Lạy Chúa, con luôn cảm tạ Chúa vì đã luôn khơi dậy trong tâm hồn con tưởng nhớ đến người quá cố, xin cho họ hiện diện trong cuộc hành trình đức tin của con và luôn là nguồn cảm hứng hướng dẫn con tiến bước trong tin yêu, phó thác, cậy trông và hân hoan. Amen.
RA ĐI
Biết người vừa mới ra đi
Để về với Chúa từ bi nhân lành
Xong rồi một kiếp phù sinh
Thôi đau khổ, hết tội tình phàm nhân
Đôi khi có chút phân vân
Vì đời cát bụi yếu mềm lắm thôi
Nhưng luôn tín thác Chúa Trời
Giàu lòng thương xót, đời đời từ nhân
Chỉ cần một thoáng ăn năn
Ngài liền đại lượng, ân cần thứ tha
Ngày xưa tướng cướp Dismas
Một lời xin lỗi, Giêsu tha liền
Nay người từ biệt gian trần
Mai tôi cũng sẽ đồng lần vậy thôi
Vững lòng tin mến Chúa Trời
Nếu Ngài chấp tội, nào ai thánh hiền?
TRẦM THIÊN THU
Trung tuần tháng 11-2012
NẾU
Nghe tin biến động đất trời
Người ta hoảng hốt, run người vì lo!
Lo là lo cái nỗi gì?
Phải chăng còn tiếc nuối khi hết đời?
Nói tin một Chúa mà thôi
Cớ sao HOẢNG khi đất trời đổi thay?
Cứ vui sống trọn từng ngày
Dù trời tối hoặc đất này chuyển rung
Chúa Trời vô thủy vô chung
Là Đầu, là Cuối (*), xót thương muôn đời
Trọn niềm tín thác Chúa Trời
Sao lại không cười nếu tận thế ngay?
Chết là về cõi Thiên Thai
Trường sinh bên Chúa muôn đời, sao lo?
Chuyện đời dù nhỏ, dù to
Vẫn là Ý Chúa, đời ta an lòng!
TRẦM THIÊN THU
(*) Kh 1:17 – Trưa lặng, 16-11-2012
ĐÔI MẮT
Đôi mắt kiếp nhân gian
Vẫn hoen lệ ngày đêm
Tự khóc thương số phận
Bọt bèo và gian nan
Đôi mắt kiếp con người
Đôi khi cũng biết cười
Khi niềm vui rạng rỡ
Đẹp như đóa hoa tươi
Đôi mắt kiếp phàm nhân
Đôi khi cũng phân phân
Rưng rưng nỗi lo sợ
Nhìn vào khoảng xa xăm
Đôi mắt kiếp nhân sinh
Đôi khi chợt bất bình
Lóe sáng tia tức giận
Nhìn vào thấy thất kinh
Đôi mắt kiếp nhân trần
Rất xa và rất gần
Dễ thương và đáng ghét
Phản ánh nét tâm hồn
Đôi mắt dùng để nhìn
Sâu thẳm một niềm tin
Đôi khi cần phải nói
Đôi khi phải lặng im
TRẦM THIÊN THU
Lập Đông – 2012
Sống trung thực
Người ta thường nói “thẳng thắn thật thà thường thua thiệt, lọc lừa lươn lẹo lại lên lương”. Vì thế, “lương tâm không bằng lương tháng”. Đó là một thực-tế-buồn, rất có thể là một phần do suy thoái đạo đức, ảnh hưởng nhiều thứ – dù ai cũng “nhân chi sơ tính bản thiện”!
Người ta chưa xác định câu: “Xin hãy dạy con tôi chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận trong thi cử” có phải của cố tổng thống Hoa kỳ Abraham Lincoln hay không. Nhưng dù thế nào thì câu đó vẫn tuyệt vời, dù đó là của ai. Người Việt cũng có câu: “Thà chết vinh hơn sống nhục”. Xã hội có nhiều loại người, nhưng tóm gọn 2 loại chính: Trung thực và lọc lừa, dĩ nhiên mỗi loại có mức độ rất khác nhau.
Sống trung thực sẽ “mất” sự gần gũi, thân thiện, thiếu thoải mái… nhưng “được” những cái vô giá: Sự khâm phục, nể trọng, quý mến,… Dám sống trung thực là điều không dễ. Những người sống trung thực thường cảm thấy “cô đơn”, lạc lõng giữa xã hội phức tạp. Người ta có xu hướng “an phận”, ai sao mình vậy, không dám đấu tranh vì Chân-Thiện-Mỹ, chỉ cần hai chữ “bình an”. Xưa nay, trong mọi lĩnh vực: Xã hội, tôn giáo, chính trị, giáo dục,… những người dám thể hiện tính trung thực, nói thẳng nói thật, không xu nịnh là “hàng hiếm”. Người dám trung thực cũng phải đấu tranh tư tưởng rất nhiều, vì “nói thì dễ mà làm thì khó”, rất cần phải có lòng dũng cảm, dám sống “trong” dù đời “đục”.
Ngày xưa, khi còn học tiểu học, tôi không khá về Toán, mấy môn khác tôi không lo, nhiều khi tôi cố ý viết sai chính tả để bị trừ điểm. Nghĩ lại thấy mình… ngu thật! May thay tôi vẫn là học sinh khá khi tốt nghiệp. Rồi trong những kỳ thi quan trọng, tôi luôn chọn những đề khó (với các môn tôi tự tin), nghĩ lại thì lại thấy mình tiếp tục… ngu “kinh niên”, ngu “mãn tính”! Và cũng may thay, tôi vẫn đậu. Tôi có thể mạnh dạn nói rằng cả đời học sinh, tôi chưa một lần quay cóp hoặc gian lận. Tôi muốn tự sức mình, chứ không muốn ảo tưởng. Đó là sự thật, tôi không hổ thẹn với lương tâm, và tôi “chia sẻ” với bạn chứ tôi không tự “đánh bóng” mình!
Có một cô giáo trẻ đang học thêm đại học tại chức, cô này đến gặp tôi để nhờ sáng tác một ca khúc ngắn và soạn hòa âm cho một bài khác, đây là bài cô này phải làm kiểm tra. Tôi lấy sẵn một ca khúc thiếu nhi (nhịp đơn giản) cho cô, và tôi “láy” một câu: “Bài này đã được đài Tiếng nói Việt nam dàn dựng mới phát trên đài phát thanh”. Cô xin thêm một bài “sơ-cua”. Cô này còn tiếp tục nhờ tôi sáng tác một bài cho cô thi tốt nghiêp (sic!).
Tôi không tiện nói thật với cô. Tôi nói với vài người quen thân của cô rằng một cô giáo mà làm như vậy là không trung thực, không có năng lực về nhạc mà sao lại học về sáng tác? Tôi phân tích và khẳng định rằng tôi sẽ không “giúp” cô làm bài thi tốt nghiệp. Kinh khủng quá!
Thật sự tôi không hiểu học hành như vậy thì dạy ai được? Mình không có thì làm sao có thể cho người khác? Và tất nhiên, tôi đã cương quyết không giúp cô làm bài thi tốt nghiệp năm đó.
Trong cuộc sống, đối với bất kỳ lĩnh vực nào cũng vậy. Dám làm thì phải dám chịu. Không gì hơn là “cứ là chính mình”. Đó là một dạng trung thực. Người ta có thể che mắt người khác nhưng không thể giấu giếm được chính mình. Sống trung thực, MẤT thì có MẤT, mà ĐƯỢC thì vẫn ĐƯỢC. Theo tôi, cái ĐƯỢC nhiều nhất là tâm hồn mình thanh thản, dù người khác có thể không muốn “gần gũi” mình, chẳng qua là họ ngại và tự thẹn thôi.
Lịch sử thế giới đã và đang cho chúng ta thấy những tấm gương trung thực, dù người đó có thể bị người khác “xa lánh”, nhưng thời gian sẽ cho người ta biết câu trả lời chính xác nhất.
Kinh thánh cho biết: “Thiên Chúa duy nhất và chân thật” (Ga 17:3). Thánh Phaolô nhắc lại: “Thiên Chúa nhất định là Đấng chân thật” (Rm 3:4), và giãi bày: “Chúng tôi không phải như nhiều người, những kẻ xuyên tạc Lời Chúa, mà với tư cách là những người trung thực, được Thiên Chúa sai đi, chúng tôi lên tiếng trước mặt Người, trong Đức Kitô” (2 Cr 2:17).
Không trung thực có liên quan điều răn thứ 8. Sống trung thực là một cách tuân giữ điều răn Chúa dạy, cũng là cách thể hiện đức tin, là làm chứng về Thiên Chúa chân thật.
Chúa Giêsu đã xác định: “Có” thì phải nói “có”, “không” thì phải nói “không”. Thêm thắt điều gì là do ác quỷ” (Mt 5:37).
TRẦM THIÊN THU
Lập Đông – 2012
Xin Lỗi nhau
Nhân vô thập toàn. Không ai lại không có tội với Chúa và có lỗi với nhau, dù “nhân chi sơ tính bổn thiện”. Theo phép lịch sự tối thiểu, người ta luôn cần xin lỗi nhau, ngay cả khi không có lỗi – như khi đi qua mặt người khác. Thế thì người ta càng cần phải xin lỗi nhau khi mình có lỗi – dù lỗi to hay nhỏ. Đó là biểu hiện văn hóa, văn minh, và sự giáo dưỡng.
Vậy mà hằng ngày chúng ta thấy có nhiều người thiếu phép lịch sự tối thiểu nhất: Hỏi thăm đường hoặc hỏi giờ rồi “vô tư” quay phắt đi, không một lời cảm ơn; ai cho cái gì cũng không biết nói lời cảm ơn; lỡ va quẹt mà không biết nhận lỗi, thậm chí còn chửi rủa người kia nặng lời. Theo cách nói @ ngày nay là “bó-tay-chấm-com”.
Vâng, đúng là “bó tay” thật!
Trung tuần tháng 12-2009, trong đám tang của chị tôi tại Tu viện Mến Thánh Giá Thủ Đức, tôi thấy có một nghi thức đặc biệt được cử hành bên quan tài trong đêm cuối cùng của chị tôi tại Tu viện. Tôi tạm dùng 3 lớp người là “người nhỏ”, “người vừa” và “người lớn” – lớn, nhỏ theo cả nghĩa tuổi đời và tuổi tu.
Trước tiên, trong khi Chị Tổng phụ trách (Bề trên) đọc những lời tâm tình với người đã khuất thì những “người nhỏ” đi vòng quanh quan tài rồi dâng hoa hồng, tiếp theo những “người vừa” đi vòng quanh quan tài và dâng nến, sau đó những “người lớn” đi vòng quanh quan tài và dâng hương (nhang). Cuối cùng, tất cả cùng lạy người đã khuất 3 lạy để xin lỗi nhau, đồng thời mang ý nghĩa là người sống tha thứ mọi lỗi lầm cho người chết: Nghĩa tử là nghĩa tận!
Theo tôi, đây là một nghi thức đầy tính nhân bản, đầy ý nghĩa và thật xúc động, thiết nghĩ cần được “nhân bản” trong các đám tang. Người chết không thể làm được gì nữa, chỉ còn nhờ người sống. Khi sống, chính mình cũng có những lúc không đủ can đảm để mở miệng xin lỗi nhau – dù vì “ngại” hoặc vì “tự ái”. Vâng, dù sao thì “muộn vẫn hơn không”.
Con người là vậy, luôn đầy những sai lầm, sai lầm ngay từ trong ý nghĩ. Cuộc sống lữ hành trần gian, với đầy đủ thất tình (hỉ, nộ, ai, lạc, ái, ố, dục), khó tránh khỏi những phút xao lòng mà tham-sân-si. Đức Kitô đã dạy: “Nếu khi anh em sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với mình, thì hãy để của lễ lại trước bàn thờ, đi làm hòa với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình” (Mt 5:23). Nhưng có mấy ai làm trọn điều Đức Kitô đã căn dặn hơn 2000 năm qua? Quả thật, không đơn giản!
Con người rất yếu đuối, “điều mình muốn mà mình không làm, điều mình không muốn thì mình lại làm” (x. Rm. 7:15). Vì vậy, con người luôn rất cần sám hối. Nếu Chúa chấp tội nào ai rỗi được (Kinh Vực Sâu), thật may phước cho chúng ta! Chúng ta vô cùng hạnh phúc khi có “Thiên Chúa là Tình Yêu” (1 Ga 4:8), tức là Lòng Chúa Thương Xót mà Chúa Giêsu đã mặc khải cho Thánh nữ Faustina. Tình Yêu hoặc Lòng Thương Xót đó nguyên vẹn mãi mãi, từ hồng hoang tới đời đời.
Sám hối – xin lỗi – tha thứ, đó là “bộ ba” liên kết chặt chẽ. Sám hối thì phải xin lỗi, xin lỗi thì cần tha thứ. Chỉ có ai không sai phạm thì mới không cần “bộ ba” đó. Trong văn hóa Tây phương, lời “cảm ơn” và “xin lỗi” rất thường xuyên được sử dụng, người Việt Nam ta có vẻ vẫn rất “vô tư”! Danh nhân S. Gosson nói:
Một lời xin lỗi vụng về
Luôn luôn vẫn tốt hơn là lặng im
“Bộ ba” sám hối – xin lỗi – tha thứ phù hợp với Tháng Cầu Hồn và Mùa Chay. Những ngày này gợi nhớ biết bao điều thâm thúy…
Tháng Cầu Hồn nhắc chúng ta nhớ đến những người đã hoàn tất cuộc lữ hành trần gian, đồng thời nhắc chúng ta nhớ đến thân phận mình, vì trước sau gì cũng đến lượt mình giã từ trần gian, vào đời bằng tay trắng thì giã từ cũng chỉ còn trắng tay. Với người có niềm tin Kitô giáo còn là lúc “trình diện” Thiên Chúa, nghĩa là “Về Nhà Cha trên trời”.
Tháng Mười Một là mùa Đông, thời điểm cuối năm, cũng nhắc chúng ta nhớ đến giây phút cuối đời. Sinh ra thì mình khóc mà người ta cười, vậy phải cố gắng sống sao cho khi mình “vĩnh biệt trần gian” mà vẫn cười, còn người ta phải khóc vì thương tiếc.
Mùa Chay là mùa sám hối, rất cần bỏ qua lỗi lầm của nhau để xứng đáng được Thiên Chúa tha thứ: “Xin Cha tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con…” (Kinh Lạy Cha). Đó là Mùa Cứu Độ, lúc thuận tiện để xin lỗi Chúa và mọi người. Ai cũng có những lúc thất vọng nhưng cố gắng không tuyệt vọng, như Thánh Phaolô dạy.
Lòng Chúa Thương Xót lớn hơn tội lỗi của cả nhân loại này. Hãy vững tin, như Ngôn sứ Isaia (Is 1:18) nói:
Dù tội có đỏ như son
Hay là thắm tựa máu hồng – đừng lo!
Vững tin Ngài vẫn thứ tha
Sẽ thanh tẩy trắng như là tuyết, bông
Lạy Thiên Chúa, xin ân thương tha thứ mội tội cho các linh hồn, đồng thời xin cũng ân thương chúng con và xin thêm đức tin cho chúng con! (Lc 17:5).
TRẦM THIÊN THU
Saigon, 31-10-2012
Nhà nguyện bằng xương
Một Nhà nguyện làm bằng xương của 5.000 tu sĩ.
Đó là một nhà thờ ở Bồ Đào Nha. Cấu trúc bên trong hoàn toàn bằng xương người. Bạn tin hay không thì đó cũng vẫn là một nơi thờ phượng. Đó là nhà nguyện Capela dos Ossos (tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là Nhà Nguyện Bằng Xương), tọa lạc gần Nhà thờ Thánh Phanxicô ở TP Evora, từ thế kỷ XVI. Nhà nguyện này làm bằng xương của 5.000 tu sĩ.
Quyết định làm nhà nguyện bằng xương là ý tưởng “lạ”, nhưng có nguyên nhân của nó. Thế kỷ XVI, TP Evora có khoảng 43 nghĩa trang chiếm mất nhiều đất. Khi người ta quyết định bỏ các nghĩa trang, thi hài của 5.000 tu sĩ được khai quật. Thế là người ta quyết định dùng xương của các tu sĩ để xây dựng Capela dos Ossos. Tuy nhiên, người ta muốn xương được nhìn thấy để nhắc nhở cái chết, chính vì vậy mà nhà nguyện này có một đặc điểm độc đáo.
Tại cửa nhà nguyện ghi: “Nos ossos que aqui estamos, pelos vossos esperamos”, nghĩa là: “Xương chúng ta ở đây, vì chúng ta chờ đợi xương của mình”. Một lời nhắc nhở hiển nhiên về cái chết của mình vào một ngày nào đó. Điều này thật ý nghĩa trước khi chúng ta bước vào trong để cầu nguyện.
Bên trong, các bức tường là hằng ngàn khúc xương và sọ được sắp xếp rất nghệ thuật. Đặc biệt là thi hài của một phụ nữ và một đứa trẻ treo lơ lửng trên tường. Không ai biết tại sao họ có trong nhà nguyện này. Người ta cho rằng một người đàn ông thế lực đã nguyền rủa họ. Khi họ không được chôn trong các nghĩa địa, thi hài họ được đưa vào nhà nguyện này. Thân xác họ không phân hủy, thế mới lạ. Điều này cũng đáng để chúng ta suy ngẫm.
Nơi có nhiều xương người nhất là Sedlec Ossuary, ở Cộng hòa Séc. Một “thánh địa” khác thường đã dùng các bức họa để trang trí, nơi này có khoảng 40.000 tới 70.000 xương người.
TRẦM THIÊN THU (Chuyển ngữ từ OddityCentral.com)