Suy Niệm năm C

Chúa Nhật IV TN năm C-2013
THÂN PHẬN NGÔN SỨ
Gr 1, 1-4.17-19; 1 Cr 12, 31-13, 13; Lc 4, 21-30

Cuộc đời các ngôn sứ, ít nhiều gì ta cũng biết thân phận của họ. Ngôn sứ là những người nói Lời Thiên Chúa giữa cuộc đời này. Lời Chúa lại sắc bén như gươm 2 lưỡi đâm thấu mọi tâm can để rồi con người không dễ dàng đón nhận. Và như vậy, những ai nói Lời Thiên Chúa đều bị ít là quở trách, miệt thị và có thể là bị giết luôn.

Ngôn sứ là người được Thiên Chúa sai đến để thay mặt Chúa làm "miệng của Chúa", nói với dân (Gr 15,19). Sứ mạng của các vị này là vạch cho dân thấy lỗi lầm của họ, kêu gọi họ quay về trung thành với giao ước, khuyên bảo, răn đe, loan báo hình phạt và ơn cứu độ. Có trường hợp chính các vị ấy viết lại, hoặc đọc cho môn đệ viết (Gr 36,1-4) những lời đã rao giảng, nhưng phần nhiều là do các môn đệ ghi chép, sưu tập những lời các vị ấy đã rao giảng. Do đó các sách thường có một lịch sử biên soạn phức tạp. Sau sách Luật (Ngũ Thư) thì sách Ngôn Sứ là phần quan trọng nhất, bởi vì các ngôn sứ thường vạch cho Dân Chúa thấy trong thực tế họ đã vi phạm giao ước như thế nào và chỉ đường vạch lối cho họ biết sống thế nào cho đúng là Dân của Thiên Chúa. Các ngôn sứ loan báo sự trừng phạt tội lỗi và lời hứa ban ơn cứu độ. Các lời hứa này thường đưa vào một viễn tượng lớn hơn, xa hơn của kế hoạch cứu độ phổ quát trong Ðức Giêsu Kitô. Do đó sách Ngôn Sứ được Chúa Giê-su và các Tông Ðồ sử dụng nhiều nhất để giải thích mầu nhiệm Chúa Giê-su Ki-tô, Giao Ước mới và Dân mới của Thiên Chúa. Sách Ngôn Sứ luôn có tính hiện đại, vì các ngôn sứ phân tích và dạy dỗ về mối tương quan với Thiên Chúa và với nhau trong cuộc sống hàng ngày

Ta còn nhớ cuộc đời của Giê rêmia: Ông đã miêu tả để bộc lộ kinh nghiệm của ông, những cố gắng của ông để ức chế lời Chúa. Mặc dù cố gắng một cách tuyệt vọng để giữ im lặng về Thiên Chúa. Cố gắng kháng cự lại, quá sức ông; lên tiếng nhân danh Thiên Chúa và chấp nhận hậu quả còn ít khó khăn và mệt nhọc hơn là cứ giữ tất cả bên trong mình. Giêrêmia cảm thấy bị Thiên Chúa quật ngã.

 “Lạy Đức Chúa, Ngài đã quyến rũ con, và con đã để cho Ngài quyến rũ. Ngài mạnh sức hơn con, và Ngài đã thăng. Suốt ngày con đã trở nên trò cười cho thiên hạ, để họ nhạo báng con.” (Gr 20, 7)

 Giêrêmia đã mô tả số phận của mình : Ông trở thành trò cười và diễu cợt; người ta âm mưu chống lại ông, rình để bắt chẹt ông về những điều ông nói. Lời nguyện của ông đi từ  những lời giận dữ. Lời cầu nguyện này của ông theo tinh thần đức tin của ông Giob hoặc ở một số thánh vịnh.

 Có lần con tự nhủ : “Tôi sẽ không nghĩ đến Người, cũng chẳng nhân danh Người mà nói nữa.” Nhưng lời Ngài cứ như ngọn lửa bừng cháy trong tim, âm ỉ trong xương cốt. Con nén chịu đến phải hao mòn, nhưng làm sao nén được ! (Gr 20, 9)

Ngôn sứ Hôsê có một cuộc hôn nhân nhiều trắc trở : Vợ ông là một gái điếm được ông yêu thương cưới về. Nhưng như ngựa quen đường cũ, nàng vẫn tiếp tục ngoại tình. Dù vậy Hôsê vẫn yêu thương và kiên trì dùng tình yêu mà sửa đổi vợ. Cuối cùng nàng đã hoán cải.

Kinh nghiệm ấy đã giúp Hôsê hiểu được tình yêu Thiên Chúa đối với loài người : Thiên Chúa cũng là một người chồng, và dân Israel như một người vợ bất trung luôn phản bội. Dù vậy, Thiên Chúa vẫn kiên trì yêu thương và giúp họ hoán cải.

A-mos là người miền Nam. Ông là người nhà quê; do đó, ông lấy làm khó chịu trước cảnh phồn thịnh thị thành của miền Bắc, và nhất là khi thấy kẻ giàu có, người lại quá nghèo túng và cảnh bất công trong xã hội. Ngoài ra, dân chúng miền Bắc lại thờ ngẫu tượng. Trước những sự việc ấy, ngôn sứ A-mos đã tố cáo và đã tiên báo “Ngày của Thiên Chúa” sẽ đến, đến không phải để thưởng công, nhưng để trừng phạt. Tuy nhiên, sẽ chỉ còn lại một nhóm người, “số sót” (Am 5,3).

Ngôn sứ A-mos đã tố cáo sự bất công xã hội và sự sùng bái ngẫu tượng. Sau vài ba tháng, ông bị trục xuất, nên ông đã rút lui về miền Nam với cuộc sống đơn sơ ngày trước và viết lại những gì ông đã làm. Tuy ông thất bại, nhưng ảnh hưởng của ông thật to lớn đối với nhiều thế hệ tương lai.

Và, chúng ta cũng đã bắt gặp hình ảnh của vị ngôn sứ giao thời giữa Cựu Ước và Tân Ước,vị ngôn sứ ấy có tên là Gioan. Gioan đến loan báo sự xuất hiện của ngôn sứ Giêsu. Gioan đã hoàn thành sứ mạng của mình một cách xuất sắc và đã bị giết bởi sự độc ác của người đàn bà.

Hôm nay, ta thấy phần nào cuộc đời, thân phận của ngôn sứ Giêsu. Khi Chúa Giêsu nói cho dân nghe rằng đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh thì họ thán phục. Không dừng lại ở việc thánh phục mà họ còn thách thức Chúa Giêsu. Chúa Giêsu không ngần ngại nói thẳng cho họ rằng : "Tôi bảo thật các ông: không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình.

Không dừng lại, Chúa Giêsu tiếp : "Thật vậy, tôi nói cho các ông hay: vào thời ông Ê-li-a, khi trời hạn hán suốt ba năm sáu tháng, cả nước phải đói kém dữ dội, thiếu gì bà goá ở trong nước Ít-ra-en;26 thế mà ông không được sai đến giúp một bà nào cả, nhưng chỉ được sai đến giúp bà goá thành Xa-rép-ta miền Xi-đôn. Cũng vậy, vào thời ngôn sứ Ê-li-sa, thiếu gì người phong hủi ở trong nước Ít-ra-en, nhưng không người nào được sạch, mà chỉ có ông Na-a-man, người xứ Xy-ri thôi."

Nghe như thế, họ hiểu ý Chúa Giêsu và rồi họ bắt đầu nhen nhúm trong lòng sự dữ là loại trừ Chúa Giêsu.

Và thật, cuối cùng họ đã giết Giêsu như những ngôn sứ đến trước Giêsu.

Thế đấy ! Thân phận của ngôn sứ là như vậy đó. Những ai sống thật, sống thẳng thì cũng sẽ đi theo con đường của các ngôn sứ đã đi, con đường của Thầy Chí Thánh Giêsu đã đi.

Cuộc đời vẫn giằng co giữa sự thật và dối trá.

Người ta vẫn thường nói với nhau : thật thà thẳng thắn thường thua thiệt, lọc lừa lương lẹo lại lên lương. Mà đúng thật ! Sống giữa đời này nó là như vậy. Những ai sống thật với chính mình, sống thật với anh chị em đồng loại thì số phận không sớm thì muộn cũng phải chết dưới bàn tay ác nghiệt của con người. Thế nhưng mà, chúng ta, chắc vẫn còn nhớ : Được lời cả thế gian mà lỗ vốn mất linh hồn nào được ích chi ?

Vẫn là lời mời gọi, sự tự do đáp trả của chúng ta. Nếu chúng ta chân nhận ra quê hương đích thực của chúng ta trên trời thì chúng ta cũng sống thẳng, sống thật, nói lời Thiên Chúa như ngôn sứ Giêsu.

Xin Chúa thêm ơn cho chúng ta để chúng ta hoàn thành sứ vụ của người tôi tớ Chúa như thầy Chí Thánh Giêsu đã sống.

Lm Anmai, CSsR <31-1-2013>

 

HIỀM TỴ     
Chúa nhật 4 TN C
Gr 1, 4-5.17-19, 1 Cr 12, 31-13,13; Lc 4, 21-30

Con người, ai ai cũng muốn mình được bình an, được thanh thản cả thế nhưng trong thực tế hoàn toàn khác. Cái dở, cái yếu đuối của con người là không mình không muốn ai hơn mình cả. Bao giờ mình cũng là nhất cả còn người khác chỉ là con số không. Vì không muốn ai bằng mình cho nên con người ta nảy sinh ra những hiềm khích và ganh tỵ trong cuộc sống thường ngày.

Sự hiềm khích và ganh tỵ ấy ngày hôm nay chính Chúa Giêsu đã gặp phải. Thánh Luca tả lại cho chúng ta bối cảnh Chúa Giêsu bị ganh ghét, bị chê bai thật là hay, thật thú vị. Chúa Giêsu trở về với quê hương để loan báo Tin mừng. Tưởng chừng người ta hãnh diện nhưng rồi người ta lại chà đạp.

Cảnh ngộ của Chúa Giêsu hết sức bình thường và cũng hết sức nghiệt ngã như nhiều người. Nhiều người sau khi tạm gọi là thành công, thành danh, đỗ đạt trong cuộc đời và họ trở về với quê hương của họ. Trước là để thăm quê hương, sau là để chia sẻ chút gì đó mình nhận được để như là một chút gì đó đền ơn đáp nghĩa cho quê hương nhưng rồi không được như lòng họ mong muốn, không được như họ suy nghĩ. Khi họ về thì người ta cũng đón đấy nhưng mấy ai trân trọng thật sự. Có chăng họ nín cho qua chuyện chứ trong lòng của họ, họ sẽ ganh ghét và họ sẽ nhục mạ đủ mọi cách.

Hôm nay, Chúa Giêsu bị những người đồng hương, đồng khói khinh ra mặt và muốn loại trừ Ngài ra khỏi cuộc đời này.   

Những con người ấy nhận mình là những kẻ tin Chúa chân thành, có lòng đạo đức và thực hành đạo, thế mà sau khi đã ca ngợi Chúa Giêsu ở trong hội đường, chính họ lại "đầy phẫn nộ, đứng dậy, lôi Ngài ra khỏi thành, kéo Ngài lên tận đỉnh núi, để xô Ngài xuống vực". Vậy có ai dám nhận mình giống những người ấy không?

Dù là ai chăng nữa, nhiều người có khuynh hướng muốn giam hãm Chúa và Đấng Kitô của Người trong một phạm vi nhất định của Giáo Hội ta, trong lời lẽ của những giáo điều, những truyền thống, những thực hành và ngay cả trong những cách sùng mộ của họ. Họ lúc nào cũng sẵn sàng nắm độc quyền về các ân sủng, phép lạ, ánh sáng của Chúa và ngay cả đức ái mà Người là nguồn mạch nữa. Vậy mà Tin mừng hôm nay khẳng định mạnh mẽ với chúng ta rằng những người thân của Chúa Giêsu thường sẵn sàng tống cổ Người ra khỏi nhà thờ, nghề nghiệp, quyết định và gia đình của họ, mỗi khi sứ điệp của Chúa không làm vừa lòng họ, mỗi khi cuộc viếng thăm của Người gây phiền hà cho họ. Còn chính Chúa Giêsu thì lại nhắc nhở ta rằng Thiên Chúa đã thực hiện được những sự lạ lùng nơi các dân ngoại, đã cho những người cùi, những người thù địch của Israel, dân Chúa, được lành sạch. Đối với Thiên Chúa tình yêu, chỉ có tình yêu là tiêu chuẩn cuối cùng làm nên giá trị và sự thật cho tư tưởng và hành động của con người.

Tại sao người con của quê hương lại không thực hiện được ở quê quán mình những việc lạ lùng mà người ấy đã làm ở những nơi khác ?...

Thái độ ấy, cử chỉ ấy có thể đến lượt chúng ta, chúng ta cũng sẵn sàng trở mặt từ khen ngợi đến phẫn nộ đấy. Bởi lẽ, về phần Chúa Giêsu thì Người nói rõ rằng điều cốt yếu mà Người muốn trình bày cho họ không phải chỉ có vấn đề các việc lạ lùng, mà Người muốn mạc khải cho họ tình yêu và lòng trung thành của Thiên Chúa . Cái đó mới là điều hạnh phúc và may mắn thực cho chúng ta. Lẽ ra Chúa Giêsu phải cung cấp cho những người đồng hương của mình tiền bạc hoặc chữa cho họ khỏi những bệnh này tật nọ mới đúng. Xem ra người ta ao ước một điều, thì Chúa lại đưa ra điều ngược lại. Bởi lẽ ai nấy đều thích được lãnh nhận ... trong khi Chúa Giêsu lại đòi hỏi phải cho đi, cho đi bản thân mình, cho đi mạng sống mình. Và kết cục sẽ là thành công và hạnh phúc.

Chúa Giêu có hy vọng những người đồng hương của mình sẽ hiểu biết và thông cảm hơn với Người không? Bởi vì họ là những người nhà của Người mà. Họ biết Người hơn, từng sát cạnh liền kề với Người, quý chuộng Người và yêu mến Người mà !

Vậy mà chỉ mới ngay trong buổi nói chuyện đầu tiên, họ đều nổi xung lên với Người. Cả đám đều đứng dậy xô đẩy Người ra ngoài, loại bỏ và trục xuất Người khỏi cộng đồng của họ. Là vì Chúa Giêsu không đáp ứng điều họ mong đợi. Họ nghĩ là Người lừa gạt quần chúng ! Khi nào sứ điệp của Người còn là lại kêu gọi hoán cải cuộc đời và chừng nào người ta chỉ thích sống dễ dãi, thì việc chối bỏ Đấng Thiên Chúa sai đến đã khởi sự rồi... Họ muốn cho Người phải chết, nên họ tìm cách loại bỏ Người con của quê hương này ra khỏi nhà họ bằng cách xô Người xuống vực thẳm.

Nhưng Chúa Giêsu “băng qua giữa họ mà đi”. Người là kẻ tự do, hết sức tự do, Người cứ thảnh thời đi trên con đường của mình lòng đầy tự tin và tin vào sự trung tín của Thiên Chúa Cha Người. con đường Người đi được vạch sẵn. Không có gì làm cho Người phải lui bước !

Những ai xưng danh mình là kitô hữu, những ai mang trong mình “chất” Kitô cũng sẽ phải đi theo con đường của Chúa Giêsu đã đi. Và, cũng sẽ gánh chịu con đường của Chúa là bị đẩy ra ngoài lề xã hội và cuối cùng là đóng đinh trên thập giá.

Một bằng chứng hết sức cụ thể đang diễn ra trên quê hương Việt Nam. Chẳng hiểu vì sao mà người ta lại loại trừ Chúa Giêsu đến như thế. Người ta dùng đủ mọi thủ đoạn, dùng đủ mọi mưu ma chước quỷ để loại Chúa Giêsu ra khỏi cuộc đời của họ.

Những người giết hại những ai mang tên là kitô hữu hay thuộc về Chúa Kitô vì họ không tin Chúa thì đã đành nhưng đáng tiếc thay là những người cũng có cái tên kitô hữu mới đau. Những người chống phá, giết hại Chúa Giêsu phải chăng họ đã đánh mất lòng tin, lòng mến và lòng cậy nơi họ. Đau hơn cả là họ đã đánh mất lòng mến.

Buồn ! Một kỷ niệm buồn, một dấu ấn buồn nơi những kitô hữu đang bị bách hại, đang bị chà đạp, đang bị vùi dập.

Người Việt có một câu nói hết sức là hay : “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”. Người ta dùng hình ảnh của con ngựa để nói về tình người. Người ta đưa ra hình ảnh của con ngựa, tình cảm của con ngựa để nhắn nhủ người ta về tình người, tình đồng loại.

Nhiều lúc ngẫm nghĩ, không biết người ta còn lòng mến với nhau hay không khi mà nhiều con chiên bị chà đạp, bị xúc phạm vì thánh giá Chúa ấy nhưng những người có trách nhiệm, có tiếng nói, có ý kiến đấy lại không hề lên tiếng. Người ta vẫn biện dẫn cho thái độ không lên tiếng của mình bằng những lời thật hoa mỹ nhưng thật sự bên dưới của nó vẫn là cái gì đó một cung giọng của chua cay, của bi đát.

Không phải lên tiếng để làm chính trị, không phải lên tiếng để dành lại đất đai, không phải lên tiếng để gây bạo động, gây bất hoà cho quê hương đất nước. Chỉ cần lên tiếng nói của lòng mến, của lòng bác ái, của sự chia sẻ, của niềm cảm thông thôi. Chuyện chính trị, chuyện đất nước, chuyện đất cát dẹp sang một bên, chuyện cần chia sẻ bây giờ chính là tình cảm, sự cảm thông, sự chung chia với nỗi đau của chà đạp, của bạo lực.

Những biến cố thực tiễn đang diễn ra từng ngày từng ngày trên quê hương đất nước, ấy vậy mà người ta vẫn im hơi lặng tiếng không một lời sẻ chia dẫu rằng chỉ là bức thư hiệp thông trong nỗi đau thương hiện tại. Hình như người ta đã đánh mất lòng mến khi không lên tiếng chia sẻ, hiệp thông. Lòng mến ấy vừa được Thánh Phaolô gợi lại cho chúng ta.

Cuộc đời này mau qua chóng tàn, còn lại với nhau tình người, còn lại với nhau lòng mến như Thánh Phaolô vừa mời gọi mỗi người chúng ta : “Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả. Đức mến không bao giờ mất được. Ơn nói tiên tri ư? Cũng chỉ nhất thời. Nói các tiếng lạ chăng? Có ngày sẽ hết. Ơn hiểu biết ư? Rồi cũng chẳng còn. Vì chưng sự hiểu biết thì có ngần, ơn nói tiên tri cũng có hạn. Khi cái hoàn hảo tới, thì cái có ngần có hạn sẽ biến đi.11 Cũng như khi tôi còn là trẻ con, tôi nói năng như trẻ con, hiểu biết như trẻ con, suy nghĩ như trẻ con; nhưng khi tôi đã thành người lớn, thì tôi bỏ tất cả những gì là trẻ con. Bây giờ chúng ta thấy lờ mờ như trong một tấm gương, mai sau sẽ được mặt giáp mặt. Bây giờ tôi biết chỉ có ngần có hạn, mai sau tôi sẽ được biết hết, như Thiên Chúa biết tôi. Hiện nay đức tin, đức cậy, đức mến, cả ba đều tồn tại, nhưng cao trọng hơn cả là đức mến”

Đức mến hết sức quan trọng trong cuộc đời. Khi không còn đức mến, khi không còn lòng bác ái với nhau thì sẽ gây ra hiềm tỵ và chém giết lẫn nhau.

Những người ngày xưa do hiềm tỵ do không có lòng mến, không có tình bác ái nên đã đẩy Chúa Giêsu ra khỏi cuộc đời. Tưởng chừng với kinh nghiệm ấy thì ngày nay Chúa Giêsu được trân trọng hơn, được đem ra thực hành hơn nhưng đáng buồn là lòng mến càng ngày càng tụt xuống để rồi Chúa Giêsu lại bị phân mảnh nhiều hơn.

Lời khuyên của Thánh Phaolô quả thật là tuyệt vời và vô cùng hữu ích cho mỗi kitô hữu trong giai đoạn hiện tại. Nếu chỉ dừng lại ở lòng hiềm tỵ, hơn thua thì Chúa Giêsu một lần nữa cũng sẽ bị người ta đóng đinh.

Nguyện xin Chúa Giêsu là vua của sự khiêm hạ đến và ở lại với mỗi người chúng ta để chúng ta bớt đi cái tính kiêu căng, ích kỷ của chúng ta để chúng ta không còn loại trừ Chúa ra khỏi cuộc đời như những người ngày xưa đã tìm cách xô đẩy Chúa và hơn nữa là đóng đinh Chúa vào thập giá.

Lm Anmai, CSsR - dongcongnet 30-1-2010

- dongcong.net