SỰ YẾU ĐUỐI CỦA THIÊN CHÚA

Ngắm nhìn Hài Nhi nằm trong máng cỏ, con mắt đức tin tôi thấy gì?

Trước hết, tôi nhìn thấy sự yếu đuối của Thiên Chúa

Phụng vụ đêm Giáng Sinh mượn lời ngôn sứ Isaia để tung hô Hài Nhi Bê-lem là Đấng Cứu Tinh dũng mạnh sẽ bẻ gẫy "cái ách đè lên cổ dân, cây gậy đập xuống vai họ và ngọn roi của kẻ hà hiếp," nhưng làm sao cái sứ mệnh cao cả ấy đã khởi sự tầm thường đến thế, tội nghiệp đến thế? Đấng sẽ "gánh vác quyền bính trên vai" bây giờ chỉ là một hài nhi yếu ớt cất tiếng khóc oa oa chào đời trong chốn hang lừa hôi tanh. Vẫn biết không thiếu những con người vĩ đại siêu phàm đã vươn lên từ gốc gác hèn hạ tăm tối, nhưng Đấng Cứu Tinh của chúng ta đã đi con đường ngược lại là từ bỏ nguồn gốc thần linh siêu việt của mình khi xuống thế làm người. Hài nhi nằm trong máng cỏ biểu thị sự yếu đuối của Thiên Chúa, -một sự yếu đuối mà Người đã tự ý chọn lựa. Thiên Chúa trong hình hài một bé thơ. Đừng thắc mắc tại sao Người đến trần gian là chính nhà mình (x. Ga 1, 11), mà không đến đường hoàng oai vệ nhưng lại như âm thầm lén lút để rồi bị xua đuổi như một kẻ đột nhập trái phép lãnh địa người khác? Đừng lấy làm khó chịu khi đức tin ta tuyên xưng Người là "ánh sáng thật soi chiếu mọi người" (Ga 1, 9), nhưng mặt khác ta không hề thấy ánh sáng này chói lọi để khiến mọi người phải lóa mắt thần phục (như kiểu các siêu sao âm nhạc hay bóng đá thu hút các fans của mình!). Toàn bộ cuộc đời trần gian của Chúa Cứu Thế, đã nằm trong chọn lựa ban đầu của Người rồi. Kể cả cái chết nhục nhã trên thập giá là hình phạt dành cho những tử tội thuộc hàng nô lệ.

Lòng âu yếm của Thiên Chúa

Một Thiên Chúa yếu đuối là điều trí khôn con người không thể nào hiểu và chấp nhận nổi. Mọi lý luận, mọi lô-gích đều bất lực trước nghịch lý thần linh này. Chúng ta hãy từ bỏ ngôn ngữ của lý tính ở đây và thinh lặng để cho con tim thán phục. May chi ngôn ngữ tình yêu có thể bập bẹ đuợc điều gì đó chăng? Quả thực, sự yếu đuối của Thiên Chúa là sự yếu đuối của tình yêu. Tình yêu Thiên Chúa được biểu lộ dưới những hình thức khác nhau, như lòng thương xót (mercy), lòng trắc ẩn (compassion) và sự âu yếm (tenderness). Tôi thích chiêm ngắm lòng âu yếm của Thiên Chúa trong hình tượng Hài Nhi Bê-lem. Hình tượng này cũng gợi lên nơi tôi tình cảm âu yếm đối với Chúa Hài Đồng. Một hài nhi tùy thuộc hoàn toàn nơi những kẻ khác. Chúa cũng cần đến tôi…

Quyền năng phục vụ cho tình yêu

Không phải là Thiên Chúa làm người không còn là Thiên Chúa toàn năng nữa, nhưng Người biểu lộ và thi thố quyền năng không theo cách thức của loài người chúng ta. Như thánh Phaolô sau này sẽ nói, Chúa Giêsu tỏ quyền năng mình ra chính trong sự yếu đuối. Đàng khác, Người không bao giờ dùng quyền năng thần linh mình để phục vụ bản thân hay để đe dọa hoặc đè bẹp kẻ khác, mà là để phục vụ cho tình thương, lòng thương xót, lòng trắc ẩn của Người đối với tha nhân. Trong sa mạc, sau khi Người đã ăn chay, ma quỉ cám dỗ Người biến những hòn đá thành bánh mà ăn; trên Núi Sọ, các quân lính cũng thử thách Người hãy tự cứu mình đi để chứng tỏ mình là vua dân Do Thái – những điều mà Người hoàn toàn có thể làm được – nhưng Chúa Giêsu đã không nghe theo. Về sau, thánh Gioan mới hiểu rằng chính lúc bị treo trên thập giá, nghĩa là chính lúc Đức Giêsu tỏ ra là bất lực nhất, là thất bại hoàn toàn mà Người đã toàn thắng, đã biểu lộ quyền năng của Người trọn vẹn nhất. Sự toàn thắng của "lòng yêu thương đến tận cùng".

Thiên Chúa vẫn tiếp tục bị xua đuổi

Trong thế giới ngày nay, Thiên Chúa vẫn tiếp tục chọn lựa con đường của sự yếu đuối và vẫn tiếp tục bị nhạo báng, bị chống đối và xua đuổi. "Người ở giữa thế gian, và thế gian đã nhờ Người mà có, nhưng lại không nhận biết Người. Người đã đến nhà mình, nhưng người nhà chẳng chịu đón nhận" (Ga 1, 10-11). Những lời đó của tông đồ Gioan vẫn còn đúng, rất đúng cho hoàn cảnh thế giới hôm nay – một thế giới tìm mọi cách loại trừ Thiên Chúa, xóa bỏ mọi dấu vết của Người ra khỏi xã hội, khỏi nền văn hóa. Rất nhiều xã hội cấm treo thánh giá hay đặt những ảnh tượng nơi công cộng. Ngày lễ No-en rõ ràng là ngày kỷ niệm Chúa Cứu Thế ra đời, thế nhưng một số nước xưa nay được coi là Kitô giáo vẫn muốn thay thế tên gọi lễ Giáng sinh bằng tên gọi ngày nghỉ mùa đông… Sao mà người ta hậm hực với Chúa như thế? Nếu Chúa chúng ta tỏ mình ra như Đấng uy quyền và nghiêm khắc, biết đâu tình hình đã khác rồi! Nhưng Người vẫn muốn là một Thiên Chúa uy quyền trong sự yếu đuối của tình thương.

Cám dỗ lớn, cám dỗ thường xuyên đối với người Kitô hữu chúng ta, đối với Giáo Hội chúng ta cũng là cám dỗ mà các thánh Tông Đồ xưa đã có lúc sa vào và người ta đã muốn kéo cả Đức Giêsu tới: đó là nôn nóng muốn một sự thành công hiển hách mau chóng bằng cách lấy quyền lực thay cho sự yếu đuối (sự yếu đuối của tình thương) để phục vụ cho mình và sứ mạng của mình. Nhưng thành công cuối cùng của Chúa Cứu Thế là sự phục sinh nằm bên kia cái chết, và con đường dẫn tới đó phải khởi đi từ Máng Cỏ đến Núi Sọ.

Lm Nguyễn Hồng Giáo, dòng Phanxicô