13. Có được giải thích Kinh Thánh không?

Thưa Cha giáo hội vẫn nguyên thủy, và con hiểu rằng hàng giám mục, linh mục, phó tế mà thường gọi là thày Sáu là các vị đã học xong Triết và Thần, có quyền giải thích Kinh Thánh. Còn Thừa tác viên vĩnh viễn (con chưa biết đã học xong Triết và Thần chưa) và giáo dân học xong chương trình lớp 12 có được giải thích Kinh Thánh không? Con xin cha giải thích - để khỏi bị lạm dụng.  (Con, Q.,TX)

Kính chào ông Q., 
Giải thích Thánh Kinh là công việc của Hội Thánh.  Chỉ có Giáo Hội mới nắm trọn quyền giải thích Thánh Kinh.  Người giáo dân có hai điều cần về Thánh Kinh. 

Ðiều thứ nhất là đọc Thánh Kinh, cầu nguyện với Thánh Kinh.  Ðiều này được Công đồng Vatican II nhấn mạnh trong Hiến Chế Mặc Khải, "Công đồng tha thiết kêu mời mọi Kitô hữu siêng năng đọc Kinh Thánh để học biết môn học siêu việt về Chúa Giêsu Kitô (Phil 3:8).  Quả vậy, không biết Kinh Thánh là không biết về Chúa Kitô.  Vì thế các tín hữu nên trực tiếp đọc Lời Chúa trong Kinh Thánh hoặc đón nghe lời Người trong các lễ nghi phụng vụ, các khóa học hỏi hay các phương tiện truyền thông khác.  Ngoài ra cũng đừng quên rằng cầu nguyện phải đi đôi với việc đọc Kinh Thánh để trở thành cuộc đối thoại giữa Thiên Chúa và loài người, vì chúng ta nói với Thiên Chúa khi cầu nguyện, chúng ta nghe Người khi đọc các lời sấm thần linh... 

Chớ gì các tín hữu được dạy cho biết cách đọc Sách Thánh, nhất là bộ Tân Ước và đặc biệt các sách Tin Mừng trong các bản dịch có lời dẫn nhập và chú giải vừa đủ và cần thiết, để con cái Hội Thánh nhờ làm quen với Kinh Thánh một cách bảo đảm và hữu ích cũng được thấm nhuần tinh thần Kinh Thánh." (số 25). 

Chúa không phải như nhà lập hiến: viết một bản hiến pháp rồi bảo cứ làm theo những gì trong đó.  Không, Chúa Giêsu làm ngược lại' ngài chọn một nhóm môn đệ ban cho họ quyền hành và bổn phận làm cho mọi người nhận biết Chúa.  Các ngài đi rao giảng và ghi chép một số những lời giảng dạy đó trong Tân Ước. Thánh Kinh quả quyết Giáo Hội là nền tảng và cột trụ của chân lý (1 Pr). Kinh Thánh chỉ có thể hiểu được trong Giáo Hội.  Nên người ta phải nắm chắc những gì Giáo Hội dạy và tin để hiểu Thánh Kinh.  Chính Giáo Hội chỉ định sách nào thuộc Thánh Kinh sách nào không. 

Ðọc Thánh Kinh và học thuộc lòng là điều tốt nhưng không phải cái để huênh hoang.  Ma quỉ nó còn thuộc hơn bất cứ ai.  Nhiều ông Tin lành cũng thuộc lắm.  Thánh kinh không phải chuyện để giải thích theo ý mình.  Một giáo sư Thánh kinh có nói nếu chỉ chứng minh bằng vài câu Thánh Kinh ông có thể bênh vực bất cứ điều gì.  Ðây không phải chuyện Kiều để lúc hứng lẩy một đôi câu tùy thích. 

Thánh Kinh phải được hiểu trong toàn thể trong cả văn bản và văn mạch.  Không thể lấy vài câu để chứng minh này nọ.  Chính những người đọc Thánh Kinh kiểu này  đã chối bỏ mầu nhiệm Ba Ngôi, Thánh Thể ...  Nhờ chứng minh bằng Kinh Thánh kiểu ấy, chúng ta thấy những người chủ trương phá thai, chủ trương ngừa thai, đồng tính luyến ái đã thấy mình có lý vì tìm được những câu thích hợp cho chủ trương của họ.  Ðó là chủ trương "Chỉ có Thánh Kinh" mà Luther đã khởi xướng Tin Lành.  Nhờ chủ thuyết "chỉ có Thánh Kinh" hằng năm có thêm vài trăm hệ phái Tin Lành mới.  Nhưng ngày nay chính trong phong trào Tin Lành nhiều người nhận ra Thánh Kinh không bao giờ nói "chỉ có Thánh Kinh".  Những năm gần đây, Giáo hội vui mừng đón nhận những đứa con đã từng mạt sát, chửi rủa Giáo Hội.

14. Bản cũ đúng hay bản mới đúng?

Như con biết ủy ban Chuyển ngữ của giáo hội Việt Nam chỉ có một (trên nguyên tắc). Tại sao kinh Tin kính, Lạy Cha lại không đồng nhất về hình thức? Các lời nguyện hiệp lễ, giáo dân... cũng rất tùy tiện trong khi sách lễ Rôma chỉ có một. . . Lấy thí dụ, khi truyền phép cha đọc: "Chính nhờ Người, với Người. . . ." (trước đây), mà bây giờ lại đọc: "Chính nhờ Ðức Kitô . . ." Trong lúc cha Mỹ đọc: "Through Him with Him..." Ðại danh từ ngôi thứ 3 số ít trong tiếng Việt phải chăng là chữ "Người" đã đọc trước đây nay lại bỏ? Những bài hát "kinh Thương xót, kinh Vinh danh, Thánh thánh thánh. . ." sau này đã dài lại dở ẹc (theo con), lại chỉ có ca đoàn hát được. Vậy thưa cha bản cũ đúng hay bản mới đúng? nên cho giáo dân đọc bản nào?  (Một độc giả, OK)  

Thưa ông Một Ðộc giả, 
Tôi xin gọi vậy vì không biết xưng thế nào cho phải phép. Ông đặt vấn đề "nhớn" ngoài tầm tay tôi quá.  Tôi xin ghi ở đây vài sự việc để dễ nhận xét.  Sách Lễ Rôma (bản gốc Latinh Missale Romanum) đã có nhiều ấn bản và mỗi ấn bản mới có sửa chữa và thêm bớt (không kể các sửa đổi theo báo Phụng Vụ Notitiae) nên các bản dịch có nhiều ấn bản cũng là điều hợp lý thôi.  Ủy Ban Phụng Tự (trực thuộc Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam) có cho ra đời ấn bản 1971 với "Imprimatur" của Ðức cha Thiên và ấn bản 1992 không có giám mục nào cho "imprimatur."  Cho đến nay, ấn bản 1971 còn là ấn bản chính thức' ấn bản 1992 là bản, theo một thông cáo, được phép thí nghiệm trong 5 năm.  Vì trước đây liên lạc giữa Việt nam và Tòa Thánh quá khó khăn,  Bộ phượng tự cho Việt nam được phép "làm trước, tấu sau" về Tòa Thánh.  Nay dù đã quá  5 năm, nhưng bản 1992 khá phổ thông rồi nên các đấng có "quờn" đành làm ngơ và chính các đấng cũng dùng trong lúc chờ đợi một bản chính thức được Tòa Thánh phê chuẩn. 

Chúng ta nên nhìn nhận thiện chí cố gắng của Ủy Ban Phụng Vụ trong hoàn cảnh khó khăn về mọi mặt.  Về thí dụ, ông đưa ra không sai, "Người" trong bản 1971 dùng làm đại danh từ ngôi thứ 3 số ít để dịch "Per ipsum, et cum ipso, et in ipso . . ." của tiếng Latinh.  Hầu hết các bản dịch trên thế giới (kể cả cha Mỹ như ông ghi nhận) giữ nguyên "ngôi thứ 3 số ít" để đúng trích dẫn Thánh Kinh.  Tôi nghĩ bản 1992 đã dựa bản tiếng Ý "Per Cristo, con Cristo e in Cristo . . ." để cho giáo dân Việt nam ít quen với Thánh Kinh hiểu địa vị quan trọng của Chúa Kitô.

Bản nào đúng?  Ðúng về phương diện gì?  Về luật phụng vụ,  giáo dân luôn dùng bản cũ 1971.  Bản 1992 chỉ có thể thí nghiệm cho phần chủ tế thôi. Trong lúc thay đổi, chắc chắn không khỏi lộn xộn ít nhiều.  Ðiều đáng buồn hơn là có một số tự động dịch và dùng.  Tôi thí dụ câu sau các bài đọc trong cả hai bản 1971 và 1992 là "Ðó là Lời Chúa."  Khi thấy người Mỹ chỉ đọc "The Word of the Lord" thay vì "This is the Word of the Lord," một số đã tự dịch và dùng trong Thánh Lễ.  Ðiều đó không hợp pháp.  Trong nguyên bản  "Verbum Domini," tiếng Anh trước dùng "This is the Word of the Lord." Công bố thế không đúng vì "This"  không phải Lời Chúa mà "That" cái vừa đọc mới là Lời Chúa.  Khi biết không đúng, ban Phụng Vụ Mỹ xin đổi mà phải mất nhiều thời gian mới được phép đổi.  Còn bản tiếng Việt "Ðó," (cái vừa đọc) là Lời Chúa rất thích hợp.  Trong dịp Học Hội Mục Vụ tại New Orleans, Ðức Cha San Petro, đặc trách Di Dân Tị Nạn, đã yêu cầu các cha "lễ tiếng Anh theo bản tiếng Anh, lễ tiếng Việt theo bản tiếng Việt!  Ðừng đổi lộn xộn,  lỗi luật phụng vụ."  Làm Mẽo con không bắt buộc phải giống Mẽo ở điểm này!

15. Lễ Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội là Lễ Buộc hay Lễ Trọng?

Hôm lễ Ðức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, con & bạn con có thảo luận là lễ Ðức Mẹ vô nhiễm nguyên tội chỉ là lễ trọng thôi, không thể lễ buộc được, vì khi lễ buộc, con không đi lễ thì con mang tội vậy Ðức Mẹ trở nên một vị cho chúng ta thờ rồi,  nghĩa là Ðức Mẹ ngang hàng với Thiên Chúa.  Nhưng thực tế, Giáo Hội chỉ dạy chúng ta thờ một "Chúa" mà thôi.  Vậy thì lễ Ðức Mẹ VNNT phải là lễ trọng mới đúng.  Ðó là ý kiến bạn con. 

Còn theo con, con nghĩ là: Giáo Hội đã nhận thấy giá trị vô nhiễm nguyên tội của Mẹ rất quý báu nên đã đặt vào lễ buộc với mục đích là để toàn thể nhân loại ca tụng Mẹ vì Mẹ là một người Nữ hơn tất cả mọi người nữ. Vậy thưa cha lễ Ðức Mẹ VNNT là lễ buộc hay lễ trọng?  Xin cha giải thích giúp con.  (D.C.)

D.C. thân mến,
1.  Dự Lễ buộc là một trong sáu điều luật Hội Thánh.  Trước đây, Giáo Hội muốn tất cả tín hữu tôn kính cuộc tử nạn Chúa bằng cách kiêng thịt ngày Thứ Sáu, ngày nay hầu hết các tín hữu được chọn việc khác thay thế trong những Thứ Sáu mùa quanh năm.  Trước đây Thứ Sáu mà cố tình ăn thịt mà có tội nhưng bây giờ thì không.  Tội gì? và tại sao lại tội?  Thịt con vật do Chúa tạo nên, chứ đâu có do ma quỉ nặn ra.  Hơn thế, Chúa còn bảo thánh Phêrô, "Giết mà ăn!"  Vậy tội không do chính việc ăn thịt mà do việc không vâng phục Giáo Hội "Ai nghe các con là nghe Thày."   Giáo Hội muốn con cái kiêng thịt không phải hễ thứ Sáu là rau cỏ, cá mú được coi là Chúa hay linh thiêng  hơn, việc hy sinh hãm mình thành Chúa.

2.  Tương tự như thế với các lễ buộc.  Chúa muốn con người được hạnh phúc khi trưởng thành thánh thiện.  Một phương thế quan trọng là bí tích nhất là bí tích tạ ơn.  Giáo Hội muốn con cái mình lợi dụng phương thế đó bằng những lễ buộc như nói, 'Ðây là phương thế không thể thiếu trong đời Kitô Hữu, tối thiểu phải dùng những lễ này tăng bổ đời sống linh thiêng.'  Sống trong thế giới nặng vật chất hôm nay, ơn Vô nhiễm nguyên tội là điểm qui chiếu tốt để kiểm soát và thăng tiến đời Kitô hữu.  Ơn vô nhiễm nguyên tội của Ðức Mẹ nhắc nhở chúng ta tất cả là ơn Chúa.  Chúng ta biết ơn Chúa thế nào?  Do sự khôn ngoan Giáo Hội muốn lễ Ðức Mẹ Vô nhiễm nguyên tội là lễ buộc.