LINH MỤC, MỘT CUỘC ĐỜI MẮC NỢ

Bài giảng Lễ Dầu GP Phan Thiết 2013
Gm.  Giuse Vũ Duy Thống

Trong Năm Đức Tin, mỗi lần nghĩ về đời linh mục, tôi như bị quay cuồng với những lời cật vấn từ nhiều phía: từ phía Thiên Chúa; từ phía Giáo Hội; và từ phía anh chị em lương dân. Rồi từ lời cật vấn đến cố gắng tìm lời giải đáp đã dần dà hình thành trong tôi một hình ảnh về đời linh mục, không giống hình ảnh từ truyền thống công giáo là “Chúa Kitô khác”, cũng chẳng giống hình ảnh từ văn hóa Á châu là “con người của linh thánh”, mà là một hình ảnh có vẻ đời hơn và cũng thời sự hơn, đó là: linh mục, một cuộc đời mắc nợ. Hôm nay, lễ Truyền Dầu, cũng là ngày sinh nhật của mọi linh mục, xin chia sẻ với cộng đoàn về món nợ một đời này. 

1. Nợ Thiên Chúa lễ hiến dâng

Theo nhãn giới của thư Do Thái, linh mục là người được chọn giữa thế gian để dành riêng cho Chúa và thuộc trọn về Chúa. “Để là hòn đất, cất lên là bụt”, linh mục luôn ý thức tự bản chất, mình chỉ là con người bình thường với một cuộc đời bình thường như muôn ngàn người bình thường khác, vì mình cũng là con cháu Adong, bởi đất mà ra; nhưng từ ngày được bàn tay của Chúa yêu thương đụng chạm đến, mình không còn như trước đây nữa mà đã được cất lên, trở thành con người mới trong một thiên chức mới với một sứ mạng mới. Khi Chúa cất một người lên làm linh mục thì không do tài năng công cán của người ấy, mà hoàn toàn do ơn tuyển chọn của Chúa mà thôi, đến nỗi linh mục cả đời chẳng bao giờ hiểu nổi tại sao Chúa lại chọn mình, mà không chọn người khác nhiều khi hoàn hảo hơn mình. Đó là một huyền nhiệm. Chính vì thế, linh mục trong thánh chức luôn cảm nhận nơi mình sự bất xứng và càng cảm nhận mình bất xứng bao nhiêu càng thấy mình mắc nợ ơn Chúa bấy nhiêu. 

Đây không phải là nợ nần cân đong đo đếm của trật tự xã hội, mà là đền đáp tình yêu của trật tự thiêng liêng. Nợ nần xã hội có thể trả, nhưng nợ nần thiêng liêng như trong ơn gọi linh mục thì chỉ có một cách đáp đền khả dĩ là đem hết cuộc đời mình ra mà thanh thỏa. Nếu Chúa yêu thương đã chọn tôi trở nên “người phân phát các mầu nhiệm thánh”, thì tôi, nói theo kiểu thánh Augustinô, cũng phải từng ngày “trở nên điều mình là” để đáp lại tình yêu của Chúa, không phải một vài lần như trong dịp mở tay hoặc kỷ niệm ngân khánh kim khánh, mà là mọi ngày trong suốt cuộc đời linh mục. Liên kết với Chúa Kitô, trở nên giống Người một cách trọn vẹn chính là món nợ hiến dâng làm nên ý nghĩa đời sống linh mục. 

2. Nợ Giáo Hội đời phục vụ

Nhưng linh mục không phải là siêu nhân không rõ gốc nguồn, mà là những con người thuộc về một Giáo Hội địa phương nhất định có giấy tờ minh chứng đường hoàng. Không chứng minh được về phương diện này thì chắc là linh mục giả rồi. Chính Giáo Hội địa phương là nơi cưu mang mình, là nơi mình nhập tịch và cũng là nơi mình ra công phục vụ. Nếu món nợ thiêng liêng là đáp trả tình yêu của Chúa dành cho mình, thì món nợ mục vụ chính là trả đáp tình thương của Giáo Hội tuyển chọn mình. Không phải vô tình mà ngay trong lễ truyền chức phó tế, cấp đầu tiên của hàng giáo sĩ, lời thẩm vấn đã lấy Chúa Giêsu, Đấng đến “không để được phục vụ mà để phục vụ”, ra làm gương mẫu, mà hữu ý cho thấy hình ảnh linh mục ngay trong bước khởi đầu giữa lòng Giáo Hội phải là con người của phục vụ. 

Trong thánh lễ này, có phần “lặp lại lời hứa linh mục” qua đó các linh mục tái cam kết trung thành phục vụ Giáo Hội qua những nhiệm vụ được trao phó. Quả là một nghi thức cảm động làm nên ý nghĩa ngày sinh nhật của chức linh mục. Cam kết trước mặt giáo dân, linh mục hiểu mình là người phục vụ dân Chúa, cách riêng cộng đoàn được trao phó cho mình; cam kết cùng với linh mục đoàn, linh mục hiểu hơn về tình hiệp thông, bác ái và liên đới giữa các linh mục trong chương trình mục vụ chung của giáo phận; còn cam kết vào Thứ Năm Tuần Thánh lại là dịp đặc biệt để linh mục là môn đệ Chúa Kitô hiểu thêm sâu sắc về gốc nguồn thánh chức cũng như về gương sống phục vụ của Thầy chí thánh, Đấng có tình yêu lớn là dám sống dám chết cho những người mình yêu. Nếu nợ Thiên Chúa phải có trọn đời để trả, thì nợ Giáo Hội bằng việc phục vụ cũng đòi cả một kiếp để trang trải mới có thể xong mình. 

3. Nợ muôn người lời rao giảng

Mục đích của ơn gọi linh mục, theo nhãn giới của Phúc Âm thánh Marcô, có hai mặt là “để ở lại với Chúa”, sống trong tình thân của Ngài và “để Ngài sai đi rao giảng Tin Mừng”, vì thế cùng với hai món nợ không thể sao nhãng với Chúa và với Giáo Hội, linh mục còn mắc nợ mọi người trong đó có cả lương dân, lời truyền rao chân lý cứu độ. Tất nhiên đối với các linh mục giáo phận, việc chăm sóc mục vụ cho các tín hữu, ngoan đạo hay bê bối đạo đi nữa, tự nó đã hàm chứa sứ mạng loan báo Tin Mừng rồi, nhưng bởi vì lương dân sống trong phạm vi ranh giới một giáo xứ cũng thuộc trách nhiệm quản sóc của vị quản xứ nơi đó, nên linh mục lại có thêm khoản nợ nữa: nợ lương dân lời rao giảng Phúc Âm. Món nợ này, thú thực, ít khi được nhắc đến; đôi khi bị quên, bị xù; hoặc thường khi được trang trải nhẹ nhàng dưới hình thức gián tiếp của những công tác bác ái, kiểu cứu trợ khi gặp thiên tai, cung cấp học bổng cho học sinh thiếu thốn, chẩn bệnh phát thuốc cho bệnh nhân nghèo không phân biệt lương giáo… 

Nhưng nợ vẫn cứ là nợ thôi. Chúa Giêsu ngày xưa được xức dầu thánh hiến và được sai đi rao giảng Tin Mừng, các linh mục ngày nay cũng thế, khi đã được xức dầu trong lễ truyền chức để trở thành linh mục cũng là lúc nhận lấy sứ mạng giảng truyền Phúc Âm, và đến khi nhận bài sai của giám mục để trở thành chủ chăn riêng của một nơi, cũng là lúc bắt đầu mang công nợ truyền giáo cho mọi người trong địa sở của mình. Nghi thức làm phép dầu bệnh nhân, dầu dự tòng và dầu thánh trong thánh lễ hôm nay là một gợi ý tốt. Ba loại dầu đều được linh mục sử dụng để cử hành các bí tích, trực tiếp trong tư cách là thừa tác viên phân phát các mầu nhiệm thánh, nhưng gián tiếp trong tư cách là sứ giả loan báo Tin Mừng cho mọi người. Mong rằng khi cử hành các bí tích liên quan đến ba loại dầu này, linh mục trong nhãn giới truyền giáo, cũng ý thức trang trải phần nào khoản nợ thuộc về sứ mạng đời mình. 

Tóm lại, nghĩ về đời linh mục với những khoản nợ không có ý làm giảm niềm vui tạ ơn của thánh lễ hôm nay, mà chỉ muốn bổ sung cuộc rà soát lại nghĩa hiến dâng đời linh mục trong Năm Đức Tin. Xin cho mỗi linh mục, khi ý thức về hồng ân thánh hiến, không bao giờ quên món nợ trường kỳ, để qua nhiệm vụ chu toàn, cũng đón nhận được bình an và hạnh phúc vốn là món quà Chúa dành cho những tôi tớ trung thành. “Ôi linh mục, một cuộc đời mắc nợ! Đến bao giờ mới trả hết cho xong. Ôi linh mục, phận người thật long đong! Nợ ngoài trong từ thuở tiến lên bàn thờ” (thơ LM. Trương Đình Hiền). Xin cộng đoàn cũng thêm lời cầu nguyện cho linh mục..

Gm.  Giuse Vũ Duy Thống

 

Con Đường Niềm Tin

Bài giảng Đại Hội Giới Trẻ GP Phan Thiết - Lễ Lá 2013

 ĐGM Giuse Vũ Duy Thống

 Không biết trong số các bạn trẻ có mặt ở đây, tối hôm qua có ai tham gia sinh hoạt về “giờ trái đất” không? Chỉ biết rằng bản tin sáng nay cho thấy hầu như các nước thuộc Châu Á-Thái Bình Dương đã có những sinh hoạt đầy ấn tượng: ngắt ánh sáng trong một giờ để gây ý thức tiết kiệm và tôn trọng môi trường. Hôm nay, chúng ta quy tụ về đây trong ý nghĩa khác. Với sự khởi động của Cha Tổng Đại Diện và bài chia sẻ của Bác sĩ Luật, chắc chúng ta đã nắm bắt được, không phải một chủ đề xa lạ, mà liên quan đến cuộc sống đức tin.

 ĐGH Bênêđictô trong Sứ điệp Mùa Chay, đã viết: Đức tin chính là sự đáp trả cho tình yêu Thiên Chúa, để cộng tác và chia sẻ tình yêu ấy cho anh chị em chung quanh. Và giờ đây, theo sự chọn lựa của Ban tổ chức, chúng ta sẽ đi vào đề tài “Tôi tin”. Nhưng nếu tỉnh táo các bạn sẽ thấy không bao giờ trong phụng vụ, Giáo hội tuyên xưng “Chúng tôi tin”, mà luôn luôn bằng động từ ở ngôi thứ nhất số ít “Tôi tin”. Kinh Tin Kính là lời tuyên xưng của Hội thánh bao đời vẫn chỉ là lời khởi đầu bằng chữ “Tôi tin”. Vì vậy, trong Ngày Lễ Lá, dựa theo chi tiết của Bài Thương Khó, muốn chia sẻ với các bạn về niềm tin qua hình ảnh của một con đường.

 1. Đó là con đường vượt qua đồi núi

 Bài Thương Khó mở ra với việc Chúa Giêsu cầu nguyện nơi vườn Gethsemani trên núi Cây Dầu, và kết thúc là việc Ngài Chịu Đóng Đinh ở trên núi Sọ. Đường từ núi Cây Dầu lên núi Sọ là một cung đường lên dốc gập ghềnh trắc trở. Chúa Giêsu đã thực hiện nẻo đường Cứu độ bằng việc chinh phục những đỉnh cao đồi núi ấy. Và đây là một hình tượng rất đẹp mời gọi các bạn trẻ khi thể hiện lòng tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, cách riêng vào công cuộc Cứu Độ của Đức Kitô, cũng mạnh dạn để vượt qua núi đồi cản trở trong cuộc sống.

 Chẳng hạn như hôm nay, trong khi các bạn đồng trang lứa không cùng niềm tin với chúng ta có thể thực hiện những cuộc vui chơi hay nghỉ cuối tuần thoải mái ở đâu đó, chúng ta lại khuôn mình đến đây trong một ngày đại hội với những trang bị xem ra còn thiếu thốn nhiều mặt. Đó là một dạng núi đồi phải vượt qua. Rồi tuổi trẻ với nhiều ước vọng, luôn bay bổng, khát khao, mà dường như trong niềm tin không phải lúc nào cũng được lựa chọn rộng rãi. Đón nhận lấy Đức tin Công Giáo, chúng ta phải gạt bỏ ý riêng để đi vào con đường hẹp của Giáo Lý, của Luân lý, và phải từ bỏ nhiều thứ khác sao cho khít khao với cửa Thiên Đàng mai hậu. Đó là dạng đồi núi khác phải chinh phục. Tuổi trẻ thích có một cuộc sống dễ chịu. Xét cho cùng, cũng đúng thôi. Chẳng ai thích cuộc sống khó khăn, trong khi với Đức tin Công giáo, người trẻ được đưa đẩy vào một con đường luôn phải đối mặt với những thử thách, với những chọn lựa. Mà những chọn lựa ấy nào được dễ dãi, dễ dàng, dễ chịu bao giờ đâu. Đó lại là một dạng núi đồi khác nữa đòi buộc phải vất vả băng mình.

 Đức tin như thế là một cuộc băng mình vượt qua chinh phục các núi đồi cản trở.

 2. Đó cũng là con đường Thánh Giá vai mang

 Bài giảng đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đưa ra 3 động từ: đi lại, xây dựng và tuyên xưng. Ngài kết thúc với lời nhấn mạnh: Người ta có tự do để đi lại, để xây dựng, để tuyên xưng, nhưng tất cả sẽ vô ích nếu không gắn bó với Chúa Giêsu trên Thánh Giá. Không tuyên xưng Chúa Giêsu trên Thánh Giá thì rốt cuộc chỉ gặp phải thập giá mà không gặp được Chúa Giêsu, nghĩa là chỉ thấy đau khổ mà không gặp gỡ Đấng cứu độ đời mình. Chúng ta được tự do, nhưng nhiều khi lại nhân danh tự do mà đóng cửa lòng mình không tiếp nhận Ơn Cứu Rỗi. Đó chính là cơn cám dỗ thường xuyên trong đời tín hữu, cách riêng trong đời các bạn trẻ. Nhìn nẻo đường Đức tin như Đường Thánh Giá, mời gọi tất cả mọi người hãy hướng nhìn lên Đấng Chịu Đóng Đinh để gặp thấy ý nghĩa và được nâng đỡ trên bước đi niềm tin.

 Ai rồi ra cũng được mời gọi để nhận lấy những phận vụ trong Giáo hội, phù hợp với bậc sống và ơn gọi đời mình, nhưng bậc sống nào, ơn gọi nào cũng luôn có mẫu số chung là sẽ gặp phải những trắc trở gọi là đường Thánh giá. Ngôn ngữ của kinh đọc truyền thống vẫn gọi Đường Thánh Giá là Đường Thương Khó. Đường Thương Khó bởi vì có những cái khó khăn đã đành, nhưng ở đây còn bởi vì có những cái Khó Thương. Đường Thương Khó cũng là “Đường Khó Thương”, đúng không? Nhưng dẫu có Khó Thương đi nữa ta vẫn cứ Thương những nỗi Khó trong phận vụ Đức tin bằng tất cả trái tim mình. Hãy tuyên xưng Đức tin bằng cách tích cực bước đi trên Đường Thánh Giá, không phải như đường 14 chặng trong các nhà thờ, nhưng là đường hằn lên dấu vết của tuổi đời, của khuynh hướng, của tính tình, của cám dỗ, của thử thách, ở đó các bạn cần phải chiến đấu và chiến thắng để gắn bó và đón nhận ơn Cứu Độ của Đức Kitô.

 3. Niềm tin còn là một nẻo đường rất đẹp trong mắt nhìn của các bạn trẻ. Đố các bạn biết là đường gì vậy? Thưa, đó là con đường tình: đường tình yêu.

 Tình yêu ở đây tất nhiên là tình yêu gắn bó với Chúa Cha-Đấng tạo dựng; gắn bó với Chúa Giêsu Kitô-Đấng Cứu Chuộc và gắn bó với Chúa Thánh Thần-Đấng yêu thương, thánh hoá. Bỏ qua yếu tố gắn bó tình yêu này, đời tín hữu dù với lòng tin cao độ cũng sẽ tự khuôn mình trong đau khổ, trong khốn cùng. Trong khi lòng tin không phải như thế! Niềm tin là con đường tình: Chúa yêu ta và ta đáp lại tình của Chúa. Nhưng nói đáp trả không phải chỉ là bằng lời kinh, tiếng hát mà còn là bằng cách dấn thân giữa lòng Giáo Hội, thực hiện những giáo huấn của Giáo Hội và cảm nhận được hạnh phúc giữa cộng đoàn cũng như giữa thế giới riêng cuộc đời mình. Đây là lời gọi mở ra cho mỗi người chúng ta.

 Văn hào Shakespeare đã ghi nhận: “Yêu và được yêu là những điều hạnh phúc nhất trên đời”. Chắc các bạn đang ở tuổi hồng hồng-xanh xanh, cảm nhận được điều này khi mình yêu người khác hoặc được người khác yêu mình? Đó là về tình yêu nhân sinh. Chuyển sang tình yêu thiên linh dành cho Thiên Chúa, chúng ta còn cảm nhận được hạnh phúc lâng lâng trào dâng hằng ngày. Lúc nãy Bác sĩ Luật đã chia sẻ cảm nhận hạnh phúc khi thực hiện hành vi niềm tin (ví dụ: cầu nguyện trước tượng Đức Mẹ tại bệnh viện), ở đó không phải là thực thi điều luật dạy nhưng là điều trào dâng của tấm lòng, của trái tim và chắc chắn đó là của ngõ của tình yêu. Chắc các bạn cũng biết đến tên tuổi của một thi sĩ nổi tiếng người Nga, thi sĩ Raxul Gamzatov? Ông có một bài thơ về đường tình hay lắm! (Hình như Cha Xuân Thảo đã phổ nhạc cho bài này):

 “Trên trái đất đường đi không kể xiết ,
Đường dài lâu gian khổ cũng rất nhiều.
Nhưng anh hiểu khó và dài hơn hết
Là con đường ta vẫn gọi: Tình yêu”

Tình yêu chính là con đường dài và khó của niềm tin, nhưng một khi có Tình yêu, chúng ta sẵn sàng băng đồi vượt núi để gắn bó với Đấng Cứu Độ trên Thánh Giá mà thể hiện niềm tin của mình giữa lòng cuộc sống.

Chia sẻ như thế trong ngày đại hội giới trẻ, dịp Lễ Lá hàm ý như một lời chúc mừng. Cám ơn tất cả các bạn đã từ bỏ việc riêng để đến đây gặp gỡ chan hoà và đồng thời nhìn lại đời sống của mình để mong có được những bước vươn lên trong lòng tin Công giáo. Chúc tất cả các bạn có một ngày gặp gỡ thật đẹp, gặp gỡ nhau để rồi cùng nhau gặp gỡ Chúa như trong thánh lễ lúc này. Và một khi trở về, chúng ta sẽ quyết tâm trở thành những con người mới, mới trong tấm lòng, mới trong tâm tưởng, mới trong dáng đứng đức tin. Vẫn biết rằng việc tuyên xưng Đức tin giữa lòng xã hội Việt Nam hôm nay đối với giới trẻ là một con đường còn nhiều gian khó, nhưng một khi có Thánh Giá, có Chúa Kitô Đấng Cứu Độ, ta vẫn có thể vượt qua mà hân hoan cùng với bạn bè bước tới trên đường tình yêu. Chúc mừng và cầu chúc!

GM Vũ Duy Thống
- dongcong.net sưu tầm 28-3-2013