Trang của Cao Tấn Tĩnh
ĐTC Phanxicô Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế giới
khóa đặc biệt 5 đến 19 tháng 10-2014
""Giờ đây chúng ta vẫn còn một năm nữa để trở nên chín chắn hơn, ... để tìm thấy những giải quyết cụ thể cho rất nhiều những khó khăn và vô vàn thách đố mà các gia đình cần phải đương đầu; để cống hiến những giải đáp cho nhiều thứ chán chường đang bủa vây các gia đình và làm cho họ bị tàn rụi"
ĐTC Phanxicô - Huấn Từ Thứ Bảy 18/10/2014
Bế Mạc THĐGMTG - 2014
(Sau đoạn mở đầu ngắn để ngỏ lời tạ ơn Chúa và cám ơn một số vị hữu trách và tất cả mọi, ĐTC tiếp:)
Tôi có thể hân hoan nói rằng nhờ tinh thần đoàn tính và đồng hành tính mà chúng ta đã thực sự sống cái cảm nghiệm Synod, một đường lối liên kết, một cuộc đồng hành với nhau.
Nó đã là một cuộc hành trình, và như hết mọi cuộc hành trình khác nó đã có những giây phút gấp rút như thể muốn chế ngự thời gian để tiến đến đích điểm sớm bao nhiêu có thể; hay có những lúc mệt mỏi, như thể muốn nói rằng thế là đủ rồi; hay có những khi hăng say nhiệt liệt. Đã có những giây phút thật là an ủi khi lắng nghe những chứng từ của các vị mục tử đích thực, các vị mục tử khôn ngoan ấp ủ trong tâm can của mình niềm vui và lệ nhỏ của dân mình. Có những lúc ủi an, ân sủng và khoan khoái khi nghe thấy những chứng từ của các gia đình đã tham dự Thượng Nghị và chia sẻ với chúng ta về vẻ đẹp cùng niềm vui nơi đời sống hôn nhân của họ. Một cuộc hành trình mà kẻ mạnh khỏe cảm thấy bị thúc bách cứu giúp thành phần không được khỏe lắm, một cuộc hành trình mà người có kinh nghiệm hơn được dẫn đến chỗ phục vụ kẻ khác, cho dù có cần phải đương đầu đối chọi. Và vì nó là một cuộc hành trình của con người bao gồm cả các niềm ủi an lẫn những lúc đơn sầu, căng thẳng và cám dỗ trong đó một số cám dỗ khả dĩ xẩy ra có thể được đề cập đến sau đây.
- Cám dỗ thứ nhất đó là thù ghét tính chất uyển chuyển thích ứng, tức là muốn nép mình vào trong chữ nghĩa, (ngôn từ), không để cho Thiên Chúa gây ngỡ ngàng cho mình, vị Thiên Chúa của những lạ lùng, (vị thần linh); nép mình trong lề luật khôn phép, trong cái vững chắc của những gì chúng ta biết chứ không phải những gì chúng ta vẫn cần biết và đạt tới. Từ thời của Chúa Kitô đã có thứ cám dỗ của thành phần nhiệt tâm, của thành phần ngặt nghèo cặn kẽ, của thành phần lo toan và của thành phần ngày nay được gọi là truyền thống cũng là thành phần tri thức vậy.
- Cám dỗ chiều theo khuynh hướng hủy hoại những gì là tốt lành, thứ khuynh hướng nhân danh một thứ tình thương giả tạo để băng bó các vết thương mà trước hết chẳng chữa lành chúng và trị liệu chúng; thứ khuynh hướng chỉ chữa trị triệu chứng hơn là căn do cội gốc. Nó là thứ cám dỗ của thành phần tốt bụng nông cạn (the do-gooders), của thành phần lo sợ, và cũng của thành phần được gọi là cấp tiến và phóng khoáng.
- Cám dỗ muốn biến đá thành bánh để phá đi cái thứ chay tịnh lâu dài, nặng nề và khổ sở (xem Luca 4:1-4); cũng như biến bánh thành đá để dùng nó ném vào thành phần tội nhân, thành phần yếu kém và thành phần bệnh hoạn (xem Gioan 8:7), tức là muốn biến bánh thành những gánh nặng bất khả kham (xem Luca 11:46).
- Cám dỗ muốn xuống khỏi Thánh Giá, muốn làm hài lòng dân chúng chứ không muốn ở đó để hoàn tất ý muốn của Cha; muốn chiều theo tinh thần thế tục hơn là muốn thanh tẩy tinh thần thế tục và uốn nó theo Thần Linh của Thiên Chúa.
- Cám dỗ muốn coi thường kho tàng đức tin, không nghĩ mình là thành phần bảo quản viên hơn là sở hữu chủ hay chủ nhân ông của kho tàng này; hay ngược lại là thứ cám dỗ lại tỏ ra muốn coi thường thực tại, bằng cách sử dụng loại ngôn ngữ thận trọng và là một thứ ngôn từ trơn tru để nói rất nhiều điều mà lại chẳng nói gì hết! Tôi nghĩ rằng họ gọi chúng là byzantinisms những điều ấy (tức là tổng quát hóa mà không phản ảnh thực tế, theo thiển ý của người dịch).
Anh chị em thân mến, các chước cám dỗ này không được trở thành những gì khiến chúng ta sợ hãi hay chia cách, thậm chí khiến chúng ta thất đảm, vì không một trò nào hơn thày mình thế nào thì nếu chính Chúa Giêsu còn bị cám dỗ và bị gọi là Beelzebul (xem Mathêu 12:24) thì thành phần môn đệ của Người không được mong đợi nhận được sự đối xứ tốt hơn.
Bản thân tôi sẽ rất lo âu và buồn bã nếu không xẩy ra những chước cám dỗ này và những cuộc bàn luận sinh động ấy; theo Thánh Ignatio thì đó là việc chuyển động của các thần trí, hơn là tất cả chỉ ở trong trạng thái hòa đồng hay thinh lặng một cách an bình giả tạo và thụ động. Trái lại, tôi đã hân hoan cảm nhận khi thấy và nghe những phát biểu và trình bày đầy đức tin, đầy nhiệt tình mục vụ và tín lý, khôn ngoan, thẳng thắn và can đảm cũng như cởi mở tự nhiên. Tôi đã cảm thấy những gì hiện lên trước mắt chúng ta đều là thiện ích cho Giáo Hội, cho các gia đình, và là thứ luật trên hết đó là thiện ích của các linh hồn (xem Giáo Luật khoản 1752). Đó là những gì chúng ta luôn nói đến ở nơi đây, trong Sảnh Đường này, không bao giờ đặt vấn đề về những chân lý nồng cốt của Bí Tích hôn nhân, bao gồm tính chất bất khả phân ly, mối hiệp nhất, lòng trung thành, việc sinh hoa kết trái tức là việc hướng về sự sống (xem Giáo Luật khoản 1055-1056 và Hiến Chế Vui Mừng và Hy Vọng khoản 48).
Và đó là Giáo Hội, là vườn nho của Chúa, là Người Mẹ phong phú và là Người Thày ân cần, một Giáo Hội không sợ vén tay áo của mình lên để đổ rượu và dầu trên thương tích của con người; một Giáo Hội không coi nhân loại như là một thứ nhà kính để phán xét hay phân loại con người. Đó là Giáo Hội, Duy Nhất, Thánh Thiện, Công Giáo, Tông Truyền, bao gồm cả thành phần tội nhân cần đến tình thương của Thiên Chúa. Đó là Giáo Hội, hiền thê thực sự của Chúa Kitô, một hiền thê muốn trung thành với phu quân của mình cũng như với tín lý của mình. Đó là một Giáo Hội không sợ ăn uống với những người làm điếm và thu thuế. Một Giáo Hội mở rộng cửa để đón nhận người thiếu thốn, thống hối nhân chứ không phải chỉ có thành phần công chính hay những ai cho mình là hoàn hảo! Giáo Hội không hổ thẹn về người anh em sa ngã và giả bộ như không nhìn thấy người anh em ấy, trái lại, cảm thấy mình có liên hệ và hầu như buộc phải nâng người anh em ấy lên cùng phấn khích người anh em này lại tiếp tục cuộc hành trình và hỗ trợ người anh em ấy hướng tới cuộc gặp gỡ cuối cùng với Phu Quân của mình trong Giêrusalem thiên quốc.
Đó là Giáo Hội, là Người Mẹ của chúng ta! Và khi Giáo Hội, qua các đặc sủng khác nhau của mình, thể hiện ở nơi mối hiệp thông, thì không lầm lạc: đó là vẻ đẹp và là sức mạnh của vấn đề sensus fidei, của cái cảm quan siêu nhiên đức tin được Thánh Linh ban cho để cùng nhau tất cả chúng ta có thể tiến vào tâm điểm của Phúc Âm mà học theo chân Chúa Giêsu trong đời sống của chúng ta. Điều này không bao giờ được coi như là những gì gây lầm lẫn và bất hòa.
Nhiều nhận định viên, hay dân chúng nói năng, đã cho rằng họ thấy được một thứ Giáo Hội tranh cãi nhóm này chống lại nhóm kia, thậm chí nghi ngờ đến cả Thánh Linh, Đấng phát động và bảo đảm chân thực cho mối hiệp nhất và hòa hợp của Giáo Hội, một Thánh Linh qua giòng lịch sử đã luôn hướng dẫn con thuyền này, qua các vị Thừa Tác Viên của mình, ngay cả khi biển khơi nhấp nhô nổi sóng, và có các vị thừa tác viên bất trung cũng như có các tội nhân.
Như tôi đã dám nói với anh chị em, đã nói với anh chị em ngay từ đầu của Thượng Nghị này, cần phải sống qua tất cả những sự ấy một cách trầm lắng và một cách an bình nội tâm, để nhờ đó Thượng Nghị được diễn ra cum Petro and sub Petro (với Phêrô và phụ Phêrô) và sự hiện diện của Giáo Hoàng mới là bảo đảm cho tất cả mọi sự.
Giờ đây chúng ta sẽ nói một chút về Giáo Hoàng liên quan đến các vị Giám Mục (cười). Vậy nhiệm vụ của Giáo Hoàng là nhiệm vụ bảo đảm mối hiệp nhất của Giáo Hội; là nhiệm vụ nhắc nhở tín hữu về nhiệm vụ của họ trong việc trung thành tuân theo Phúc Âm của Chúa Kitô; là nhiệm vụ nhắc nhở các vị mục tử rằng phận sự đầu tiên của các vị đó là nuôi dưỡng đàn chiên được Chúa ủy thác cho các vị và tìm cách đón nhận con chiên lạc bằng việc chăm sóc và xót thương của một người cha mà không cảm thấy những nỗi lo sợ giả tạo. Ở đây tôi đã nói lộn. Tôi đã nói rằng đón nhận: đúng hơn là lên đường tìm kiếm chúng.
Nhiệm vụ của ngài là nhắc nhớ hết mọi người rằng quyền bính trong Giáo Hội là việc phục vụ, như Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã rõ ràng giải thích, qua những lời lẽ tôi xin trích dẫn nguyên văn như sau: Giáo Hội được kêu gọi dấn thân thực hiện loại quyền bính là phục vụ này và hành xử nó không phải nhân danh bản thân mình mà thực sự là nhân danh Chúa Giêsu Kitô qua các vị Mục Tử của Giáo Hội, ở chỗ chính Người là Đấng hướng dẫn, bảo vệ và chỉnh đốn các vị, vì Người hết lòng yêu thương các vị. Thế nhưng, Chúa Giêsu, vị Mục Tử tối cao của linh hồn chúng ta muốn rằng Tông Đồ Đoàn, ngày nay là các vị Giám Mục, hiệp thông với vị Thừa Kế Thánh Phêrô trong việc tham phần vào sứ vụ của ngài để chăm sóc Dân Chúa, giáo dục họ trong đức tin cũng như hướng dẫn, phấn khích và nâng đỡ cộng đồng Kitô hữu, hay, như Công Đồng viết, đó là làm sao để từng phần tử tín hữu được hướng dẫn trong Thánh Linh đến chỗ hoàn toàn phát triển ơn gọi của họ theo giáo huấn của Phúc Âm, cũng như đến đức ái chân thành và chủ động cũng như đến chỗ thực thi cái tự do mà Chúa Kitô đã giải phóng chúng ta (xem Preabyterorum Ordinis, 6), và Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI tiếp tục, chính qua chúng ta mà Chúa vươn tới các linh hồn, dạy dỗ, canh chừng và hướng dẫn họ. Thánh Âu Quốc Tinh đã nói trong cuốn Dẫn Giải Phúc Âm Thánh Gioan rằng: vì thế hãy dấn thân yêu thương chăm sóc đoàn chiên của Chúa (xem 123,5); đó là qui luật tối cao nơi tác hành của các vị thừa tác viên Thiên Chúa, một tình yêu thương vô điều kiện, như tình yêu của Vị Mục Tử Tốt Lành, đầy hân hoan, hiến mình cho tất cả, chú trọng tới những ai ở gần chúng ta và quan tâm đến những ai ở cách xa (xem Thánh Âu Quốc Tinh, Discourse 340,1; Discourse 46,15), dịu dàng đối với thành phần yếu hèn nhất, thành phần bé mọn nhất, thành phần quê mùa mộc mạc, thành phần tội nhân, để bày tỏ tình thương vô cùng của Thiên Chúa bằng những lời lẽ hy vọng vững vàng chắc chắn (xem ibid., Epistle, 95,1).
Giáo Hội của Chúa Kitô là thế đó, Giáo Hội là hiền thê của Người và tất cả mọi vị giám mục, hiệp thông với vị Thừa Kế Thánh Phêrô, có nhiệm vụ và phận sự canh chừng Giáo Hội và phục vụ Giáo Hội, không phải như là thành phần làm chủ mà là như thành phần tôi tớ. Như thế thì Giáo Hoàng không phải là chủ tể trên hết mà là tôi tớ trên hết, tôi tớ của mọi tôi tớ của Thiên Chúa; là bảo đảm viên của đức tuân phục cùng sự tuân hợp của Giáo Hội với ý muốn của Thiên Chúa, với Phúc Âm Chúa Kitô cũng như với Truyền Thống của Giáo Hội, loại trừ đi hết mọi thứ ý nghĩ thất thường riêng tư, không màng chi tới việc sống theo ý muốn của Chính Chúa Kitô là Mục Tử tối cao và là Sư Phụ của tất cả mọi tín hữu (Giáo Luật 749) cũng như không màng chi tới việc sử dụng quyền bính tối thượng, trọn vẹn, trực tiếp và phổ quát trong Giáo Hội (xem Giáo Luật 331-334).
Anh chị em thân mến, giờ đây chúng ta vẫn còn một năm nữa để trở nên chín chắn hơn, nhờ việc nhận thức thiêng liêng thực sự, nhờ các ý nghĩ nẩy lên, cũng như để tìm thấy những giải quyết cụ thể cho rất nhiều những khó khăn và vô vàn thách đố mà các gia đình cần phải đương đầu; để cống hiến những giải đáp cho nhiều thứ chán chường đang bủa vây các gia đình và làm cho họ bị tàn rụi.
Một năm để làm việc với Bản Tường Trình Thượng Nghị là bản văn tổng kết trung thực và rõ ràng về tất cả những gì đã được nói đến và bàn luận ở sảnh đường này cũng như ở các nhóm nhỏ. Nó được trao cho Các Hội Đồng Giám Mục như là những điều hướng dẫn.
Xin Chúa đồng hành với chúng ta và hướng dẫn chúng ta trong cuộc hành trình cho vinh hiển của Danh Ngài, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và Thánh Giuse. Và xin đừng quên cầu nguyện cho tôi! Xin cám ơn anh chị em!
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch từ
"Việc chúng tôi đối thoại với nhau trong thượng nghị đã giúp nhau phong phú hóa, giúp chúng tôi nhìn thấy được các tình huống phức tạp mà các gia đình đang phải đối diện ngày nay...."
Sứ Điệp gửi Gia Đình của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III - 2014
Hôm nay, Thứ Bảy, 18/10/2014, ngày áp cuối của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III, các vị nghị phụ đã chính thức gửi đến các gia đình một sứ điệp - sứ điệp này đã được một ủy ban soạn thảo tối hôm qua và bản hoàn chỉnh đã được trình bày với toàn thể nghị phụ sáng hôm nay, cuối cùng đã được đa số phiếu (158 trên 174) ủng hộ (16 phiếu bất thuận có lẽ vì một số chi tiết trong phần chủ trương về mục vụ của Giáo Hội, ở cuối bản văn bên dưới). Đọc sứ điệp này người ta có thể suy đoán được phần nào nội dung của những quyết định cuối cùng của thượng nghị đã được bỏ phiếu và phổ biến hôm nay (nhưng cho đến nay chưa thấy xuất hiện qua truyền thông).
Sau đây là những gì được chất chứa trong Sứ Điệp này, người dịch xin phép phân tích ra từng tiểu mục cho dễ nắm bắt thay vì phải đọc toàn một bản văn dài với nhiều tư tưởng chằng chịt lẫn nhau. Bố cục theo người dịch thứ tự (căn cứ vào bản văn) bao gồm: Thượng Nghị nhận thức (1); Thượng Nghị cảm thông (2); Thượng Nghị chủ trương (3)
1- Thượng Nghị nhận thức
"... Mỗi người chúng tôi, thành phần chủ chăn của Giáo Hội, đã lớn lên ở trong đời sống gia đình, và chúng tôi xuất thân từ rất nhiều quá trình lẫn kinh nghiệm khác nhau. Là linh mục và giám mục, chúng tôi đã từng hành trình với các gia đình, những gia đình đã nói với chúng tôi và đã tỏ cho chúng tôi biết về chuyện sướng khổ của họ.
"Việc sửa soạn cho cuộc thượng nghị này, bắt đầu bằng các câu hỏi được gửi đến các Giáo Hội trên thế giới, đã cống hiến cho chúng tôi cơ hội để nghe thấy cảm nghiệm của nhiều gia đình. Việc chúng tôi đối thoại với nhau trong thượng nghị đã nhau phong phú hóa, giúp chúng tôi nhìn thấy được các tình huống phức tạp mà các gia đình đang phải đối diện ngày nay....
2- Thượng Nghị cảm nhận
"... Những thứ thách đố thường xẩy ra thậm chí có những lúc trở thành những thử thách lớn lao. Tối tăm có thể càng mù mịt cho đến độ trở thành một bóng tối sâu đậm khi mà sự dữ và tội lỗi diễn ra ngay ở trong tâm điểm của gia đình.
"Chúng tôi công nhận là để trung thành với tình yêu phối ngẫu là cả một thách đố lớn lao. Đời sống gia đình bị đánh dấu bởi đức tin yếu kém và các thứ giá trị chân thật không còn được coi trọng, bởi cá nhân chủ nghĩa, bởi các mối liên hệ trở nên héo tàn, và bởi việc suy tư bị lo toan lấn át. Hôn nhân hay gặp khủng hoảng, thường được chống chọi một cách vội vàng hấp tấp, không đủ can đảm nhẫn nại và suy nghĩ, để chấp nhận hy sinh và tha thứ cho nhau. Những thất bại đã tạo nên các mối liên hệ mới, các cặp vợ chồng mới, các cuộc liên kết dân sự mới, và các cuộc hôn nhân mới, khiến tình trạng gia đình trở nên phức tạp và trục trặc, một tình trạng cho thấy việc chọn lựa của Kitô hữu không được hiển nhiên sáng sủa...
"Cuộc hành trình này đôi khi là một cuộc vượt đồi vượt non đầy những khốn khó và vấp ngã..."
3- Thượng Nghị chủ trương
Về Tình Yêu Hôn Nhân
"Tình yêu của người nam và người nữ dạy chúng ta rằng mỗi người đều cần đến nhau để thực sự trở nên chính mình. Mỗi người vẫn khác nhau nhau là để cởi mở bản thân mình ra và được tỏ hiện nơi việc trao ban cho nhau.
"Tình yêu này, tự bản chất của nó, là những gì nỗ lực để trở thành vĩnh viễn cho đến độ hiến mạng sống mình cho người mình yêu. Bởi thế, tình yêu phu thê, một tình yêu đặc thù và bất khả phân ly, là những gì bền bỉ bất chấp nhiều gian nan khố khó.
"Tình yêu này được trải dài vươn rộng bằng việc cưu mang và sinh sản, một tình yêu không chỉ bao gồm việc sinh con đẻ cái mà còn bao gồm cả tặng ân thần linh nơi phép rửa, cả việc giáo lý của chúng, và việc giáo dục chúng. Nó bao gồm khả năng cống hiến sự sống, tình cảm cùng với các thứ giá trị...."
Về Mục Vụ Giáo Hội
"Chúa Kitô muốn Giáo Hội của Người trở thành một ngôi nhà luôn mở cửa để đón nhận hết mọi người. Chúng tôi xin nồng hậu cám ơn các vị mục tử, giáo dân và các cộng đồng của chúng tôi đã đồng hành với các cặp vợ chồng cùng với các gia đình và chăm sóc các thương tích của họ....
"... Cao điểm bao gồm tất cả mọi mối liên hệ hiệp thông với Thiên Chúa và tha nhân là việc Cử Hành Thánh Thể Chúa Nhật, thời điểm gia đình và toàn thể Giáo Hội ngồi vào bàn với Chúa. Người ban mình Người cho tất cả chúng ta, thành phần hành trình qua giòng lịch sử hướng về đích điểm hội ngộ cuối cùng là lúc 'Chúa Kitô là tất cả và trong mọi sự'. Bởi thế, trong giai đoạn đầu tiến trình Thượng Nghị của mình chúng tôi đã suy tư về cách thức để làm sao hỗ trợ cho những ai đã ly dị và tái hôn cũng như về vấn đề họ được tham phần vào các bí tích".
"Các Nghị Phụ Thượng Nghị chúng tôi xin anh chị em cùng tiến bước với chúng tôi hướng về Thượng Nghị lần tới...".
(Kết thúc là lời cầu nguyện cùng Thánh Gia)
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL
Nếu Giáo Hội cần phải đổi thay thì...
Chiều hôm nay, Thứ Sáu 17/10/2014, kể như kết thúc sinh hoạt Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III, tuy ngày bế mạc chính thức vào Chúa Nhật 19/10/2014, Ngày Thế Giới Truyền Giáo cũng là ngày tôn phong chân phước cho Đức Thánh Cha Phaolô II, vị giáo hoàng tiếp tục Công Đồng Chung Vatican II, một công đồng được khai mở bởi Thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII vào lễ Mẹ Thiên Chúa 11/10/1962, cũng là vị giáo hoàng bắt đầu thực hiện các chuyến tông du ngoài Nước Ý tiên khởi trong lịch sử Giáo Hội, ngay trong thời điểm của công đồng chung thứ 21 này, với chuyến mở màn viếng thăm Thánh Địa (4-6/1/1964), và là vị giáo hoàng thiết lập Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới từ ngày 15/9/1965 (trước khi bế mạc công đồng), 3 năm một lần, theo ước muốn của các nghị phụ công đồng hầu tiếp nối tinh thần đoàn tính của công đồng.
Bởi thế, Công Đồng Chung Vaticanô II bế mạc sau hơn 3 năm vào ngày Lễ Mẹ Vô Nhiễm 8/12/1965 đã thực sự đưoọc tiếp nối từ đó đến nay với 13 Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ và 3 Ngoại Lệ. Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ đầu tiên từ ngày 29/9 - 29/10/1967, và Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XIV sẽ diễn tiến vào thời khoảng 4 đến 25 tháng 10 năm 2015. Giữa 14 Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ còn có 3 Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ: Ngoại Lệ lần I vào thời khoảng 11-28/10/1969 về đề tài "Việc hợp tác giữa Tòa Thánh với Chư Hội Đồng Giám Mục"; Ngoại Lệ lần II vào thời khoảng 24/11-8/12/1985 về đề tài: "Hai Mươi Năm Kỷ Niệm Bế Mạc Công Đồng Chung Vatican II"; và Ngoại Lệ lần III vào thời khoảng 5-19/10/2014 về đề tài "Các thách đố mục vụ về gia đình trong bối cảnh truyền bá phúc âm hóa".
Riêng về đề tài liên quan đến hôn nhân gia đình, trong 14 Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ và 3 Ngoại Lệ, có tất cả 3 Thượng Nghị bàn đến vấn đề quan trọng và khẩn thiết đặc biệt này. Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ lần V, trong thời khoảng 26/9-25/10/1980, với 216 vị nghị phụ, đã bàn về đề tài: "Gia đình Kitô giáo", và tất cả đã được đúc kết trong Tông Huấn "Familiaris Consortio" do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 22/12/1981. Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ lần XIV sẽ bàn về đề tài: "Ơn gọi và sứ vụ của gia đình trong Giáo Hội và thế giới hiện đại", và hy vọng Tông Huấn hậu Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ XIV - 2015 sẽ được ban hành vào Lễ Thánh Gia 30/12/2016.
Chúng ta vẫn tiếp tục vừa theo dõi vừa cầu nguyện cho cuộc thượng nghị ngoại lệ lần III - 2014 này, căn cứ vào những gì chúng ta đã và đang theo dõi cuộc thượng nghị 2014 qua một số vị nghị phụ đặc biệt. Cho dù chúng ta có quan tâm đến Giáo Hội, đến Thượng Nghị 2014 này, chúng ta vẫn có thể cầu nguyện theo khuynh hướng bảo thủ hay cấp tiến hoặc trung dung của chúng ta. Tốt nhất chúng ta nên cầu nguyện theo Ý Chúa để bất cứ một quyết định tối hậu nào của Giáo Hội qua Đức Thánh Cha và Hàng Giáo Phẩm nơi Thượng Nghị 2014 và 2015 có trái với ý nghĩ và chủ trương của chúng ta, chúng ta vẫn dễ dàng và sẵn sàng chấp nhận, bởi Thánh Linh luôn hiện diện và hoạt động trong Giáo Hội và qua Giáo Hội là "gió muốn thổi đâu thì thổi" (Gioan 3:8). Vậy chúng ta nên ý thức rằng:
1- Giáo Hội sẽ không bao giờ thay đổi giáo huấn của mình về vấn đề hôn nhân gia đình, liên quan đến tính chất bất khả phân ly của nó, theo đúng dự án tối cao nguyên thủy của Thiên Chúa (xem Khởi Nguyên 2:23-24), một dự án vĩnh viễn cũng đã được chính Chúa Kitô tái khẳng định trong Phúc Âm (xem Mathêu 19:8-9).
2- Tuy nhiên, trong thời điểm bị ảnh hưởng bởi nền văn hóa duy nhân bản và duy thực dụng, không ít con cái của Giáo Hội, nhất là ở thế giới Tây phương văn minh vật chất, đã không thể sống trọn ơn gọi hôn nhân gia đình.
3- Thành phần này bao gồm hôn nhân đồng tính hay ly dị tái hôn dù sao vẫn là con cái của Giáo Hội, Giáo Hội không thể làm ngơ trước hoàn cảnh của họ, thậm chí không được loại trừ họ chỉ vì cuộc đời tội lỗi và gương mù của họ.
4- Trái lại, như Chúa Kitô "đến để tìm kiếm và cứu vớt những gì hư hoại" (Luca 19:10), tìm kiếm từng con chiên lạc (xem Luca 15:4-5), Giáo Hội cũng cần phải tìm cách cứu giúp họ và cứu chữa họ một cách hiệu nghiệm nào đó.
5- Giáo Hội có tỏ ra thông cảm và hết mình giúp đáp thành phần Kitô hữu Công giáo đang bị sa lầy để nhờ đó có thể mang họ về với Chúa thì không phải là Giáo Hội chấp nhận chủ trương hôn nhân đồng tính hay ly dị tái hôn.
6- Thật ra chính bản thân của những người anh chị em sống hôn nhân bất chính đã tách mình ra khỏi Giáo Hội, chứ không phải Giáo Hội muốn tách họ ra, ở chỗ, một khi họ muốn xưng tội và rước lễ họ cần phải dứt khoát từ bỏ tội lỗi họ đang phạm và dịp tội họ đang sống là những gì đối với họ không thể làm hay chưa thể làm.
7- Các hành động sai trái và tội lỗi của những người anh chị em phản nghịch với giới răn của Thiên Chúa này vẫn là những gì bất khả chấp, cần phải từ bỏ và hoán cải, nhưng con người phạm nhân vẫn đáng thương và cần cứu chữa.
8- Chính Chúa Kitô là hiện thân đích thực và sống động của Lòng Thương Xót Chúa, dù đã cứu người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình cho khỏi bị ném đá chết về phần xác của chị, nhưng cuối cùng và trên hết là để cứu phần hồn của chị, khi nhỏ nhẹ căn dặn chị rằng: "Chị hãy về. Từ nay hãy tránh đừng phạm tội ấy nữa" (Gioan 8:11).
9- Thực tế cho thấy, nếu còn lương tâm chân chính, thì tận đáy lòng của những người anh chị em chẳng may vì yếu đuối bị rơi vào hoàn cảnh không được xưng tội rước lễ vẫn cảm thấy áy náy, bất an, bất hạnh, nhưng vẫn không làm sao tự mình có thể thoát được những ngang trái ràng buộc cho dù thật lòng rất muốn từ bỏ và trở về với Chúa.
10- Đó là lý do Giáo Hội cần phải cứu xét từng trường hợp để cứu giúp những ai thật lòng thống hối ăn năn và hết lòng muốn trở về với Chúa nhưng chưa thể được vì một lý do chính đáng nào đó.
Sau đây là câu chuyện thật sự có thể phần nào giúp vào việc nắm bắt được chiều hướng của Giáo Hội nếu có một thay đổi nào đó cần thiết thích nghi về qui lệ nhưng vẫn trung thành với chân lý đức tin và giáo huấn truyền thống.
11- Tôi là chứng nhân của một trường hợp xẩy ra cách đây gần 3 năm. Hôm ấy vào ngày Thứ Sáu, 30/9/2011, một chị từ Virginia sang California và ghé đến tham dự tĩnh tâm về Lòng Thương Xót Chúa do tôi đại diện Nhóm Tông Đồ Chúa Tình Thương tổ chức đặc biệt cho nhóm gần 20 người của chị từ miền Tây Bắc Hoa Kỳ (TGP Philadelphia PA và GP Arlington VA). Chị đã cho tôi biết ngay sau khi vừa bước vào hội trường, nơi trưng bày các bức phông vải lớn về Lòng Thương Xót Chúa, trong đó có tấm Kinh Nguyện Xin Chiếm Đoạt Con tôi bất ngờ mang treo ở dưới cuối hội trường cho riêng cuộc tĩnh tâm ngoại lệ này, đó là chị đã được đánh động bởi bản kinh ấy, đến độ chị đã cảm thấy một sức biến đổi gì xẩy ra trong con người của chị và chị đã đến xin tôi bản kinh này.
12- Thế rồi, vào Thứ Bảy ngày 1/10/2011, trong Thánh Lễ Bế Mạc, sau khi chị tuyên hứa làm Tông Đồ Chúa Tình Thương sau 2 ngày tĩnh tâm học hỏi và cảm thấy được Chúa tác động, chị đã xưng tội nhưng cha giải tội không giải cho chị, thế mà chị vẫn lên rước lễ, không phải để nuốt Chúa Giêsu Thánh Thể vào trong tâm hồn đang mang trọng tội của chị, chưa được bí tích hòa giải thứ tha dù chị muốn xưng và hết sức muốn rước lấy Chúa, song chỉ muốn hôn Chúa Giêsu Thánh Thể một cái nơi lòng bàn tay của mình nhận lấy Thánh Thể rồi trả lại ngay cho vị thừa tác viên Thánh Thể chủ tế đang cho rước lễ bấy giờ, vị chủ tế cũng chính là vị linh mục không giải tội cho chị nhưng chưa hề thấy mặt gì lúc chị xưng tội.
13- Tôi không ngờ chị có ý nghĩ đột xuất bất thường và táo bạo như thế, bởi vì, như chị nói với tôi sau đó, là chị bắt chước những gì chị đã nghe tôi chia sẻ tĩnh tâm rằng tôi thường rước lễ bằng miệng ngày thường như một trẻ nhỏ cần được đút cho ăn, nhưng lại rước lễ bằng tay vào Chúa Nhật và các Lễ đặc biệt để nhờ đó được hôn Chúa trước khi rước Chúa vào lòng. Không biết có phải nhờ Cái Hôn Thánh Thể đầy khát khao mà bấy giờ chị không được rước lấy đó, cho dù chị thật sự khao khát Thánh Thể và hết lòng thống hối ăn năn muốn được tha thứ bởi bí tích giải tội, đúng một tháng sau đó, vào ngày Lễ Các Thánh 1/11/2011, chị đã dứt khoát ra khỏi cái "sào huyệt" tội lỗi chị đã sống với một người chồng ngoại quốc triệu phú nhưng không chịu cùng chị vào nhà thờ để được hợp thức hóa trước mặt Chúa và Giáo Hội dù chị đã xin anh ta nhiều lần?
14- Cho tới nay đã gần 3 năm, chị đã sống ra sao? Năm đầu tiên, 2012, thời gian gần một năm trường chị đã phải trải qua những lần cám dỗ muốn trở về để ăn lại củ hành củ tỏi của một Ai Cập nô lệ đọa đầy xưa kia. Nhất là khi chị biết được người bạn Việt Nam của chị đã mau chóng chiếm mất chỗ làm vợ của chị trong ngôi nhà chị đã được anh chồng mua cho và chị cũng đã bỏ lại tất cả những gì quí hóa do chị xây dựng ở ngôi nhà ấy trong thời gian dài sống với người chồng bất hợp pháp trước mặt Chúa ấy. Chưa hết, chước cám dỗ kinh khủng nhất và rung rợn nhất đó là chị cứ tiếp tục liên lỉ cảm thấy vì chị bỏ đi như thế mà chị đã không bác ái chịu đựng đủ để nhờ đó có thể cứu cả anh chồng này nữa. Chị cảm thấy chị đã không chịu khó vác thánh giá Chúa gửi cho đến cùng. Bởi thế, chị cứ áy náy hối hận làm sao ấy.
15- Tôi tiếp tục hỗ trợ chị chẳng những bằng lời cầu nguyện và bằng cả ngôn từ, thậm chí khuyên chị dứt khoát đừng liên lạc gì với anh ta nữa, cho dù qua điện thoại, email, bưu điện hay text là những gì anh chàng vẫn tiếp tục sử dụng để liên lạc với chị. Chị cho biết chị vẫn cảm thấy xao xuyến khi nghĩ đến anh ta, và cảm thấy bần thần khi thấy bóng anh ta. Thế mà, sau gần một năm trường tiếp tục cương quyết gắn bó với Chúa, nhất là bằng việc hiệp lễ mỗi ngày, cho đến nay, chị đã hoàn toàn sống bằng yên trong Chúa và luôn cảm tạ ngợi khen Lòng Thương Xót Chúa đã giải thoát chị một cách xuất thần, như thể Ngài đã mang chị đi hoàn toàn trong hôn mê, bằng không, theo bản chất tự nhiên vốn yếu đuối của một người đàn bà mềm lòng và dễ nghe dụ ngọt, lại rất cần nương tựa và chiều chuộng, chị không thể nào chẳng những "Xuất Ai Cập" một cách dứt khoát mãnh liệt mà còn bền bỉ vượt sa mạc thử thách đức tin sau đó như vậy, để giờ đây, cho dù cô đơn một mình ở một chung cư tạm dung đủ sống, không sang trọng và xa hoa như xưa, chị vẫn cảm thấy mình đang được ở trong một miền Đất Hứa, nơi chị no hưởng sữa ân sủng và mật tình thương của Lòng thương Xót Chúa!
Kinh Cầu Cho Gia Đình
của Đức Gioan Phaolô II
cho Cuộc Gặp Gỡ Thế Giới Các Gia Đình lần III25-26/1/2003 ở Manilla Phi Luật Tân
Lạy Chúa là Thiên Chúa, là Đấng mà mọi gia đình trên trời dưới đất có được tên gọi.
Lạy Cha, Cha là Tình Yêu và là Sự Sống./ Qua Con của Cha là Đức Giêsu Kitô được hạ sinh bởi một người nữ,/ Và nhờ Thánh Thần là suối nguồn đức ái thần linh,/ Xin ban cho hết mọi gia đình trên trái đất này/ được trở thành Đền thờ của sự sống và yêu thương/ Cho từng thế hệ kế tiếp.
Xin Cha ban ơn hướng dẫn tâm tưởng và hành động/ Của những người chồng người vợ/ Vì thiện ích của gia đình họ cũng như cho tất cả mọi gia đình trên thế giới này.
Xin ban cho giới trẻ được tìm thấy trong gia đình/ Nơi nương tựa vững chắc cho phẩm vị con người của họ/ Cũng như cho việc họ tăng trưởng trong chân lý và yêu thương.
Xin ban cho tình yêu,/ Được ơn bí tích hôn phối kiên cường/ Trở nên mãnh liệt hơn tất cả mọi yếu hèn và thử thách/ Mà gia đình của chúng con đôi khi phải trải qua.
Nhờ việc chuyển cầu của Thánh Gia Nazarét,/ Xin ban cho Giáo Hội được thành đạt trong việc thi hành/ Sứ vụ toàn cầu của mình nơi gia đình/ Và qua gia đình.
Nhờ Đức Kitô Chúa chúng con,/ Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống/ Muôn thuở muôn đời./ Amen
Hôm nay, Thứ Hai mùng 6/10/2014, Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ lần III được khai mở bằng cuộc họp đầu tiên, với 2 bài dẫn nhập: 1 của chính Đức Thánh Cha Phanxicô và 1 của Đức Hồng Y Tổng Thư Ký Lorenzo Baldiseri.
Sau đây là những đoạn chính yếu trong cả 2 bài nói dẫn nhập này. Trong phần đầu (6 đoạn) của bài nói, ĐTC đã ngỏ lời chào các vị nghị phụ và bày tỏ lòng biết ơn đến đủ mọi thành phần cộng tác thực hiện vào biến cố này. Ở phần cuối của bài nói, ngài trấn an và phấn khích việc phát biểu một cách tự do, can đảm và thẳng thắn trong Chúa, bởi vì, "Cuộc Thượng Nghị bao giờ cũng diễn tiến cum Petro et sub Petro (với Phêrô và phụ Phêrô), và sự hiện diện của Giáo Hoàng là một thứ bảo đảm cho tất cả mọi sự và là việc bảo vệ đức tin".
"Quí huynh mang theo tiếng nói của các Giáo Hội riêng biệt, tiếng nói của các Giáo Hội thuộc tầm cấp Giáo Hội địa phương qua Hội Đồng Giám Mục. Giáo Hội hoàn vũ và các Giáo Hội riêng biệt đều thuộc về cơ cấu thần linh; bởi thế các Giáo Hội địa phương được hiểu là thuộc về cơ cấu nhân loại. Quí huynh sẽ gánh vác tiếng nói này một cách đồng hành tính (synodality). Nó là một trách nhiệm lớn lao: trách nhiệm gánh vác các thực tại cùng với các vấn đề của các Giáo Hội, trách nhiệm giúp cho các Giáo Hội tiến bước trên con đường Phúc Âm gia đình.
"Một điều kiện tổng quát căn bản đó là hãy nói một cách rõ ràng. Không ai được nói rằng: 'Không thể nào nói điều ấy; ngài sẽ nghĩ về tôi thế này thế nọ...'. Cần phải nói ra một cách chân thành thẳng thắn hết mọi sự mình cảm nhận. Sau cuộc Mật Nghị Hồng Y (2/2014) nói về gia đình, có vị Hồng Y đã viết cho tôi rằng thật là quá tệ vị có một số vị Hồng Y không dám nói một điều gì đó vì lòng trân trọng Đức Giáo Hoàng, nghĩ rằng Đức Giáo Hoàng có lẽ nghĩ khác. Điều này không tốt; đó không phải là đoàn tính, vì cần phải nói hết mọi sự mà trong Chúa người ta cảm thấy cần phải nói một cách trân trọng theo trần gian, không sợ hãi. Đồng thời người ta cũng cần phải biết khiêm tốn lắng nghe và cởi mở lãnh nhận những gì anh em mình nói. Đoàn tính là những gì sẽ được thực hiện bởi hai thái độ này.
"Bởi thế, tôi xin quí huynh vì hai thái độ huynh đệ trong Chúa này hãy nói: nói một cách chân thành thẳng thắn và hãy khiêm tốn lắng nghe.
"Và làm như vậy một cách rất trầm lắng và an bình, vì cuộc Thượng Nghị bao giờ cũng diễn tiến cum Petro et sub Petro (với Phêrô và phụ Phêrô), và sự hiện diện của Giáo Hoàng là một thứ bảo đảm cho tất cả mọi sự và là việc bảo vệ đức tin.
"Quí huynh thân mến, tất cả chúng ta hãy cùng nhau hợp tác để củng cố một cách rõ ràng cái năng động của đoàn tính. Xin cám ơn quí huynh".
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo http://www.zenit.org/en/articles/synod14-full-text-of-pope-francis-opening-words
Căn cứ vào tín liệu trong bài khai mở dài và rất ư là chi tiết của Đức Hồng Y Lorenzo Baldiseri, chúng ta thấy được hai chi tiết đặc biệt: thứ nhất về tiến trình của Thượng Nghị và thứ hai về thành phần số tham dự viên.
Thành phần: Tất cả là 253 tham dự viên, trong đó có các vị lãnh đạo 13 hội đồng đầu mục thuộc các Giáo Hội Công Giáo Đông Phương, các vị chủ tịch thuộc 114 hội đồng giám mục Công Giáo Rôma, 3 vị đại diện Hiệp Hội Bề Trên Tổng Quyền, 26 vị lãnh đạo các Phân Bộ ở Tòa Thánh Rôma, 15 phần tử thuộc Hội Đồng Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Khóa XIII, 26 vị được Đức Giáo Hoàng chỉ định, 8 đại biểu thuộc các Giáo Hội và cộng đồng Kitô hữu huynh đệ, 16 chuyên gia (experts) và 38 phối kiểm viên (auditors) nam nữ, cùng các liên lạc viên truyền thông, các phụ tá viên, các thông dịch viên, các kỹ thuật viên.
Tiến trình:
Ngày 4/7/2013, trong buổi triều kiến riêng của nguyên Tổng Thư Ký Thượng Nghị Giám Mục Thường Lệ XIII là Đức Hồng Y Nikola Eterovic, Đức Thánh Cha Phanxicô đã gợi ý về một đề tài liên quan đến ơn gọi của con người và gia đình.
Ngày 23/8/2013, Đức Thánh Cha Phanxicô lại gặp riêng cùng vị Tổng Thư Ký trên đây, và trong lần này ngài cho biết quyết định của ngài về việc triệu tập một Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ và chọn đề tài về các thách đố mục vụ về gia đình.
Ngày 21/9/2013, Đức Thánh Cha Phanxicô đã ủy thác nhiệm vụ Tổng Thư Ký của Cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III - 2014 cho Đức Hồng Y Lorenzo Baldiseri, và bày tỏ ý muốn triệu tập sớm bao nhiêu có thể thượng nghị mà ngài chưa chính thức công bố chủ đề này.
Ngày 8/10/2013, khi kết thúc cuộc họp lần thứ 5 của Hội Đồng đặc trách Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới XIII về chủ đề truyền bá phúc âm hóa, Đức Thánh Cha Phanxicô đã chính thức công bố triệu tập Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III vào thời điểm 5-19/10/2014, với chủ đề chính thức là "Các Thách Đố Mục Vụ về Gia Đình trong Bối Cảnh Truyền Bá Phúc Âm Hóa".
20-21/2/2014 là thời điểm Mật Nghị Hồng Y diễn tiến về chủ đề của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III, có thể được coi là 1 trong 3 giai đoạn của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III này.
Sau đây là nguyên văn phần đầu bài nói khai mạc của Đức Hồng Y Tổng Thư Ký Lorenzo Baldiseri:
"... Con xin bày tỏ lòng tri ân của con đến Đức Thánh Cha vì vào thời điểm mở màn cho giáo triều của mình đã triệu tập Hội Nghị này, một Hội Nghị thể hiện cao độ đoàn tính giáo phẩm trong việc bàn luận về đề tài: 'Các Thách Đố Mục Vụ về Gia Đình trong Bối Cảnh Truyền Bá Phúc Âm Hóa'.
"Trong bài giảng đầu tiên của Đức Thánh Cha ở Nguyện Đường Sistine (14/3/2013), khi đề cập đến tinh thần của giáo triều mình, Đức Thánh Cha đã nói đến 3 chữ: 'bước đi', 'xây dựng' và 'tuyên xưng', mà đầu tiên là 'bước đi'. Việc cùng nhau bước đi thực sự là 'syn-odos', 'Synodus'. Giáo Hội, một cộng đồng tín hữu trong Chúa Kitô, đang tiến bước về nhà Cha, một Giáo Hội truyền giáo trên các nẻo đường thế giới để loan báo và tuyên xưng đức tin vào Chúa Giêsu Kitô, như là một cơ cấu tổ chức, và bằng các đặc sủng cùng với các thừa tác vụ khác nhau trong hiệp thông, thể hiện con đường sự sống và chứng từ Phúc Âm.
"Tâu Đức Thánh Cha, con cũng muốn bảy tỏ lòng biết ơn về tin vui và ân huệ, được các nghị phụ và toàn thể Giáo Hội hân hoan đón nhận về việc phong chân phước cho Đức Giáo Hoàng Phaolô VI sẽ được cử hành vào Chúa Nhật tới đây ngày 19/10, khi bế mạc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ này. Biến cố này là một phần quan trọng của Thượng Nghị đây...
"Việc phong chân phước cho Đức Giáo Hoàng Phaolô VI liên quan đến cuộc thượng nghị này chẳng những nó là một dấu hiệu quan trọng của đoàn tính (collegiality) và đồng hành tính (synodality) mà còn phản ảnh tính chất thích đáng của hành động này nữa, vì sau gần 50 năm, vị Giáo Hoàng này, vị đã dẫn dắt, kết thúc và áp dụng Công Đồng Chung Vaticanô II, cũng đã thiết lập Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới và đã hướng dẫn nó trong những năm đầu của nó. Năm tới, 2015, cùng nhau qui tụ lại nơi cuộc thượng nghị, chúng ta sẽ hân hoan cử hành hai kỷ niệm ấy.
............
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch
Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III 2014 - Tuyển Lược Tuần Đầu
Sau tuần lễ đầu, trong 2 tuần, cùng nhau bàn luận về đề tài: "Các thách đố mục vụ về gia đình trong bối cảnh truyền bá phúc âm hóa", hôm nay, Thứ Hai, 13/10/2014, Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Ngoại Lệ III, qua Đức Hồng Y Péter Erdo, đã phổ biến một văn kiện được gọi là "Relatio post disceptationem" (Bản Tường Trình hậu Bàn Luận), một văn kiện tổng tóm tất cả những tỏ bày (interventions) và tranh luận (debates) trong tuần đầu tiên.
Thế nhưng, vấn đề ở đây là Liên Minh này đã đọc kỹ toàn thể bản văn hay chăng và đọc theo chiều hướng nào, đã nắm bắt được ý nghĩa sâu xa của ngôn từ được diễn tả hay chưa, và bản văn tổng tóm này chỉ chất chứa tất cả những phát biểu và tranh luận từ các nghị phụ một cách khách quan và trung thực chứ chưa chính thức là một Tông Huấn được thẩm quyền Giáo Hoàng ban hành hậu Thượng Nghị Giám Mục Thường Lệ XIV - 2015.
Hôm nay, Thứ Hai, 13/10/2014, Tòa Thánh cũng chính thức thông báo quyết định của Đức Thánh Cha Phanxicô về thời điiểm và đề tài của Thượng Nghị Giám Mục Thường Lệ XVI. Thời điểm từ ngày mùng 4 đến 25 tháng 10 năm 2015, và đề tài là "Ơn gọi và sứ vụ của gia đình trong Giáo Hội và thế giới hiện đại".
Văn kiện dài 58 đoạn này được chia ra làm 3 phần với tiểu đề của từng phần như sau:
I (5-11) - Lắng nghe: bối cảnh và các thách đố của gia đình;
II (12-23) - Ngắm nhìn lên Chúa Kitô: Phúc Âm Gia Đình;
III (24-57) - Bàn luận: các quan điểm mục vụ.
Sau đây là những đoạn, theo người dịch, tiêu biểu cần chú ý:
Phần I (không nguyên văn, trừ các chữ trong ngoặc kép):
Bối cảnh và các thách đố của gia đình bao gồm các tập tục, như được liệt kê ở đoạn 7: "đa thê" (polygamy) và "hôn nhân giai đoạn" (marriage in stages) ở Phi Châu; "hôn nhân được đặt định" (arranged marriages) và "hôn nhân pha trộn" (mixed marriages) hai điều này thường xẩy ra ở Á Châu; "ăn ở với nhau trước hôn nhân" (cohabitation before marriage) ở Tây phương.
Bối cảnh và các thánh đố của gia đình, ở đoạn 8, còn bao gồm: "tình trạng nhiều đứa con được sinh ra ngoại hôn", "gia tăng con số ly dị", "con cái là nạn nhân của tình trạng đổ vỡ gia đình", chưa kể đến tình trạng gia đình bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, khủng bố hay các tổ chức tội ác, và tình trạng di dân.
Phần II (nguyên văn từng số đoạn):
14- Chính Chúa Giêsu, khi nói đến dự án nguyên thủy về hai con người, đã tái khẳng định mối hiệp nhất bất khả tháo gỡ giữa người nam và người nữ, dù Người thông cảm là "Moisen đã cho phép các người ly dị vợ mình bởi các người cứng lòng. Thế nhưng ngay từ ban đầu không phải như thế" (Mathêu 19:8). Như thế, Người cho thấy việc hạ giáng thần linh bao giờ cũng đồng hành ra sao với đường lối của nhân loại, hướng nó đến khởi điểm mới, nhưng vẫn không thiếu thập giá.
15- Chúng ta có thể phân biệt ba giai đoạn nơi dự án thần linh về gia đình: gia đình từ nguồn gốc, khi Thiên Chúa hóa công thiết lập cuộc hôn nhân nguyên khởi giữa Adong và Evà, như là một nền tảng vững chắc cho gia đình: Ngài đã dựng nên họ có nam có nữ (xem Khởi Nguyên 1:24-31,2:4b); gia đình theo lịch sử, bị tổn thương bởi tội lỗi (xem Khởi Nguyên 3) và gia đình được cứu chuộc bởi Chúa Kitô (xem Epheso 5:21-32), theo hình ảnh Ba Ngôi Thánh, mầu nhiệm xuất phát hết mọi tình yêu chân thực. Giao ước hôn nhân, một giao ước được khai mào nơi việc tạo dựng và được mạc khải nơi lịch sử của Thiên Chúa với dân Yến Duyên (Israel), đạt tới tầm vóc trọn vẹn nhất ở nơi Chúa Kitô trong Giáo Hội.
21- Phúc Âm gia đình, trong khi chiếu tỏa nơi chứng từ của nhiều gia đình là thành phần tha thiết sống trung thành với bí tích, bằng những hoa trái chín mùi nơi việc thánh hóa thực sự hằng ngày của mình cũng cần phải nuôi dưỡng những hạt giống chưa chín chắn, và cần phải chăm sóc cho những cây đã trở nên căn cỗi mà vẫn không muốn bị lãng quên.
23- Bắt chước ánh mắt xót thương của Chúa Giêsu, Giáo Hội cần phải hỗ trợ những người con cái nam nữ yếu đuối mỏng dòn nhất của mình, thành phần bị thương tích và mất mát yêu thương, một cách chuyên chú và chăm sóc, phục hồi cho họ niềm tin tưởng và niềm hy vọng như ánh sáng của ngọn hải đăng hay của ngọn đuốc được giơ lên giữa dân chúng để soi lối cho những ai lầm lạc hay thấy mình đang trong cơn phong ba bão tố.
Phần III
25- Việc loan báo Phúc Âm gia đình là một vấn đề khẩn trương đối với vấn đề tân truyền bá phúc âm hóa. Giáo Hội cần phải thi hành việc này một cách dịu dàng của một người mẹ và một cách sáng tỏ của một bậc thày (xem Epheso 4:15), trung thành với việc hủy mình xót thương (merciful kenosi) của Chúa Kitô. Sự thật này được hội nhập với cái hèn yếu của con người, không lên án nó mà là chữa lành nó.
28- Đó là lý do cần phải có một thứ hoán cải truyền giáo (a missionary conversion), ở chỗ không được dừng lại ở chỗ loan báo thuần lý thuyết và chẳng liên hệ gì tới các vấn đề thực sự của dân chúng. Không được quên rằng cuộc khủng hoảng đức tin là những gì đã dẫn đến cuộc khủng hoảng về hôn nhân và gia đình, từ đó, việc ruyền đạt đức tin từ cha mẹ sang con cái thường bị gián đoạn.
31- Không thể nào coi hôn nhân Kitô giáo như là một truyền thống văn hóa hay một thứ bắt buộc về xã hội, mà phải là một quyết định có tính cách ơn gọi được thực hiện bằng một cuộc sửa soạn thích đáng theo một tiến trình đức tin với sự nhận thức trưởng thành. Đây không phải là vấn đề gây khó khăn và làm phức tạp giai đoạn đào luyện, mà là đào sâu vấn đề hơn là hài lòng với những cuộc học hỏi lý thuyết hay hướng dẫn tổng quát.
37- Cũng được ghi nhận là ở nhiều xứ sở đang "gia tăng con số sống với nhau thử nghiệm (as experimentum) bằng các mối hiệp nhất chưa được đạo giáo hay dân sự nhìn nhận" (Instrumentum Laboris, 81). Ở Phi Châu, điều này xẩy ra đặc biệt nơi các cuộc hôn nhân truyền thống, được hai gia đình đồng ý và thường được cử hành ở các giai đoạn khác nhau. Trước những trường hợp này, Giáo Hội được kêu gọi trở thành "nhà Cha với các cánh cửa luôn rộng mở [...], nơi có chỗ cho hết mọi người, với tất cả mọi vấn đề" (Tông Huấn Niềm vui Phúc Âm, 47) và tiến tới với những ai cảm thấy cần tái tấu con đường đức tin, cho dù không thể nào cử hành một cuộc hôn nhân theo tôn giáo.
38- Ở cả Tây phương nữa, đang gia tăng đông đảo con số người, sống với nhau một thời gian dài, xin được thành hôn trong nhà thờ. Việc chỉ ăn ở với nhau thôi thường là một chọn lựa theo một thái độ chung, một thái độ ngược lại với các thứ cơ cấu và những đảm trách dứt khoát, nhưng cũng đồng thời chờ đợi cho có được một cuộc sống ổn định đã (như có công ăn việc làm và lương bổng vững chắc). Ở những xứ sở khác các cuộc hôn nhân ăn ở với nhau như vợ chồng nhưng phi hôn thú (common-law marriage) thì rất nhiều, không phải vì muốn loại trừ các thứ giá trị Kitô giáo liên quan đến gia đình và hôn nhân, mà nhất là vì việc thành hôn là một thứ xa xỉ, nên vấn đề nghèo khổ về vật chất là những gì thúc đẩy dân chúng ăn ở với nhau như vợ chồng nhưng phi hôn thú. Ngoài ra, có thể nắm bắt được các thứ giá trị gia đình chân thực nơi các cuộc hiệp nhất như vậy, hay ít là ước muốn nắm bắt được chúng. Việc hỗ trợ về mục vụ bao giờ cũng phải bắt đầu từ những khía cạnh tích cực ấy.
39- Cần phải giải quyết tất cả những trường hợp này một cách xây dựng, tìm cách biến đổi chúng thành cơ hội để tiến bước đến chỗ trọn vẹn của hôn nhân và gia đình theo ánh sáng của Phúc Âm. Cần nhẫn nại và tế nhị đón nhận và hỗ trợ các trường hợp này. Như thế thì chứng từ thu hút của các gia đình Kitô giáo đích thực là những gì quan trọng, đóng vai trò như là các chủ thể cho việc truyền bá phúc âm hóa gia đình.
47- Về vấn đề khả hữu tham phần vào các bí tích Thống Hối và Thánh Thể, thì một số vị đã lập luận thiên về những qui định hiện hành vì chúng có một nền tảng về thần học, các vị khác lại thiên về một thứ cởi mở hơn nữa đối với những hoàn cảnh thật xác đáng khi đối xử về những tình trạng không thể giải quyết mà lại tạo nên thêm các thứ bất công và khổ đau mới. Đối với một số vị thì việc tham phần vào các bí tích có thể xẩy ra nếu trước đó thực hiện một cách thức thống hối nào đó - được đảm trách bởi vị giám mục giáo phận - và bằng một hứa quyết rõ ràng có lợi cho con cái. Điều này không phải là một khả hữu chung mà là hoa trái của một thứ nhận thức được áp dụng tùy từng trường hợp, theo luật tuần tự như tiến, một thứ luật chú ý tới vấn đề phân biệt giữa tình trạng tội lỗi, tình trạng ân sủng và các hoàn cảnh giảm thiểu.
48- Một số vị nghị phụ đặt vấn đề về đề nghị họ chỉ cần "hiệp lễ thiêng liêng" (spiritual communion): nếu việc rước lễ thiêng liêng là những gì khả dĩ thì tại sao KHÔNG cho phép họ tham dự vào bí tích này chứ? Bởi thế, cần phải nghiên cứu về thần học hơn nữa, bắt đầu về những mối liên hệ giữa bí tích hôn phối và Thánh Thể liên quan đến bí tích Giáo Hội (the Church-sacrament). Cũng thế, chiều kích luân lý của vấn đề này đòi phải nghiên cứu hơn nữa, lắng nghe và soi chiếu lương tâm của các cặp phối ngẫu.
50- Thành phần đồng tính có những tặng ân và phẩm tính để cống hiến cho cộng đồng Kitô hữu: chúng ta có thể đón nhận những con người này, bảo đảm cho họ một vị trí huynh đệ trong các cộng đồng của chúng ta hay chăng? Họ thường muốn gặp gỡ một Giáo Hội cống hiến cho họ một ngôi nhà đón nhận. Các cộng đồng của chúng ta có thể cung cấp như thế hay chăng, chấp nhận và đánh giá xu hướng tính dục của họ mà không dung hòa tín lý Công giáo về gia đình và hôn nhân?
Kết luận
58- Những ý nghĩ được trình bày, hoa trái của một thứ đối thoại Thượng Nghị đã diễn ra hết sức tự do và với một tinh thần lắng nghe nhau, nhắm đến việc nêu lên các vấn nạn và bày tỏ các quan điểm cần được chín mùi và đã sáng tỏ hơn bởi việc suy tư của các Giáo Hội địa phương trong năm tách chúng ta khỏi Cuộc Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới Thường Lệ được ấn định vào Tháng 10 năm 2015. Những ý nghĩ này không phải là những quyết định đã được thực hiện song cũng không phải chỉ thuần là những quan điểm. Đường lối có tính cách đoàn tính của các vị giám mục cùng với sự tham dự của tất cả dân Chúa theo hướng dẫn của Thánh Linh tất cả đều sẽ giúp chúng ta tìm thấy những con đường của sự thật và tình thương cho tất cả mọi người. Đó là ước muốn mà từ ban đầu của việc chúng ta làm Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã gửi đến chúng ta, mời gọi chúng ta can đảm tin tưởng cùng khiêm tốn và chân thành đón nhận chân lý trong bác ái yêu thương.
2- Coi Chừng Hiểu Lầm
Chúng ta thấy ngay sau khi văn bản đúc kết tuần đầu của Thượng Nghị Giám Mục Thế Giới 2014 này được phổ biến đã bị Liên Minh của các tổ chức phò sự sống và gia đình kịch liệt phản đối ở một số điểm liên quan đến vấn đề đồng tính chẳng hạn.
Bởi thế, khi đọc bản văn này, theo người dịch, chúng ta cần phải:
1- Ý thức rằng đây mới chỉ là bản đúc kết về các phát biểu và tranh luận của các vị nghị phụ mà thôi, chứ chưa phải là quyết định tối hậu của Giáo Hội, như trong Tông Huấn về hôn nhân gia đình hậu Thượng Nghị sẽ đưoọc ban hành có thể vào năm 2017, năm kỷ niệm 100 năm Biến Cố Thánh Mẫu Fatima.
2- Và ý thức rằng cho dù có ý nghĩ của một số vị nghị phụ nào đó về vấn đề đồng tính (đoạn 50) có vẻ "đột phá" như thành phần đồng tính nhận định và là những gì bị nhóm bảo thủ tấn công, một vấn đề thực sự đã cho thấy hơi đi xa hơn Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo 1992 một chút, nhưng thật ra vẫn còn trong khuôn khổ luân lý Công giáo.
Tóm lại, chúng ta hãy tiếp tục lắng nghe và theo dõi "gió muốn thổi đâu thì thổi" (Gioan 3:8) trong Giáo Hội và cầu nguyện cho Giáo Hội, cho ĐTC và cho Thượng Nghị.
cao tấn tĩnh
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch
- dongcong.net
October 23, 2014