớt hậu quả ô nhiễm này cho bản thân, cho gia đình. Như là:

- Giảm thiểu tới tối đa sự tiếp xúc với tiếng động.

- Mang vật bảo vệ tai như cục bít tai (earplug) bằng vật liệu mềm. Nom giản dị nhưng các cục này giảm được tới 25dB. Luôn luôn mang earplug khi cắt cỏ, thổi lá, sử dụng máy khoan…

- Không nên sử dụng động cơ phát ra nhiều tiếng động cùng một lúc

- Nhắc nhở con em vặn nhỏ âm nhạc trong các máy cá nhân và giới hạn số giờ nghe

- Bảo vệ trẻ thơ đối với tiếng động quá lớn.

- Tránh âm thanh quá to và quá gần hoặc kéo dài quá lâu.

Rồi hãy cùng nhau tránh gây ra tiếng động làm phiền lòng người khác:

- Âm thanh xé tai của chiếc điện thoại di động gây khó chịu cho nhiều người đang cần sự yên tịnh, vậy thì hãy xin điều chỉnh âm thạnh nhẹ hơn một chút

- Ráng đừng đánh thức hàng xóm láng giềng quá sớm với tiếng máy cắt cỏ, tiếng đóng đinh, tiếng quát mắng để họ được ngủ nghỉ thoải mái

- Huấn luyện để chú khuyển đừng gâu gâu không lý do, kẻo mà hàng xóm bực mình

- Nhiều người không thích nhạc mà mình đang nghe, vậy xin đóng cửa phòng để âm thanh đùng bay ra ngoài, gây khó chịu

- Trồng nhiều cây quanh nhà để vừa đẹp nhà vừa ngăn cách tiếng động.

Nếu nghi là bị giảm thính giác, đi khám bác sĩ chuyên môn ngay để được đo thính lực và khám bệnh

 Và lưu ý tới tiếng ồn mà mình có thể gây ra. Để tôn trọng cái quyền được sống trong tĩnh lặng, bình an của người khác.

Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức