MỘT CUỘC THĂM VIẾNG LỊCH SỬ

Thật là một cuộc thăm viếng “lịch sử” rất quan trọng và củng rất khó khăn mà ai củng lo sợ là rát nguy hiểm. Các gíáo hửu khắp nơi trên thế giới đều cầu nguyện hằng ngày cho ĐGH trứơc khi Ngài lên đừơng. Rồi vừa hồi hộp theo dỏi vừa cầu nguyện xin Chúa va Mẹ Maria gìn giử Ngài thóat khỏi “mọi sự dữ” trong những ngày Ngài đi thăm viềng . Mọi ngừơi đả thở phào nhẹ nhõm và tạ ơn Chúa khi ĐGH trở về Rôma bằng an. Bây giờ lại cầu nguyện cho cuộc thăm viếng lịch sử này đem lại những kết qủa tốt đẹp, đem lại tình thân hữu và hòa hợp yêu thương giửa mọi người thuộc mọi sắc tộc, văn hóa, tôn gíao khác nhau để cùng chung tay xây dựng Hòa bình thế giới và hạnh phúc cho nhân loại .

Nhìn lại lịch sử của Giáo Hội Công Giáo tại Thổ Nhỉ Kỳ từ những thời kỳ đầu của Giáo Hội, chúng ta thấy các ĐGH luôn hướng về Thổ Nhỉ Kỳ và tìm dịp để nối kết lại tinh thân hữu qua từng thế kỷ. Tuy nhiên vì nhiều biến cố đau thương của lịch sử, Giáo Hội tại TNK đã bị bách hại hầu như bị hủy diệt ; nhưng vẫn tồn tại trong âm thầm. Mãi đến sau cuộc cách mạng của Mustapha Kemal (1881- 1938) đem lại tự do và dân chủ cho nhân dân TNK, Giáo Hội mới được công khai sinh họat, dù vẫn còn gặp những khó khăn. Từ ngày đó Giáo Hội đã tìm cách nối lại liên lạc ngọai giao với Chính phủ Cộng Hòa Thổ Nhỉ Kỳ và đã có Tòa Sứ Thần tại đó. ĐGH Benêđíctô XV đã tích cực giúp đở nhân dân Thổ Nhỉ Kỳ và Đức Gioan XXIII đã làm Sứ Thần Tòa Thánh ở đây 10 năm và gây được nhiều thiện cảm với chính phủ và nhân dân Thổ Nhỉ Kỳ. Sau Cộng Đồng Vaticanô II, Đức Phaolô VI, vị Giáo Hòang đầu tiên du hành ra khỏi nước Ý sau nhiều thế kỷ, Ngài đã đến thăm Thổ Nhỉ Kỳ và đã cố gắng nối kết tinh thần hữu nghị với chính phủ, nhân dân Thổ Nhỉ Kỳ sau việc tiếp xúc vớc các nhà lảnh đạo Hồi Giáo, và Chính Thống Giáo. ( Xin đọc bài “Thổ Nhĩ Kỳ Xưa Và Nay).

Đức Giáo Hòang Benêđíctô XVI cũng đã lưu ý dặc biệt đến vấn đề này và đã dự trù từ lâu cuộc thăm viếng mục vụ Thổ Nhỉ Kỳ vào tháng 11 (2006) vừa qua. Sau đó qua biến cố hiểu lầm về bài diển văn của Ngài tại Đại Học Đức Regensburg vào ngày 12/ 9/2006, các phong trào Hồi Giáo nổi lên chống đối ĐGH, nhiều ngừơi đã rất bi quan về cuộc thăm viếng này. Nhiều người cho là rất khó khăn và rất nguy hiểm. Nhiều nhóm Hồi Giáo dọa giết Ngài. Tuy vậy ĐGH quyết định cứ lên đường và Chính Phủ Cộng Hòa TNK cũng vẫn sẳn sàng đón tiếp DGH . Ngài được đón tiếp nồng hậu và chuyến đi được kết quả tốt đẹp vượt qua sự mong đợi. Những cuộc biểu tình chống đối tưởng là sẽ rất mạnh mẽ khi Ngài sang; nhưng điều đó đã không xảy ra.Chỉ có những cuộc biểu tình nhỏ, và chính phủ Thổ Nhỉ Kỳ đã huy động một lực lượng cảnh sát mạnh mẻ để giử gìn an ninh trật tự.

Nhiều người chúng ta đã theo dõi chuyến đi này của Đức Giáo Hòang qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau. Chúng ta có thể tổng lựơc như sau: Sáng ngày Thứ Ba 28/11/2006, Đức Giáo Hòang đã lên chuyến phi cơ thuê bao Alitalia cùng với Phái Đòan Tòa Thánh, trong đó có Đức Hồng Y Walter Kasper (Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng Cổ Vỏ Hiệp Nhất Kytô Hữu), Đức Hồng Y Roger Etcherary (Cố vấn đặc biệt; Ngài đã từng là Chủ Tịch Hội Đồng Công Lý và Hòa Bình trước Đức Cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận) và đòan truyền thông, báo chí. Tuyên bố với Phái Đòan tháp tùng, Đức Giáo Hòang nói đây là một cuộc thăm viếng trước hết có tính cách mục vụ để thắt chặt thêm tình thân hữu với Chính Phủ và Nhân Dân TNK, với anh em Hồi Giáo và Chính Thống Giáo. Ngài nói : chuyến đi có tính cách mục vụ và thân hữu, không có cao vọng nhiều, và cũng không có tính cách chính trị.

Tới Phi trường Ankara vào sáng ngày 28/11/2006 lúc trời hơi lạnh, nhưng có nắng ấm, ĐGH đã được Thủ Tướng Thổ Nhỉ Kỳ và Phái Đòan đứng ở đầu tấm thảm đỏ chổ máy bay đậu, để đón tiếp. Thủ Tướng TNK lúc đầu tưởng không thể đón tiếp ĐGH vì chương trình của Ông quá bận rộn vào ngày đó; nhưng sau cùng Ông đã xếp chương trình để đón tiếp Đức Giáo Hòang tận phi trường. Sau khi bắt tay, chụp hình chung, Ông hướng dẫn ĐGH đi trên thảm đỏ vào Phòng Tiếp Tân Quý Khách, hội đàm với ĐGH 20 phút, sau do ĐGH ra xe để đi vào thành phố Thủ Đô Ankara. Sau cuộc hội đàm, Thủ Tướng tuyên bố với báo chí là đã xin ĐGH ủng hộ Thổ Nhỉ Kỳ để được gia nhập EU và ĐGH đã đồng ý. Ông cũng nói, trong cuộc hội đàm ĐGH luôn tỏ thiện cảm với nhân dân TNK. Sau cuộc tiếp đón ĐGH , Thủ Tướng TNK đã lên đường để đi họp Hội Nghị Thượng Đỉnh Khối NATO.

Trên đường đi vào Thủ Đô Ankara để đến gặp Tổng Thống Thổ Nhỉ Kỳ tại Dinh Tổng Thống, ĐGH đã dừng lại viếng thăm lăng mộ của Nhà Cách Mạng Mustafa Kemal, đặt vòng hoa tưởng niệm, rồi vào bảo tàng viện bên cạnh để ghi Sổ Lưu Niệm. Tổng Thống Ahmet Necdet Sezer đã ra đón tiếp ĐGH khi Ngài xuống xe, chụp hình chung, rồi hướng dẫn ĐGH vào trong Dinh Tổng Thống và hội đàm 15 phút. Đây là cuộc đón tiếp chính thức ĐGH của chính phủ TNK. Trong cùng ngày đầu thăm viếng này, ĐGH cùng Ông Ali Bardakoglu, người đứng đầu Tôn Giáo Vụ TNK , hội đàm trong vòng 30 phút ở văn phòng Tôn Giáo Vụ, cùng với một số chức sắc Hồi Giáo Thổ Nhỉ Kỳ, trong đó có vị Đại Giáo Trưởng Hồi Giáo ở Ankara. Đức Giáo Hòang cũng đọc một bài diển văn tại đây. Cuộc tiếp xúc rất thân thiện và cởi mở và bàn đến viển ảnh trong tương lai để có được sự thông cảm hiểu biết giữa anh em Hồi Giáo và Công Giáo. Ông Ali Bardakoglu nhấn mạnh đến sự quan trọng của những cuộc gặp gở đối thọai và tương kính lẫn nhau và nói lên mối lo sợ là các nước phương Tây ngày càng đồng hóa Hồi giáo với khủng bố và bạo động; trong khi Hồi giáo là Đạo hòa bình . ĐGH kêu gọi sự hợp tác giữa các tôn giáo để xây dựng Hòa Bình và sự Hòa hợp cần thiết giữa cho thế giới đang đầy những giết chóc, đổ máu. Ông Ali Bardakoglu sau đó đã ca ngợi cuộc thăm viếng của ĐGH như một bước tích cực để dẩn đến sự Hòa giải và cùng hướng về “sự tương kính, công chính và bình đẳng!”.

Cùng ngày ĐGH đã gặp phái đòan Ngọai Giao ở Tòa Khâm Sứ. Có chừng 90 vị Đại Sứ các nước hiện diện. Trong cuộc nói chuyện, ĐGH đã nói sự cần thiết tìm ra những giải pháp để chấm dứt những căng thẳng về chính trị giữa các quốc gia, những cuộc khủng bố và chiến tranh khắp nơi trên thế giới, nhất là ởTrung Đông. Ngài nói: “Hòa bình thực sự chỉ có được khi có sự công bằng. Cần phải sử đổi những chênh lệch về kinh tế, và chấm dứt những áp bức về chính trị gây ra những căng thẳng và tranh chấp giữa các nước”. ĐGH cũng nói đến tự do tôn giáo , các cuộc đối thọai và thành thực hợp tác giữa các tôn giáo cùng đóng góp một cách thích cực vào việc xây dựng xã hội và bảo vệ những giá trị của con người trong xã hội đang tiến rất nhanh về kỷ thuật. Phải làm sao để những tiến bộ của thời đại giúp vào việc phát triển nhân lọai và bảo vệ những giá trị của gia đình và xã hội. “Những cuộc đối thọai trong tinh thần tương kính lẫn nhau phải là nền tảng giúp chấm dứt những cuộc khủng bố, chiến tranh và tranh chấp về tôn giáo”. ĐGH cũng ca ngợi Hiến Pháp TNK đã có những điều khỏan bảo vệ quyền tự do tôn giáo; vì các dân tộc có tinh thần dân chủ đều có bổn phận bảo đảm quyền tự do này. Cuộc gặp gở các nhà ngọai giao đã kết thúc một ngày thật bận rộn nầy.

Dù là một ngày thật bận rộn, nhưng kết qủa ngày đầu tiên nầy thật tốt đẹp. Những cuộc đón tiếp rất nồng hậu; các cuộc gặp gở đều thân mật và cởi mở. Mọi người cảm thấy rất nhẹ nhỏm sau ngày đầu tiên nầy.

Ngày hôm sau (29/11/06) ĐGH đã rời Thủ Đô Ankara để đi Cổ Thành Ephesus, viếng thăm “Nhà Mẹ Maria” và dâng lễ ngòai trời kính Đức Mẹ Maria. Đây là Thánh Lễ đầu tiên cho dân chúng trong cuộc viếng thăm, ĐGH đã kêu gọi các tín hữu hãy luôn sống vui vẻ sẳn sàng chấp nhận mọi khó khăn, noi gương Cha Andrea Santoto, một nhà truyền giáo đã bị sát hại dịp tháng 2/2006 trong một cuộc bạo động của một nhóm trẻ thiếu niên Hồi Giáo. ĐGH cũng kêu gọi các tín hữu hãy sống hòa hợp với nhau, và luôn giữ tình thân hữu với các anh em Hồi Giáo và Chính Thống Giáo; hãy luôn luôn là những “ người xây dựng Hòa Bình!”. Phần Đức Giáo Hòang, Ngài luôn yêu mến và hiệp thông với Giáo Hội tại TNK đang còn gặp những khó khăn thử thách.

Hôm nay và những ngày tiếp theo, ĐGH nhắm vào việc nối tình thân hữu với anh em Chính Thống và Hồi Giáo. ĐGH đã viếng thăm Bảo Tàng Viện Hagia Sophia. Ngài dừng lại ở đây 25 phút để chiêm ngắm sự huy hòang và những điêu khắc tuyệt vời của một Thánh Đường Bizantino thuở xưa! Nơi đây, vào năm 1979, khi viếng thăm TNK, ĐGH Gioan Phaolô II cũng đến thăm. Trước khi rời Bảo tàng viện, ĐGH đã ký Sổ lưu niệm và viết: “Trong thế giới có nhiều dị biệt, nhưng chúng ta vẫn có được niềm tin nơi Thiên Chúa duy nhất. Xin Thiên Chúa soi sáng cho chúng ta và giúp chúng ta nhận ra con đường dẩn đến Tình thương và Hòa bình!”.

Sau khi rời Bảo Tàng viện Hagia Sophia, ĐGH viếng thăm Đền Thờ Hồi Giáo “Blue Mosque” nổi tiếng tại Istanbul. Vị Đại Giáo Trưởng Mystafa Nagrici đã hướng dẩn ĐGH. Khi vị Giáo Trưởng cầu nguyện, ĐGH cũng nghiêm trang cầu nguyện (sau này khi đã trở lại Rôma, ĐGH nói lúc đó Ngài cầu nguyện xin Chúa là Chúa trời đất, và là Chúa nhân từ của cả nhân lọai, ban cho mọi người có niềm tin nhận ra họ là người Chúa đã dựng nên và xin cho họ luôn là những chứng nhân của tình yêu huynh đệ). Hai vị gặp nhau trong 20 phút và rất thân tình; ngược hẳn lại với những căng thẳng trước đây giữa anh em Hồi Giáo và ĐGH. Hai vị đã trao tặng phẩm cho nhau làm lưu niệm. Khi nhận tặng phẩm do vị Giáo Trưởng tặng, Đức Giáo Hòang để tay lên và nói: “Xin cám ơn Ngài về tặng phẩm này. Chúng ta hãy cầu nguyện cho tình thân hữu giữa chúng ta cũng như tình thân hữu của tòan thể nhân lọai”. Khi chia tay, vị Giáo Trưởng đã nói với Đức Giáo Hòang: “Xin Ngài hãy luôn nhớ đến chúng tôi!”. (Your Holiness, please remember us!).

Đối với Chính Thống Giáo, Đức Giáo Hòang đã gặp gở Đức Thượng Phụ Bartolomeo I (Giáo Chủ Chính Thôang Giáo Thổ Nhỉ Kỳ), Thượng Phụ Mesrob II ( Giáo Chủ Chính Thống Giáo Armenia), Thượng Phụ Ausuf Cetin (Giáo Chủ Chính Thống Giáo Syria).

Thượng Phụ BartolomeoI đã ra đón ĐGH tại Phi trường Istanbul (ĐGH đã đi máy bay từ Thủ Đô Ankaraa đến Cổ thành Ephesus để dâng Thánh lễ, rồi đến phi trường Istanbul vào buổi chiều ngày 29/11/06). Từ phi trường Istanbul, hai vị đã đến chủ tọa buổi cầu nguyện ban chiều tại Nhà Thờ Thánh Georges (Nhà Thờ Chính tòa Chính Thống Giáo) cùng với một số Giáo sĩ Chính Thống khác. Buổi cầu nguyện mở đầu hai ngày quan trọng để gặp gở và tìm con đường hiệp nhất giửa Chính Thống Giáo và Công Giáo; đó là chủ đích quan trọng của cuộc thăm viếng TNK của ĐGH. Hai vị đã cùng tiến lên dọc long Thánh Đường có bình hương khói nghi ngút dẩn đầu, trong khi ca đòan hát thánh ca bằng tiếng Hy Lạp. Buổi cầu nguyện thật sốt sắng, đặc biệt tưởng nhớ đến hai Thánh Tông Đồ Phêrô và Anrê. Sau giờ cầu nguyện, ĐGH đã nói lời ca ngợi: “…. Nơi này, qua nhiều thế kỷ, đã có nhiều vị tử đạo, các nhà Thần học, Chủ Chăn, các Nhà Dòng và biết bao những tín hữu nam nữ thánh thiện!”. ĐGH cũng nhắc đến cuộc thông hiệp hòa giải giữa hai Giáo Hội vào năm 1965, khi Đức Phaolô VI đến đây và cùng với Thượng Phụ Giáo Chủ Athenagoras đã hủy vạ tuyệt thông cho nhau (vào năm 1054) . Sau cuộc thăm viếang của ĐGH Phaolô VI là cuộc thăm viếng thắm tình hữu nghị của ĐGH Gioan Phaolô II vào năm 1979. Thượng Phụ Bartolomeo I cũng nhắc đến hai cuộc gặp gở lịch sử đó và coi như những cuộc thăm viếng thật quý giá và cần thiết. Sau đó Thượng Phụ nói: “ Tôi hết lòng tạ ơn Chúa đã dẫn đưa Đức Giáo Hòang đi theo bước chân của các vị tiền nhiệm và đến đây hôm nay trong cùng một tinh thần cởi mở và hòa hợp…”. Sau hết, hai vị đã đến kính viếng Thánh tích của hai Thánh Gregorio Nazian và Gioan Kim Khẩu cả hai đều dã là Tổng Giám Mục Thành Constantinople.

Sáng ngày 30/11/2006 (Lễ trọng kính Thánh Anrê Tông Đồ), Thượng Phụ Bartolemeo I đã đến dâng lễ trọng thể tại Nhà thờ Thánh George. Thánh lễ trọng thể kính Thánh Tông Đồ Anrê, bổn mạng của Tòa Thượng Phụ Constantinople. Trong khi Thượng Phụ Chủ Lễ thì ĐGH hiện diện tại ngai tòa bên cạnh Cung thánh. Thánh lễ dài gần 3 giờ đồng hồ; cũng khói hương nghi ngút quyện với lời kinh tiếng hát của cộng đoòan dự lễ đông đảo. Trong bài giảng, Thượng Phụ đã kêu gọi mọi người phải cầu nguyện xin Chúa đem lại sự hòa hợp yêu thương giữa con cái Chúa: “Chúng ta cần quỳ xuống, khiêm tốn và thành thực xám hối những lỗi lầm trong quá khứ, xin Chúa tha thứ và làm cho ngày hiệp nhất trọn vẹn được sớm đến”. Trong bài nói chuyện với Cộng Đòan vào cuối Thánh lễ, ĐGH cũng nhắc lại lời kêu gọi xám hối và xin Chúa tha thứ, để anh em cùng hiểu biết và thương yêu nhau như những người con Chúa; “vì chính sự hòa hợp, thành thực yêu thương nhau mới có thể làm cho công cuộc rao giảng Tin Mừng của Chúa được mọi người tin tưởng và đón nhận!”. Trong khi lên Rước Lễ, lúc đi ngang qua ngai tòa ĐGH, mọi giáo dân Chính Thống Giáo đều cúi đầu tỏ lòng tôn kính; có một em nhỏ chạy đến hôn nhẫn ĐGH.

Sau Thánh Lễ, hai vị đã ra ban-công Nhà Thờ để ban phép lành cho giáo dân tụ tập đông đảo tại quảng trường. Sau đó hai vị đã nắm tay nhau dơ lên cao, rồi cùng mỉm cười vẫy tayvới dân chúng đang hoan hô vui vẻ phía dưới. Hai vị đã tặng nhau kỷ vật lưu niệm. ĐGH đã tặng Thượng Phụ một Chén Thánh, nói lên sự thông hiệp qua Bí Tích Thánh Thể. Thượng Phụ đã tặng DGH Cuốn Bổn Sách Tin Mừng, nói lên sự thông hiệp và tình yêu theo Tin Mừng Chúa Giêsu đã rao giảng. Sau cùng hai vị đã ký vào Bản Tuyên Ngôn chung “quyết tâm tiếp tục đối thọai về thần học và tích cực cộng tác trong họat động xã hội; đặc biệt là việc cổ vỏ tinh thần và giá trị Kitô giáo cho xã hội ngày nay đang càng ngày càng bị thế tục hóa. Bản tuyên ngôn cũng nhấn mạnh đến việc phải giúp đở những người nghèo, những nạn nhân của bạo động, của khủng bố (nhất là ở Trung Đông), những người dân ở những nơi mà quyền tự do tôn giáo chưa được bảo đảm hòan tòan.

ĐGH cũung đã gặp gở thân mật Thượng Phụ Giáo Chủ Armenia Mesrob, rồi Đức Thượng Phụ Giáo Chủ Syria Yusuf Cetin; sau đó là vị Trưởng Giáo Do Thái TNK Rabbi Ishah Haleva vào buổi chiều hôm nay (30/11/2006) tại Tòa Khâm Sứ tại Istanbul. Đặc biệt vào buổi tối hôm nay, một nhóm đông các bạn trẻ Công Giáo đã bất ngờ đến Tòa Khâm Sứ để chào mừngDGH. ĐGH xuất hiện để cầu nguyện với các bạn trẻ, rồi chúc lành cho mọi người và nói: “ Cha luôn nhớ đến chúng con trong lời cầu nguyện!”.

Sáng sớm ngày 01/12/2006, ngày cuối cùng của cuộc thăm viếng, ĐGH đã đến cùng cầu nguyện buổi sáng với Thượng Phụ Chính Thống Armenia Mesrob II tại Nhà Thờ Chính Thống Armeria. Hai vị cũng mhắc đến tinh thần “đại kết” cần thiết để sống hòa hợp như những người con cái trong cùng một gia đình của Chúa. Sau đó, ĐGH đã đến dâng Thánh Lễ tại Nhà Thờ Chánh Tòa Chúa Thánh Thần cùng với cộng đòan Công Giáo ở đây. Đức Thượng Phụ Bartolomeo I cũng hiện diện. Trước Thánh Lễ ĐGH đã làm phép tượng Đức Bênêđíctô XV và Tượng Đức Gioan Phaolô VI. Hôm nay, ĐGH dâng lễ kính Chúa Thánh Thần. Vì có nhiều chủng tộc khác nhau, nên trong thánh lễ đã dùng tới 7 ngôn ngử khác nhau. Trong bài giảng, ĐGH đã kêu gọi mọi tín hữu hãy yêu thương, đòan kết với nhau và yêu thương liên kết với những người anh em khác tín ngưỡng: “Anh chị em hãy luôn sống hòa hợp yêu thương theo lời Chúa Giêsu đã dạy: Khi chúng con sống hòa hợp yêu thương nhau, lúc đó mỗi người mới nhận ra chúng con là môn đệ đích thực của Cha. Ví thế anh chị em hãy tiếp tục làm những gì có thể được để chửa lành những vết thương chia rẽ và hận thù, hầu cùng sống trong hòa hợp yêu thương. ĐGH cũng ám chỉ đến cuộc tàn sát những người Công Giáo Armenia vào những năm 1915-1918 do chính quyền Hồi Giáo Ottomans gây ra. Trong cuộc cưởng bách di dân nầy gần một triệu rữơi (hơn một nửa dân số Armenia hồi đo) đã bị giết . Sau Thánh Lễ, Thượng Phụ Bartolomeo đã cùng ban phép lành cho giáo dân. Rồi hai vị cùng đi xuống dọc theo lòng Thánh đường và mỉm cười và chào các giáo dân đang tỏ lòng nồng nhiệt tôn kính.

Thánh Lễ sáng hôm nay kết thúc 4 ngày thăm viếng TNK của ĐGH. Sau đó ĐGH ra phi trường Istanbul để trở về Rôma. Trước khi lên máy bay, ĐGH đã nói những lời cám ơn sâu xa đến chính quyền các cấp và Ngài nói tuy Ngài ra về nhưng vẫn “để lại một phần tâm hồn của Ngài tại Istanbul!” (I am leaving a part of my heart in Istanbul!”.

Trong những ngày thăm viếng TNK của ĐGH , các cơ quan truyền thông và báo chí TNK đều đưa tin thuận lợi về cuộc thăm viếng này và ca ngợi ĐGH là một người bình thản và khiêm tốn; nhưng cũng là người họat bát, những lời nói và cử chỉ rất thích hợp. Tất cả đều vui mừng vì cuộc thăm viếng đã êm đẹp không xảy ra những gì đáng tiếc như nhiều người lo sợ. Hơn nữa các cuộc tiếp xúc vớc các cấp chính quyền, với ngọai giao đòan, với các đại diện Hồi Giáo, và các tôn giáo đều rất cởi mở và thân thiện.

Xin tạ ơn Chúa và cầu xin Chúa làm cho cuộc thăm viếng của Đức Giáo Hòang đem lại nhiều hiệu quả tốt đẹp; góp phần vào việc xây dựng sự hòa hợp mọi người thuộc mọi chủng tộc, văn hóa, tôn giáo khác nhau để cùng chung tay xây dựng Hòa bình thế giới và hạnh phúc cho nhân lọai: “Xin hiệp nhất chúng con nên một trong tình yêu Chúa. Xin hiệp nhất chúng con như Ngài liên kết với Cha. Xin giải thóat chúng con xa điều bất hòa chia rẽ! Xin kết liên mọi người trong lòng mến Chúa Cha muôn đời”. (Trích Bản Thánh Ca “Bài Ca Hiệp Nhất” của Thành Tâm).

 

Lm. An Phong Trần Đức Phương